[ Libra NëLinjë ]
Besnik Fishta
Filatelia shqiptare vazhdon të mbetet një nga mjetet më elegante dhe jetëgjata të dokumentimit e lartësimit të kujtesës historike. Emetimi i serisë më të re të pullava postare më 23 shtator 2026, me tematikë “Figura të shquara kombëtare”, përfaqëson një nga ngjarjet më të rëndësishme në këtë fushë. Kjo tematikë mbetet ndër shtyllat kryesore filatelike, pasi jo vetëm që vlerëson e mbron identitetin tonë kombëtar, por njëkohësisht bart vlera të jashtëzakonshme edukuese për të gjitha brezave dhe shtresat e popullsisë. Pulla postare shërben si një “ambasadore e vogël” e kulturës, që përcjell në mënyrë vizuale dhe historike sakrificat dhe kontributet e bijve më të mirë të këtij vendi.
Kjo seri e re përbëhet nga pesë pulla postare dedikuar personaliteteve që lanë gjurmë të pashlyeshme në histori, letërsi, shkencë, art dhe arsim:
1. Vaso Pashë Shkodrani (200-vjetori i lindjes): Një nga figurat më madhore të Rilindjes Kombëtare Shqiptare, ideolog, shkrimtar, publicist dhe shtetar. Autor i vargjeve të pavdekshme “Feja e shqiptarit është shqiptaria”, Pashko Vasa punoi me përkushtim të palodhur për bashkimin e shqiptarëve dhe mbrojtjen e të drejtave të tyre kombëtare, duke shërbyer me dinjitet deri në postet më të larta administrative si Guvernator i Përgjithshëm i Malit të Libanit.
2. Papa Kristo Negovani (150-vjetori i lindjes): Atdhetar, prift ortodoks, poet dhe arsimtar i Rilindjes sonë Kombëtare. Lindur në Negovan, ai tregoi guxim të jashtëzakonshëm duke futur gjuhën shqipe në liturgjinë kishtare dhe duke hapur shkolla në shqip. Veprimtaria e tij në dobi të arsimimit dhe vetëdijes kombëtare u bë shkak për martirizimin e tij më 1905 nga qarqe shoviniste, duke u kthyer në simbol të sakrificës për pennën e gjuhën amëtare.
3. Prof. Dr. Zija Shkodra (100-vjetori i lindjes): Lindur në Shkodër më 1925, Zija Shkodra është nga historianët dhe akademikët më të shquar shqiptarë. Pasi shërbeu si arsimtar dhe kërkues shkencor në Institutin e Historisë, ai thelloi studimet mbi ekonominë urbane, jetën e qyteteve shqiptare dhe organizimet e esnafeve. Monografitë e tij kapitale si “Esnafet shqiptare” dhe “Qyteti shqiptar gjatë Rilindjes Kombëtare” përbëjnë vepra me vlerë unike për historiografinë kombëtare.
4. Albert Paparisto (100-vjetori i lindjes): Muzikolog, kompozitor dhe pedagog i shquar, Albert Paparisto konsiderohet si një nga themeluesit e kritikës muzikore shqiptare dhe pjesëmarrës kyç në ngritjen e institucioneve tona muzikore. U diplomua në Konservatorin e Moskës “Çajkovski”. Përveç punës kërkimore-shkencore dhe përpunimit mjaft kompetent të këngëve popullore, ai ka meritën e madhe të përgatitjes së brezave të tërë të muzikologëve dhe artistëve shqiptarë.
5. Qamil Buxheli (100-vjetori i lindjes): Lindur më 1925 në Pandalejmon të Sarandës, Qamil Buxheli ishte veprimtar i Luftës Nacional-Çlirimtare dhe u shqua si një nga shkrimtarët, gazetarët dhe satirorët më në zë të letërsisë shqiptare. Pasi përfundoi studimet e larta në Institutin e Lartë Letrar “Maksim Gorki” në Moskë, ai dha një kontribut të paçmueshëm në zhvillimin e humorit dhe satirës kombëtare, si dhe në drejtimin e organeve të ndryshme të shtypit, duke mbetur një mjeshtër i madh i fjalës së shkruar.
Tradita e përkujtimit të figurave të tilla nëpërmjet filatelisë sot nuk është më thjesht një procedurë e zakonshme festive apo pasqyrim pasiv i historisë sonë. Kjo praktikohet tashmë si një proces i gjallë, ku përveç personaliteteve të njohura, paraqiten për herë të parë emra që marrin vlerësimin e merituar shtetëror. Ekziston një listë ende e gjatë e personaliteteve që presin të përkujtohen e të nderohen në pulla postare, SEPSE HISTORIA JONE ESHTE AJO E NJE NGA POPUJT QE KA NDERTUAR IDENTITET ME LUFTE E PENE, ME GJAK E DIJE. Përmes këtyre pullave, filatelia Shqiptare vazhdon të përmbushë misionin e saj të shenjtë: të mbajë gjallë dritën e diturisë dhe memorien historike të një kombi të ndërtuar mbi sakrificë.
