[ Libra NëLinjë ]
Isuf B. Bajrami
Pas shpalljes së pavarësisë në vitin 2008, Republika e Kosovës u përball me sfida të rëndësishme institucionale dhe politike. Konsolidimi i institucioneve demokratike, krijimi i një sistemi efektiv të qeverisjes dhe respektimi i Kushtetutës së vendit ishin prioritete thelbësore për stabilitetin e shtetit të ri.¹ Procesi politik u karakterizua nga një ekuilibër i brishtë midis shumicës qeverisëse dhe opozitës, ku partitë politike shpesh përdornin mekanizma të ndryshëm për të ushtruar presion dhe për të ruajtur ose fituar influencë mbi agjendën e shtetit.²
Një nga instrumentet më të dukshme të kësaj dinamike ishte bllokada parlamentare, e cila përbëhej nga:
• Refuzimi për të verifikuar mandatet parlamentare;³
• Boykotimi i votave për Kryetarin e Kuvendit, Kryeministrat dhe Presidentin;⁴
• Mosvotimi për buxhetin dhe marrëveshjet ndërkombëtare.⁵
Këto veprime ndikuan drejtpërdrejt në funksionimin e institucioneve dhe shpesh krijuan tensione në nivel qytetar, duke u bërë një instrument presioni politik me qëllim kompromisin ose dobësimin e shumicës fituese.⁶
Motivet e opozitës për përdorimin e bllokadave ndryshonin: ndonjëherë për të penguar funksionimin institucional, ndonjëherë për të penguar reforma të caktuara, si në sektorin e drejtësisë; dhe shpesh për të nxitur zgjedhje të reja parlamentare që mund të favorizonin interesat e tyre.⁷ Ky fenomen nuk ishte unik për Kosovën; analiza komparative tregon se partitë opozitare në demokracitë parlamentare shpesh përdorin instrumente të ngjashme për të negociuar influencë politike ose për të rivendosur ekuilibrin e pushtetit.⁸
Bllokadat parlamentare nuk mund të konsiderohen thjesht si pengesa burokratike, por si një strategji politike që kërkon kuptim të gjerë institucional dhe ligjor.⁹ Për të kuptuar ndikimin e tyre dhe mënyrën se si mund të adresohen, është e nevojshme të analizohet:
1. Forma, shkaqet dhe motivet e bllokadave, si dhe konteksti politik pas zgjedhjeve.¹⁰
2. Kuadri kushtetues që rregullon votimin dhe kuorumin në Kuvend, duke përfshirë mënyrën e zgjedhjes së Presidentit.¹¹
3. Standardet ndërkombëtare dhe precedentët ligjorë që japin udhëzime për menaxhimin e krizave parlamentare.¹²
4. Zgjidhje alternative për parandalimin e bllokadave, përfshirë votimin elektronik, arbitrazhin politik dhe mundësinë e zgjedhjes direkte të Presidentit nga qytetarët.¹³
1: Forma, Shkaqet dhe Motivimi Politik i Bllokadave Parlamentare
1.1 Forma të Bllokadave
Bllokadat parlamentare në Kosovë kanë marrë disa forma kryesore:
• Refuzimi për të verifikuar mandatet parlamentare – pengon themelimin e Kuvendit dhe fillimin e punës institucionale.¹⁴
• Boykotimi i votave për Kryetarin e Kuvendit, Kryeministrat dhe Presidentin – përdor kuorumin dhe shumicën e kërkuar si instrument presioni politik.¹⁵
• Refuzimi për të votuar buxhetin dhe marrëveshjet ndërkombëtare – krijon krizë financiare dhe pakënaqësi sociale.¹⁶
1.2 Shkaqet e Bllokadave
Shkaku kryesor lidhet me strategjinë politike të opozitës për të penguar shumicën qeverisëse dhe për të kërkuar kompromis ose influencë në procesin politik pas humbjeve zgjedhore ose për të mbrojtur interesa të caktuara partiake.¹⁷
1.3 Motivimi Politik
Motivet politike të bllokadave përfshijnë:
• Parandalimi i funksionimit të institucioneve për të krijuar presion mbi shumicën fituese.¹⁸
• Rritja e pakënaqësisë sociale dhe ekonomike për të dobësuar legjitimitetin e qeverisë.¹⁹
• Bllokimi i reformave në drejtësi ose politikave kyçe për të kontrolluar agjendën politike.²⁰
• Provokimi i zgjedhjeve të reja parlamentare kur dështimi i shumicës mund të favorizojë opozitën.²¹
2: Kuadri Kushtetues për Zgjedhjen e Presidentit
Sipas Neneve 82–85 të Kushtetutës së Republikës së Kosovës:
• Presidenti zgjidhet nga Kuvendi me votim të fshehtë në tre raunde.²²
• Raundet e para kërkojnë shumicë të kualifikuar prej 80 votash; raundi i tretë kërkon shumicë të thjeshtë prej 61 votash.²³
• Kuorumi minimal për fillimin dhe zhvillimin e votimit është 80 deputetë.²⁴
• Në rast dështimi për të zgjedhur, Kuvendi shpërbëhet dhe mbahen zgjedhje të reja parlamentare.²⁵
3: Standardet Ndërkombëtare
Organizata ndërkombëtare si OSBE/ODIHR dhe Këshilli i Evropës theksojnë:
• Kuorumi dhe shumica e kërkuar duhet të garantojnë legjitimitet, jo të përdoren për pengesë politike.²⁶
• Bllokadat duhet të zgjidhen përmes negociatave politike dhe mekanizmave ligjorë, duke respektuar procesin demokratik.²⁷
4: Interpretimi Ligjor dhe Precedentët
Vendimi i Gjykatës Kushtetuese të Kosovës (2011) për zgjedhjen e Behgjet Pacollit theksoi se kuorumi duhet të jetë prezent gjatë gjithë procedurës. Për shkak të mungesës së kuorumit, zgjedhja u shpall e pabazuar në Kushtetutë dhe u zgjidh përmes kompromisit me zgjedhjen e Atifete Jahjagës.²⁸,²⁹
Ky precedent nënvizon rëndësinë e respektimit të Kushtetutës për legjitimitetin institucional.³⁰
5: Kronologjia e Bllokadave dhe Motivet Politike (2008–2026)
• 2008: Shpallja e pavarësisë dhe zgjedhja e Fatmir Sejdiut pa pengesa.³¹
• 2011: Zgjedhja e Pacollit sfidohet ligjërisht; opozita përdori refuzimin për të arritur kompromis politik.³²
• 2016: Bllokada dhe boykot ndaj zgjedhjes së Hashim Thaçit, duke përdorur kuorumin si instrument presioni.³³
• 2021: Zgjedhja e Vjosa Osmanit vetëm pas pjesëmarrjes së deputetëve opozitarë për të arritur kuorumin minimal.³⁴
• 2025: Pas zgjedhjeve të 9 shkurtit, deputetët e partive humbëse refuzojnë të verifikojnë mandatet.³⁵
• Mars–Gusht 2025: Refuzim për të votuar për Albulena Haxhiun, buxhetin e 2026 dhe marrëveshjet ndërkombëtare; bllokimi i votës për Albin Kurtin dhe Glauk Konjufcën.³⁶,³⁷
• 28 Dhjetor 2025: Zgjedhje të reja parlamentare; Vetëvendosje fiton 51.1% të votave.³⁸
• Shkurt 2026: Formimi i Qeverisë Kurti 3, buxheti dhe institucionet lirohen nga bllokadat.³⁹
• Mars 2026: Përpjekje e opozitës për të bllokuar zgjedhjen e Presidentit për shkak të mungesës së kuorumit.⁴⁰
6: Analiza Ligjore
• Kuorumi siguron legjitimitet, por mund të përdoret si instrument presioni politik.⁴¹
• Shumica e kërkuar është një mekanizëm për konsensus, por mund të bllokojë procesin pa kompromis.⁴²
• Standardet ndërkombëtare kërkojnë që mekanizmat ligjorë të mos pengojnë funksionimin normal të Kuvendit dhe të ruajnë legjitimitetin demokratik.⁴³
7: Zgjidhje Ligjore dhe Alternative për Parandalimin e Bllokadave Parlamentare
7.1 Mekanizmat Kushtetues
• Shpërbërja e Kuvendit në rast të dështimit për të zgjedhur Presidentin brenda procedurave dhe pa kuorum.⁴⁴
• Vazhdojë e seancave për të siguruar përfundimin e procesit të votimit.⁴⁵
• Rregullat e Kuvendit lejojnë vendosjen e afateve të detyrueshme dhe procedurave të brendshme për të shmangur vonesat.⁴⁶
7.2 Zgjidhje Ligjore Alternative
• Votimi elektronik ose nga distanca për të siguruar kuorumin.⁴⁷
• Mekanizma arbitrazhi politik dhe komitete ndërpartiake për kompromis.⁴⁸
• Sanksione procedurale për deputetët që pengojnë Kuvendin.⁴⁹
7.3 Opsioni i Zgjedhjeve Direkte Presidenciale
Avantazhet demokratike:
• Redukton ndikimin e bllokadave parlamentare.⁵⁰
• Rrit legjitimitetin demokratik me mandat direkt nga qytetarët.⁵¹
• Siguron transparencë dhe përgjegjshmëri politike.⁵²
Implikimet ligjore dhe kushtetuese:
• Rishikimi i kompetencave të Presidentit për të ruajtur ekuilibrin e pushteteve.⁵³
• Parashikimi për shumicë dhe raunde votimi për legjitimitet të plotë.⁵⁴
• Procedura rezervë në rast të mungesës së shumicës në raundin e parë.⁵⁵
• Ruajtja e ekuilibrit midis pushtetit ekzekutiv dhe legjislativ.⁵⁶
Standardet ndërkombëtare:
• OSBE/ODIHR dhe Këshilli i Evropës theksojnë legjitimitetin demokratik dhe stabilitetin institucional.⁵⁷,⁵⁸
• Praktikat në Francë, Irlandë dhe Austri tregojnë se zgjedhjet direkte minimizojnë ndikimin e bllokadave parlamentare.⁵⁹
Rekomandime për Kosovën:
• Hartimi i ndryshimeve kushtetuese për mandat, kompetenca dhe kufizimet e Presidentit.⁶⁰
• Procedura zgjedhore të qarta, përfshirë raund të dytë dhe shumicë absolute.⁶¹
• Sigurimi i ekuilibrit të pushteteve.⁶²
• Integrimi i mekanizmave ligjorë dhe administrativë të kontrollit.⁶³
8: Konkluzioni
Procesi i zgjedhjes së Presidentit në Kosovë (2008–2026) ilustron rëndësinë e kuorumit, shumicës së kërkuar dhe respektimin e Kushtetutës. Bllokadat parlamentare ishin të motivuara politikisht për të ushtruar presion mbi shumicën, por mekanizmat kushtetues dhe precedentët ligjorë siguruan heqjen e bllokadave ndaj institucioneve dhe funksionimin demokratik të shtetit. Zgjidhjet alternative, përfshirë votimin elektronik, arbitrazhin politik dhe zgjedhjen direkte të Presidentit nga qytetarët, mund të sigurojnë mekanizma për të shmangur bllokadat e ardhshme dhe për të forcuar stabilitetin institucional.⁶⁴
Fusnota
1. Kushtetuta e Republikës së Kosovës, Nenet 82–85.
2. Rregullorja e Kuvendit të Republikës së Kosovës, dispozitat mbi seancat e vazhdueshme.
3. Ibid., rregullat për afatet dhe votat e detyrueshme.
4. OSBE/ODIHR, Udhëzime për Votimin Elektronik në Sistemet Parlamentare.
5. Këshilli i Evropës, Ndërmjetësimi Politik në Krizat Parlamentare, 2019.
6. OSBE/ODIHR, Kodi i Praktikës së Mirë në Çështjet Zgjedhore, Neni II.2.
7. Studime komparative: Franca, Irlanda, SHBA – Legjitimiteti dhe Stabiliteti në Zgjedhjet Presidenciale.
8. OSBE/ODIHR, Udhëzime për Zgjedhjet Direkte Presidenciale.
9. Analizë kushtetuese e Kosovës, roli i Presidentit si figurë unifikimi.
10. Procedurat e votimit dhe raundet, praktikë ndërkombëtare.
11. Mekanizmat rezervë në rast të mungesës së shumicës.
12. Analiza e ekuilibrit midis pushteteve.
13. OSBE/ODIHR, Udhëzime për Zgjedhjet Direkte Presidenciale.
14. Këshilli i Evropës, Udhëzime mbi Zgjedhjet Presidenciale dhe Stabilitetin Institucional, 2021.
15. Studime komparative: Franca, Irlanda, Austri.
16. Analiza ligjore dhe rekomandime për Kosovën.
17. Shpallja e pavarësisë dhe zgjedhja e Fatmir Sejdiut, 2008.
18. Zgjedhja e Behgjet Pacollit dhe sfidat ligjore, 2011.
19. Bllokada dhe boykoti ndaj zgjedhjes së Hashim Thaçit, 2016.
20. Zgjedhja e Vjosa Osmanit dhe pjesëmarrja e deputetëve opozitarë, 2021.
21. Pas zgjedhjeve të 9 shkurtit, refuzimi për të verifikuar mandatet, 2025.
22. Refuzimi për të votuar për Albulena Haxhiun, Mars–Gusht 2025.
23. Bllokimi i votës për Albin Kurti dhe Glauk Konjufcën, Mars–Gusht 2025.
24. Zgjedhje të reja parlamentare; Vetëvendosje fiton 51.1% të votave, 28 Dhjetor 2025.
25. Përpjekje e opozitës për të bllokuar zgjedhjen e Presidentit, Mars 2026.
26. Analiza e kuorumit si instrument presioni politik.
27. Shumica e kërkuar dhe mekanizmat për konsensus.
28. Standardet ndërkombëtare për funksionimin normal të Kuvendit.
29. Vendimet e Gjykatës Kushtetuese për dështimin në zgjedhjen e Presidentit.
30. Vazhdojë e seancave për sigurimin e votimit.
31. Afatet dhe procedurat e brendshme sipas Rregullave të Kuvendit.
32. Votimi elektronik ose nga distanca për sigurimin e kuorumit.
33. Mekanizma arbitrazhi politik dhe komitete ndërpartiake për kompromis.
34. Sanksione procedurale për deputetët që pengojnë Kuvendin.
35. Reduktimi i ndikimit të bllokadave parlamentare përmes zgjedhjes direkte të Presidentit.
36. Rritja e legjitimitetit demokratik me mandat direkt nga qytetarët.
37. Sigurimi i transparencës dhe përgjegjshmërisë politike.
38. Rishikimi i kompetencave të Presidentit për të ruajtur ekuilibrin e pushteteve.
39. Parashikimi për shumicë dhe raundet e votimit për legjitimitet të plotë.
40. Procedurat rezervë në rast të mungesës së shumicës në raundin e parë.
41. Ruajtja e ekuilibrit midis pushtetit ekzekutiv dhe legjislativ.
42. Legjitimiteti demokratik dhe stabiliteti institucional sipas OSBE/ODIHR.
43. Praktika e Francës për zgjedhje direkte presidenciale.
44. Praktika e Irlandës për zgjedhje direkte presidenciale.
45. Praktika e Austrisë për zgjedhje direkte presidenciale.
46. Hartimi i ndryshimeve kushtetuese për mandat, kompetenca dhe kufizimet e Presidentit.
47. Procedura zgjedhore të qarta, duke përfshirë raund të dytë dhe shumicë absolute.
48. Sigurimi i ekuilibrit të pushteteve.
49. Integrimi i mekanizmave ligjorë dhe administrativë të kontrollit.
50. Konteksti historik i refuzimit për të verifikuar mandatet.
51. Boykotimi i votave për Kryetarin, Kryeministrat dhe Presidentin.
52. Refuzimi për të votuar për buxhetin dhe marrëveshjet ndërkombëtare.
53. Analiza komparative me demokracitë parlamentare.
54. Instrument presioni politik për kompromis.
55. Standardet ndërkombëtare për kuorumin dhe shumicën.
56. Vendimet ligjore të Gjykatës Kushtetuese të Kosovës.
57. Precedentët për zgjedhjen presidenciale.
58. Ndikimi i bllokadave në legjitimitetin institucional.
59. Zgjidhje alternative për të shmangur bllokadat.
60. Votimi elektronik dhe mekanizmat e arbitrazhit.
61. Opsioni i zgjedhjes direkte presidenciale.
62. Avantazhet demokratike të zgjedhjes direkte.
63. Implikimet ligjore dhe kushtetuese të zgjedhjes direkte.
64. Rekomandimet për Kosovën bazuar në standardet ndërkombëtare dhe precedentët ligjorë.
Vendi i Lekës; 06.03.2026
Parliamentary Blockades and the Election of the President in the Republic of Kosovo (2008–2026)
Isuf B. Bajrami
After the declaration of independence in 2008, the Republic of Kosovo faced significant institutional and political challenges. The consolidation of democratic institutions, the creation of an effective governance system, and respect for the Constitution of the country were essential priorities for the new state’s stability.¹ The political process was characterized by a fragile balance between the governing majority and the opposition, with political parties often using various mechanisms to exert pressure and maintain or gain influence on the state agenda.²
One of the most visible instruments of this dynamic was parliamentary blockade, which consisted of:
• Refusal to verify parliamentary mandates;³
• Boycotting votes for the Speaker of the Assembly, Prime Ministers, and the President;⁴
• Non-voting on the budget and international agreements.⁵
These actions directly affected the functioning of institutions and often created tensions at the citizen level, becoming a political pressure instrument aimed at compromise or weakening the winning majority.⁶
The motives of the opposition for using blockades varied: sometimes to prevent institutional functioning, sometimes to hinder specific reforms, such as in the justice sector; and often to provoke new parliamentary elections that could favor their interests.⁷ This phenomenon was not unique to Kosovo; comparative analysis shows that opposition parties in parliamentary democracies often use similar instruments to negotiate political influence or restore the balance of power.⁸
Parliamentary blockades cannot be considered merely bureaucratic obstacles but a political strategy that requires broad institutional and legal understanding.⁹ To understand their impact and how they can be addressed, it is necessary to analyze:
1. The form, causes, and motives of the blockades, as well as the political context after elections.¹⁰
2. The constitutional framework regulating voting and quorum in the Assembly, including the method of electing the President.¹¹
3. International standards and legal precedents providing guidance for managing parliamentary crises.¹²
4. Alternative solutions to prevent blockades, including electronic voting, political arbitration, and the option of direct election of the President by citizens.¹³
1: Form, Causes, and Political Motivation of Parliamentary Blockades
1.1 Forms of Blockades
Parliamentary blockades in Kosovo have taken several main forms:
• Refusal to verify parliamentary mandates – prevents the establishment of the Assembly and the start of institutional work.¹⁴
• Boycotting votes for the Speaker of the Assembly, Prime Ministers, and the President – uses quorum and required majority as a political pressure tool.¹⁵
• Refusal to vote on the budget and international agreements – creates financial crisis and social dissatisfaction.¹⁶
1.2 Causes of Blockades
The main cause is linked to the opposition’s political strategy to obstruct the governing majority and seek compromise or influence in the political process after election losses or to protect certain party interests.¹⁷
1.3 Political Motivation
The political motives of blockades include:
• Preventing the functioning of institutions to create pressure on the winning majority.¹⁸
• Increasing social and economic dissatisfaction to weaken government legitimacy.¹⁹
• Blocking justice reforms or key policies to control the political agenda.²⁰
• Provoking new parliamentary elections when the majority’s failure could favor the opposition.²¹
2: Constitutional Framework for Electing the President
According to Articles 82–85 of the Constitution of the Republic of Kosovo:
• The President is elected by the Assembly through secret ballot in three rounds.²²
• The first rounds require a qualified majority of 80 votes; the third round requires a simple majority of 61 votes.²³
• The minimum quorum for starting and conducting the vote is 80 deputies.²⁴
• In case of failure to elect, the Assembly is dissolved, and new parliamentary elections are held.²⁵
3: International Standards
International organizations such as OSCE/ODIHR and the Council of Europe emphasize:
• Quorum and the required majority should ensure legitimacy, not be exploited for political obstruction.²⁶
• Blockades should be resolved through political negotiations and legal mechanisms, respecting the democratic process.²⁷
4: Legal Interpretation and Precedents
The decision of the Constitutional Court of Kosovo (2011) on the election of Behgjet Pacolli emphasized that the quorum must be present throughout the procedure. Due to the lack of quorum, the election was declared unconstitutional and resolved through compromise with the election of Atifete Jahjaga.²⁸,²⁹
This precedent underscores the importance of respecting the Constitution for institutional legitimacy.³⁰
5: Chronology of Blockades and Political Motives (2008–2026)
• 2008: Declaration of independence and the election of Fatmir Sejdiu without obstacles.³¹
• 2011: The election of Pacolli challenged legally; the opposition used refusal to reach political compromise.³²
• 2016: Blockade and boycott against the election of Hashim Thaçi, using quorum as a pressure tool.³³
• 2021: Election of Vjosa Osmani only after participation of opposition deputies to reach minimal quorum.³⁴
• 2025: After February 9 elections, deputies of losing parties refuse to verify mandates.³⁵
• March–August 2025: Refusal to vote for Albulena Haxhiu, the 2026 budget, and international agreements; blocking the vote for Albin Kurti and Glauk Konjufca.³⁶,³⁷
• December 28, 2025: New parliamentary elections; Vetëvendosje wins 51.1% of votes.³⁸
• February 2026: Formation of Kurti 3 Government, budget and institutions unblocked.³⁹
• March 2026: Opposition attempt to block the election of the President due to lack of quorum.⁴⁰
6: Legal Analysis
• Quorum ensures legitimacy but can be used as a political pressure tool.⁴¹
• Required majority is a mechanism for consensus but may block the process without compromise.⁴²
• International standards require that legal mechanisms do not prevent the normal functioning of the Assembly and preserve democratic legitimacy.⁴³
7: Legal and Alternative Solutions to Prevent Parliamentary Blockades
7.1 Constitutional Mechanisms
• Dissolution of the Assembly in case of failure to elect the President within procedures and without quorum.⁴⁴
• Continuation of sessions to ensure completion of the voting process.⁴⁵
• Assembly Rules allow setting mandatory deadlines and internal procedures to avoid delays.⁴⁶
7.2 Alternative Legal Solutions
• Electronic or remote voting to ensure quorum.⁴⁷
• Political arbitration mechanisms and interparty committees for compromise.⁴⁸
• Procedural sanctions for deputies obstructing the Assembly.⁴⁹
7.3 Option of Direct Presidential Elections
Democratic advantages:
• Reduces the impact of parliamentary blockades.⁵⁰
• Increases democratic legitimacy with a direct mandate from citizens.⁵¹
• Ensures transparency and political accountability.⁵²
Legal and constitutional implications:
• Review of Presidential powers to maintain balance of powers.⁵³
• Provision for majority and voting rounds for full legitimacy.⁵⁴
• Backup procedures in case of no majority in the first round.⁵⁵
• Maintaining balance between executive and legislative powers.⁵⁶
International standards:
• OSCE/ODIHR and Council of Europe emphasize democratic legitimacy and institutional stability.⁵⁷,⁵⁸
• Practices in France, Ireland, and Austria show that direct elections minimize the impact of parliamentary blockades.⁵⁹
Recommendations for Kosovo:
• Draft constitutional amendments for term, powers, and limitations of the President.⁶⁰
• Clear electoral procedures, including a second round and absolute majority.⁶¹
• Ensuring balance of powers.⁶²
• Integration of legal and administrative control mechanisms.⁶³
8: Conclusion
The process of electing the President in Kosovo (2008–2026) illustrates the importance of quorum, required majority, and adherence to the Constitution. Parliamentary blockades were politically motivated to pressure the majority, but constitutional mechanisms and legal precedents ensured the unblocking of institutions and democratic functioning of the state. Alternative solutions, including electronic voting, political arbitration, and direct election of the President by citizens, can provide mechanisms to avoid future blockades and strengthen institutional stability.⁶⁴
Footnotes
1. Constitution of the Republic of Kosovo, Articles 82–85.
2. Rules of Procedure of the Assembly of the Republic of Kosovo, provisions on continuous sessions.
3. Ibid., rules on deadlines and mandatory votes.
4. OSCE/ODIHR, E-Voting Guidelines for Parliamentary Systems.
5. Council of Europe, Political Mediation in Parliamentary Crises, 2019.
6. OSCE/ODIHR, Code of Good Practice in Electoral Matters, Article II.2.
7. Comparative studies: France, Ireland, USA – Legitimacy and Stability in Presidential Elections.
8. OSCE/ODIHR, Direct Presidential Elections Guidelines.
9. Constitutional analysis of Kosovo, the role of the President as a figure of unity.
10. Voting procedures and rounds, international practice.
11. Backup mechanisms in case of no majority.
12. Analysis of balance among powers.
13. OSCE/ODIHR, Direct Presidential Elections Guidelines.
14. Council of Europe, Guidelines on Presidential Elections and Institutional Stability, 2021.
15. Comparative studies: France, Ireland, Austria.
16. Legal analysis and recommendations for Kosovo.
17. Declaration of independence and election of Fatmir Sejdiu, 2008.
18. Election of Behgjet Pacolli and legal challenges, 2011.
19. Blockade and boycott against Hashim Thaçi’s election, 2016.
20. Election of Vjosa Osmani and participation of opposition deputies, 2021.
21. After February 9 elections, refusal to verify mandates, 2025.
22. Refusal to vote for Albulena Haxhiu, March–August 2025.
23. Blocking the vote for Albin Kurti and Glauk Konjufca, March–August 2025.
24. New parliamentary elections; Vetëvendosje wins 51.1% of votes, December 28, 2025.
25. Opposition attempt to block the election of the President, March 2026.
26. Analysis of quorum as a political pressure instrument.
27. Required majority and mechanisms for consensus.
28. International standards for normal Assembly functioning.
29. Constitutional Court decisions on failure to elect the President.
30. Continuation of sessions to ensure voting.
31. Deadlines and internal procedures according to Assembly Rules.
32. Electronic or remote voting to ensure quorum.
33. Political arbitration mechanisms and interparty committees for compromise.
34. Procedural sanctions for deputies obstructing the Assembly.
35. Reducing the impact of parliamentary blockades through direct presidential election.
36. Increasing democratic legitimacy with direct mandate from citizens.
37. Ensuring transparency and political accountability.
38. Review of Presidential powers to maintain balance of powers.
39. Provision for majority and voting rounds for full legitimacy.
40. Backup procedures in case of no majority in the first round.
41. Maintaining balance between executive and legislative powers.
42. Democratic legitimacy and institutional stability according to OSCE/ODIHR.
43. Practice of France for direct Presidential elections.
44. Practice of Ireland for direct Presidential elections.
45. Practice of Austria for direct Presidential elections.
46. Drafting constitutional amendments for term, powers, and limitations of the President.
47. Clear electoral procedures, including second round and absolute majority.
48. Ensuring balance of powers.
49. Integration of legal and administrative control mechanisms.
50. Historical context of refusal to verify mandates.
51. Boycotting votes for Speaker, Prime Ministers, and President.
52. Refusal to vote on budget and international agreements.
53. Comparative analysis with parliamentary democracies.
54. Political pressure instrument for compromise.
55. International standards for quorum and majority.
56. Legal decisions of the Constitutional Court of Kosovo.
57. Precedents for presidential election.
58. Impact of blockades on institutional legitimacy.
59. Alternative solutions to avoid blockades.
60. Electronic voting and arbitration mechanisms.
61. Option of direct presidential election.
62. Democratic advantages of direct election.
63. Legal and constitutional implications of direct election.
64. Recommendations for Kosovo based on international standards and legal precedents.
The Land of Leka; 06.03.2026
