[ Libra NëLinjë ]
Isuf B. Bajrami
Një portret për një luftëtar të tri etapave të rezistencës shqiptare dhe për brezin e emrave që u lidhën nga sakrifica, përkushtimi dhe kujtesa historike
Ka njerëz që kalojnë nëpër kohë vetëm si emra, por ka edhe të tjerë që bëhen pjesë e kujtesës së një brezi. Jeta e tyre lidhet me periudha të rëndësishme historike dhe me ngjarje që kanë lënë gjurmë të thella në shoqëri.
Një ndër këta emra është edhe Rahim Beqiri – Komandant Roki.
Rrugëtimi i tij jetësor përfshin disa nga periudhat më të ndjeshme të historisë së shqiptarëve në fundin e shekullit XX dhe fillimin e shekullit XXI. Nga rinia e tij e formuar në frymën e angazhimit shoqëror e atdhetar, te vitet e mërgimit, lufta në Kosovë, zhvillimet në Luginën e Preshevës dhe lufta e vitit 2001 në Maqedoni, jeta e tij u ndërthur me një epokë të trazuar ndryshimesh.
Njëzet e pesë vjet pas rënies së tij, emri i Rahim Beqirit vazhdon të ruhet në kujtesën e familjes, bashkëluftëtarëve dhe atyre që e shohin atë periudhë si një nga kapitujt më të rëndësishëm të historisë së shqiptarëve.
Rrënjët e një atdhetari
Rahim Beqiri lindi më 1 janar 1957 në fshatin Kopërnicë të Kamenicës. U rrit në një mjedis familjar ku arsimi, puna dhe lidhja me vendin kishin një rëndësi të veçantë.
Shkollën fillore e kreu në vendlindje, ndërsa arsimin e mesëm në Dardanë (ish-Kamenicë). Më pas vazhdoi studimet në Universitetin e Prishtinës, në Degën e Gjuhës dhe Letërsisë Shqipe, ku u diplomua në vitin 1980.
Ishte një periudhë kur Universiteti i Prishtinës ishte një nga qendrat më të rëndësishme të jetës intelektuale dhe shoqërore të shqiptarëve në Kosovë. Në këtë mjedis u formua një brez i të rinjve që përballeshin me sfidat politike dhe shoqërore të kohës.
Në vitin 1981, Kosova u përfshi nga demonstrata të mëdha studentore dhe qytetare. Rahim Beqiri u përfshi në ato zhvillime dhe, për shkak të këtij angazhimi, u përball me ndjekje, burgosje dhe presione nga autoritetet e atëhershme jugosllave.
Këto përvoja ndikuan në formimin e tij dhe në rrugën që do të ndiqte më pas.
Mërgimi dhe vazhdimi i angazhimit
Në fillim të viteve ’90, për shkak të rrethanave të vështira politike në Kosovë, Rahim Beqiri u largua drejt Gjermanisë.
Por mërgimi nuk e shkëputi nga vendlindja dhe nga zhvillimet që preknin popullin e tij. Ai vazhdoi të ishte aktiv në mesin e mërgimtarëve shqiptarë dhe në lëvizjet e grupet e tyre që zhvillonin veprimtari kombëtare në interes të atdheut.
Për shumë shqiptarë të asaj kohe, diaspora ishte një hapësirë ku vazhdohej puna për ruajtjen e identitetit, për organizimin dhe për mbështetjen e proceseve që zhvilloheshin në Kosovë.
Edhe Rahim Beqiri e vazhdoi këtë rrugë. Për të, lidhja me atdheun nuk përcaktohej nga largësia fizike, por nga përkushtimi dhe përgjegjësia që ndiente ndaj vendit të tij.
Kur Kosova hyri në periudhën e luftës, ai u kthye dhe u bë pjesë e zhvillimeve që do të shënonin një kthesë historike.
Në radhët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës – Karadaku si një kapitull i rezistencës
Me fillimin e luftës në Kosovë, shumë veprimtarë dhe njerëz që kishin qenë të angazhuar në forma të ndryshme për çështjet politike e shoqërore të kohës, iu bashkuan radhëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.
Në mesin e tyre ishte edhe Rahim Beqiri.
Pas viteve të angazhimit në mërgim, ai u kthye në Kosovë dhe u rreshtua në radhët e UÇK-së, duke u angazhuar në Zonën Operative të Karadakut. Kjo zonë, me traditë të gjatë të qëndresës shqiptare, ishte një nga hapësirat ku u zhvilluan përballje të rëndësishme gjatë luftës së Kosovës.
Me përvojën e fituar ndër vite, me formimin e tij organizativ dhe me përkushtimin ndaj detyrave që iu besuan, Rahim Beqiri u bë pjesë e strukturave të luftës dhe e përpjekjeve të asaj kohe.
Karadaku ishte një hapësirë ku shumë njerëz të brezit të tij u bashkuan në një rrugëtim të vështirë. Aty u shkruan shumë histori individuale, por edhe një histori e përbashkët e një treve që përjetoi drejtpërdrejt dramën e luftës.
Në këtë kujtesë lidhet edhe emri i Isa Kastratit, i cili ra si pjesëtar i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në Zonën e Karadakut. Së bashku me shumë luftëtarë të tjerë, ai mbetet pjesë e historisë së kësaj treve dhe e brezit që u përball me sfidat e kohës.
Nga Kosova në Luginën e Preshevës – vazhdimi i një rrugëtimi
Pas përfundimit të luftës në Kosovë, zhvillimet politike dhe të sigurisë në rajon vazhduan të ishin të ndërlikuara. Në Luginën e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit u hap një kapitull i ri, i lidhur me kërkesat dhe përballjet e shqiptarëve të asaj treve.
Rahim Beqiri vazhdoi angazhimin e tij dhe iu bashkua radhëve të Ushtrisë Çlirimtare për Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc.
Në këtë periudhë, ai ishte një nga njerëzit që bartnin me vete përvojën e fituar nga lufta në Kosovë. Përballë zhvillimeve të reja, shumë ish-luftëtarë u përfshinë në një realitet tjetër historik, në një përpjekje për të përballuar sfidat që paraqiteshin në Luginën e Preshevës.
Kujtesa e kësaj periudhe lidhet edhe me emra të tjerë të njohur, ndër ta Komandant Fatmir Ibishi Nijazi Azemi – Komandant Mjekrra .
Secili prej këtyre njerëzve kishte rrugëtimin e vet, por emrat e tyre u ndërthurën në kujtesën e një kohe të veçantë. Ata përfaqësojnë një brez që u përball me zhvillime të mëdha dhe me vendime të vështira historike.
Viti 2001 – kapitulli i fundit i rrugëtimit
Në vitin 2001, zhvillimet në Maqedoni sollën një periudhë të re përballjesh. Në këtë kohë u krijua Ushtria Çlirimtare Kombëtare dhe në radhët e saj u përfshinë shumë shqiptarë me përvojë nga luftërat dhe zhvillimet e mëparshme.
Rahim Beqiri u bë pjesë e këtij kapitulli. Fillimisht u angazhua në zonën e Tanushës, ndërsa më pas vazhdoi veprimtarinë në zonën e Tetovës.
Përvoja e tij e gjatë bëri që atij t’i besohej detyrë drejtuese dhe ai mori përgjegjësinë e komandantit të batalionit në zonën e luftimeve në rrethin e Tetovës, në lokalitetin e Drenovecit.
Në këtë periudhë lidhet edhe kujtesa për Komandant Tahir Sinanin, një nga figurat e njohura të luftës së vitit 2001 në Maqedoni.
Kështu, rruga e Rahim Beqirit u ndërthur me rrugët e shumë bashkëkohësve të tij. Nga Kosova, në Luginën e Preshevës dhe më pas në Maqedoni, ai ishte pjesë e një brezi që jetoi në një periudhë të jashtëzakonshme historike.
1 gushti i vitit 2001 – dita që mbeti në kujtesë
Ka data që nuk mbeten vetëm shënime në kalendar, por shndërrohen në pjesë të kujtesës së një familjeje, të bashkëluftëtarëve dhe të një shoqërie të tërë.
Për familjen e Rahim Beqirit, për ata që ndanë me të rrugën e luftës dhe për të gjithë ata që ruajnë kujtimin për të, 1 gushti i vitit 2001 ishte një ditë e tillë.
Më 1 gusht të vitit 2001, gjatë luftimeve në zonën e Drenovecit të Tetovës, Rahim Beqiri – Komandant Roki u plagos rëndë. I transportuar me urgjencë në Spitalin e Prishtinës, pavarësisht përpjekjeve të mjekëve për ta mbajtur në jetë, ai ndërroi jetë natën e 1 gushtit 2001, në moshën 44-vjeçare.
Të nesërmen, më 2 gusht 2001, u përcoll për në banesën e fundit me nderime ushtarake dhe u varros në Varrezat e Dëshmorëve në Dardanë.
Rënia e tij shënoi humbjen e një bashkëluftëtari për ata që kishin ndarë me të vështirësitë e luftës, dhimbjen e një familjeje që humbi njeriun e saj të dashur dhe një tjetër kapitull të rëndë në kujtesën e një brezi të tërë.
Një familje që ruan kujtimin
Pas vetes Rahim Beqiri la bashkëshorten, tre bij dhe një bijë. Për familjen e tij, kujtimi për të është një pjesë e pandarë e jetës, një kujtim që lidhet me dhimbjen e humbjes, por edhe me respektin për rrugën që ai ndoqi.
Familja ka marrë mirënjohje dhe dekorata nga strukturat përkatëse të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Ushtrisë Çlirimtare për Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc dhe Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare, në shenjë vlerësimi për kontributin e tij.
Por përtej çdo vlerësimi formal, trashëgimia më e madhe e tij mbetet kujtesa njerëzore: rrëfimet e familjarëve, bashkëluftëtarëve dhe të gjithë atyre që e ruajnë emrin e tij me respekt.
Një brez emrash të lidhur nga kujtesa
Historia e Rahim Beqirit nuk qëndron e shkëputur nga historia e të tjerëve. Ajo është pjesë e një rrëfimi më të gjerë për një brez njerëzish që jetuan në një periudhë të vështirë dhe vendimtare.
Nga Karadaku i Kosovës, ku kujtohet edhe sakrifica e Isa Kastratit dhe e shumë luftëtarëve të tjerë të UÇK-së, te Lugina e Preshevës, ku mbeten pjesë e kujtesës emrat e Nijazi Azemit – Komandant Mjekrra dhe Komandant Fatmir Ibishit, e deri te lufta e vitit 2001 në Maqedoni, ku lidhet edhe emri i Komandant Tahir Sinanit, shtrihet një rrugëtim i një brezi me histori të ndërthurura.
Pas secilit emër qëndron një jetë njerëzore, një familje, një vendlindje dhe një rrugëtim i veçantë. Prandaj kujtimi për njërin lidhet natyrshëm edhe me kujtimin për të tjerët.
Kujtesa që vazhdon
Njëzet e pesë vjet pas rënies së tij, Rahim Beqiri – Komandant Roki vazhdon të jetë pjesë e kujtesës së atyre që e njohën dhe e atyre që ruajnë historinë e asaj periudhe.
Jeta e tij ishte një rrugëtim përmes kohëve të vështira: nga formimi i tij i hershëm, angazhimi në mërgim, lufta dhe sakrifica përfundimtare.
Historia nuk ruhet vetëm në dokumente dhe arkiva. Ajo ruhet edhe në kujtesën e njerëzve, në rrëfimet që kalojnë nga një brez te tjetri dhe në respektin për ata që lanë gjurmë në kohën e tyre.
Rahim Beqiri – Komandant Roki mbetet pjesë e kësaj kujtese.
Lavdi kujtimit të Rahim Beqirit – Komandant Roki dhe të gjithë atyre që lanë gjurmë në historinë e shqiptarëve.
Shënim për lexuesin: Ky shkrim është përgatitur në frymën e një kujtimi përkujtimor për jetën dhe rrugëtimin e Rahim Beqirit – Komandant Roki, duke u mbështetur në të dhëna biografike dhe materiale për periudhën historike në të cilën ai jetoi dhe veproi.
Vendi i Lekës, 01.08.2026
