ZGJEDHJET PRESIDENCIALE TEST PËR ATO PARLAMENTARE

0
160
Nail Draga

Diskursi politik

Ndonëse është pritur se brenda një dite në Mal të Zi të mbahen zgjedhjet presidenciale e ato parlamentare, opinioni u informua se me 19 mars do të mbahën zgjedhjet presidenciale, ku sipas të gjitha gjasave do të jenë test për ato parlamentare që do të vendoset me vonë  në sajë kompromisit politik ne mes  shumicës  dhe opozitës si zgjidhje të krizës  politike në vend

Dr. Nail Draga

Ndonëse të gjitha partitë politike janë deklaruar se mbeshtesin zgjedhjet e parakohshme parlamentare  por konkretisht nuk janë angazhuar në këtë drejtim. Çështja qendron të shumica aktuale parlamentare e cila ka 41 mandate, ku pa miratimin e tyre nuk mund të shpërndahet parlamenti dhe të bëhët shpallja e tyre nga presidenti i vendit. Por, duke marrë parasysh krizen aktuale politike e institucionale  në vend  mbajtja e zgjedhjeve presidenciale, do të jetë në favor të zhbllokimit të situatës e cila është e panjohur në kohën e pluralizmit.

Duke marrë parasysh se në ingerencat e Kuvendit është caktimi i datës së mbajtjës së zgedhjeve presidenciale, ata do të mbahen me 19 mars, që do të jenë të katërtat pas shpalljes së pavarësisë së Malit të Zi, përkatësisht të shtatat nga vendosja e pluralizmit politik në këtë vend. Këto  zgjedhje janë të veçanta sepse mbahen në kohën e Qeverisë në detyrë së cilës i është votuar mosbesimi   në gusht të vitit të kaluar.

Presidenti vetëm nga një parti politike

Kujtojmë me këtë rast se nga miratimi i pluralizmit në Mal të Zi(1990) të gjithë presidentët kanë qenë nga radha e një partie politike(PDS). Para, M.Gjukanoviqit, i cili është presidenti aktual dhe kryetari i PDS-it, president i vendit ka qenë F.Vujanoviqi, dhe ate në tre mandate nga viti 2002-2018.

Ndërsa, para Vujanoviqit, president ka qenë M.Gjukanoviqi, në një mandat pasi në  tetor të vitit 1997 e ka fituar  kundërkandidatin M.Bullatoviqin.

Në zgjedhjet e fundit presidenciale ndonëse M.Gjukanoviqi ndonëse u zgjodh president, ai mbajti edhe pozitën e kryetarit të partisë politike(PDS). Ishte ky një veprim iritues i cili është në kundërshtim ne parimet demokratike, sepse ka qenë e udhës që të tërhiqet nga  pozita partiake.

Por, ambiciet lideriste siç duket kanë dominuar mbi logjikën dhe demokracinë pluraliste, sepse presidenti përfaqëson të gjithë qytetarët e jo elektoratin votues të partisë së tij.

Pa kandidatë të paralajmëruar

Për momentin në skenën politike në Mal të Zi enigmatike është se sa kandidatë do të paraqitën në konkurim në pozitën e presidentit, sepse deri më tash nuk ekziston ndonjë kandidat i paralajmëruar. Andaj për momentin mund të spekulohet se shumica aktuale parlamentare e opozita do të paraqitën me një apo me shumë kandidatë.

Nga përvoja e kaluar në zgjedhjet presidenciale më herët është ditur se kush do të jetë kandidatë për president, ndërsa kësaj here është e kundërta,  ndonëse jemi dy muaj para votimit opinioni nuk është i informuar për ndonjë individ i cili do të paraqes kandidaturën për pozitën e presidentit.

Gjukanoviqi do të kandidohet përseri(!?)

Duke marrë parasysh animozitetin në mes partive politike si te shumica parlamentare dhe të opozita edhe pse deklarohen se janë për një kandidat të përbashkët, sipas të gjitha gjasave disa parti do të paraqitën me kandidatët e tyre. Por, në skenën politike në Mal të Zi dilemë  paraqet mundësia e rikandidimit të presidentit aktual M.Gjukanoviqit edhe për një mandat nga ana e PDS-it, apo kjo parti të kandidojë ndonjë person tjetër, jopartiak apo nga shoqëria civile..

Por, edhe po qe se do të kandidohej ndonjë kandidat  tjetër me refernca pozitive qytetare e intelektuale  cili nuk është në lidhje me korupcionin e kriminalitetin, duke marrë parasysh mentalitetin e qytetarëve në MZ, është pikëpyetje se a do të kalonte, sepse kemi të bëjmë me një shoqëri  e cila ende vlerëson kultin e individit, andaj kandidati partiak vlerësohet më tepër, pa marrë parasysh se çfarë programi prezanton. Në rastin konkret në Mal të Zi, M.Gjukanoviqi ende mbetet personi ma karizmatik dhe me kredivbilitet jo vetëm të elektorati votues i partisë së tij, por edhe të partitë tjera qe ishin me herët në koalicion qeveritar.

Madje ky është i vetmi i cili mund të jetë shpëtimtar i partisë së tij, sepse sipas të dhënave rejtingu i tyre është në rënie të vazhdueshme, ku zgjedhjet lokale(tetor 2022) janë dëshmi e një konstatimi të tillë. Por ai  është I vetmi që mund të homogjenizojë elektoratin votues të partisë së tij, por edhe të partive tjera qe e mbeshtesin, ndërsa nga ana tjetër ai mund të motivojë konkurentët të mobilizohen për të fituar kandidati i tyre.

Nuk ka dilemë se do te kemi një garë interesante  e cila do të ketë edhe ruandin e dytë, sepse askush nuk beson se presidenti do të zgjidhet  vetëm me votimin e parë.

Votat e shqiptarëve  janë vendimtare(!)

Duke marrë parasysh raportët aktuale në skenën politike në Mal të Zi, për zgjedhjen e presidentit nuk përjashtohet mundësia që vendimtare të jenë votat e elektoratit votues të shqiptarëve. Një konstatim i tillë nuk është befasi sepse përvoja e kaluar është dëshmi  e verifikuar.

Kujtojmë këtu dy raste te cilat ishin vendimtare në rrjedhat politike në Mal të Zi. Fjala është për zgjedhjet presidenciale në vitin 1997, ku në ruandin e dytë u mbeshtet M.Gjukanoviqi dhe fitoi mandatin nga mbeshtetja e shqiptarëve, ndërsa me rastin e votimit të referendumit për pavarësi të Malit të Zi me 21 maj 2006, po ashtu votat e shqiptarëve ishin vendimtare.

Andaj, duke marrë parasysh se raportët në mes pozitës dhe opozitës janë shumë të ngushta, nuk përjashtohet mundësia që edhe kësaj here votat e shqiptarëve të jenë vendimtare në zgjedhjen e presidentit të vendit. Ndërsa cilin kandidatë do ta mbeshtesin shqiptarët  mbetet çështje individuale, por nga përvoja e deritashme dihet se kandidati i cili mbeshtet politikën proserbe  nuk do të ketë votat e tyre.

Test për zgjedhjet parlamentare

Mbajtja e zgjedhjeve presidenciale nuk ka dilemë se do të jetë një test për ato parlamentare. Ndërsa statistika e dy zgjedhjeve të fundit(gusht 2020 dhe tetor 2022), dëshmon se shumica aktuale parlamentare është në përparësi ndaj opozitës aktuale, çështje e cila do të dëshmohet me 19 mars, si realitet në skenën politike në Mal të Zi, apo ishte një evoluim i paknaqësisë ndaj qeverisjës tridhjetëvjeçare.

Varësisht nga rezultati i zgjedhjeve presidenciale  në këtë vit në skenën politike në Mal të Zi  janë gjasat reale për  dekompozim  partiak dhe qeveritar, që do të pasojë me zgjedhjet e parakohshme parlamentare.

(26 janar 2023)

K O M E N T E

Ju lutem, shkruaJ komentin tuaj!
Ju lutem, shkruaJ emrin tuaj këtu

Kjo uebfaqe përdor Akismet, për të ulur spam. Mëso se si procesohen të dhënat e komentit tuaj.