Prof. Dr. Sabile Keçmezi-Basha
Trakti që bashkoi shqiptarët
Qëllimi i këtyre demonstratave nuk paraqitej vetëm si revoltë politike, por si mision moral për ta informuar opinionin ndërkombëtar mbi atë që po ndodhte në Kosovë. Trakti kërkonte që populli gjerman dhe bota perëndimore të mësonin për “masakrat fashiste” të regjimit titist të Beogradit dhe të bashkëpunëtorëve të tij në Kosovë, Maqedoni dhe Mal të Zi. Në këtë mënyrë, demonstratat shfaqeshin si një tribunë e së vërtetës, ku shqiptarët e mërguar përpiqeshin të çanin murin e heshtjes dhe ta bënin botën dëshmitare të vuajtjeve të popullit të tyre.
Nëpër rrugët e qyteteve evropiane, mërgimtarët shqiptarë parafytyroheshin si bartës të një misioni të shenjtë: të tregonin se Kosova nuk ishte tokë e “normalizuar”, siç përpiqej ta paraqiste propaganda zyrtare, por një vend i mbuluar nga gjaku, frika dhe represioni. Çdo pankartë, çdo brohoritje dhe çdo marshim protestues bëhej një përpjekje për të zgjuar ndërgjegjen e botës demokratike.
Por trakti nuk ndalej vetëm tek dhimbja dhe masakrat. Ai kërkonte që bashkë me tragjedinë të tregohej edhe heroizmi i rinisë shqiptare. Dhe pikërisht këtu, fjala merrte tone epike e madhështore. Rinia shqiptare përshkruhej si zemra e gjallë e rezistencës, si brezi që kishte guxuar të dilte përballë tankeve dhe bajonetave pa u trembur nga vdekja.
Traktshkruesi e quante atë “Rinia jonë revolucionare”, duke i dhënë një dimension historik dhe idealist qëndresës së saj. Kjo rini nuk paraqitej si një grup protestuesish të zakonshëm, por si bartëse e ëndrrës për liri dhe dinjitet kombëtar. Në sytë e traktshkruesit, studentët dhe të rinjtë shqiptarë kishin hyrë tashmë në historinë e qëndresës kombëtare, sepse kishin zgjedhur të sfidonin një regjim të armatosur me fuqinë e bindjes dhe të idealit.
Veçanërisht e fuqishme është ideja se ajo rini “s’i frikon as vdekjes”. Kjo fjali e ngre rezistencën në nivelin e sakrificës sublime. Vdekja nuk shihet më si fund tragjik, por si çmim i lartë për një ideal të madh. Në mendësinë e traktshkruesit, ai që bie për atdheun nuk humbet; ai fiton pavdekësinë morale në kujtesën e kombit.
Prandaj edhe fjalia përmbyllëse tingëllon si një betim solemn: “vdekja për atdhe është nder.” Në këto fjalë jehon një traditë e tërë historike dhe shpirtërore shqiptare, ku sakrifica për lirinë e vendit konsiderohej akti më i lartë i dinjitetit njerëzor. Traktshkruesi përpiqet ta mbushë lexuesin me bindjen se populli shqiptar, edhe pse i goditur dhe i përgjakur, posedon një forcë morale që pushteti nuk mund ta mposhtë dot.
Në tërësi, ky fragment i traktit është një përzierje e fuqishme e revoltës, krenarisë dhe idealizmit. Ai e shndërron demonstratën nga një akt proteste në një rit të ndërgjegjes kombëtare, ku mërgata shqiptare bëhet zëri i Kosovës në botë, ndërsa rinia revolucionare paraqitet si simbol i heroizmit dhe i gatishmërisë për sakrificë. Gjuha e tij e zjarrtë dhe poetike e bën tekstin të tingëllojë si një himn për lirinë, ku dhimbja e popullit dhe krenaria për qëndresën bashkohen në një thirrje të madhe për unitet dhe veprim kombëtar.
Thirrja “Bashkëatdhetarë!” në këtë trakt nuk tingëllon vetëm si një adresim i zakonshëm politik; ajo jehon si një zë i largët atdheu që depërton në ndërgjegjen e çdo mërgimtari shqiptar. Është një thirrje që troket në zemrat e atyre që jetonin larg Kosovës, në dhoma të huaja, në qytete të ftohta të Evropës, duke mbajtur mbi supe mallin për vendlindjen dhe ankthin për fatin e saj. Në ato fjalë kishte diçka më të thellë se një ftesë për protestë — kishte një paralajmërim moral, një kujtesë se largësia fizike nuk e çliron njeriun nga përgjegjësia ndaj popullit të vet.
Traktshkruesi përpiqej t’u bënte me dije mërgimtarëve se koha që po jetonin ishte aq e rëndë dhe e ndërlikuar, saqë edhe vetë kthimi në shtëpi mund të shndërrohej në një përvojë të dhimbshme. Ai shkruante me trishtim se mund të vinte një ditë kur mërgimtari të mos ndihej më i mirëpritur as në pragun e shtëpisë së vet. Kjo nuk ishte vetëm metaforë; ishte pasqyrë e një përçarjeje të thellë shpirtërore dhe politike që propaganda e kohës kishte mbjellë mes shqiptarëve.
“Ndoshta nuk do t’i dëshirojmë as shtëpitë tona…” — kjo fjali tingëllon si një vajtim për humbjen e ngrohtësisë familjare dhe për frikën se edhe lidhjet më të shenjta njerëzore mund të helmohej nga propaganda dhe dyshimi. Mërgimtari, i lodhur nga puna e rëndë dhe mallkimi i kurbetit, kthehej në vendlindje me mall për familjen dhe dheun e vet, por përballej me akuza, heshtje ose mosbesim. Në vend të përqafimit, ai mund të gjente fjalën “tradhtar”.
Ky moment në trakt bart një dhembje të veçantë psikologjike dhe kombëtare. Propaganda zyrtare kishte arritur deri aty sa të krijonte përçarje mes vetë shqiptarëve, duke i bërë familjet të dyshonin tek bijtë e tyre që jetonin në Perëndim. Disa, pasi kishin lexuar gazetat zyrtare dhe raportimet e manipuluara, fillonin t’i shihnin protestuesit ose aktivistët politikë si njerëz që kishin “tradhtuar” shtetin. Kjo e bënte plagën edhe më të rëndë: nuk ishte vetëm armiku politik që godiste shqiptarët, por edhe dyshimi që po hynte në shtëpitë dhe zemrat e tyre.
Në këtë kontekst, traktshkruesi ndalet tek raportimet e gazetës “Rilindja”, duke e akuzuar atë për shtrembërim të së vërtetës dhe për përhapje propagande. Ai përmend korrespondentin Ymer Bajra, i cili kishte shkruar se demonstratat ishin “dënuar unanimisht” nga shqiptarët në Gjermaninë Perëndimore. Për traktshkruesin, kjo ishte jo vetëm gënjeshtër, por një përpjekje e qëllimshme për ta paraqitur popullin shqiptar si të ndarë dhe për ta dobësuar moralin e rezistencës.
Në këto rreshta ndihet zemërimi i thellë ndaj manipulimit të opinionit publik. Traktshkruesi e përjeton këtë si një padrejtësi të dyfishtë: së pari, sepse shtrembërohej qëndrimi real i mërgatës shqiptare, dhe së dyti, sepse në emër të popullit shqiptar flisnin njerëz që, sipas tij, nuk përfaqësonin vullnetin e tij të vërtetë.
Prandaj ai bën thirrje për protestë “kundër kësaj shpifjeje”, duke kërkuar që “të nxirren në dritë të palarat”. Kjo metaforë bart idenë e zbulimit të së vërtetës së fshehur pas propagandës dhe mashtrimit politik. Për traktshkruesin, propaganda e pushtetit nuk ishte vetëm deformim informacioni; ajo ishte përpjekje për ta shuar frymën e rezistencës dhe për ta bindur botën se shqiptarët vetë po i dënonin kërkesat për liri.
Veçanërisht domethënëse është ironia e tij kur thotë se “dikush” edhe në Kosovë “dënon” popullin në emër të të tjerëve. Në këtë fjali ndihet revolta ndaj elitave politike dhe mediatike që, sipas tij, flisnin në emër të shqiptarëve pa pasur legjitimitetin moral të popullit. Traktshkruesi përpiqet të tregojë se telegramet dhe deklaratat zyrtare ishin “montazhe demagogjike”, të ndërtuara për të mashtruar masat dhe për të krijuar iluzionin e një pajtimi me pushtetin.
Në tërësi, ky fragment i traktit është një reflektim i thellë mbi fuqinë shkatërruese të propagandës dhe përçarjes. Ai tregon se regjimi nuk luftonte vetëm me tanke dhe polici, por edhe me fjalë, me manipulim dhe me përpjekje për të helmuar marrëdhëniet ndërmjet vetë shqiptarëve. Megjithatë, nën gjithë këtë trishtim dhe revoltë, traktshkruesi ruan bindjen se e vërteta do të dalë në dritë dhe se ndërgjegjja e popullit shqiptar nuk mund të mashtrohet përgjithmonë.
Gjuha e tij eseistike dhe poetike e shndërron këtë pjesë të traktit në një elegji për plagët shpirtërore të kurbetit dhe njëkohësisht në një kushtrim për zgjim kombëtar. Nëpërmjet këtyre rreshtave, mërgimtari shqiptar paraqitet si një njeri i ndarë mes dy botëve — mes mallit për atdheun dhe dhimbjes që propaganda po përpiqej t’ia kthente edhe shtëpinë në vend të huaj — por që, pavarësisht gjithçkaje, vazhdon të kërkojë të vërtetën dhe të mbetet besnik ndaj popullit të vet.
Në këtë pjesë të traktit, gjuha bëhet edhe më e ashpër, më therëse dhe më e ngarkuar me revoltë morale. Traktshkruesi nuk mjaftohet më me denoncime të përgjithshme ndaj pushtetit dhe propagandës; ai shkon deri tek përmendja me emër e mbiemër e atyre që, sipas tij, kishin zgjedhur të rreshtoheshin kundër popullit të vet. Në këto rreshta ndihet qartë bindja se tradhtia nuk ishte vetëm politike, por edhe njerëzore, sepse ndodhte në një kohë kur Kosova po përjetonte dhunë, gjakderdhje dhe poshtërim.
Për traktshkruesin, heshtja ose shtrembërimi i së vërtetës për masakrat në Kosovë ishte një plagë po aq e rëndë sa vetë represioni. Prandaj ai e quan korrespondentin Ymer Bajra “letërnxirës”, duke e paraqitur si njeri që përdorte fjalën dhe gazetën jo për të mbrojtur të vërtetën, por për ta mbuluar atë me propagandë. Kjo figurë e “letërnxirësit” merr kuptimin e intelektualit të nënshtruar, i cili në vend se të bëhej zëri i popullit të tij, bëhet zëdhënës i pushtetit dhe heshtjes.
Por zemërimi i traktshkruesit bëhet edhe më i thellë kur ai sjell në kujtesë tragjedinë personale që lidhej me familjen e vetë atyre që, sipas tij, mbronin propagandën zyrtare. Ai përmend mbesën e Ismail Bajres, duke sugjeruar se edhe njerëzit e afërt të elitave politike shqiptare nuk kishin shpëtuar nga brutaliteti i policisë. Në këtë mënyrë, trakti përpiqet të tregojë se dhuna nuk kursente askënd dhe se represioni kishte prekur çdo familje shqiptare, pavarësisht pozitës apo lidhjeve politike.
Përshkrimi i vajzave të dhunuara në konviktet e Prishtinës më 2 prill vjen si një nga momentet më të rënda emocionale të tekstit. Në këto rreshta ndihet jo vetëm zemërimi politik, por një dhembje e thellë njerëzore dhe kombëtare. Konvikti, vendi ku duhej të jetonte dhe të ëndërronte rinia studentore shqiptare, shfaqet si hapësirë e kthyer në skenë terrori dhe poshtërimi. Vajzat shqiptare paraqiten si viktima të një dhune që synonte jo vetëm trupin e tyre, por edhe dinjitetin e një populli të tërë.
Në këtë pjesë, fjala e traktit merr trajtën e një vajtimi kolektiv për nderin e cenuar dhe për pafajësinë e shkelur. Dhunimi i vajzave shqiptare nuk shihet vetëm si krim individual; ai paraqitet si simbol i barbarisë së pushtetit dhe si dëshmi se represioni kishte kaluar çdo kufi njerëzor. Traktshkruesi përpiqet të zgjojë ndërgjegjen e lexuesit duke treguar se edhe ata që heshtnin ose mbronin propagandën nuk mund t’i shpëtonin të vërtetës së gjakut dhe dhimbjes shqiptare.
Dhe pikërisht nga kjo dhembje lind sërish thirrja për protestë. Trakti u drejtohet të gjithë bashkatdhetarëve me një ton kushtrues, duke kërkuar që ata të ngrihen kundër “terrorit fashist”, kundër vrasjeve dhe masakrave, dhe të mbështesin kërkesat e popullit shqiptar të shprehura gjatë demonstratave. Në këtë mënyrë, protesta nuk paraqitet vetëm si akt politik, por si detyrim moral ndaj viktimave dhe ndaj dinjitetit kombëtar.
Në rreshtat e traktit ndihet bindja se heshtja përballë padrejtësisë do të ishte tradhti. Prandaj mërgata shqiptare ftohet të mos mbetet vetëm dëshmitare e dhimbjes së Kosovës, por të bëhet zëri i saj në botë. Çdo demonstratë, çdo protestë dhe çdo ngritje zëri shfaqet si një përpjekje për ta mbrojtur të vërtetën dhe për të mos lejuar që propaganda ta deformojë realitetin e tragjedisë shqiptare.
Njëkohësisht, traktshkruesi shpreh revoltën edhe ndaj “telegrameve demagogjike”, të cilat, sipas tij, synonin të paraqisnin shqiptarët si armiq të vetvetes. Kjo ide është thellësisht tragjike dhe simbolike: propaganda përpiqej ta kthente popullin kundër popullit, vëllanë kundër vëllait dhe shqiptarin kundër kujtesës së vet historike. Për traktshkruesin, kjo ishte një përpjekje për ta zhveshur popullin nga dinjiteti i tij kombëtar dhe njerëzor.
Ai e përjeton këtë si një poshtërim të madh moral: shqiptarët po shpalleshin “armiq të vetvetes”, të vëllezërve dhe motrave të rëna, të lirisë dhe të atdheut, vetëm për t’i shërbyer “gjelatëve çetnikë”. Kjo metaforë e ashpër shpreh përbuzjen ndaj atyre që, sipas tij, kishin zgjedhur pushtetin dhe privilegjin në vend të solidaritetit me popullin e tyre.
Në tërësi, ky fragment i traktit është një shpërthim emocionesh të forta — zemërim, dhembje, revoltë dhe thirrje për ndërgjegjësim kombëtar. Ai ndërthur tragjedinë personale me fatin kolektiv të shqiptarëve, duke e shndërruar tekstin në një dëshmi të thellë të klimës emocionale dhe politike të kohës. Gjuha e tij eseistike dhe poetike e bën këtë pjesë të tingëllojë si një akuzë morale kundër dhunës dhe propagandës, por edhe si një kushtrim për të ruajtur dinjitetin, kujtesën dhe solidaritetin kombëtar në një nga periudhat më të errëta të historisë së Kosovës.
Dhe krejt në fund të traktit, pasi ishin derdhur faqe pas faqeje dhimbja, revolta, thirrjet për bashkim dhe kujtimi i gjakut të derdhur në Kosovë, fjala merrte një ton më praktik, por jo më pak emocional. Aty jepeshin të dhënat konkrete për organizimin e demonstratës — vendi, ora dhe mënyra e tubimit — sikur gjithë ai shpërthim emocionesh dhe idealizmi të kërkonte tashmë të mishërohej në një akt të gjallë kolektiv.
Por edhe në këtë pjesë të fundit, trakti nuk humbte frymën e vet simbolike. Nuk ishte vetëm një njoftim organizativ; ishte një hartë e vogël e rezistencës shqiptare në mërgim. Në rreshtat ku përmendej vendi i tubimit ndihej se mërgata shqiptare po përpiqej ta kthente çdo rrugë të qyteteve evropiane në vazhdim të rrugëve të Prishtinës së përgjakur.
“Tubohemi para klubit ‘Emin Duraku’…” — kjo fjali tingëllonte si një pikë takimi jo vetëm fizike, por shpirtërore. Klubi “Emin Duraku” nuk paraqitej thjesht si një ndërtesë në Dyseldorf; ai shfaqej si një vatër e kujtesës kombëtare dhe e organizimit patriotik, ku shqiptarët e mërguar mblidheshin për të ruajtur gjuhën, identitetin dhe lidhjen me atdheun. Emri i Emin Durakut, figurës së njohur të rezistencës shqiptare, i jepte edhe më shumë peshë simbolike këtij vendtakimi, sikur fryma e luftës për liri të vazhdonte të jetonte në zemër të mërgatës.
“Adresa “Graf-Adolfstrasse 63-65 në Dyseldorf” dhe data “9 maj 1981, ora 10:00” duken në shikim të parë si të dhëna të zakonshme organizative, por në kontekstin e traktit ato marrin dimension historik. Ato shënojnë kohën dhe hapësirën ku mërgimtarët shqiptarë do të bashkonin zërat e tyre për Kosovën. Ishte një ditë kur rrugët e një qyteti gjerman do të mbusheshin me jehonën e plagës shqiptare dhe me kërkesën për drejtësi.
Veçanërisht domethënëse është thirrja që demonstrata organizohej nga anëtarët e klubeve “Emin Duraku” dhe “Kosova”, “pos tradhtarëve”. Edhe në fund të traktit mbetet e pranishme kjo vijë e prerë morale ndërmjet atyre që konsideroheshin pjesë e ndërgjegjes kombëtare dhe atyre që, sipas autorëve, kishin zgjedhur heshtjen ose bashkëpunimin me propagandën e pushtetit. Kjo ndarje shfaqet si pjesë e frymës së kohës, ku çështja kombëtare perceptohej si provë e besnikërisë ndaj popullit dhe historisë shqiptare.
Një element veçanërisht prekës dhe simbolik është fakti se në trakt ishte vizatuar me dorë edhe lokacioni i demonstratës. Ky detaj i vogël bart një domethënie të thellë njerëzore dhe historike. Dora e traktshkruesit, që vizaton rrugët dhe pikën e takimit, duket sikur përpiqet të krijojë një urë ndërmjet shqiptarëve të shpërndarë nëpër kurbet. Nuk ishte vetëm një hartë orientuese; ishte një hartë e bashkimit kombëtar.
Në atë vizatim të thjeshtë me dorë fshihej përkushtimi dhe përpjekja e njerëzve që organizonin protestat në kushte të vështira, pa teknologji moderne, por me besim të madh tek kauza e tyre. Çdo vijë e vizatuar në atë trakt dukej sikur tregonte jo vetëm rrugën drejt demonstratës, por edhe rrugën drejt solidaritetit dhe vetëdijes kombëtare.
Për mërgimtarët shqiptarë, që jetonin të shpërndarë nëpër qytete të huaja, ai vizatim kishte edhe një kuptim emocional: ishte thirrje për të mos mbetur vetëm në vetminë e kurbetit, por për t’u bashkuar rreth dhimbjes dhe shpresës së përbashkët. Rrugët e Dyseldorfit, të shënuara me dorë në trakt, shndërroheshin simbolikisht në rrugë që çonin drejt Kosovës, drejt kujtesës së të vrarëve dhe drejt idealit të lirisë.
Në tërësi, fundi i traktit bart një përzierje të veçantë të konkretes dhe simbolikes. Nga njëra anë kemi të dhëna praktike për organizimin e demonstratës; nga ana tjetër, çdo detaj — emri i klubit, ora e tubimit, vizatimi i lokacionit — fiton peshë emocionale dhe historike. Kjo e bën traktin jo vetëm një dokument politik të kohës, por edhe një dëshmi të gjallë të mënyrës se si mërgata shqiptare përpiqej të organizonte rezistencën, të ruante unitetin dhe të mbante ndezur flakën e atdhedashurisë larg vendlindjes.
Teksti i traktit ishte ky:
“Bashkatdhetarë,
Tani, përafërsisht, po dimë çdo njeri, gati çdo njëri, se çfarë po ndodhë në Kosovës. Dielli, nuk mbulohet me shoshë. Edhe qindra të vrarë nga plumbi e bajoneta s’fshehën dot- ata i kërkojnë familjet e tyre, ata i kërkon populli… ata ranë për popullin dhe Atdheun, ata ranë heroikisht, dhe ata s’kanë vdekur: Në zemrat tona kanë ngelur!
Klika social- shoviniste e Beogradit dërgoi tanksa, helikopterë, aeroplanë, ushtarë… dërgoi policinë çetnike të Serbisë, për t’ia shuar dëshirën dhe vendosmërinë popullit tonë për liri dhe pavarësi… I tërë aparati shtetëror jugosllav, të gjithë social- shovinistet, revizionistët, social-fashistet, çetnikët, rekrutuan radhët e tyre…!! Gjumi si merr…buka su hahet…Lubit e Beogradit s’flenë- frikohen mos ndoshta po humbasin “Stara Serbinë” (kështu e quajnë lubitë Kosovën tonë)…!! Lubive buka su hahet- duan mish dhe gjak të fëmijëve shqiptar…!!
E tmerrshme, trishtuese, është përshkrimi i masakrave të bëra policia social -fashist e Serbisë, nga Ushtria antipopullore jugosllave, nga radhët e çetnikëve: kanë therrur fëmijë, u kanë prerë gjirin studenteshave shqiptare, i kanë dhunuar ato, më në fund i kanë nxjerrur lakuriq në rrugë…!! Përkundrazi “Rilindja”- zëdhënësja e çetnikëve, e tradhëtarëve, e kujdo tjetër, por asgjë shqiptare s’ka në faqet e para të saja këto ditë, shkruan se gjendja është “Normalizuar”… çka s’lexojmë këto ditë në te?! Telallet e çetnikëve të Beograditë, Fadili, Xhaviti, Mahmuti, Azemi, Aliu, e të tjerë antishqiptarë të fëlliqur, pnë gjakun, hanë mishin e vëllezërve dhe motrave të “tyre”…!! Revizionisti i tërbuar, dikur anëtarë i Rinisë fashiste të Austrisë, Stane Dollanci, përbiu të gjithë të vrarët shqiptarë gjerë në 11…!! Mahmut- titisti- pasha, për çudi, ia kaloi gospodarit- ai përbiu edhe dy më shumë e ngelën 9…!! Pra i shituri tradhëtar ia kalon gospodarit, duke vjellë vrerë edhe më të helmuar se vreri i çetnikëve. Asnjë çudi- tradhëtari s’ka ndjenja njerëzore!Ai është vegël.
Përkundër fushatës fashiste, përkundër vrasjeve në masë nga të armatosurit me helmet e bajonetë mbi popullsisnë e paarmatosur, heroizmi i radhëve patriotiko- revolucionare u pa dukshëm: marshonte shqiptarja e patrembur dhe se ndalte plumbi as bajoneta! Përsëriste ajo legjendën e Shotës! Qëndrojn shqiptarët me grushta kundra tankseve, pse duan lirinë me çdo çmim! Dhe ec e mos i thuaj Rinisë Shqiptare Rini Revolucionare trime.
Armiku i ligsht, i pabesë, s’pranon se nga radhët e veta la në Kosovë dhjetra të vrarë. Ai, po vazhdoi kështu, do lenë kokën në Kosovë, pse edhe para armikut të tërbuar ka patur armiq edhe më të fortë qe kanë lënë kokat në Kosovën kreshnike të trimave e trimëreshave!
Bashkëatdhetarë,
Sidomos ata që u vajtën dhe u kthyen. Të cilët panë dhe dëgjuan se çfarë masakrash fashiste ka bërë armiku në Kosovë mbi Rinin revolucionare, tregojnë dhe qajnë, si përmbaj lotët… Edhe të tjerë bashkatdhetar ndodhë të shkrehen në vaj kur dëgjojnë rrëfimet e tmerrshme… A nuk është kjo ligështi! Po! Skemi kohë të qajmë. Ne duhet të bashkohemi që të bëhemi më të fortë! Vetem bashkimi, organizimi, rezistenca dhe heroizmi ynë mund ta zbrapsin armikun e Beogradit! Lotët se bëjnë këtë dotë! Mund të derdhim detra me lotë, por çetnikun s’mund ta shtish në “gjynah” që të mos therr më fëmijë shqiptarë, që të mos masakronë vajza e gra shqiptare- çetnikët, dihet edhe policët e Policisë social- fashste të Serbisë bashkë mr tradhëtarët vendës dhe pjesëtaret e “APJ-së jetojnë për të vrarë…!! Ata janë lubi…!
Qeveria e Jugosllavisë s’na shiti në Perëndim vetëm për deviza. Ajo ka menduar edhe ditë të tilla- që ne të mos jemi në vendlindje kur i duhemi, për tu ngritur bashk me popullin në kërkesa dhe luftë për liri. E po, tani, më qartë se kurdoherë, shohim pasojat e kurbetit: 110.000 veta, të më të mirës moshë dhe shëndet, s’janë për ti dalur vendit zot, s’janë për tju ardhur në ndihmë, në krah vëllezërve dhe motrave, bijve dhe bijave, rë së vbashku të fitojmë a të vdesin- sigurisht të fitojnë, pasi të gjithë të bashkuar grusht s’humbin kur tata janë drejtë! Por edhe pse ka pengesa,patriotët e vërtetë kudo dhe në çdo kohë, i dalin zot atdheut, revolucionarët duke ngritur zërin e protestës, u dalin në ndihmë bashkëatdhetarëve në atdhe!
Ata që duan të mos tradhëtojnë gjakun e tyre, ata që duan t’mos tradhëtojnë bijtë dhe bijat e rënë, ata që duan ti dalin në ndihmë atdheut, e kanë mundësin që edhe në botën e jashtme të tregojnë veten! Për këtë punëtorët patriot e revolucionarë, të cilëve su ësjtë prishur a helmuar gjaku, kanë bërë një varg protestash të formave të ndryshme: janë bërë mitingj protestuese në Bern, në Cyrih (të Zvicrës), në Shtutgard të Gjermanisë Perëndimore, që ishin të suksesshme. Tani radhën e ka Mitingu protestues në Duzeldorf, ku priten mijra bashkëatfhetarë dhe të tjerë përparimtar nga kombet tjera të Jugosllavisë, gjerman përparimtar, turq e të tjerë. Të gjithë sbashku do ti dënojm masakrat dhe do përkrahin dhe do përkrahim kërkesat e drejta të popullsisë shqiptare në Jugosllavi!.
Ejani sa më shumë që të informojmë popullin gjerman me masakrat fashiste të klikës titiste të Beogradit dhe lakejve të tyre të Kosovës të viseve tjera shqiptare në Maqedoni e Mal të Zi. Por gjithashtu, në të njëjtën kohë, ta njoftojmë mbi heroizmin e Rinisë tonë revolucionare, që si frikon as vdekjes, pasi vdekja për atdhe është nder!
Bashkatdhetar,
Të mos befasohemi nëse ndodhë të mos dëshirojmë as shtëpitë tona kur të kemi shkuar në pushim… Ca bashkatdhetar u ka ndodhë që s’kanë dashur tu flasi familjet, por ti akuzojn për tradhëtar… Ke mosmarrëveshje e tillë erdhi nga kishin lexuar në “Rlindja” që “janë dënuar”.
Qatipi Ymer Bajra, korrespodenti “Rilindjes në Bon, më 12 prill shkruan: “Nga qytetaret tanë që punojnë përkohësisht në RF të Gjermanisë demonsteratat u dënuan unanimisht…”
Kundra kësaj shpifje duhet të protestojmë, që tua nxjerrim në dritë të palarat: kështu “dikush” edhe në Kosovë në emër të tjerëve “dënon” popullin tonë të etur për liri (!). Të gjithë telegramet janë montazh demagogjike, për të mashtruar masat.
Letërnxirësi Ymer do të ishte dashur të dëgjoi e trishtueshme mbi masakrat që përjetoi e mbesa (Vajza e motrës së ministrit Ismail Bajra), kur ao u masakruan nga policët fashistë.
Ajo bashkë me motrat tjera u dhunua me 2 prill në konvikt në Prishtinë…
Thirren të gjithë bashkatdhetarët që të protestojnë kundra terrorit fashist- vrasjeve dhe masakrave, duke përkrahur kërkesat e popullit të bëra gjatë demonstratave! Po ashtu do të protestojmë edhe kundra telegrameve demagogjike, që cenojnë dinjitetin kombëtar e njerëzor tonin, duke na shpallur armiq të vetvetes, të vëllezërve dhe motrave të rënë të popullit, të lirisë, të atdheut, për llogari të gjelatëve çetnikë!
Tubohemi para kluit “Emin Duraku”, Graf- Adolfstr. 63-65 në Duzeldorf, më 9.05. 1981 (e shtunë) në ora 10.00.
Ju thërrasin: anëtarët (pos tradhëtarëve ) të klubeve “Emin Duraku” në Duzeldorf dhe “Kosova” Bielefels.
Veç kësaj në trakt është e vizatuar edhe lokacioni nga niset dhe ku takohen bashkatdhetarët.
Vijon











