[ Libra NëLinjë ]
Isuf B. Bajrami
Sot, me krenari, respekt dhe mirënjohje të thellë, përkujtojmë 12 Qershorin 1999 – ditën kur në Kosovë hynë forcat e NATO-s dhe KFOR-it, duke shënuar fundin e një periudhe të errët të dhunës, terrorit dhe represionit shtetëror serb ndaj popullit shqiptar të Kosovës, si dhe fillimin e epokës së lirisë, paqes dhe shpresës për të ardhmen.
Kjo datë nuk është vetëm një përvjetor historik. Ajo është simbol i mbijetesës së një populli që për dekada përjetoi diskriminim sistematik, shtypje politike, përndjekje dhe mohim të të drejtave themelore njerëzore. Është dita kur triumfoi e drejta mbi dhunën, liria mbi robërinë dhe njerëzimi mbi barbarinë.
Më 12 qershor 1999, pas 78 ditëve të fushatës ajrore të NATO-s kundër makinerisë ushtarake dhe policore të regjimit serb, forcat paqeruajtëse ndërkombëtare hynë në Kosovë. Me hyrjen e tyre përfundoi një kapitull tragjik i historisë, i karakterizuar nga vrasje masive, masakra, burgosje, tortura, dhunë fizike e psikologjike, përdhunime gjatë luftës, dëbime të organizuara dhe shkatërrime të mëdha materiale.
Populli i Kosovës u përball me një fushatë të organizuar të spastrimit etnik, që synonte dëbimin e shqiptarëve nga trojet e tyre stërgjyshore. Mbi një milion qytetarë u detyruan të largohen, duke u shpërngulur në Shqipëri, Maqedoninë e Veriut, Mal të Zi dhe vende të tjera.
Gjatë luftës u vranë mijëra civilë të pafajshëm, mes tyre gra, fëmijë dhe të moshuar. Qindra masakra lanë plagë të pashlyeshme në kujtesën kolektive, ndërsa mijëra persona mbeten ende të zhdukur.
Represioni shkatërroi jo vetëm jetën njerëzore, por edhe shtëpi, shkolla, universitete, biblioteka, institucione kulturore dhe infrastrukturë jetike. U tentua edhe zhdukja e identitetit kulturor dhe historik të shqiptarëve në Kosovë.
Përballë kësaj tragjedie, populli i Kosovës tregoi qëndresë të jashtëzakonshme. Ushtria Çlirimtare e Kosovës u bë simbol i rezistencës dhe mbrojtjes së popullsisë civile, ndërsa sakrifica e saj mbetet pjesë e pandashme e historisë kombëtare.
Një rol të madh në ato vite luajtën organizatat ndërkombëtare humanitare, Kombet e Bashkuara dhe mijëra vullnetarë që ndihmuan refugjatët në kushte të rënda. Shqipëria dhe vendet fqinje hapën dyert për qindra mijëra të dëbuar, duke treguar solidaritet historik.
Një vend të veçantë në historinë e Kosovës zë ndërhyrja e NATO-s. Pas dështimit të përpjekjeve diplomatike dhe përshkallëzimit të dhunës, ndërhyrja ushtarake 78-ditore ndali katastrofën humanitare dhe detyroi tërheqjen e forcave serbe, duke hapur rrugën për kthimin e refugjatëve dhe vendosjen e paqes.
Me hyrjen e KFOR-it më 12 qershor 1999, Kosova përjetoi për herë të parë pas shumë muajsh terrori një moment shprese dhe lirie. Filloi kthimi i refugjatëve dhe procesi i rindërtimit të vendit.
Ndër faqet më të lavdishme të historisë së Kosovës qëndron epopeja e familjes Jashari në Prekaz. Më 5, 6 dhe 7 mars 1998, forcat serbe sulmuan familjen Jashari, e cila qëndroi heroikisht në mbrojtje të shtëpisë dhe idealit të lirisë. Në atë betejë ranë Adem Jashari, Shaban Jashari dhe dhjetëra anëtarë të familjes.
Sakrifica e tyre u shndërrua në kushtrim për liri dhe frymëzim për luftën çlirimtare. Prekazi mbetet altar i lirisë dhe simbol i qëndresës shqiptare.
Sot, 27 vjet më vonë, kujtojmë me nderim të gjithë dëshmorët, martirët, viktimat civile, të zhdukurit dhe të mbijetuarit e luftës. Përulemi para sakrificës së tyre dhe dhimbjes së familjeve që ende kërkojnë drejtësi.
Njëkohësisht, shprehim mirënjohje për NATO-n, KFOR-in, aleatët ndërkombëtarë dhe të gjithë ata që ndihmuan Kosovën në momentet më të vështira.
12 Qershori është dita kur liria fitoi mbi shtypjen, drejtësia mbi padrejtësinë dhe shpresa mbi frikën. Është dita kur Kosova nisi rrugën e saj drejt shtetndërtimit, demokracisë dhe integrimit euroatlantik.
Le të mbetet kjo ditë një thirrje për kujtesë, reflektim dhe përgjegjësi: të mos harrojmë të kaluarën, të mbrojmë lirinë dhe të ndërtojmë një të ardhme më të mirë.
Lavdi e përjetshme dëshmorëve dhe martirëve të lirisë!
Nderim për popullin e Kosovës dhe qëndresën e tij!
Mirënjohje e përhershme për aleatët tanë ndërkombëtarë!
Urime 12 Qershori – Dita e Lirisë së Kosovës!
Vendi i Lekës, 12.06.2026
