[ Libra NëLinjë ]
Fabula nga Rexhep Çullhaj
Ngrënia e poemës
Një ditë të qetë vere, një bari i ri po kulloste bagëtitë në një fushë të gjelbër pranë fshatit. Qielli ishte i kthjellët dhe era e lehtë lëvizte barin si valë deti. Në duar mbante një libër të Naim Frashërit dhe, herë pas here, ndalonte kullotjen për të lexuar me vëmendje vargjet e tij. I zhytur në lexim, ai harronte kohën. Lopët shpërndaheshin lirshëm nëpër arë, duke kullotur pa u shqetësuar. Çdo gjë dukej e qetë dhe e zakonshme, derisa papritur njëra nga lopët iu afrua më shumë se duhet. Në një çast të papritur, ajo nisi të përtypte dhe të shkelte pranë librin që bariu e kishte lënë për një moment mbi bar. Pa dashje, faqet e tij u grisën dhe u shpërndanë copë-copë nëpër fushë. Fjalët që ai po lexonte u shpërndanë bashkë me erën. Bariu u ngrit menjëherë, i habitur dhe pak i tronditur. Shikoi librin e dëmtuar dhe më pas lopën që vazhdonte të kulloste sikur të mos kishte ndodhur asgjë.
Nuk ishte zemërim i madh, por një lloj zhgënjimi i butë që i prishi qetësinë e atij çasti. “Vallë a nuk u ngop me barin e fushës?” mendoi ai me vete. “Ç’punë kishte me librin e Naimit?” Ai u ul përsëri, mblodhi copat e shpërndara sa mundi dhe u përpoq të ruante qetësinë. Fusha ishte ende e gjelbër, bagëtitë vazhdonin të kullosnin, por leximi i tij atë ditë nuk do të ishte më i njëjtë. Në fund, ai vendosi se do ta vazhdonte leximin më vonë—jo atë ditë, por ndoshta një ditë tjetër, kur gjithçka të ishte më e qetë dhe pa surpriza nga lopët kureshtare. Morali Edhe në mes të punëve të bukura siç është leximi duhet me qenë i përqëndruar se natyra e kafshëve kan instiktet e tyre dhe s veprojnë sipas planeve tona
Qukapiku
Një ditë, një qukapik rrinte mbi një pemë dhe godiste trungun me sqepin e tij. Dukej i mërzitur dhe i vetmuar. Një zog tjetër që po kalonte pranë e pyeti: — Pse mërzitesh, o qukapik? Mos vallë dikush të ka përzënë? Qukapiku uli kokën dhe nuk foli. Atëherë zogu iu afrua me dashamirësi dhe i tha se e kishte marrë malli për të. I propozoi të jetonin bashkë, jo me kushte e grindje, por me besë e mirëkuptim. — Ti ke sqepin tënd të fortë, unë kam krahët e mi — tha ai. — Po të bashkojmë forcat, mund të bëjmë punë të mira e jo shaka kot. Qukapiku buzëqeshi dhe kuptoi se miqësia dhe bashkëpunimi e bëjnë jetën më të lehtë se vetmia. Morali: Kur njerëzit apo shokët bashkojnë forcat me besim e mirësi, çdo punë bëhet më e leht
Ketri i shkathët
Në një pyll me pisha e lisa, jetonte një ketër i vogël shumë i shpejtë. Ai hidhej nga dega në degë, nga pisha në ah, nga ahu në murriz, gjithmonë në lëvizje: “pët, pët, pët”. Të gjitha kafshët e vështronin me habi. Një ditë, një gjahtar u përpoq ta kapte. Ai ngriti armën dhe u bë gati ta qëllonte, por ketri u zhduk menjëherë mes degëve. Gjahtari mbeti bosh, pa e kapur dot. Ketri kishte mësuar të mbrohej jo me forcë, por me shkathtësi, shpejtësi dhe zgjuarsi. Mësimi i fabulës: Nuk është gjithmonë forca ajo që të shpëton, por zgjuarsia dhe shkathtësia në kohën e duhur.
