UÇK-ja përtej Rubikonit politik

Isuf B. Bajrami

Ka momente kur politika nuk mund të mbetet peng i ndasive të së kaluarës. Ka edhe momente kur një vend, pasi ka kaluar një periudhë të gjatë përplasjesh, duhet të vendosë nëse do të vazhdojë të ecë në të njëjtin rreth apo do të guxojë të kalojë përtej tij.

Miratimi i ligjit për UÇK-në dhe zgjedhja e Presidentes së Republikës shënojnë një prej këtyre momenteve.

Pavarësisht dallimeve politike, debateve dhe tensioneve që kanë shoqëruar jetën institucionale, këto procese tashmë janë përmbyllur përmes vendimmarrjes së institucioneve. Kjo do të duhej të ishte më shumë se një përfundim procedural. Duhet të jetë një mundësi për të hapur një kapitull të ri të marrëdhënieve politike në Kosovë.

UÇK-ja përtej Rubikonit politik nuk është vetëm një titull. Është një ide për mënyrën se si duhet të shihet një çështje që për një pjesë të madhe të shoqërisë kosovare lidhet drejtpërdrejt me historinë e çlirimit të vendit.

Për shumë familje dhe qytetarë të Kosovës, UÇK-ja nuk është thjesht një temë e debatit politik. Ajo është pjesë e kujtesës së luftës, e sakrificës dhe e rrugës nëpër të cilën kaloi Kosova deri te liria. Pikërisht për këtë arsye, çështjet që lidhen me të kërkojnë seriozitet, përgjegjësi dhe trajtim institucional, jo përdorim të vazhdueshëm si instrument i përplasjeve partiake.

Miratimi i ligjit tashmë është një akt i institucioneve të Republikës. Përtej qëndrimeve që mund të kenë ekzistuar gjatë debatit, vendimi duhet të shihet në kuadrin e rendit kushtetues dhe ligjor dhe të zbatohet në përputhje me të.

Por Rubikoni i vërtetë politik ndoshta është diku tjetër.

Ai është në aftësinë e klasës politike për të mos e kthyer çdo çështje të ndjeshme të historisë në një vijë të re ndarëse mes qytetarëve.

Kosova ka nevojë për kujtesë historike, por ka nevojë edhe për të ardhme politike. Ka nevojë të nderojë të kaluarën pa mbetur peng i saj. Ka nevojë të mbrojë institucionet pa i shndërruar ato në arena të përhershme të konfliktit partiak.

Në këtë kuptim, edhe zgjedhja e Presidentes duhet të shihet si një moment institucional që kërkon kthimin e vëmendjes te funksionimi i shtetit. Presidentja është Presidente e Republikës dhe institucioni që ajo përfaqëson i përket të gjithë qytetarëve, pavarësisht përkatësive partiake.

Kjo nuk do të thotë se dallimet politike duhet të zhduken. Përkundrazi, një demokraci funksionale ka nevojë për opozitë, kritikë dhe alternativa të ndryshme. Por demokracia kërkon gjithashtu që, kur përfundojnë zgjedhjet dhe votimet, institucionet të vazhdojnë të funksionojnë dhe interesat e shtetit të vendosen mbi konfliktet e përditshme politike.

Kuvendi i Kosovës e ka një përgjegjësi të veçantë në këtë drejtim. Ai nuk duhet të jetë vetëm vendi ku numërohen votat, por vendi ku ndërtohen marrëveshje për çështjet me interes të përbashkët. Deputetët mund të mos pajtohen për qeverisjen, ekonominë, drejtësinë apo politikat publike. Por duhet të jenë në gjendje të gjejnë gjuhë të përbashkët kur bëhet fjalë për funksionimin e institucioneve dhe të ardhmen e Republikës.

Qytetarët e Kosovës kanë nevojë për një politikë që di të mbyllë kapitujt, jo t’i rihapë ata pa fund.

Sot, pas miratimit të ligjit për UÇK-në dhe zgjedhjes së Presidentes, pyetja nuk duhet të jetë më se kush e mundi kë në një betejë politike. Pyetja duhet të jetë se çfarë mund të ndërtohet prej këtij momenti.

A mund të shndërrohet ky moment në fillimin e një kulture të re politike, ku dallimet mbeten, por bashkëpunimi bëhet i mundur? A mund të dëshmojë Kuvendi se përtej përplasjeve ekziston edhe përgjegjësia për shtetin?

Kjo është sfida e vërtetë.

Kosova nuk ka nevojë për njëtrajtshmëri politike. Ka nevojë për pjekuri politike. Nuk ka nevojë që të gjithë të mendojnë njësoj, por që të gjithë ta pranojnë se Republika është më e madhe se çdo parti, mandat apo betejë politike.

UÇK-ja e ka kaluar një tjetër Rubikon politik. Tani radha është e politikës që ta kalojë Rubikonin e ndasive.

Sepse historia mund të na bashkojë vetëm nëse dimë ta lexojmë me përgjegjësi. Ndërsa e ardhmja do të na bashkojë vetëm nëse dimë ta ndërtojmë së bashku.

Prishtinë, 07.10.2026