[ Libra NëLinjë ]
Ajo fillon me manipulimin e mendjes, shkatërrimin e së vërtetës dhe helmimin e
ndërgjegjes qytetare
Nga Dr. Zef Mulaj
Një komb nuk shkatërrohet domosdoshmërisht nga pushtimet ushtarake, nga luftërat
apo nga armiqtë e jashtëm. Historia ka treguar se shumë shtete kanë mbijetuar
përballë sulmeve të huaja, por janë rrëzuar kur kanë humbur forcën morale, unitetin
shoqëror dhe aftësinë për të mbrojtur të vërtetën.
Vetëvrasja e një kombi fillon atëherë kur qytetarët pushojnë së menduari në mënyrë
kritike dhe fillojnë të besojnë verbërisht çdo propagandë që u servohet. Ajo fillon kur
gënjeshtra paraqitet si e vërtetë, kur mashtrimi shpërblehet dhe kur interesi personal
vendoset mbi interesin e përbashkët.
Në shoqëritë moderne, manipulimi nuk realizohet më përmes dhunës së hapur. Ai
realizohet përmes informacionit të kontrolluar, dezinformimit, spektaklit politik dhe
krijimit të një realiteti artificial ku qytetarët humbasin aftësinë për të dalluar faktet
nga propaganda. Një popull që nuk arrin të dallojë të vërtetën është një popull që
mund të drejtohet në çdo drejtim.
Më e rrezikshmja ndodh kur segmente të caktuara politike, ekonomike apo mediatike
veprojnë kundër interesit kombëtar, duke e kthyer përçarjen në strategji dhe
konfuzionin në mjet qeverisjeje. Në këto rrethana, qytetari nuk informohet, por
manipulohet; nuk ndërgjegjësohet, por orientohet sipas interesave të të tjerëve.
Kur propaganda bëhet më e fortë se arsimi, kur zhurma bëhet më e fortë se argumenti
dhe kur emocionet dominojnë mbi arsyen, shoqëria fillon të humbasë ekuilibrin e saj.
Meritokracia zëvendësohet nga klientelizmi, profesionalizmi nga servilizmi dhe
përgjegjësia nga oportunizmi.
Një nga pasojat më të rënda të këtij procesi është degradimi i konceptit të meritës.
Njerëzit më të aftë shpesh përjashtohen, ndërsa promovohen individë që nuk
përfaqësojnë vlera, por interesa. Në një mjedis të tillë, të rinjtë humbin besimin te
drejtësia sociale dhe fillojnë të kërkojnë të ardhmen e tyre larg vendit.
Në të njëjtën kohë, korrupsioni dhe kriminaliteti gjejnë terren të favorshëm për t’u
zgjeruar. Kur opinioni publik mbahet i zënë me konflikte artificiale dhe debate të
fabrikuara, problemet reale mbeten në hije. Krimi përfiton nga heshtja, ndërsa
shoqëria mësohet gradualisht me anormalen, duke e konsideruar atë normale.
Një komb nuk humbet identitetin brenda një dite. Ai e humbet atë gradualisht, kur
historia relativizohet, kur kultura nënvlerësohet, kur arsimi dobësohet dhe kur
qytetarët pushojnë së ndjeri përgjegjësi për të ardhmen e përbashkët.
Demokracia nuk vdes vetëm kur mbyllen institucionet. Ajo vdes edhe kur qytetarët
humbasin besimin te e vërteta. Një shoqëri e dezinformuar mund të duket e lirë, por
në realitet është e burgosur nga manipulimi. Një votë e hedhur nën ndikimin e
mashtrimit nuk është plotësisht e lirë, sepse zgjedhja është deformuar që në burim.
Prandaj, mbrojtja e një kombi nuk fillon vetëm me ushtrinë, policinë apo institucionet
shtetërore. Ajo fillon me mbrojtjen e së vërtetës, me edukimin e qytetarëve, me lirinë
e mendimit dhe me forcimin e ndërgjegjes kombëtare.
Sot sfida më e madhe nuk është të mbrojmë kufijtë fizikë të shtetit, por kufijtë moralë
dhe intelektualë të shoqërisë. Sepse kur pushtohet mendja, pushtimi i territorit bëhet i
panevojshëm.
Vetëvrasja e një kombi nuk fillon me armë.
Ajo fillon në momentin kur gënjeshtra pranohet si e vërtetë, kur propaganda zë
vendin e mendimit kritik dhe kur qytetarët heqin dorë nga përgjegjësia për të
mbrojtur të ardhmen e tyre.
Një komb mund të mbijetojë shumë armiq të jashtëm. Por rrallëherë mbijeton
kur bëhet viktimë e manipulimit të vet.
