PLATFORMA PËR REFERENDUM KOMBËTAR – TIRANË

STAFI DREJTUES DEKLARATË E DISTANCIMIT NGA DHUNA DHE KËRKESË PËR HETIM TË PLOTË

Në emër të Stafit Drejtues të “Platformës për Referendum Kombëtar” – Tiranë Ne, si Staf Drejtues i “Platformës për Referendum Kombëtar” – Tiranë, distancohemi qartë dhe pa asnjë rezervë nga çdo formë dhune, djegieje, shkatërrimi, vandalizmi dhe sulmi ndaj institucioneve publike, pavarësisht se nga kush kryhet dhe cilat pretendime politike përdoren për ta justifikuar. Protesta është një e drejtë demokratike, por dhuna nuk është mjet për të kërkuar drejtësi. Kundërshtimi i një qeverie nuk mund të justifikojë djegien e godinave publike, rrezikimin e jetës së njerëzve apo shkatërrimin e pasurisë që u përket të gjithë qytetarëve shqiptarë.

Djegia e godinave të ministrive, përfshirë Ministrinë e Drejtësisë, ngre shqetësime serioze që kërkojnë hetim të plotë, të pavarur dhe transparent. Përveç dëmeve materiale, duhet të sqarohet nëse janë dëmtuar apo humbur dokumente zyrtare, arkiva, prova ose materiale që lidhen me vendimmarrjet dhe veprimtarinë e institucioneve gjatë tranzicionit shqiptar. Këtu lind një pyetje me rëndësi kombëtare: nëse dokumente me vlerë publike janë shkatërruar, kush mban përgjegjësi dhe çfarë pasojash mund të ketë kjo për të vërtetën, drejtësinë dhe interesin e Shqipërisë?

Nuk duhet të nxjerrim përfundimin se zjarret janë shkaktuar për të zhdukur gjurmë apo dokumente pa pasur prova. Por as nuk duhet të neglizhojmë mundësinë e humbjes së materialeve që mund të jenë të rëndësishme për zbardhjen e vendimeve, abuzimeve të mundshme apo përgjegjësive të së kaluarës. Për këtë arsye, kërkojmë që autoritetet kompetente të sqarojnë publikisht: 1) Cilat godina dhe ambiente janë dëmtuar? 2) A janë prekur dokumente zyrtare, arkiva apo prova? 3) A janë siguruar materialet që mund të kenë mbetur dhe a ekzistojnë kopje rezervë? ç) A po hetohen shkaqet e zjarreve, autorët e tyre dhe çdo mundësi e shkatërrimit të qëllimshëm të provave? 5) Si do të garantohet ruajtja e dokumenteve që lidhen me interesin publik dhe me historinë e tranzicionit shqiptar? Shqipëria ka nevojë për drejtësi, transparencë dhe përgjegjësi, jo për dhunë dhe shkatërrim.

Çdo dokument që i përket shtetit dhe qytetarëve duhet të ruhet, çdo dyshim duhet të hetohet dhe çdo person që ka kryer shkelje duhet të përgjigjet përpara ligjit. Distancimi ynë nga dhuna nuk është distancim nga protesta dhe as nga kërkesa për drejtësi. Përkundrazi, është mbrojtje e së drejtës, e demokracisë dhe e interesit kombëtar. Asnjë flamur, asnjë parti dhe asnjë kauzë politike nuk mund të përdoret si justifikim për të djegur institucionet e vendit. Shqipëria ka nevojë që e vërteta të zbardhet, jo që provat të humbasin; që përgjegjësit të identifikohen, jo që dyshimet të mbeten pa përgjigje. Ligjshmëri, transparencë dhe përgjegjësi për çdo akt dhune, pa përjashtim dhe pa standarde të dyfishta.

NJË PROTESTË ME DY QËLLIME?

Pas më shumë se 140 ditësh protestash, shtrohet një pyetje që nuk mund të anashkalohet: a është qëllimi vetëm rrëzimi politik i qeverisë Rama, apo po shfrytëzohet protesta edhe për të diskredituar vlerat dhe simbolet më të rëndësishme të shqiptarëve, siç është Ushtria Çlirimtare e Kosovës (UÇK)? Shqiptarët kanë të drejtë të protestojnë, të kundërshtojnë qeverinë dhe të kërkojnë llogari nga pushteti. Por protesta paqësore dhe dhuna janë dy gjëra krejt të ndryshme. Djegiet, shkatërrimet dhe përdorimi i simboleve kombëtare në skena dhune kërkojnë shpjegim dhe përgjegjësi.

A e përfaqëson flamuri i UÇK-së dhunën dhe shkatërrimin, apo sakrificën dhe luftën për liri? Për shqiptarët, UÇK-ja është një simbol me peshë të veçantë historike dhe kombëtare. Prandaj, kur flamuri i saj shfaqet në një skenë dhune, lind natyrshëm pyetja: cili është mesazhi që synohet të përcillet dhe kush mund të përfitojë prej tij? Gjatë më shumë se 140 ditëve të protestave, nëse ky lloj veprimi nuk ka qenë pjesë e skenave të mëparshme, atëherë është e arsyeshme të pyetet: pse tani, pse në këtë mënyrë dhe kujt i shërben ky imazh? A kemi të bëjmë me një veprim të izoluar, me një provokim, apo me një përpjekje për të krijuar pamje që më pas mund të përdoren për të njollosur protestën dhe simbolin e UÇK-së?

Pyetjet janë të drejtpërdrejta: 1) Kujt i intereson të lidhet flamuri i UÇK-së me skena djegiesh dhe shkatërrimi? 2) Kush përfiton kur vëmendja largohet nga arsyet e protestës dhe përqendrohet te dhuna? 3) A synohet vetëm dobësimi politik i qeverisë Rama, apo po dëmtohet njëkohësisht edhe imazhi kombëtar i shqiptarëve? 4) A mund të shërbejë e njëjta ngjarje për dy qëllime: presion politik ndaj qeverisë dhe diskreditim të simboleve shqiptare? Nuk mund të fajësojmë të gjithë protestuesit për veprimet e disa individëve. Po kështu, nuk mund të akuzojmë Serbinë apo ndonjë aktor tjetër për organizimin e një ngjarjeje pa prova konkrete. Megjithatë, është e njohur se kundërshtimi politik dhe diplomatik ndaj UÇK-së ka qenë pjesë e narrativave të përdorura nga qarqe në Serbi. Kjo e bën të rëndësishme që çdo përdorim i tillë i simboleve të shqyrtohet me kujdes, por nuk provon se incidenti konkret është organizuar prej tyre.

Një gjë duhet të jetë e qartë: ky gjest, nëse synon ta lidhë UÇK-në me dhunën, nuk përfaqëson vlerat e shqiptarëve dhe as sakrificën që simbolizon flamuri i saj. Mund të jesh kundër qeverisë Rama pa qenë kundër Shqipërisë. Mund të protestosh për drejtësi pa djegur e shkatërruar. Mund të kërkosh ndryshim politik pa lejuar që simbolet kombëtare të kthehen në mjete provokimi apo propagande. Prandaj, pyetja mbetet: a është qëllimi vetëm të bjerë qeveria Rama, apo po synohet edhe të diskreditohen vlerat kombëtare të shqiptarëve? Apo kemi të bëjmë me një rrugë që mund t’u shërbejë të dyja qëllimeve njëkohësisht? Përgjigjet nuk duhen shpikur dhe as imponuar. Ato duhet të dalin nga faktet, nga hetimi dhe nga identifikimi i atyre që kryen veprimet dhe i atyre që mund të kenë përfituar prej tyre. Shqiptarët kanë të drejtë të protestojnë. Por askush nuk ka të drejtë ta përdorë protestën për të njollosur kombin, historinë dhe simbolet e tij. (S.S.)