[ Libra NëLinjë ]
Ilustrim: 👉 Fytyra e korrupsionit shumëdimensional!
13 vjet autokraci
“Sovraniteti dhe integriteti i brendshëm i Shqipërisë është në rrezik nga Edi Rama! Ta ndalim sot, sepse nesër bëhet vonë!” – kështu kam shkruar gjashtë vjet më parë (më 25 shtator 2020) në rrjetin tim Facebook.
Nga Sheradin Berisha
Kriza e sovranitetit
Në diskursin politik bashkëkohor, sovraniteti i një shteti shpesh matet me aftësinë e tij për të kontrolluar institucionet e brendshme dhe për të mbrojtur interesat e qytetarëve pa ndërhyrje apo tjetërsim të aseteve kombëtare. Megjithatë, pas 13 vitesh qeverisjeje nën udhëheqjen e Edi Ramës (që prej vitit 2013), narrativa e një Shqipërie sovrane po përplaset fort me një realitet alarmant.
Akuzat e artikuluara me zë të lartë nga mediat, shoqëria civile dhe vëzhguesit ndërkombëtarë sugjerojnë se integriteti i brendshëm i shtetit është vënë në rrezik të rëndë përmes një politike të përqendruar te pushteti i një njeriu të vetëm. Thirrja ime “Ta ndalim sot, sepse nesër bëhet vonë!” nuk është thjesht një sllogan politik, por pasqyrim i një krize ekzistenciale ku shteti po tjetërsohet në funksion të mbijetesës politike të elitës në pushtet.
Kapja e institucioneve
Sipas kritikëve të shumtë shtyllat kryesore të sovranitetit kombëtar janë minuar përmes asgjësimit të parimit të ndarjes dhe balancimit të pushteteve. Gjatë mandateve të njëpasnjëshme, qeveria Rama akuzohet për vendosjen e kontrollit total mbi ekzekutivin, administratën dhe asetet publike. Mungesa e një opozite me ndikim real kontrollues në institucione ka krijuar atë që analistët dhe ekspertët e pavarur e përshkruajnë si një shtet monist. Çdo vendim madhor legjislativ apo ekonomik kalon pa asnjë pengesë apo debat substancial, duke e kthyer parlamentin në një noter të vullnetit të kryeministrit Edi Rama.
Korrupsioni dhe SPAK
Raportet e shumta ndërkombëtare dhe dosjet voluminoze të prokurorisë speciale (SPAK) kanë nxjerrë në dritë një zinxhir skandalesh korruptive që shtrihen nga nivelet më të larta të ministrive e deri te qeverisja lokale. Kritikët vërejnë se sektorët e ndërtimit, pronave të paluajtshme dhe inceneratorëve janë shndërruar në fusha masive të ekspozuara ndaj korrupsionit dhe pastrimit të parave.
Edi Rama i ka hedhur poshtë këto pretendime, duke e vënë të gjithë aparatin shtetëror në mbrojtje të zyrtarëve të korruptuar. Ndryshimet në retorikë dhe përplasjet ligjore lidhur me raste të profilit të lartë, si çështja e ish zëvendëskryeministres Belinda Balluku dhe jo vetëm, shihen si përpjekje për të bllokuar veprimin e pavarur të drejtësisë.
Tjetërsimi i territorit
Një nga pikat më kritike të akuzave për cënimin e sovranitetit lidhet me dorëzimin e territoreve me rëndësi strategjike dhe mjedisore te investitorët e huaj përmes marrëveshjeve të dyshimta. Rastet më flagrante që kanë nxitur revolta masive qytetare janë projektet miliarda dollarëshe të luksit në bregdetin shqiptar, të lidhura me familjen e presidentit amerikan Donald Trump, specifikisht me Jared Kushner dhe Ivanka Trump në ishullin e Sazanit dhe zonën e mbrojtur të Zvërnecit.
Këto zhvillime shpërthyen në valë protestash të njohura si “Revolucioni Flamingo”, ku qytetarët dhe grupet mjedisore akuzuan qeverinë për një tjetërsim të pasurisë kombëtare për të blerë mbështetje dhe legjitimitet politik në arenën ndërkombëtare.
Diplomacia transaksionale
Mbijetesa e gjatë në pushtet e Edi Ramës i atribuohet gjerësisht asaj që ekspertët e quajnë diplomaci transaksionale me partnerët perëndimorë. Duke u ofruar si zgjidhës i problemeve të huaja, ai ka arritur të sigurojë heshtjen e ndërkombëtarëve ndaj degradimit demokratik brenda Shqipërisë:
– Marrëveshja me Italinë: Kthimi i territorit shqiptar në qendra të pritjes së azilkërkuesve italianë u kritikua ashpër si një lëshim i sovranitetit juridik dhe territorial në këmbim të mbështetjes politike nga Roma dhe Brukseli.
– Shteti Bektashi: Propozimi i papritur për krijimin e një mikro-shteti fetar Bektashi brenda Tiranës u cilësua nga studiuesit dhe opinioni publik si një “inxhinieri fetare” e rrezikshme dhe antikushtetuese.
– Qëndrimi ndaj Kosovës: Në rrafshin kombëtar, Edi Rama akuzohet se punon kundër interesave të gjysmës tjetër të kombit. Përmes nismave si “Ballkani i Hapur” dhe përplasjeve të vazhdueshme me lidershipin e Kosovës, ai shihet si një faktor ndarës.
Eksodi i Madh
Asnjë agresion i jashtëm nuk mund ta dëmtonte integritetin e brendshëm të Shqipërisë më shumë se boshatisja sistematike e saj. Gjatë 13 viteve të fundit, vendi ka pësuar një rritje dramatike të emigrimit, ku qindra mijëra të rinj, profesionistë dhe familje janë larguar për shkak të mungesës së perspektivës, pasigurisë ekonomike, korrupsionit dhe krimit të organizuar në nivelet e institucioneve të shtetit. Ky eksod masiv nuk është thjesht një problem demografik, por një goditje fatale ndaj sovranitetit të ardhshëm të vendit, duke e lënë Shqipërinë pa forcë punëtore dhe pa trurin intelektual.
Koha për reagim
13 vitet e qeverisjes së Edi Ramës dëshmojnë se koncepti i sovranitetit të Shqipërisë është reduktuar në një fasadë propagandistike të shitur bukur jashtë vendit. Përmes kapjes së shtetit, faljes së territoreve strategjike te oligarkia dhe investitorët e huaj, si dhe përdorimit të diplomacisë transaksionale, integriteti i brendshëm i republikës është dëmtuar rëndë. Thirrja për të reaguar “sot” merr kuptim urgjent sepse zbrazja e vendit dhe tjetërsimi i aseteve kombëtare po arrijnë një pikë pa kthim, pas së cilës rimëkëmbja e integritetit shtetëror do të jetë gjeopolitikisht e pamundur.
