Katër Papët kryesorë me origjinë shqiptare

Marjan Dodaj

Në historinë e Selisë së Shenjtë në Vatikan njihen disa papë me origjinë të dokumentuar ose të pranuar historikisht si ilire dhe shqiptare. Ndërsa burimet dhe enciklopeditë e ndryshme (si enciklopedia italiane ose vepra historike si “Ilyricum Sacrum”) përmendin deri në 8 apo 10 emra nga trojet tona, katër prej tyre konsiderohen si papët më kryesorë me gjak dhe origjinë të pastër shqiptare (iliro-arbërore).

Shën Eleuteri (175–189): Ka lindur në Nikopol të Epirit (zona e Prevezës së sotme). Renditet si Papa i 14-të i Kishës Katolike dhe ka vdekur si martir.

Papa Gjoni IV (640–642): Ishte me origjinë të drejtpërdrejtë ilire nga Dalmacia, i biri i një zyrtari të quajtur Skolastik Venantius. Ai njihet për ndihmën e madhe që u dha popullsive të dëmtuara nga dyndjet sllave në Ballkan.

Papa Sisti V (1585–1590): Emri i tij i lindjes ishte Felice Peretti. Rrjedh nga një familje shqiptare (nga Margegajt e Tropojës ose zona e Shkodrës) e zhvendosur në brigjet e Italisë pas rënies së Krujës. Ai ishte një reformator i madh i qeverisjes së Vatikanit dhe urbanizimit të Romës.

Papa Klementi XI (1700–1721): Emri i tij ishte Giovanni Francesco Albani. Familja e tij rridhte nga luftëtarët shqiptarë që kishin luftuar përkrah Skënderbeut dhe u vendosën në Urbino. Ai ka pasur një lidhje shumë të fortë shpirtërore dhe politike me atdheun; nën udhëzimet e tij u mblodh “Kuvendi i Arbërit” (Këshilli i Parë Kombëtar Shqiptar) në vitin 1703 për të ruajtur gjuhën, fenë dhe identitetin shqiptar.
☆
Papë të tjerë të përmendur me origjinë ilire
Sipas studimeve të zgjeruara historike, në listën e papëve me rrënjë nga trojet tona renditen shpesh edhe:
Shën Urbani I (222–230) – Papë me origjinë ilire, i shpallur martir.
Shën Kai (283–296) – Me prejardhje nga Dalmacia ilire, i afërm i perandorit Diokleciant.

Papa Pali IV (1555–1559) – Rrjedh nga familja fisnike Karafa (Carafa), e cila lidhet me ngulimet arbëreshe në Itali.
Në historinë e Selisë së Shenjtë në Vatikan njihen disa papë me origjinë të dokumentuar ose të pranuar historikisht si ilire dhe shqiptare. Ndërsa burimet dhe enciklopeditë e ndryshme (si enciklopedia italiane ose vepra historike si “Ilyricum Sacrum”) përmendin deri në 8 apo 10 emra nga trojet tona, katër prej tyre konsiderohen si papët më kryesorë me gjak dhe origjinë të pastër shqiptare (iliro-arbërore).