Nga Gëzim Loka
Jeta e Hilmi Canit nuk ka rrjedhë në një shtrat të zakonshëm, por ka ardhur plot vorbullime dhe batica e zbatica, që kanë lënë gjurmët e tyre.
Hilmi Cani lindi më 8/3/1944 në Lishan të Poshtëm Peshkopi Dibër, në një familje të varfër fshatare, me ndjenja të theksuara patriotike dhe arsimdashëse.
Gjatë viteve 1951-1955 mbaroi shkollën fillore në fshatin e tij të lindjes.
1956-1958 kaloi një jetë monotone, me lojerat e moshës fëmijnore.
Në verën e vitit 1958, shkoi në Maqellare, ku u strehua në familjen e madhe të Haxhi Nurçes, me një familjar të së ciles vëllai i ndjerë donte të pinte gjak, por kjo nuk u realizua, se vëllai nderroi jetë në moshën 28 vjecare. Në këtë familje u strehua dhe mbaroi klasën e peste me rezultate të shkëlqyera.
Në vitin 1959-1961 kreu klasën e 6 dhe 7 në shkollen shtatevjecare “Demir Gashi” në Peshkopi.
Në vitin 1961-1962 mbaroi klasën e parë dhe të dyté të shkolles pedagogjike “8 Nëntori” Peshkopi. Në vitin shkollor ’63-64 filloi vitin e tretë të shkolles pedagogjike, por e nderpreu në mes se e mobilizuan ushtar, ku pas mbarimit të këtij sherbimi të detyrueshem, mbaroi dy vitet e ndeprera të Pedagogjikes dhe u diplomua “mesues i shkolles fillore’.
Në qershor 67 mbaroi Pedagogjiken dhe gjatë muajt korrik organizuan brigadën kulturore të Pedagogjikes, ku u perqendrian në kooperativen bujqësore të Luznisë në luftë kundër zakoneve prapanike të kohës.
Më tej vijnë me radhë emerimet dhe puna si mesues në Tuçep, Luzni, në shkollën Kerçisht i Poshtëm ku jepte lenden e historise, ku në vitin 1972 mbaroi Insittutin Pedagogjik dyvjecar Shkoder. Me tej do të vazhdonte mesues në Melan. Në vitin 1980 emerohet në degen ushtarake Diber e me tej per shkak të konjukturave të kohës largohet dhe vijon prap punën si mesues në shkollën tetevjecare Brezhdan. Në vitin 1993 mbaroi Universitetin 4 vjecar “Luigj Gurakuqi” në Shkoder.
Në vitin 1997-1998 vazhdon në shkollën Dine Hoxha Muhurr si drejtor i kësaj shkolle, në vitin 2000-2002, drejtor i konviktit të Pedagogjikes Peshkopi dhe se fundi transferohet në shkollën e Melanit si nendrejtor i saj.
Kjo është një udhë ku janë shfaqur pengesa, kundervenie, konjuktura, refuzim i aftesive, por ai ia ka dalë ne çdo rast.
Ka njerëz që nuk maten me titujt që mbajnë, por me gjurmët që lënë pas. Njerëz që, me punën, përkushtimin dhe dashurinë për vendlindjen, bëhen pjesë e kujtesës dhe krenarisë së komunitetit ku jetojnë. Një prej tyre është Hilmi Cani, biri i Dibrës, mësuesi, drejtuesi dhe veprimtari i përkushtuar ndaj vendlindjes së tij.
Jeta e Hilmi Canit është e lidhur ngushtë me arsimin, edukimin dhe shërbimin ndaj komunitetit. Si mësues, ai i kushtoi vite të tëra formimit të brezave, duke përcjellë jo vetëm dije, por edhe vlera njerëzore, edukatë dhe dashuri për jetën. Për të, mësimdhënia nuk ishte thjesht profesion, por mision, një përgjegjësi e madhe ndaj së ardhmes së fëmijëve dhe shoqërisë.
Në rolin e drejtorit të shkollës, ai dëshmoi aftësi drejtuese, seriozitet dhe përkushtim, duke kontribuar në jetën arsimore dhe në përparimin e institucionit që drejtoi. Por veprimtaria e tij nuk u kufizua vetëm në shkollë. Për shumë kohë, si kryetar i Veteranëve të Dibrës, Hilmi Cani mbajti mbi supe një përgjegjësi të rëndësishme: ruajtjen e kujtesës historike, respektin për sakrificën e brezave dhe përcjelljen e vlerave të patriotizmit e të dashurisë për atdheun.
Sot, edhe pse në pension, ai nuk është larguar nga jeta dhe shqetësimet e Dibrës. Përkundrazi, përkushtimi i tij vazhdon, ndoshta në një formë tjetër, por me të njëjtën dashuri dhe dëshirë për të dhënë. Ai mbetet i lidhur me njerëzit, me historinë, me traditat dhe me gjithçka që e bën Dibrën të veçantë. Për të, pensioni është një etapë e re e jetës, jo fundi i kontributit.
Me pasionin, përvojën dhe urtësinë e fituar ndër vite, Hilmi Cani vazhdon të lërë gjurmë te njerëzit që e rrethojnë. Sepse ndikimi i një njeriu nuk përfundon me mbylljen e një detyre apo me largimin nga një post. Ai jeton në kujtimet e nxënësve, në respektin e kolegëve, në vlerësimin e bashkëpunëtorëve dhe në mirënjohjen e atyre që kanë pasur fatin ta njohin.
Dibra ka nevojë për njerëz që nuk e harrojnë vendlindjen, që e mbajnë gjallë kujtesën e saj dhe që vazhdojnë të japin pa kërkuar asgjë në këmbim. Hilmi Cani është një shembull i kësaj lidhjeje të fortë mes njeriut dhe vendit të tij. Ai na kujton se dashuria për vendlindjen nuk është vetëm një fjalë, por një vepër që ndërtohet çdo ditë, me punë, me përkushtim dhe me respekt për njerëzit.
Në fund të fundit, vlera e një jete nuk matet vetëm me vitet e punës, por me atë që mbetet pas saj. E për Hilmi Canin, kjo pasuri është e çmuar: brezat që ka edukuar, përgjegjësitë që ka mbajtur, kujtesa që ka ndihmuar të ruhet dhe njerëzit në jetën e të cilëve ka lënë gjurmë.
Respekt për mësuesin, për drejtuesin, për veprimtarin dhe mbi të gjitha për njeriun që vazhdon ta mbajë Dibrën në zemër! Sepse disa njerëz dalin në pension nga detyra, por kurrë nga dashuria për vendin dhe njerëzit e tyre.











