2 fabula nga Rexhep Çullhaj

Majmuni dhe Krokodili

• Fabulë

– Lart në një degë të madhe, mbi një lumë të qetë, rrinin dy majmunë. Ata po shijonin disa banane të pjekura. Njëri qeshte me të madhe, ndërsa tjetri bënte naze dhe i mbante bananet fort në dorë. Poshtë degës, në ujë, notonte një krokodil. Ai i shikonte majmunët pa i ndarë sytë. Majmunët e vunë re dhe filluan të pyesnin veten se çfarë kërkonte. Majmuni më i zgjuar iu drejtua krokodilit: — O mik, a mund të na thuash çfarë kërkon? Do bananet apo mua? Krokodili buzëqeshi dhe tha: — Të them të drejtën, bananet më pëlqejnë, por edhe një majmun i shijshëm nuk do të ishte keq!

Majmuni e kuptoi menjëherë që krokodili nuk kishte qëllime të mira. Ai u kthye nga shoku i tij dhe i tha: — Kur dikush të afrohet me fjalë të ëmbla, duhet të mendosh mirë se çfarë synon në të vërtetë. Pastaj të dy majmunët u larguan më lart në pemë, ku krokodili nuk mund t’i arrinte. Krokodili mbeti në lumë, pa banane dhe pa majmunë. Morali: Njeriu i zgjuar nuk i beson verbërisht kujtdo, por mendon para se të veprojë.

Qukapiku dhe Gjinkalla

• Fabulë

Në një pyll të madh e të bukur jetonin shumë zogj, kafshë dhe insekte. Pemët ishin të larta, me degë të dendura dhe gjethe të gjelbra. Në një nga ato pemë jetonte një gjinkallë e vjetër, e cila ishte shumë krenare për zërin e saj. Ajo këndonte çdo ditë nga mëngjesi deri në mbrëmje. — Gëzh, gëzh, gëzh! Kush këndon më bukur se unë? Askush! — thoshte ajo sa herë që ngjitej në një degë të lartë. Kafshët e pyllit e dëgjonin këngën e saj, por shpesh lodheshin nga mburrjet e saj. Gjinkalla mendonte se, vetëm pse këndonte bukur, ishte më e rëndësishmja në pyll. Jo larg saj jetonte qukapiku.

Ai ishte një zog punëtor dhe i zgjuar. Çdo ditë fluturonte nga një pemë te tjetra duke trokitur me sqepin e tij të fortë. — Tuk-tuk, tuk-tuk! — dëgjohej nëpër pyll. Qukapiku kërkonte insektet që fshiheshin nën lëvoren e pemëve. Ai i largonte ato që pemët të mos sëmureshin. Për këtë arsye, të gjitha pemët e pyllit e kishin mik. Një ditë gjinkalla e pa duke punuar dhe filloi të qeshte. — Moj punëtor i lodhshëm, çfarë bën gjithë ditën? Vetëm troket e troket! Shiko mua sa bukur këndoj. Të gjithë më dëgjojnë dhe më admirojnë. Qukapiku nuk u mërzit. — Secili ka punën e vet, gjinkallë. Unë kujdesem për pemët që pylli të mbetet i gjallë dhe i shëndetshëm. — Çfarë rëndësie ka kjo? — tha gjinkalla. — Kënga ime sjell gëzim. Puna jote bën vetëm zhurmë. Dhe vazhdoi të këndonte edhe më fort.

Kaluan disa javë. Një ditë, në pyll u përhapën shumë insekte të dëmshme. Ato filluan të futeshin në trungjet e pemëve dhe t’i dëmtonin. Gjethet e disa pemëve nisën të zverdhen dhe degët të thaheshin. Gjinkalla nuk i kushtoi rëndësi. Ajo vazhdonte të këndonte e të mburrej. Por pas pak kohe, edhe pema ku rrinte ajo filloi të thahej. Gjethet ranë njëra pas tjetrës dhe degët nuk ishin më të forta. Gjinkalla u tremb. — Çfarë po ndodh me pemën time? Ku do të jetoj tani? — tha e shqetësuar. Ajo pa qukapikun që po punonte pa pushim nga një pemë te tjetra. — Qukapik, të lutem më ndihmo! Pema ime po thahet! Qukapiku shkoi menjëherë. Ai kontrolloi trungun dhe gjeti shumë insekte që po e dëmtonin pemën.

Për ditë të tëra punoi me durim, duke i larguar ato. Ngadalë-ngadalë pema filloi të shërohej. Gjethet e reja dolën përsëri dhe degët u forcuan. Gjinkalla u gëzua shumë. Ajo e kuptoi se pa punën e qukapikut, pema do të ishte tharë plotësisht dhe ajo do të kishte mbetur pa strehë. — Më fal, qukapik, — tha me turp. — Të kam gjykuar gabim. Mendoja se kënga ime ishte gjëja më e rëndësishme, por tani e kuptoj sa e vlefshme është puna jote. Ti ndihmon jo vetëm pemët, por gjithë pyllin. Qukapiku buzëqeshi. — Nuk ka rëndësi kush këndon më bukur apo kush flet më shumë.

E rëndësishme është të bëjmë diçka të mirë dhe të dobishme për të tjerët. Që nga ajo ditë, gjinkalla nuk u mburr më. Ajo vazhdoi të këndonte, por mësoi të respektonte punën e të tjerëve. Sa herë dëgjonte trokitjen “tuk-tuk” të qukapikut, ajo e përshëndeste me respekt dhe u tregonte të gjithëve se ai ishte miku më i mirë i pemëve dhe mbrojtësi i pyllit. Morali Nuk duhet të mburremi me aftësitë tona dhe as të nënvlerësojmë punën e të tjerëve. Çdo punë e ndershme ka vlerë, sidomos kur u shërben të tjerëve. Veprat e mira vlejnë më shumë se fjalët dhe mburrjet.