[ Libra NëLinjë ]
Prishtinë, 20 maj 2026 – Në një kohë kur Kosova përballet me sfida të shumta politike, ekonomike dhe sociale, në ambientet e Hotel Sirius u zhvillua një bashkëbisedim profesional me temën “Dija dhe ekspertiza në politikat zhvillimore”, i udhëhequr nga profesori Lulzim Zeneli. Takimi mblodhi profesorë universitarë, mjekë, inxhinierë, studiues dhe profesionistë të fushave të ndryshme, duke krijuar një hapësirë diskutimi për raportin ndërmjet dijes, politikës dhe zhvillimit të shtetit.
Bashkëbisedimi u karakterizua nga analiza kritike mbi gjendjen aktuale në Kosovë dhe nevojën që proceset vendimmarrëse të mbështeten më shumë në ekspertizë profesionale sesa në interesa të ngushta politike apo kalkulime afatshkurtra. Në thelb të diskutimit ishte ideja se zhvillimi i qëndrueshëm nuk mund të ndërtohet pa një kulturë institucionale që respekton dijen dhe mendimin profesional.
Profesor Zeneli theksoi se stabiliteti ekonomik është i pamundur pa stabilitet politik, duke argumentuar se mungesa e vizionit afatgjatë në politikë ka prodhuar pasiguri institucionale dhe stagnim zhvillimor. Sipas tij, Kosovës i nevojitet një model i ri politikëbërjeje, i cili nuk mbështetet vetëm në retorikë politike, por në analiza konkrete, planifikim strategjik dhe përgjegjësi publike.
Një nga temat që mori vëmendje të veçantë ishte raporti ndërmjet arsimit të lartë dhe tregut të punës. Profesor Zeneli ngriti shqetësimin për mospërputhjen mes profileve që prodhojnë universitetet dhe nevojave reale të ekonomisë dhe shoqërisë. Kjo, sipas tij, ka krijuar një hendek që po reflektohet në rritjen e papunësisë së të rinjve dhe në largimin e profesionistëve nga vendi.
Në interpretimin e kësaj dukurie, ai nënkuptoi se kriza nuk është vetëm ekonomike, por edhe institucionale dhe kulturore. Kur shoqëria nuk arrin të krijojë hapësirë për profesionistët dhe ekspertët, atëherë humbet potencialin më të rëndësishëm zhvillimor – kapitalin njerëzor.
“Asnjë shtet nuk zhvillohet duke humbur ekspertët e vet dhe kur dija mbetet jashtë vendimmarrjes”, deklaroi profesor Zeneli, duke e lidhur fenomenin e migrimit të të rinjve, mjekëve dhe profesionistëve me mungesën e perspektivës dhe mosfunksionimin e sistemit meritokratik në vend.
Në këtë kontekst, ai e cilësoi alarmuese gjendjen në sektorët kyç si arsimi dhe shëndetësia, duke theksuar se dobësitë në këto fusha tregojnë krizën më të thellë të institucioneve publike. Sipas tij, kur sistemi arsimor dhe ai shëndetësor nuk arrijnë të prodhojnë cilësi dhe besim, atëherë cenohet vetë baza e zhvillimit shoqëror.
Një dimension tjetër i rëndësishëm i diskutimit ishte raporti i Kosovës me partnerët ndërkombëtarë. Profesor Zeneli theksoi se ruajtja e partneritetit me vendet mike është esenciale për të ardhmen e shtetit, por kjo kërkon përgjegjësi politike dhe seriozitet institucional.
“Për miq kemi nevojë gjithmonë, ndërsa për të qenë pjesë e zinxhirit evropian duhet të kemi besueshmëri”, tha ai, duke lënë të kuptohet se integrimi evropian nuk është vetëm çështje procedurash politike, por edhe ndërtim i standardeve demokratike dhe institucioneve funksionale.
Në diskutimin për arsimin, profesor Zeneli përmendi modelin kroat si një shembull që ka arritur të ruajë traditën akademike duke ndërtuar një sistem më të strukturuar të licencimit, gradimit dhe përgjegjësisë profesionale. Ai insistoi se universiteti duhet të çlirohet nga ndikimet politike dhe të funksionojë mbi parimet e autonomisë dhe lirisë akademike.
“Universiteti duhet të depolitizohet, të ketë autonomi të plotë dhe liri akademike”, deklaroi ai, duke kritikuar mënyrën e menaxhimit në universitetet publike dhe ndërhyrjet politike në jetën akademike.
Bashkëbisedimi në Hotel Sirius nuk ishte vetëm një diskutim teorik mbi politikat zhvillimore, por një reflektim më i gjerë mbi drejtimin që po merr shoqëria kosovare. Mesazhi kryesor i takimit ishte se zhvillimi nuk mund të ndërtohet pa dije, pa institucione funksionale dhe pa përfshirjen aktive të elitës profesionale e intelektuale në proceset vendimmarrëse.
Në përfundim, profesor Zeneli theksoi se Kosova duhet të fokusohet më shumë në problemet reale të qytetarëve dhe në ndërtimin e politikave publike që mbështeten në kompetencë, profesionalizëm dhe përgjegjësi. Sipas tij, vetëm një shoqëri që e vlerëson dijen dhe ekspertizën mund të ndërtojë stabilitet afatgjatë dhe zhvillim të qëndrueshëm.
Dërgoi për publikim, Ajete Zogaj, gazetare
