[ Libra NëLinjë ]
Borit e kahinave te
Pukes i provuan në kurriz
të gjitha të këqiat që solli push-
timi 500 – vjeçar turk. Si gjithe
atdhetaret e tjere edhe pupolli i
zonës së Pukës, kryesisht i Qelzës,
i bajrakève të Thaçit e Berishes
nen drejimin e Dom Gasper Tha-
çit, famulltar i kishës se Qelzes,
Bibaj larrkall nga Iballa, At Tom
Bicaj famulltar i Berishes, At
Danjel Siajka famulltar i Fierzes
dhe famulltari i Iballes
qe nga shkurt i vitit 1912 filluan
propaganden dhe organizimin e nje
se do te mbildheshin perseri
sa të njoftohen nga organizatorët e
kryengritjes. Pas dy kryengritjeve
të tjera arriten qe ti thyejne forcat
turke dhe të degjin Sarajin e tyre
në Pukë. Më 8 shtator 1912 në
mëngjes kurorëzuan fitoren.
Pas ngritjes së flamurit në
Vlorë më 28 nentor, menjeherë
më 8 dhjetor populli i zonës Qelëz
dhe i bajrakëve te Thaçit e të Be-
rishës ngriten flamurin kombetar si
nje simbol lirie tek kisha e Shen
Palit në Qelëz.
kryengritje kunder pushtimit turk.
Dom Gaspri më 12 gershor 1912
bëri një mbledhje tek kisha e Shen
Palit ne Qelëz me perfagesuesit e
tre familjeve të Qelezës, Thaçit e
Berishes ku u bashkuan mbi 400
burra. Qendra e grumbullimit u
caktua Qelëza e do të mbildheshin
aty natën e Shen Palit më 28 ger-
shor, feste qe ky fshat e feste me
mije. Vetem keshtu, forcat turke
me baze në Pukë do te mendonin
se “kane ardhe per feste”.
Kryengritja filloi me 28 ger-
shor, ditën e festes, të cilet gjate
nates mesyne Puken, ne mengjes
arriten pranë Sarajit turk per ta
marrë ate por tradhetisht, ata nuk
ia arritën gellimit. Në luftimet e
pergjakshme mbeten te vrare dy
djem të Qelezës, Mühill Marashi
(Pervoci) dhe Jakë Mark Ndreca,
qe cilet vazhdimisht prinin kry-
engritesit. Ketij të fundit i prene
edhe kokën pas vdekjes. Te pla-
gosur rende mbeten Rexh Frroku
biri i bajraktarit të Bujqionit dhe
Ndue Kukeli. Pjesemarrësit në
ceremoninë e varrimit të dy të
renëve në Qelëz, u vunë në dijeni
Kush ishte Mehill Marashi?
Mehill Marashi (Pervoci) ishte
biri i një nder familjeve më të
vjetra te fshatit Qelez, me tradita
atdhetare, besnike, mikpritese
të pervocujve, besimtare, te re-
spektuar dhe shume puntore. Ai
ishte një ndër tre djemtë e Marash
Kol Pervocit, te cilet banonin në
lagjen Breg Gomine.
Mehilli kur u vra ishte 27 vjeç,
kishte dy vite martese,
dhender i familjes fisnike dhe patriotike te
mirakajve Iballe, Puke. Ai ishte
i zgiuar, punetor dhe merrej me
tregeti me karvane kuajsh nga
Shkodra deri në Tropoje e Gja-
kovë i cili patë aktivizuar me
tregeti edhe vellain, Vaten, i cili
kishte dyqane deri në Iballe.
Mehilli, sipas shkrimeve te
botuara e gojëdhenave nga më te
moshuarit, si nipi i tij Fran Llesh
Pervoci, qe kete vit mbushi 92 vjet,
thotë se Mehilli ka gene shumë
aktiv ne organizimin e kryengritjes
së 28 gershorit te vitit 1012. Çdo
detyre qü i jepnin organizatoret e
kryengritjes ai i kryente në te gjithë
zonën e Qelezës dhe në bajraqtë e
Thaçit e Berishes. Ishte i vendosur
dhe luftonte per te ruajtur gjuhën,
traditat e per te mos u shuar si
komb. Pas rënjes se Mehillit në
kete kryengritje gruaja e tij bije
e mirakajve, nuk u martua por
jetoi deri ne vdekje me dy kuneter
e saj me Markun dhe Vaten duke
mbajtur nderin e burrit dhe të prinderve,
sipas tradites së zones,
dhe të familjeve katolike. Miqesia
e nipave dhe mbesave te Mehillit
më familjen e mirakajve ka vazh-
duar dhe vazhdon edhe në ditet
e sotme.
Rënia e Mëhill Marashit (Per-
voci) eshtë kujtuar çdo vit. Per
te eshte shkruar ne disa gazeta,
revista e libra si “Hylli i Drites”
1938, në gazeten “Ora e Sha-
ipërise” 1995, eshtë shkruar ne
librin “Qeleza, veshtrim historik-
etnigrafik” Vol. I, 2005 dhe në
disa organe te tjera të shtypit dior
e periodik.
Ai meriton te shpallet
“Deshmor i Atdheut”.
Nikoll PJETRI
sternip i Mehill Marashit
Punuar nga sterniperit: Nikoll Pjeteri dhe Vlash Gjergji
