Lëshoma hisen time të Diellit, Vëlla

Isuf B. Bajrami

Lëshoma hisen time të Diellit, vëlla, atë copëz drite që më takon, se unë jam bir i kësaj toke, dhe kjo tokë në zemër më këndon.
Lëshoma një rreze mbi vendlindje, një rreze mbi malin që na rriti, mbi lumin që dikur rridhte i pastër dhe fëmijërinë tonë e përcolli.

Vëlla, a e mban mend atë lumë? Atë ujë të kthjellët si loti, ku ne si fëmijë zhysnim duart dhe nuk dinim ç’ishte largimi?
A e mban mend zërin e tij, kur përplasej mbi gurët e bardhë? Sikur na tregonte një përrallë që vetëm fëmijët dinin ta dëgjonin.

Sot kthehem dhe e shoh me dhimbje.
Therra nëpër brigje, drunj të rrëzuar në shtrat, rrjedha e tij e penguar, dhe uji që kërkon një rrugë mes asaj që ne i kemi bërë.

E pyeta veten:
Ku shkoi lumi im?
Por pastaj e kuptova…

Lumi është aty.
Ne kemi ndryshuar.
Ne ia kemi zënë rrugën.

Ne ia kemi harruar këngën.
Dhe kur nisa ta pastroj, dikush më pyeti:
“Pse po e pastron lumin, vëlla?”

E heshta një çast.
Pastaj pashë ujin dhe m’u kujtua fëmijëria.
Iu kujtuan këmbët e mia të zbathura, zërat tanë mbi breg, verat e gjata, dhe ai ujë që na freskonte kur bota na dukej e madhe.

Dhe thashë:
“Sepse dikur ishte i pastër.”
“Lëre”, më thanë.
“Ka qenë gjithmonë kështu.”

Por jo, vëlla.
Nuk ka qenë gjithmonë kështu. Kështu e kemi bërë.
Dhe nëse dikur kemi gabuar, pse duhet t’ua lëmë gabimin edhe fëmijëve tanë?

Pse duhet t’u themi:
“Mos e prek lumin, sepse ne nuk e prekëm”?
Pse duhet t’u lëmë një shtrat lumi me therra në vend të një lumi me jetë?
Vëlla, unë nuk dua të luftoj me askënd.

Dua vetëm të hap një rrugë për ujin.
Dua t’i largoj ferrat që ia kanë mbytur brigjet.
Dua t’i heq drunjtë që ia kanë devijuar rrjedhën.
Dua ta dëgjoj përsëri atë këngën e vjetër që më ka mbetur në shpirt.

Sepse lumi nuk kërkon shumë.
Nuk kërkon pasuri.
Nuk kërkon lavdi.

Kërkon vetëm:
Të rrjedhë.
Ashtu si njeriu kërkon të jetojë.
Ashtu si një fëmijë kërkon të rritet.
Ashtu si një vendlindje kërkon të mos harrohet.

Vëlla, mos ma thuaj:
“Pse po merresh me këtë?”

Më thuaj:
“Çfarë mund të bëjmë bashkë?”
Sepse një lumë nuk pastrohet me një dorë të vetme.
As një fshat nuk ringjallet me një zemër të vetme.

Na duhen duart tona.
Na duhen kujtimet tona.
Na duhet guximi për të mos thënë më:

“Kështu ka qenë gjithmonë.”
Sepse e ardhmja nuk ndërtohet duke ruajtur çdo gjë siç e gjetëm.
Ndonjëherë duhet të pastrojmë atë që kemi lënë pas.

Të hapim rrugën e mbyllur.
Të kthejmë ujin në shtratin e vet.
Të mbjellim aty ku kemi prerë.
Të shërojmë aty ku kemi plagosur.

Dhe mbi të gjitha, të mos kemi frikë të bëjmë një të mirë vetëm pse dikush pyet:
“Pse?”
Vëlla, unë e di pse.
Sepse ky lumë është një pjesë e fëmijërisë sime.
Sepse ky ujë ka prekur këmbët e mia.

Sepse këta gurë kanë dëgjuar të qeshurat tona.
Sepse këto brigje mbajnë gjurmët e hapave tanë.
Sepse vendlindja nuk është vetëm një vend në hartë.

Është ajo që të dhemb kur je larg.
Është ajo që të thërret kur askush tjetër nuk të thërret.
Është ajo që ta njeh zërin edhe pasi ke harruar si tingëllon vetë zëri yt.
Prandaj, vëlla, lëshoma hisen time të Diellit.

Mos ma mbyll dritën me fjalët e së kaluarës.
Mos ma mbyll rrugën me “kështu ka qenë”.
Lëre një rreze të bjerë mbi lumin tonë.
Lëre një rreze të hyjë nëpër degët e dendura.

Lëre ujin të marrë frymë.
Lëre lumin të këndojë.
E kur një ditë fëmijët tanë të vijnë këtu, të ulen pranë ujit, të zhysin duart në të dhe të pyesin:

“Kush e bëri lumin përsëri të pastër?”
Ne të mos tregojmë gishtin kah njëri-tjetri.

Le të themi vetëm:
“E bëmë bashkë.”

Dhe atëherë, vëlla, kur lumi të rrjedhë i lirë mes dy brigjeve të tij, kur bari të jetë përsëri i gjelbër, kur zogjtë të zbresin mbi ujë, kur fëmijët të qeshin në breg, unë do të ulem pranë teje.
Do ta zhys dorën në ujë si dikur.
Dhe ndoshta për një çast do të harrojmë vitet që ikën.

Do të jemi përsëri fëmijë.
Dhe lumi do të na njohë.

Do të na thotë:
“Erdhët më në fund…”

E ne do t’i themi:
“Po, lumë. Erdhëm. Nuk erdhëm vetëm të të shohim. Erdhëm të ta kthejmë lirinë.”

E kur Dielli të bjerë mbi ujë dhe lumi të marrë ngjyrën e arit, do të të them ty, vëlla:
Lëshoma hisen time të Diellit. Jo më shumë se ç’më takon. Vetëm një rreze mbi vendlindjen time, një rreze mbi lumin tim, një rreze mbi kujtimet tona.

Sepse ajo dritë nuk është vetëm e imja.
Është e jona.
Dhe nëse e ndajmë me njëri-tjetrin, nuk pakësohet.
Shtohet.

Vendi i Lekës, 07.10.2026