[ Libra NëLinjë ]
Isuf B. Bajrami
Kur Dielli të kthehet
I.
Ishte një natë e turbullt shekullore,
pa hënë, pa yje, pa agim,
një natë që kishte harruar mëngjesin
dhe mbi supet e dheut
kishte vënë heshtjen si gur.
Nëpër atë terr të gjatë
ecën breza të tërë,
me këngën të mbyllur në gjoks,
me emrin e atdheut në buzë
dhe me lirinë si një ëndërr
që s’guxonin ta thoshin me zë.
Por nata, sado e gjatë,
nuk është përjetësi.
II.
Pastaj erdhën rrebeshet.
Erërat u ngritën nga malet,
qielli u ça nga bubullimat,
dhe toka, e lodhur nga prangat,
filloi të fliste me zërin e bijve të saj.
Erdhën fortunat,
jo për të shuar dritën,
por për ta çarë terrin.
Në çdo gur
mbeti një betim,
në çdo plagë
një copë lirie,
në çdo varr
një amanet:
Mos e lini agimin të vdesë!
III.
Dhe një ditë—
në horizontin e përgjakur të historisë
u shfaq Dielli.
Jo si një dritë e zakonshme,
por si një flamur i zjarrtë
mbi një tokë që kishte qarë shumë.
Liria hyri nëpër dyer,
u ngjit nëpër male,
u ul në oborre,
u fut në shkolla
dhe në sytë e fëmijëve
që më në fund
mund ta shihnin qiellin
pa frikë.
Por liria nuk është vetëm
të rrëzosh një pushtues.
Liria është edhe
të mos bëhesh rob
i vetvetes.
IV.
Dhe ja ku jemi sot.
Institucionet heshtin,
dyert mbeten të mbyllura,
fjalët përplasen si gurë
nëpër muret e Kuvendit,
ndërsa qytetari
pret.
Pret një zë.
Pret një vendim.
Pret një shtet që ecën.
Por në vend të punës
vijnë bllokadat,
në vend të përgjegjësisë
vijnë arsyetimet,
në vend të shërbimit
vjen loja e pushtetit.
Dhe populli?
Populli lodhet.
Ai që dikur priti dekada për liri,
s’duhet të presë pafund
për një institucion
që di të punojë.
V.
Por atëherë—
mbi qiellin tonë
erdhi Eklipsi.
Dielli ishte ende aty,
por dikush ia zuri dritën.
Jo me tanke.
Jo me pranga.
Por me lakmi,
me korrupsion,
me pazare të errëta,
me heshtje të blera
dhe me zëra që quhen dije
por nuk mbajnë as peshën
e një pyetjeje të sinqertë.
Pseudointelektualët
veshën petkun e së vërtetës,
ndërsa e vërteta
mbeti jashtë derës.
Disa e ngatërruan demokracinë
me të drejtën për ta ndalur demokracinë.
Disa e harruan
se opozita është kontroll i pushtetit,
jo peng i shtetit.
Dhe qytetari,
i ulur përballë ekranit,
pyeti me vete:
Për këtë dritë
a u derdh gjithë ai gjak?
VI.
Por mos u trembni nga eklipsi.
Sepse eklipsi
nuk e vret Diellin.
Vetëm ia fsheh fytyrën
për pak kohë.
Dhe kur hija largohet—
Dielli kthehet.
Jo si më parë.
Por më i fuqishëm.
Më i madh.
Më i pastër.
Sepse tashmë
e di çfarë është nata.
Dhe një popull që e ka njohur terrin
nuk duhet të pajtohet
me gjysmë drite.
VII.
Le të kthehet Dielli
mbi institucionet tona.
Le t’i hapë dyert e mbyllura,
t’i shkrijë akujt e inateve,
t’i djegë fijet e pazareve,
t’i ndriçojë dokumentet e fshehura
dhe fytyrat që fshihen pas fjalëve të mëdha.
Le të jetë demokracia
më shumë se një fjalë.
Le të jetë
një mënyrë jetese.
Një votë që respektohet.
Një ligj që vlen për të gjithë.
Një Kuvend që punon.
Një qeveri që përgjigjet.
Një opozitë që kundërshton
pa e penguar shtetin.
Dhe një qytetar
që nuk ndihet më i harruar.
VIII.
Sepse kjo tokë
ka paguar shumë shtrenjtë
për të mos jetuar në errësirë.
Këtu,
nata ka qenë shekullore.
Këtu,
rrebeshet kanë lënë plagë.
Këtu,
fortunat kanë marrë bijtë tanë.
Këtu,
Dielli ka lindur me gjak.
Prandaj askush
nuk ka të drejtë
ta kthejë agimin në muzg.
Askush.
IX.
Dhe nëse sot
mbi ne rëndon një eklips,
nesër—
do të vijë drita.
Do të zbresë nga malet,
do të hyjë në qytete,
do të zgjojë rrugët,
do të prekë shkollat,
do të ndriçojë institucionet
dhe do të ulet butë
mbi fytyrën e qytetarit.
Atëherë do ta kuptojmë:
Dielli nuk ishte larguar kurrë.
Ne vetëm
për një çast
harruam ta shikonim.
Dhe kur të kthehet plotësisht,
le të mos gjejë më një popull
që pret.
Le të gjejë një popull
që ndërton.
Një Kosovë
që nuk frikësohet nga e ardhmja,
që nuk robërohet nga e kaluara,
që nuk shitet për pushtet,
që nuk hesht para padrejtësisë—
por ecën.
E lirë.
Demokratike.
Me kokën lart.
Dhe nën atë Diell të ri,
le të shkruhet mbi qiell:
“Nata ishte e gjatë,
por nuk ishte e përjetshme.
Eklipsi ishte i rëndë,
por Dielli ishte më i fuqishëm.
Dhe kjo tokë—
më në fund—
do të mësojë të jetojë
nën dritën e saj.”
Vendi i Lekës, 14.08.2026
