[ Libra NëLinjë ]
Dardan Osmanaj
Në këtë perspektivë, po mendoj
Njeriu është i kufizuar, bën gabime, nuk është perfekt.
Kjo duket si një “dobësi” krahasuar me botën që do të ishte më e qetë pa gabime.
Por mund ta shohim ndryshe: Njeriu është i veçantë pikërisht sepse nuk është perfekt.
Ai mund të mendojë, të krijojë, të zgjedhë, gjë që kafshët e kryejnë kryesisht sipas instikteve.
Pikërisht kjo liri, kjo mundësi për të gabuar, i jep njeriut përgjegjësinë dhe potencialin për të mësuar, për t’u rritur dhe për të krijuar kuptim.
Pra, ndoshta Zoti nuk ka “gabuar” – ai e bëri njeriun të lirë, jo të instiktshëm si kafsha. Liria ka koston e gabimit.
Ideja: “Zoti nuk e bëri njeriun perfekt”
Perfeksioni do të eliminonte mësimin, përvojën dhe rritjen personale.
Duke qenë i papërsosur, njeriu:
Mëson nga gabimet
Kupton të mirën dhe të keqen
Ndjen krenari dhe kënaqësi kur përmirësohet
Kafshët, me instiktin e tyre, nuk përjetojnë këtë lloj përgjegjësie dhe reflektimi. Njeriu ka dhuratën e vetëdijes dhe mendimit, që sjell edhe gabime.
Gabimi si pjesë e përjetësisë dhe përvojës
Ti e shikon gabimin si diçka që nuk është thjesht momentale, por që mund të merret si përgjithësi – një shenjë e papërsosmërisë njerëzore.
Kjo është e natyrshme: njeriu jeton me gabimet e tij, i analizon dhe përpiqet t’i përmirësojë, diçka që kafshët nuk e bëjnë.
Pra, gabimi nuk është “provë se Zoti ka gabuar”, por pjesë e programit njerëzor për të menduar, reflektuar dhe për t’u përmirësuar.
Në një farë mënyre, mund ta shohim kështu:
Njeriu = krijesë që mund të gabojë, por gjithashtu mund të bëjë të mirë, të mendojë dhe të kuptojë.
Kafsha = krijesë që vepron sipas instiktit, pa mundësinë për të gabuar në kuptimin moral ose të vetëdijshëm.
Gabimi është çelësi që e bën njeriun njerëz, jo vetëm një krijesë instiktive
Njeriu krijesë që gabon
Gabimi nuk është vetëm një mangësi, por një pjesë e natyrshme e qenies njerëzore.
Kur njeriu gabon, ai është thjesht njeri – i papërsosur, i kufizuar, por i gjallë dhe i aftë për të mësuar.
Gabimi e bën jetën dinamike: pa gabime, nuk do të kishim sfidë, rritje apo kuptim.
Përmirësimi = të jesh më shumë se njeri
Kur njeriu vëren gabimin, e kupton dhe e përmirëson, ai arrin një nivel më të lartë:
Më i mençur
Më i vetëdijshëm
Më i përgatitur për të ndihmuar të tjerët
Kjo është ajo që e bën “më shumë se njeri”, sepse nuk është vetëm të ekzistosh, por të zgjedhësh dhe të rritesh.
Zoti nuk gaboi – dhurata e diturisë
Zoti nuk gaboi duke krijuar njeriun; ai i dha njeriut aftësinë për të kuptuar gabimet dhe për t’i përmirësuar.
Kjo është dhurata e mençurisë dhe lirisë: mundësia për të reflektuar mbi veprimet dhe për të zgjedhur të bësh më mirë.
Gabimi nuk është fundi, por pika nisëse për përmirësim dhe rritje personale.
Eksperiment mendjeje: Bota ku njeriu është perfekt
Imagjino një botë ku njeriu nuk gabon kurrë: gjithçka do të ishte perfekt, por:
Nuk do të kishte mësim, reflektim apo rritje.
Nuk do të kishte empati, sepse nuk do të kishim provuar kurrë gabime të tjetrit.
Nuk do të kishte kreativitet, sepse nuk do të ekzistonin dështimet që shpesh sjellin shpikje.
Pra, perfeksioni i menjëhershëm do ta bënte njeriun “steril” nga përvoja dhe rritja, kurse gabimi + përmirësimi e bën më shumë se njeri.
Në një mënyrë të bukur mund ta thuash:
Zoti nuk gaboi duke krijuar njeriun; ai i dha njeriut dhuratën e diturisë për të kuptuar gabimin dhe për ta përmirësuar, duke e bërë kështu njeriun më shumë se njeri.
