15 C
Tirana
E martë, 17 Nëntor 2026
[ Arkivi ] përmban shkrime nga vitet [ 2009-2015 ] dhe [ 2016-2021 ], ndërsa [ 2003 – 2009 ] (në html)
Kreu Artikuj PROF. SAFETE ROGOVA – FIGURË E SHQUAR E ARTIT SKENIK, E EMANCIPIMIT...

PROF. SAFETE ROGOVA – FIGURË E SHQUAR E ARTIT SKENIK, E EMANCIPIMIT SHOQËROR DHE E AVANCIMIT TË GRUAS SHQIPTARE

0
Safete Rogova - Hysen Ibrahimi

Hysen Ibrahimi – Në Librarinë “Dukagjini”, në qendër të Prishtinës, në përurimin e librit “Mrikë, jeta ime II – Letra nga burgu”, të autorit Martin Çuni. Prishtinë, 10 korrik 2026

Shoqata e Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë “Papa Klementi XI Albani” në Suedi (SHSHASHS), shpreh një vlerësim të veçantë dhe të merituar për jetën dhe veprimtarinë e jashtëzakonshme të Prof. Safete Rogovës, e cila përfaqëson një shembull të spikatur të përkushtimit intelektual, profesional dhe qytetar në shërbim të artit, arsimit dhe kulturës shqiptare.

Të kesh rastin të takosh personalitete me një bagazh të pasur kulturor, arsimor dhe kombëtar, siç është Prof. Safete Rogova, përbën një nder dhe privilegj të veçantë. Ajo i përket brezit të hershëm të aktoreve shqiptare në Kosovë dhe, përmes veprimtarisë së saj artistike, kontribuoi në zgjerimin e hapësirës së gruas në skenën teatrore, si dhe në afirmimin e rolit të saj në jetën kulturore dhe arsimore të vendit.

Për mua, ky takim përbënte një përvojë të çmuar, ndonëse momentet e kaluara në praninë e profesoreshës Safete Rogova ishin të shkurtra. Megjithatë, edhe në atë kohë të kufizuar, ajo dëshmoi përmes personalitetit, komunikimit dhe qëndrimit të saj se përfaqësonte denjësisht figurën e një intelektualeje të përkushtuar ndaj artit, arsimit dhe çështjeve shoqërore. Në veçanti, veprimtaria e saj në fushën e emancipimit të gruas, mbrojtjes së të drejtave të saj dhe luftës kundër analfabetizmit dëshmon për një angazhim të vazhdueshëm qytetar e kombëtar.

Ky takim më la mbresa të veçanta, sepse pata mundësinë të njihja nga afër një personalitet, veprimtaria e të cilit nuk kufizohet vetëm në kontributin artistik, por shtrihet edhe në përpjekjet për arsimimin, emancipimin dhe afirmimin e gruas shqiptare në shoqëri. Prof. Safete Rogova mbetet një shembull i ndërthurjes së talentit artistik me përgjegjësinë intelektuale dhe përkushtimin shoqëror. E lindur më 1 mars 1946 në Gjakovë, ajo i takon brezit të grave që, përmes talentit, përkushtimit, arsimimit dhe vendosmërisë, hapën shtigje të reja në jetën artistike dhe publike të Kosovës.

KONTRIBUTI NË TEATRIN DHE ARTIN SKENIK SHQIPTAR

Safete Rogova u bë pjesë e brezit të hershëm të aktoreve shqiptare në Kosovë, duke kontribuar në zgjerimin e hapësirës së gruas në skenën teatrore dhe në jetën kulturore të vendit. Prania e saj në teatër kishte rëndësi jo vetëm si arritje individuale artistike, por edhe si dëshmi e ndryshimit gradual të pozitës së gruas në shoqërinë shqiptare.

Përmes interpretimit skenik, ajo kontribuoi në pasurimin e jetës teatrore dhe në zhvillimin e kulturës së interpretimit në Kosovë. Karriera e saj artistike dëshmon një rrugëtim të ndërtuar mbi disiplinën profesionale, përkushtimin ndaj artit dhe përgjegjësinë ndaj publikut.

Ajo i përket atij brezi artistësh që ndihmuan në krijimin e një tradite më të qëndrueshme të teatrit shqiptar, duke dëshmuar se talenti dhe formimi profesional mund të kapërcejnë kufizimet e kohës. Për këtë arsye, emri i saj zë një vend të rëndësishëm në kujtesën e zhvillimit të artit skenik në Kosovë.

Përveç karrierës profesionale, Safete Rogova arriti të ndërtojë edhe jetën e saj familjare. Ajo është nënë e dy vajzave, Ilirjanës dhe Albës, të cilat përbëjnë një pjesë të rëndësishme të përmbushjes së saj personale. Ky dimension i jetës së saj dëshmon se përkushtimi ndaj profesionit, familjes dhe shoqërisë mund të bashkëjetojnë përmes përgjegjësisë dhe vullnetit të palëkundur.

VEPRIMTARIA PËR EMANCIPIMIN E GRUAS DHE THEMELIMI I SHOQATËS „MOTRAT QIRIAZI“

Një nga dimensionet më të rëndësishme të veprimtarisë së Safete Rogovës është angazhimi i saj në fushën e emancipimit të gruas, të drejtave të saj dhe luftës kundër analfabetizmit.

Në vitet 1988–1989, kur në Kosovë u mbyllën institucionet arsimore dhe u ndërmorën masa të rënda që cenonin të drejtat arsimore e shoqërore të shqiptarëve, nevoja për forma alternative të organizimit dhe të veprimit qytetar u bë gjithnjë e më e domosdoshme.

Në këto rrethana, Safete Rogova, së bashku me motrën e saj, Igballe Rogova, u angazhua në veprimtarinë humanitare dhe shoqërore përmes shoqatës „Nëna Terezë“. Përvojat e kësaj periudhe dhe nevojat gjithnjë e më të mëdha të grave e vajzave shqiptare për arsimim i shtynë drejt një iniciative të re organizative.

Nga kjo vetëdije lindi ideja e themelimit të një organizate të veçantë, e cila do të përqendrohej në arsimimin e grave dhe vajzave, në luftimin e analfabetizmit dhe në fuqizimin e pozitës së tyre në shoqëri.

Kështu, së bashku me motrën Igballe Rogova dhe bashkëshortin e saj, Nuredin Loxha, dizajner i ndjerë i kostumeve dhe skenës, Safete Rogova u bë pjesë e themelimit të shoqatës „Motrat Qiriazi“. Emërtimi i kësaj organizate ishte një homazh për motrat Parashqevi dhe Sevasti Qiriazi, personalitete të shquara të historisë së arsimit dhe të emancipimit të gruas shqiptare.

Në fillim u formua një këshill nismëtar, në të cilin u përfshinë arsimtarë, veprimtarë dhe njerëz të interesuar për përparimin arsimor e shoqëror të grave. Ideja gjeti mbështetje dhe u shndërrua në një projekt konkret veprimi.

Aktiviteti i shoqatës u përqendrua në organizimin e kurseve për gratë dhe vajzat që nuk kishin pasur mundësi të ndiqnin shkollimin. Programet mësimore, të organizuara në periudha gjashtëmujore, synonin t’u mësonin pjesëmarrëseve shkrim-leximin dhe njohuritë themelore të nevojshme për përfshirjen e tyre më aktive në jetën shoqërore.

Një rëndësi të veçantë kishte edhe evidentimi i grave analfabete dhe gjysmëanalfabete në qytete dhe rajone të ndryshme, në mënyrë që veprimtaria arsimore të mbështetej në nevojat konkrete të komuniteteve.

Ky angazhim nuk kishte vetëm karakter arsimor. Ai përfaqësonte një proces më të gjerë emancipues, përmes të cilit gratë filluan të fitojnë më shumë vetëbesim, pavarësi personale dhe mundësi për të marrë vendime mbi jetën e tyre.

Në këtë proces u trajtuan edhe çështje që lidhen me autonominë personale, ndryshimin e praktikave tradicionale kufizuese dhe mundësinë e pjesëmarrjes më të barabartë të grave në jetën publike. Në këtë mënyrë, shoqata „Motrat Qiriazi“ u bë një hapësirë e rëndësishme e arsimimit, ndërgjegjësimit dhe fuqizimit të gruas shqiptare.

KONTRIBUTI NË ZHVILLIMIN E ARSIMIT PROFESIONAL TË VAJZAVE

Një tjetër aspekt domethënës i veprimtarisë së shoqatës „Motrat Qiriazi“ ishte angazhimi për krijimin e mundësive të reja arsimore dhe profesionale për vajzat shqiptare.

Me iniciativën dhe përkushtimin e kësaj organizate, sipas të dhënave të paraqitura, u mundësua hapja e dy shkollave të mesme të mjekësisë në Ramaj. Në vitin e parë të funksionimit u regjistruan 20 vajza, të cilat fituan mundësinë për të ndjekur arsimimin profesional në fushën e mjekësisë.

Rëndësia e kësaj nisme qëndron në faktin se ajo krijoi mundësi konkrete për vajzat që, në rrethana të tjera, mund të mbeteshin jashtë sistemit arsimor. Disa prej tyre vazhduan më pas rrugëtimin profesional në fushën e mamisë, ndërsa të tjera avancuan më tej në studimet e larta të mjekësisë.

Kjo dëshmon se investimi në arsimimin e vajzave nuk është vetëm një e drejtë individuale, por edhe një investim i drejtpërdrejtë në zhvillimin e familjes, komunitetit dhe shoqërisë në tërësi.

VLERËSIMI DHE NJOHJA INSTITUCIONALE E KONTRIBUTIT

Kontributi i Safete Rogovës në artin skenik dhe në fushën e emancipimit shoqëror është vlerësuar edhe në nivelin më të lartë institucional. Në vitin 2013, ajo u nderua me Medaljen Presidenciale të Meritës, si vlerësim për karrierën e saj në teatër dhe për angazhimin në fushën e alfabetizimit dhe të fuqizimit të grave përmes shoqatës „Motrat Qiriazi“.

Pas një karriere të gjatë dhe të përkushtuar, në vitin 2011 ajo u tërhoq nga veprimtaria e saj profesionale në teatër, duke lënë pas një trashëgimi artistike dhe shoqërore që meriton të dokumentohet e të vlerësohet.

Duke marrë në konsideratë rrugëtimin e saj jetësor dhe profesional, kontributin e dhënë në zhvillimin e teatrit shqiptar në Kosovë, angazhimin për arsimimin e grave dhe vajzave, si dhe veprimtarinë e saj në luftimin e analfabetizmit dhe promovimin e të drejtave të gruas, Prof. Safete Rogova përfaqëson një personalitet me vlera të veçanta artistike, kulturore, arsimore dhe shoqërore.

Ajo i përket brezit të grave që nuk u mjaftuan vetëm me realizimin e synimeve personale, por u angazhuan edhe për krijimin e mundësive të reja për të tjerët. Përmes artit, ajo kontribuoi në kulturën shqiptare; përmes veprimtarisë shoqërore, ndihmoi në zgjerimin e hapësirës së gruas; ndërsa përmes iniciativave arsimore, u bë pjesë e përpjekjeve për t’i dhënë vajzës shqiptare mundësinë e shkollimit, të zhvillimit profesional dhe të pavarësisë personale.

Rëndësia e veprimtarisë së saj qëndron në ndërthurjen e dy dimensioneve thelbësore, krijimtarisë artistike dhe përgjegjësisë qytetare. Kjo ndërthurje e bën rrugëtimin e saj një dëshmi të vlerës së gruas shqiptare në historinë bashkëkohore të Kosovës.

Safete Rogova meriton respekt dhe mirënjohje për faktin se e shndërroi talentin në vlerë artistike, përkushtimin në veprimtari shoqërore dhe bindjen për rëndësinë e arsimit në një mision human e emancipues.

Ajo mbetet një emër që lidhet me historinë e teatrit shqiptar, me përpjekjet për arsimimin e grave dhe me afirmimin e rolit të tyre në shoqëri.

Përmes kontributit të saj shumëvjeçar, ajo ka dëshmuar përkushtim të palëkundur ndaj afirmimit të vlerave kulturore e artistike, si dhe ndaj avancimit të pozitës, rolit dhe dinjitetit të gruas shqiptare në shoqëri. Veprimtaria e saj përbën një dëshmi të rëndësishme të angazhimit për zhvillimin e identitetit kulturor dhe për fuqizimin e pranisë së gruas në jetën artistike, arsimore dhe shoqërore shqiptare.

Prof. Safete Rogova mbetet një personalitet i respektuar, kontributi i së cilës përbën vlerë të qëndrueshme për trashëgiminë tonë kulturore dhe për brezat e ardhshëm.

K O M E N T E

Ju lutem, shkruaJ komentin tuaj!
Ju lutem, shkruaJ emrin tuaj këtu

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.