Ilustrim – Medikamente – Tableta (Imazh simbolik). © Monika Skolimowska/dpa
FNP, 24 qershor 2026 – Përktheu Arben Çokaj
Ndërhyrje jo-invazive përdor valë zanore për të ndikuar në aktivitetin neuronal në qarkun e shpërblimit1 të trurit.
Haifa – Një burrë në të dyzetat, i cili kishte marrë afërsisht 130 qetësues dhimbjesh opioide çdo ditë, u çlirua nga varësia e tij në një procedurë 20-minutëshe, jo-invazive në Kampusin e Kujdesit Shëndetësor Rambam në Haifa. Testet e drogës të kryera një javë më vonë dolën negative. Pacienti raportoi gjithashtu se dëshirat e tij ishin zhdukur plotësisht, raportoi Ynetnews.
Trajtimi, i cili u zhvillua rreth dy javë më parë, përdori valë zanore të fokusuara për të moduluar aktivitetin e një rajoni thellë brenda trurit të lidhur me shpërblimin dhe kontrollin e impulseve. Specialistët në spital e përshkruan këtë procedurë si të parën e këtij lloji në Izrael, siç raportohet nga Israel Hayom.
Procedura me Valë Zëri të Fokusuara
Mjekët shënjestruan bërthamën accumbens, një qendër qendrore në qarkun e shpërblimit të trurit. Kjo u bë nën drejtimin e MRI-së, duke përdorur një pajisje të ngjashme me helmetën që ofron energji akustike të fokusuar saktësisht për të ndryshuar aktivitetin neuronal pa ngrohur ose dëmtuar indet, raportoi Israel Hayom.
Ekipi përdori një qasje neuromodulimi, e cila ndryshon nga teknikat e ablacionit, të përdorura për të trajtuar gjendje të tilla si dridhja esenciale. Kjo ndërhyrje lejon stimulimin ose pengimin e aktivitetit të qelizave nervore në zonën e zgjedhur, sipas Ynetnews. Mjekët deklaruan se aftësia për të arritur strukturat e thella dhe delikate të trurit pa kirurgji lejon ndërhyrje të drejtpërdrejtë në mekanizmat që kontrollojnë dëshirat dhe sjelljet kompulsive, raportoi Arutz Sheva.
Ndryshime të Rëndësishme tek Pacienti
Mjekët vunë re një ndryshim të rëndësishëm edhe gjatë trajtimit. “Edhe gjatë seancës, vumë re një ulje të dëshirës së pacientit për ilaçin,” tha për Ynetnews Dr. Lior Lev Tov, kreu i njësisë së neurokirurgjisë funksionale dhe studiuesi kryesor i studimit në Rambam. Një javë më vonë, testet për opioide dhe substanca të tjera të kryera në spital dolën negative dhe pacienti raportoi se nuk kishte asnjë dëshirë për alkool, sipas Ynetnews.
Ekipi raportoi gjithashtu një efekt të papritur: Konsumi i cigareve nga burri ra nga tre pako në ditë në vetëm disa cigare. Ai gjithashtu deklaroi se nuk kishte dëshirë për alkool, siç raportohet nga Israel Hayom.
“Në një trajtim që zgjati afërsisht 20 minuta, pacienti ynë ishte në gjendje të çlirohej nga një varësi ekstreme që kishte qenë pjesë e jetës së tij të përditshme për vite me radhë“, tha Dr. Lior Lev Tov, duke e përshkruar këtë zhvillim si “asgjë më pak se një revolucion mjekësor dhe terapeutik“, sipas Ynetnews.
130 pilula në ditë
Pacienti lëndoi qafën disa vite më parë dhe fillimisht iu dhanë opioide për menaxhimin e dhimbjes. Me kalimin e kohës, megjithatë, dozat u rritën, duke çuar në rritjen e varësisë. “Me kalimin e kohës, dhimbja u qetësua, por ai nuk mundi të çlirohej nga varësia ndaj pilulave dhe dozat vazhduan të rriteshin, duke arritur kulmin në rreth 130 pilula në ditë“, shpjegoi Dr. Amir Minerbi, drejtor i Institutit të Mjekësisë së Dhimbjes në Rambam, i cili e trajtoi pacientin në klinikën e tërheqjes së qetësuesve të dhimbjeve. Minerbi shpjegoi më tej se burri nuk ndjente më dhimbje dhe kishte nevojë vetëm për substancën për të qëndruar i qetë dhe për të menaxhuar jetën e tij të përditshme, raportoi Israel Hayom.
Studim Ndërkombëtar
Procedura në Rambam është pjesë e një studimi ndërkombëtar, shumëqendror, që përdor teknologjinë e zhvilluar nga kompania izraelite Insightec. Ky studim po kryhet aktualisht në disa qendra mjekësore amerikane, si dhe në Izrael, raportoi Ynetnews. Përfaqësuesit e spitalit deklaruan se rezultatet fillestare ishin premtuese, veçanërisht në lidhje me ruajtjen e tërheqjes së suksesshme nga opioidet.
Disa pacientë në studim ishin të varur nga heroina, një substancë tërheqja e së cilës shpesh mund të zgjasë disa vite, sipas Ynetnews. Pacienti ishte gjithashtu i pari që mori trajtimin gjatë tërheqjes aktive, e cila, sipas mjekëve, shtoi njohuri të vlefshme në programin më të gjerë të kërkimit, raportoi Israel Hayom.
Efektet e Opioideve në Tru
Ilaçet opioid veprojnë në sistemin e shpërblimit të trurit, duke aktivizuar shtigjet e kënaqësisë dhe përforcimit dhe kështu inkurajojnë potencialisht përdorimin e vazhdueshëm edhe pasi dhimbja fillestare të jetë qetësuar, raporton Ynetnews. Minerbi theksoi se ndërsa opioidet mbeten një mjet i rëndësishëm për menaxhimin afatshkurtër të dhimbjes, një pjesë e vogël, por e konsiderueshme e pacientëve mund të zhvillojnë varësi.
Përdorimi afatgjatë mund të zvogëlojë efektivitetin e kontrollit të dhimbjes dhe të shkaktojë efekte anësore serioze, duke përfshirë rezultate më të dobëta shëndetësore, një rrezik më të lartë të vdekjes së parakohshme, funksionim të dëmtuar të përditshëm dhe një rënie të ndjeshme të cilësisë së jetës, sipas Israel Hayom.
Ai përshkruan opsionet aktuale të trajtimit si një ulje graduale të ilaçit, me shkallë suksesi prej rreth pesë përqind, ose zëvendësim me një ilaç tjetër, që përdor të njëjtin mekanizëm biologjik. Në të kundërt, terapia e re synon drejtpërdrejt rajonet e trurit përgjegjëse për zhvillimin e varësisë, raporton Israel Hayom.
Ndërhyrja e Re
“Kjo është një ndërhyrje e re terapeutike që na lejon të ofrojmë një gamë trajtimesh jo invazive për probleme të shumta shëndetësore që prekin njerëzit në të gjithë botën,” shpjegoi Lev Tov. Ai shtoi se kjo ndërhyrje mund të “riformësojë mënyrën se si e bëjmë trajtimin“, raportoi Ynetnews.
Ekipi në Spitalin Rambam raportoi se rezultatet fillestare tregojnë se kjo ndërhyrje mund të mbështesë shërimin afatgjatë. Për më tepër, ekziston mundësia e zgjerimit të ndërhyrjes edhe në kushte të tjera, duke përfshirë varësi të ndryshme, si dhe çrregullime neurologjike dhe njohëse, raportoi Arutz Sheva.
Varësia nga Opioidet në Botë
Shkalla e përshkruar nga klinicistët është e rëndësishme. Varësia nga opioidet konsiderohet një epidemi globale që ka marrë qindra mijëra jetë vetëm në Shtetet e Bashkuara. Pasojat ekonomike vlerësohen në afërsisht 60 miliardë dollarë në vit, raportoi Israel Hayom.
Izraeli, i cili ka parë rritjen më të lartë të përdorimit të opioideve në të gjithë botën në vitet e fundit, tani po merr masa për të frenuar këtë trend, sipas Ynetnews. Në rastin e pacientit, mjekët që e trajtuan deklaruan se ai ka mbetur pa drogë që nga procedura dhe ka rifituar gjendjen e tij normale fizike dhe funksionale, raportoi Ynetnews. (Stafi editorial)
- Qarku i shpërblimit (ose sistemi i shpërblimit) është një rrjet kompleks në tru që kontrollon motivimin, të mësuarit dhe kënaqësinë.