[ Libra NëLinjë ]
Gjon Kastrioti II
Nga Ismet M. Hasani, Suedi
Histori e pa njohur
Gjon Kastrioti është djali i vetëm i Gjergj Kastriotit – Skendërbeut dhe i bashkëshortës se tij Donikës. Burimet janë të ndryshme, por, mendoj se kur heroi ynë kombëtar i mbylli sytë, në vitin 1468, Gjoni është rreth 13-të vjeç, çka nënkupton se të ketë lindur në vitin 1455-të. Pas vdekjës së të atit, ai vendoset në Itali, bashkë me të ëmën, Donika Kastriotin. Por, si rrjedh’ me tej historia?!
Dokumentat nuk mungojnë për hsitorinë e tij përtej detit. Djalin e Skënderbeut. Ai shkoi (në Itali) në Mbretëri të Napolit për të drejtuar kryengirtjet ashtu si babait të vet. Cilët janë rezultatet e saj? Uljet dhe ngritjet, marrëdhëniet me të ëmën, problemet e shumta… sepse jeta e tij nuk është aspak e lehtë. Ku ndodhet vendprerja e tij? Të dhënat janë kundërshtuese. Është 26 prilli i vitit 1681, kur Gjergj Kastrioti martohet me Donikën – vajzën e Gjergj Arianitit, njëri ndër fisnikët më të njohur të kohës. Disa vite pas vjen në jetë djali, të cilin Skëndergueu e pakëzoi me emrin e ta atit, Gjon.
Loris Castriota Scanderbeg: Flet për jetën e Gjon Kastriotit në Itali. Gjoni erdhi ne Napoli, në mbështetje nga Feranto, mbret i Napolit të ddhe për të qenë i mbojtur dhe i sigurt nga sulmi i ushtrisë atomane, që patën pushtar Arbërinë.
Sa i përket datëlindjes se Gjonit, historianë janë të ndarë në dy të dhëna: disa thonë se ka lind më 1455 e disa të tjerë në 1456 Verejte: në vitin 1468 kur i vdekë i ati, Gjoni ka pas 13 vjet, dhmth ka lind në v. 1455 – IMH). Ardhja e tij në jetë ka lidhje me tradhëtinë e Hamza Kastriotit, Ka dokumente te historianëve që Gjoni ka lind në Kështjellën në Petralë, në familjën e Kastritotëve.
Ka një fëmijëri interesante të Gjon Kastriotit, e cila pak është studijuar nga historianë.
Në vitin 1463, Gjoni merr qytetarinë Veneciane, vendim ky i miratuar nga Senati i Republikës së Venedikut, ku ka qendruar një vit të Pal Engëlli, ku më vonë merr gradën kapiten e forcave Veneciane. Ky është ende i ri, por, ky është nderim që Venecianët e bëjnë babait të tij.
Pas një kohe, pak para se t’i vdiste i ati, Gjoni kthehet në vendlindje (1468) dhe pastaj prapë kthehet në Itali, kur gjeta prona të mëdha e të rëndësdishme, që i shërb ëjnë për të jetuar mirë nga ana ekonomike.
Në vitin 1472, ka rikthin të tij në trojet arbënore. Atëherë martohet me Irena Brankoviqin. Martesa e tij, si e shumë perssonaliteteve italiane, ishte martesë politike.
Gjon Kastrioti rikthehet prapë ne trojet e veta në Itali, ku gëzoi shumë të drejta në Mbretërinë e Napolit, e cila ishte në luftë me Venedikun. Disa kohë më pas lindi nevoja per të liruar Otranton, e cila ishte pushtuar nga Osmanet ne vitin 1480. Në vitin 1481, fuqitë Perëndimore thanë se kishte ardhur koha per ta çliruar Otranton, ajo sherbente si bazë mbështetëse per ta pushtuar gjithë Italinë, mandej edhe Europën.
Në Otranto, turqit bëjnë vrasje të mëdha, vranë shumë banorë të cilëve uas prénë kokat dhe i varën në muret rrethore të famullisë, vranë dhe priftin e famullisë se Otrantos.Gjoni bën përpjekje të jashtëzakonshme dhe përgatitët për ta rrethuar qytetin e Otrantos.Nuk vonoi e Gjonit iu muarren pronat e mëdha e iu dhan prona shumë më të vogla por me produktive. Por prap se prap Gjoni kaloi ne probleme të shumta. Në njërën anë fisnikët rritnin taksat e tyre e të varfërit bënin kryengritje të pandërprerura.
Situatat e tilla krijonin vështirësi të mëdha ekonomike, të cilat për Gjonin, shfaqen prej vitit 1485, por më 1495-të është një kohë e zhvillimeve të mëdha, kur në skenë paraqitet Karli i VIII i Francës, i cili, duke shfrytëzuar përçarjet e fisnikëve të Napolit, per ta pushtuar Italinë e kohës, Gjoni vendoset pranë Karlit të VIII-të, i cili përgatiste një Kryengritje të madhe kunder Perandorisë Osmane, e cila do të shkrihej edhe në TROJET Arbënore, kur Gjon Kastrioti ka një rol thelbësor, ky i ofrohet Froni i Arbërisë. Por ky plan nuk kaloi. Forca Francese u terhoqen; arsyet janë ato ekonomike, politike dhe ato ushtarake.
Gjon Kastrioti u lidh me Karlin e VIII-të për shkak se mendonte për çlrimin e adheut të vet d he ardhen e tij në Fronin Arbnorë. Por Gjonit i paraqitën probleme ekonomike, probleme financiare goxhas të theksuara.
Ne vitet 1495- 1497, Gjoni lidhet me Frdinandin e II-të të Napolit, kjo nga shkaku se Mbreti i Napolit ruante famën e Gjergj Kastriotit, por edhe letrat që kishte ruajtur Donika ndikonin që të ruhej fama e burrit të saj.
Deri në vitin 1501, Gjoni ruan lidhje edhe me Frederikun e IV-tërt të Francës, kur në vitin 1505, Gjoni kthehet serish në Mbretërinë e Napolit.
Gjoni ka pasë 6 fëmijë: 5 djemë e 1 vajzë. Më i rëndësishmi ka qenë djali i i madh, Gjergji, i cili u përpoq të ndjen gjurmett e gjyshit të tij.
Në vitin 150l, përgatitet për të ndezur një Kryengritje kundër Osmane në Krujë dhe Kryengrtja pati suksese sepse zunë rob zyrtarin më të lartë të saj.
Gjoni sulmoni Shkodrën e më pas edhe Krujën. Betejat janë të ashpra – por jo të suksesshme. Lezha ra në duar të arbërorve.
Më 1503 Gjergji kthehet në Irali, kur familja e tij, përjeton një tragjedi. Djali i tij më i vogli, Alfons Kastrioti, gjatë një përledhjeje të dy personave në rrugë u përshi në ndjeshje dhe humbi jetën. Ai varroset në Vaalencia, kur mendohet se prehej dhe Donika (e ëma).
Pyetej se pse Donika jetoi kaq shumë vite pas vdekjes se burrit të saj, Gjergj Kastriotit. Kur janë martuar Donika ka pas 23 vjet e burri i saj 46 vjet dmth. ka qenë 23 më e re se burri i saj.
Në bazë të dokumenteve historike thuhet se Gjoni ka vdekë në vitin 1514, edhe pse kjo nuk është e vërtetuar.
