EDI RAMA DHE VJEDHJET QINDRAMILIONËSHE: NGA INCENERATORËT TE UZINA E RUBIKUT

Nga Sheradin Berisha

Të dhëna themelore për skandalet korruptive

Analiza e modelit të sotëm të qeverisjes në Shqipëri dëshmon për një tranzicion kritik, ku menaxhimi i pasurisë publike dhe zbatimi i projekteve strategjike po përballen me sfida të mprehta të transparencës dhe llogaridhënies institucionale. Përmes një qasjeje analitike dhe investigative, ky studim merr në shqyrtim një sërë ngjarjesg madhore që kanë lëkundur besimin publik tek institucionet shtetërore, duke nisur nga menaxhimi i mbetjeve urbane, kontratat infrastrukturore e deri te siguria e sistemeve të të dhënave kombëtare.

Në këtë kuadër, studimi i rastit të kalimit të ish-Uzinës së Përpunimit të Bakrit në Rubik nën kontrollin e sipërmarrjes private Advanced Arm Technology shërben si një shembull konkret për të ilustruar impaktin e këtij skandali mbi sovranitetin ekonomik të vendit. Ndërthurja e procedurave ligjore me hetimet paralele të organeve të drejtësisë (SPAK) ofron një pasqyrë të qartë të dilemave strukturore që shoqërojnë tjetërsimin e aseteve strategjike dhe nevojën emergjente për një reflektim të thellë mbi mbrojtjen e interesit publik.

Afera e Inceneratorëve

Qeverisja e kryeministrit Edi Rama është karakterizuar vitet e fundit nga një varg i pandërprerë skandalesh korruptive dhe klienteliste, të cilat kanë tronditur besimin publik tek institucionet. Simboli i këtij degradimi mbetet afera e inceneratorëve – një skemë qindramilionë eurosh që zhvleftësoi paratë e taksapaguesve përmes pagesave për impiante që nuk ekzistonin ose nuk funksiononin plotësisht.

Në Elbasan dhe Fier, miliona euro u paguan për inceneratorë që mbetën jashtë funksionit, ndërsa në Tiranë, landfilli i Sharrës u kthye në një gropë thithëse fondesh ku shteti paguante 29 euro për ton për një incenerim që nuk kryhej. Ky skandal çoi në arrestimin e ish-ministrit të Mjedisit, Lefter Koka, ish-deputetit Alqi Bllako, dhe shpalljen në kërkim ndërkombëtar të pronarëve faktikë Mirel Mërtiri, Stela Gugallja dhe Klodian Zoto. Për këtë skandal dhe jo vetëm është përgjegjës edhe Edi Rama.

Skandali i unazës së re në Tiranë

Ky model abuzimi shtrihet thellë edhe në projektet e mëdha infrastrukturore, ku spikat skandali i Unazës së Re në Tiranë. Në vitin 2018, kompania fantazmë “DH Albania” fitoi lotin e parë të këtij projekti me një vlerë prej 18 milionë eurosh, duke përdorur dokumente të falsifikuara të kompanisë amerikane Dunwel Haberman. Hetimet e organit të prokurorisë zbuluan se administrata shtetërore e kishte favorizuar hapur kompaninë, duke i dhënë licencat e nevojshme përpara se ajo të regjistrohej zyrtarisht në Qendrën Kombëtare të Biznesit. Pasi skandali shpërtheu në media, tenderi u anulua dhe administratori formal, Avdjol Dobi, u dënua, ndërsa zyrtarët e lartë të Autoritetit Rrugor Shqiptar (ARRSH) i shpëtuan dënimit madhor.

Koncesioni i Tunelit të Llogarasë

Një tjetër vatër abuzimi u shfaq me aferën e Tunelit të Llogarasë. Dosjet voluminoze të hetimit kanë vënë nën shënjestër drejtues të lartë të Ministrisë së Infrastrukturës dhe ish-kreun e ARRSH-së. Përgjimet telefonike dhe hetimet zbuluan biseda të rëndësishme mbi procedurat e skualifikimit të kompanive që kishin ofruar çmime më të ulëta, me qëllim rihapjen e garës dhe përshtatjen e kritereve të mbikëqyrjes për kompani të paracaktuara. Për më tepër, dosjet zbuluan probleme të rënda të sigurisë teknike, ku mbikëqyrësit e pavarur kishin ngritur alarme se kontraktori kishte hedhur beton pa çelik dhe kishte shkelur rregullat anti-zjarr – alarme që u injoruan totalisht nga drejtuesit, ndërkohë që kostot vijuan të fryheshin përmes tenderave shtesë për rrugët lidhëse.

AKSHI dhe SHISH

Akuzat për korrupsion shtrihen gjithashtu nga koncesioni i Aeroportit të Vlorës e deri te menaxhimi i Agjencisë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit (AKSHI), e cila u vu në shënjestër pas rrjedhjes masive të të dhënave të qytetarëve (patronazhistët) dhe sulmeve kibernetike që zbuluan dështimin e sistemeve të shtrenjta të mbrojtjes. Ndikimi i hijeve të mbrojtura politike si Ergys Agasi, i cilësuar shpesh si ndërlidhës i rëndësishëm politik i Edi Ramës, apo drejtimi i institucioneve sensitive si SHISH nga Vlora Hyseni, plotësojnë mozaikun e një shteti ku vendimmarrja shpesh duket se u shërben interesave të ngushta. Ky realitet dëshmohet katërcipërisht nga prangosja, dënimi dhe arratisja e disa ministrave dhe zyrtarëve të lartë të qeverisë për korrupsion dhe hajdutëri. Në këtë klimë të rëndë paligjshmërie, aferat e fundit në industrinë ushtarake përfaqësojnë thjesht vijimin e të njëjtit model të rrezikshëm.

Dorëzimi pa kushte i aseteve

Kalimi i ish-Uzinës së Përpunimit të Bakrit në Rubik nën kontrollin e kompanisë private Advanced Arm Technology është treguesi i radhës i një modeli problematik të menaxhimit të pronës publike në Shqipëri. Ky proces, i nisur në mars të vitit 2025 përmes një VKM-je që transferoi mbi 50 mijë metra katrorë truall publik drejt kompanisë shtetërore të armëve Kayo sh.a., u përmbyll shpejt me dorëzimin e asetit te privati.

Maskarada e partneritetit publik-privat

Nga një këndvështrim kritik, kjo lëvizje ngre pikëpyetje të mëdha ligjore dhe morale. Formula e përdorur – ku shteti krijon një sipërmarrje të përbashkët vetëm për të mbetur pakicë me 20% të aksioneve – ngjan më shumë me një mekanizëm legalizimi për tjetërsimin e pasurisë kombëtare sesa me një strategji zhvillimi. Pjesa e luanit prej 80% të aksioneve kontrollohet nga kompania “Uno 28” në pronësi të biznesmenit izraelito-amerikan Ron Yeffet dhe Arjeta Puca. Ndërsa kryeministri Edi Rama e paketon këtë lëvizje me premtimet klasike për “investime ushtarake, dronë dhe vende pune”, ky partneritet ngrihet mbi asgjësimin e kontrollit shtetëror mbi një pasuri kombëtare.

Dokumentimi zyrtar i tjetërsimit

Vula zyrtare e këtij dorëzimi vërtetohet katërcipërisht nga Vendimi nr. 3 i Asamblesë së Përgjithshme të “Advanced Arms Technology” SHA, me protokoll Nr. 25/2 Prot. në Tiranë, datë 22.10.2026 (Open Corporates Albania, 2026). Ky dokument origjinal dëshmon se asambleja ka vendosur unanimisht ndryshimin e adresës kryesore të shoqërisë, duke u vendosur zyrtarisht te Ish-Uzina e Përpunimit të Bakrit (Pasuria nr. 8/7, Zona Kadastrale nr. 3244) në Rubik, Bashkia Mirditë.

Akti mban firmat e administratorëve të shoqërisë, përfshirë Ardi Veliu në emër të shtetit (“KAYO” SHA) dhe Ron Yeffet në emër të privatit (“UNO 18” SHA). Ky dokumentim bardhë e zi provon se selia e biznesit të tyre privat tashmë është instaluar fizikisht mbi asetin strategjik të shqiptarëve.

Skandali në hije i SPAK-ut dhe Audio-përgjimet e Arben Ahmetajt

Ajo që e zhvesh plotësisht propagandën zyrtare është fakti se ky vendim asambleje dhe marrëveshja u finalizuan saktësisht në të njëjtën ditë, më 22 tetor 2026, në kulmin e hetimeve dhe veprimeve të Prokurorisë së Posaçme (SPAK). Hetuesit e SPAK-ut kanë ushtruar kontrolle të befasishme në vilën e Ron Yeffet në fshatin Pëllumbas dhe në Ministrinë e Mbrojtjes, duke sekuestruar kompjuterë, pajisje elektronike dhe dokumente të praktikave të tenderave ushtarakë.

Ky kontroll u ndërmor pas publikimit të audio – përgjimeve komprometuese nga ish-zv.kryeministri Arben Ahmetaj. Sipas deklaratave dhe bisedave të regjistruara, ato zbulojnë një rrjet të trafikut ndërkombëtar të armëve, ku municione të blera në tregun e zi importoheshin në Shqipëri, ripaketoheshin si produkte shqiptare “Made in Albania” përmes kompanisë Advanced Arms Technology dhe rishiteshin në zona të nxehta të tregjeve ndërkombëtare duke shmangur embargot.

Në këto përgjime, Yeffet dëgjohej duke diskutuar me ndërmjetës për “punë të pista” financiare, pastrim parash dhe për planet sekrete për të hapur një fabrikë paralele armësh në Afrikë për të humbur gjurmët. Faktori që një investitor nën hetim të tillë penal përfiton asete strategjike dhe firmos zyrtarizimin e tyre minon çdo grimë besueshmërie të këtij projekti.

Kapitullimi i plotë para Klientelizmit

Në përfundim, skandali i Rubikut dëshmon se asetet gjigante të vendit po përdoren si monedhë shkëmbimi klienteliste, duke shpërfillur hapur llogaridhënien përpara qytetarëve. Kur vendimet për industrinë ushtarake dhe pronën publike merren në mungesë të transparencës, shoqërohen me kontrolle policore dhe vërtetohen përmes dokumenteve ku shteti luan rolin e noterit të privatit, interesi publik është thjesht viktimë. Ky privatizim që nuk sjell progres ekonomik, buron një tjetër dorëzim të sovranitetit të Shqipërisë përballë interesave të pakontrolluara private.

Presioni popullor dhe rezistenca studentore

Përballë këtij mozaiku abuzimesh qindramilionëshe, reagimi qytetar po kthehet në një faktor përcaktues për të ardhmen politike të vendit. Paralelisht me skandalet institucionale, revolta popullore ka gjetur pikën e saj të kulmit te qëndresa e rinisë universitare. Protesta e studentëve dhe e pedagogëve, e cila ka hyrë sot në ditën e saj të 15-të radhazi, po shndërrohet në një katalizator të pakënaqësisë mbarëpopullore.

Tubimet e përditshme para Ministrisë së Arsimit dhe marshimet drejt Kryeministrisë shoqërohen me thirrje të qarta për ndryshim rrënjësor dhe dorëheqjen e menjëhershme të kreut të ekzekutivik. Mbështetja zyrtare e Sindikatës së Universiteteve dhe bojkotimi i procesit mësimor vërtetojnë se kriza nuk është më thjesht akademike, por thellësisht politike. Në një atmosferë të rënduar nga përplasjet dhe akuzat për dhunë policore, rritja e mobilizimit dhe ndërgjegjësimi intelektual e bëjnë të pashmangshëm largimin e Edi Ramës dhe strukturës së tij qeverisëse. Ky kapitull i ri i rezistencës tregon se përballë tjetërsimit të sovranitetit kombëtar dhe pasurisë publike, fjala e fundit i takon sovranit në shesh.
───
Burimet e shfrytëzuara
1. Albanian Post. (2026, 27 Tetor). Dita e 15-të e protestës së studentëve, nis grumbullimi te Ministria e Arsimit.
2. Albeu. (2026, 26 Tetor). Protesta studentore hyn në ditën e 14-të, pedagogët konfirmojnë mbështetjen e tyre Albeu.
3. BalkanWeb. (2026, 27 Tetor). KAYO rrëmbeu godinën e News24 për të prodhuar armë, por fabrikën e çon në Rubik: Çfarë fshihet pas lëvizjes së kompanisë së Ron Yeffet dhe Arjeta Puces BalkanWeb.
4. Citizens.al. (2026, 15 Tetor). Protesta e studenteve, orë pas ore 15 tetor Citizens.al.
5. EuroNews Albania. (2026, 26 Tetor). Protesta në ditën e 14-të, studentët mblidhen te Ministria e Arsimit EuroNews Albania.
6. Lajmi.net. (2026, 26 Tetor). Dita e 14-të e protestave në Tiranë, studentët marshojnë drejt Kryeministrisë
7. Lajmi.net.Lapsi.al. (2026, 2 Tetor). SPAK lëviz për “industrinë e armëve” të Ramës/ Kontrolle te Yeffet, Puca, Veliu dhe Ministria e Mbrojtjes
8. Lapsi.al.Open Corporates Albania. (2026). Ekstrakti historik i subjektit “ADVANCED ARMS TECHNOLOGY” (NIPT: M52319020B). Aranit Muraçi & AIS Open Corporates Albania.
9. Panorama Online. (2018, 11 Dhjetor). Skandali i tenderit te Unaza, Zeri i Amerikes: Si kompania DH Albania u favorizua nga institucionet shteterore Panorama Online.
10. Syri.net. (2026, 26 Tetor). Në kulmin e hetimeve të SPAK, Veliu e Yeffet çojnë kompaninë e armëve në ish-uzinën e bakrit në Rubik.
11. Syri Net.YouTube / A2 CNN. (2026, 26 Tetor). Dita e 14 e revoltës studentore, të rinjtë në shesh. Kërkohet largimi i qeverisë A2 CNN / YouTube.
________
Ilustrime:
Vendimi i APSHA-s:
Nr.25/2 Prot. Tiranë, 22.10.2926
VENDIM
I ASAMBLESË SË PËRG.JITHSHME TË SHOOËRISË AKSIONARE “ADVANCED ARMS TECHNOLOGY” SHA
Nr. 3, datë 22. 10.2026
PËR “NDRYSHIMIN E ADRESËS KRYESORE TË SHOQËRISË”
Në mbështetje të ligjit nr. 9901, datë 14.04.2008 “”Për tregtarët dhe shoqëritë tregtare”, i ndryshuar, si dhe të nenit 1 paragrafi 2, të Statutit të Shoqërisë “ADVANCED ARMS TECHNOLOGY” SHA, Asambleja e Përgjithshme e Aksionarëve, pasi shgyrtoi çështjet sipas rendit të ditës, unanimisht:
VENDOSI:
1. Ndryshimin e adresës kryesore të shoqërisë, në adresën e mëposhtme:
a. Ish-Uzina Përpunimit të Bakrit. Pasuria nr.8/7. Zona Kadastrale nr.3244, Njësia Administrative Rubik. Bashkia Mirditë
2. Autorizimin e administratorit të shoqërisë, apo çdo personi tjetër të autorizuar prej tij, për regjistrimin e këtij vendimi në Qendrën Kombëtare të Biznesit.
Ky vendim hyn në fuqi menjeherë.
ASAMBLEJA E PËRGJITHSHME E AKSIONARËVE:
“KAYO” SHA ADMINISTRATOR
ARDI VELIU
Nënshkrim dhe vula.
“UNO28” SHA ADMINISTRATOR
RON YEFFET
Nënshkrimi dhe vula
……
Dhe ilustrimet tjera me foto:
__________
Fasada prej guri:
TEATRI I SHURDHËRISË SË EDI RAMËS
https://www.facebook.com/share/p/1CQWavsSr6/