Artikuj

Në Shqipëri, flamingot po ekspozojnë hendekun

Nga

27 Qershor 2026

Demonstruesit u mblodhën jashtë Zyrës së Kryeministrit në Tiranë, Shqipëri, 20 qershor 2026. Foto nga Vlasov Sulaj/NurPhoto nëpërmjet Getty Images

Protestuesit nuk po kërkojnë të ndalen projektet turistike, ata thjesht duan një qeveri dhe zhvillime që respektojnë ligjin

Fred Abrahams*), Euractiv.com – Përktheu Arben Çokaj

Pjesëmarrje e madhe shënon ditën e 21-të të protestës anti-Kushner në Tiranë

Kujdes nga hendeku. Ky është mësimi kryesor nga raporti i Komisionit Evropian për Shqipërinë 2025, të cilin Parlamenti Evropian e miratoi javën e kaluar.

Si Komisioni ashtu edhe Parlamenti gjetën mënyra të panumërta për të nxjerrë në pah hendekun midis ligjeve, politikave dhe strategjive të vendit kandidat të Shqipërisë nga njëra anë, dhe zbatimit të tyre nga ana tjetër.

Në atë hendek, enden flamingot. Protestat masive në Shqipëri kanë hyrë në javën e tyre të katërt pa asnjë shenjë humbjeje të fuqisë. Përpjekjet e qeverisë për t’i etiketuar ato si pro-greke, pro-serbe, pro-iraniane ose antisemite nuk e kanë ndaluar valën në rritje. As përdorimi i vulgaritetit apo një kënge çuditërisht narcisiste nuk ka ndodhur.

I quajtur “Revolucioni i Flamingove” sipas zogjve në rrezik nga një zhvillim luksoz turistik, protestuesit e përqendrojnë zemërimin e tyre në atë që e shohin si një elitë politike të korruptuar, që e shndërron tokën publike në përfitim privat.

Protestuesit jetojnë në një vend me një reformë në drejtësi të mbështetur nga BE-ja nga njëra anë dhe me rënie të rezultateve të Transparency International nga ana tjetër; me një strategji të re kundër korrupsionit dhe prokurorë të posaçëm nga njëra anë dhe një parti në pushtet, që mbron zyrtarët e nivelit të lartë nga ana tjetër; me mekanizma për të luftuar pastrimin e parave nga njëra anë dhe ndërtime në shkallë të gjerë të lidhura me pastrimin e parave nga ana tjetër.

Sfida e pranimit të Shqipërisë nuk është më legjislative – është një deficit i vullnetit politik, që prek të gjithë sistemin. Një përjashtim del në pah: politika e sigurisë dhe mbrojtjes e Shqipërisë, ku Komisioni vlerësoi “përputhjen e plotë” të vendit, duke përfshirë edhe sanksionet kundër Rusisë.

Përputhja në arenën e jashtme nuk është surprizë. Ai përputhet me një model, që nga rënia e komunizmit 36 vjet më parë: qeveritë shqiptare mund të luajnë mirë jashtë vendit dhe të sundojnë si të duan në vendimn e tyre.

Ironikisht, një fushë ku legjislacioni dhe zbatimi janë takuar është projekti turistik, që përfshin Jared Kushner, Ivanka Trump dhe një përzierje të errët të të tjerëve. Pas zgjatjes së Ligjit për Investimet Strategjike të vitit 2015 dhe ndryshimit të Ligjit për Zonat e Mbrojtura, buldozerët çanë dunat në Zvërnec në bregdet, duke shkaktuar protestat aktuale, veçanërisht pasi rojet rrahën një protestues dhe e tërhoqën zvarrë nëpër rërë.

Rezoluta e PE-së e javës së kaluar me të drejtë e mori parasysh këtë. Ajo kritikoi Ligjin për Investimet Strategjike për “mundësimin e procedurave të përshpejtuara të lejeve dhe shqyrtimit të reduktuar mjedisor“, bëri thirrje për shfuqizimin e ndryshimeve të vitit 2024 në Ligjin për Zonat e Mbrojtura dhe kërkoi një moratorium për lejet dhe ndërtimet e reja brenda zonave të mbrojtura.

Kryeministri Edi Rama u pajtua shpejt dhe premtoi se projekti do t’i nënshtrohet një vlerësimi të duhur mjedisor. Kjo nuk do të kishte ndodhur pa protestuesit dhe vëmendjen ndërkombëtare që ata gjeneruan, gjë që ka gërvishtur fasadën e shndritshme ndërkombëtare të Ramës.

Por BE-ja nuk duhet të kënaqet me një premtim për shqyrtim mjedisor. Lidhja kritike ende duhet të bëhet midis këtij zhvillimi dhe boshllëqeve që Komisioni ka identifikuar në sundimin e ligjit, korrupsionin dhe krimin e organizuar.

Konsideroni se institucioni më i besuar në Shqipëri sot nuk është qeveria, parlamenti apo ndonjë parti politike, por zyra e posaçme e prokurorëve kundër korrupsionit, që Komisioni me të drejtë e lavdëron – e njohur si SPAK. Këtë muaj, SPAK lëshoi 20 urdhër-arreste dhe sekuestroi më shumë se 100 milionë euro në asete, ndërsa gjurmon paratë e drogës, që rrjedhin në projekte ndërtimi, përfshirë projektin e Kushner dhe Trump.

Ky është thelbi i asaj që duan protestuesit: jo ndalimin e projekteve turistike, por zhvillime dhe qeveri që respektojnë ligjin.

BE-ja ka lëvizur shpejt për ta integruar Shqipërinë, kryesisht për arsye gjeostrategjike – në këtë kuptim, Vladimir Putin i ka dhënë Edi Ramës një shtysë të dobishme. Por injorimi i njerëzve që tani mbushin rrugët e Shqipërisë, duke bërë thirrje për transparencë dhe llogaridhënie, do të minojë besueshmërinë e BE-së dhe do të tradhtojë vlerat demokratike që Bashkimi pretendon se përfaqëson.

Protestuesit po marshojnë shpejt. BE-ja do të bënte mirë të mbante një sy.

*) Fred Abrahams është bashkëdrejtor i Qendrës për Drejtësi Aryeh Neier dhe autor i librit “Shqipëria Moderne: nga Diktatura në Demokraci” (NYU Press).

Protestuesit nuk po kërkojnë të ndalen projektet turistike, ata thjesht duan një qeveri dhe zhvillime që respektojnë ligjin

K O M E N T E Anulo përgjigjjen

POSTIMET E FUNDIT

Rreth FJALA e LIRË

Diapozitiv

Zgjedhur nga EditorI