KUSH E DO SHQIPËRINË, NUK IA VË FLAKËN !

Ikja e Ramës e qetëson situatën…

Protesta si e drejtë demokratike dhe përgjegjësia qytetare për mbrojtjen e shtetit, rendit kushtetues dhe dinjitetit kombëtar
Ngjarjet e dhunshme që kanë shoqëruar protesta në Shqipëri, pamjet e zjarreve, të përplasjeve dhe të dëmtimit të pasurisë publike e private, përbëjnë një shqetësim serioz për ndërgjegjen qytetare dhe kombëtare. Këto zhvillime na ftojnë të reflektojmë mbi një çështje thelbësore: ku përfundon ushtrimi legjitim i së drejtës demokratike për të protestuar dhe ku fillon përgjegjësia për veprimet që cenojnë rendin publik, sigurinë dhe interesin e përgjithshëm të shoqërisë?

Kush e do Shqipërinë, nuk ia vë flakën! Kjo thënie nuk duhet kuptuar thjesht si një shprehje emocionale apo si një reagim ndaj një ngjarjeje të caktuar, por si një parim etik dhe qytetar, që vendos në qendër përgjegjësinë e individit ndaj atdheut, shoqërisë dhe brezave të ardhshëm.

Në çdo shoqëri demokratike, e drejta për të protestuar përbën një nga shtyllat themelore të lirisë politike dhe të pjesëmarrjes qytetare. Ajo është një instrument legjitim për artikulimin e pakënaqësive, kundërshtimin e padrejtësive dhe kërkimin e përgjegjësisë institucionale.

Studentët, të rinjtë dhe të gjithë qytetarët kanë të drejtë të kërkojnë arsim cilësor, drejtësi sociale, transparencë, meritokraci dhe institucione që funksionojnë në shërbim të interesit publik.

Megjithatë, ushtrimi i një të drejte demokratike nuk mund të shërbejë si justifikim për cenimin e të drejtave të të tjerëve. Protesta paqësore dhe aktet e dhunshme janë dy kategori të ndryshme, si në aspektin juridik, ashtu edhe në atë moral.

Djegia e institucioneve, shkatërrimi i pronës publike dhe private, sulmet ndaj qytetarëve apo përplasjet e dhunshme nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht kërkesat e protestuesve paqësorë. Përgjegjësia për veprime të tilla duhet të jetë individuale dhe të përcaktohet mbi bazën e provave dhe të ligjit.

Në këtë kontekst, studentëve dhe qytetarëve që protestojnë u drejtohet një thirrje e qartë: kërkoni të drejtat tuaja me vendosmëri, por mos lejoni që kauza juaj të komprometohet nga individë apo grupe që zgjedhin dhunën si mjet veprimi.

Forca e një proteste demokratike qëndron në legjitimitetin e kërkesave, në argumentin publik dhe në dinjitetin qytetar, jo në intensitetin e shkatërrimit.

Interesi kombëtar përballë përçarjes dhe destabilizimit

Historia e popullit shqiptar dëshmon se ruajtja e identitetit kombëtar, e lirisë dhe e shtetësisë ka kërkuar sakrifica të jashtëzakonshme.
Përvoja historike e shqiptarëve nën sundimin osman, politikat shtypëse dhe antishqiptare të regjimeve serbe në periudha të ndryshme, si dhe sfidat e ndërtimit të shtetit shqiptar, përbëjnë pjesë të kujtesës sonë historike.

Kjo përvojë duhet të shërbejë si burim vetëdijeje dhe përgjegjësie, jo si arsye për armiqësi kolektive ndaj popujve të tjerë.
Në një mjedis të ndërlikuar rajonal dhe ndërkombëtar, stabiliteti demokratik, funksionimi i institucioneve dhe kohezioni shoqëror janë elemente të rëndësishme të sigurisë kombëtare.

Çdo përpjekje e mundshme për ndërhyrje apo destabilizim nga aktorë të jashtëm duhet të trajtohet me seriozitet institucional dhe të mbështetet në fakte të verifikueshme. Nuk mund të ndërtohen përfundime politike mbi dyshime apo përgjithësime historike.

Megjithatë, mbetet një e vërtetë e rëndësishme: dhuna e brendshme, polarizimi ekstrem dhe dobësimi i besimit ndaj institucioneve krijojnë pasoja që mund të dëmtojnë interesin kombëtar.

Prandaj, patriotizmi bashkëkohor kërkon jo vetëm njohjen e historisë, por edhe aftësinë për të mbrojtur demokracinë, paqen shoqërore dhe stabilitetin e shtetit.

Një nga parimet themelore të demokracisë kushtetuese është dallimi ndërmjet shtetit dhe qeverisë.
Qeveritë janë të përkohshme dhe burojnë nga proceset politike e zgjedhore, ndërsa shteti përfaqëson vazhdimësinë institucionale, juridike dhe historike të një shoqërie.

Për këtë arsye, kundërshtimi i një qeverie, kritika ndaj politikave të saj apo kërkesa për dorëheqje dhe ndryshim politik janë pjesë e natyrshme e demokracisë.

Por kundërshtimi i pushtetit nuk duhet të identifikohet me shkatërrimin e institucioneve dhe të pasurisë që u përket qytetarëve.
Shqipëria nuk është pronë e asnjë partie politike, e asnjë kryeministri, presidenti apo grupi të caktuar interesash.

Ajo është një përgjegjësi e përbashkët e qytetarëve të saj dhe një trashëgimi historike që duhet t’u përcillet brezave të ardhshëm.
Po kështu, institucionet shtetërore kanë detyrimin të garantojnë të drejtën e tubimit paqësor, të veprojnë me proporcionalitet dhe të respektojnë dinjitetin dhe të drejtat themelore të çdo individi.

Demokracia nuk mbrohet as përmes dhunës së protestuesve, as përmes tejkalimit të kompetencave nga institucionet shtetërore. Ajo mbrohet përmes sundimit të ligjit dhe përgjegjësisë së ndërsjellë.

Në diskursin publik, patriotizmi shpesh reduktohet në deklarata emocionale, simbole kombëtare dhe retorikë politike.

Mirëpo, në kuptimin e tij më të thellë, patriotizmi përfaqëson një marrëdhënie përgjegjësie ndërmjet individit dhe bashkësisë kombëtare.

Të duash atdheun do të thotë të kontribuosh në zhvillimin e tij, të respektosh të drejtat e bashkëqytetarëve, të mbrosh pasurinë publike dhe të kundërshtosh padrejtësitë përmes mjeteve demokratike.

Patriotizmi nuk dëshmohet vetëm me fjalë, por me sjellje dhe vepra konkrete.

Patriot është studenti që përgatitet për t’i shërbyer shoqërisë me dije dhe profesionalizëm. Patriot është mësuesi që edukon brezat, qytetari që kundërshton korrupsionin dhe individi që vendos interesin publik mbi përfitimin personal.

Në këtë kuptim, shkatërrimi i pasurisë së përbashkët bie në kundërshtim me përgjegjësinë qytetare që duhet të karakterizojë dashurinë ndaj atdheut.

Historia shqiptare është e lidhur ngushtë me figurat dhe përpjekjet që kontribuuan në ruajtjen e identitetit dhe në realizimin e aspiratave për liri e pavarësi.

Nga qëndresa e Gjergj Kastriotit-Skënderbeut, te veprimtaria e rilindësve kombëtarë dhe shpallja e Pavarësisë nga Ismail Qemali, historia jonë përcjell një mesazh të qëndrueshëm: liria dhe shtetësia janë vlera që kërkojnë përkushtim dhe përgjegjësi.

Po kështu, sakrificat e shqiptarëve të Kosovës dhe të viseve të tjera shqiptare për liri, të drejta dhe dinjitet kombëtar përbëjnë një pjesë të rëndësishme të kujtesës sonë kolektive.

Respektimi i kësaj trashëgimie nuk duhet të mbetet vetëm në përkujtimore dhe fjalime solemne. Ai duhet të shprehet përmes ndërtimit të institucioneve të qëndrueshme, kultivimit të tolerancës dhe forcimit të kulturës demokratike.

Brezi i sotëm ka detyrimin moral që Shqipërinë të mos ua trashëgojë brezave të ardhshëm më të përçarë, më të dobët dhe më të varfër, por më të drejtë, më demokratike dhe më të zhvilluar.

Ngjarjet e dhunshme gjatë protestave duhet të shërbejnë si një moment reflektimi për të gjithë aktorët politikë, institucionalë dhe shoqërorë.

Qytetarët duhet të jenë të lirë të protestojnë, institucionet duhet të dëgjojnë kërkesat e tyre, ndërsa çdo akt dhune duhet të hetohet dhe të trajtohet në përputhje me ligjin.

Asnjë interes partiak, asnjë ambicie personale dhe asnjë konflikt politik nuk mund të vendoset mbi interesin e përgjithshëm të Shqipërisë.

Nexhmije Mehmetaj