Dy tregime nga Hysen Kobellari

THYERËSI I GURIT

Ai nuk është shtatlartë, si viganët e dikurshëm. Ka një shtat mesatar e të ngjeshur. Krahë të shkurtër e të mbushur. Trupava të tillë dikur u thoshin Dumbushere, por kjo fjalë është përdorur më tepër për gratë se sa për burrat. Ai kishte diçka prej gruaje në brendësinë e vet, njëfarë butësie e delikatese prej kadifeje, që po ta vije re hollë-hollë fshihte një forcë misterioze, e cila duhet të gjente ndojë shkak serioz të shperthente.
I qetë, me lëvizje të ngadalta, të vetvetishme, por që dukej sikur ishin të menduara mirë. Shpesh dukej si i përhumbur, i drojtur, që e bënte të dukej ca si i ngathët në veprimet e tij; i ka hije maturia një burri të tillë, i cili sapo i ka kaluar të gjashtëdhjetat.
Të jetë ky thyerësi i famshëm i gurëve, për të cilin kisha dëgjuar qyshkur ?! Kjo pyetje më shkoi ndërmend, kur ai sapo erdhi në shtëpinë time. As që ta mbush syrin në pamje të parë. Thyes guri ?!…
E kisha thirrur për ta marrë atë burrë, të më thyente një gur të madh sa një shkëmb, të cilin e kisha fare pranë shtëpisë së re dhe që më pengonte të kryeja ca punë të përkryera që kasha ndërmend të realizoja në të ardhmen…
-Puna është që t’ia gjesh anën ! Po ia gjete gurit anën, atë anë që të lejon ta ndash në copa më të vogla, e ke të sigurt që e thyen pa shumë mundime, – këto ishin të vetmet fjalë që ai më tha, të renditura në një fjali paksa të gjatë, teksa unë po e pyesja gjith habi se si ishte e mundur që ai i thyente aq lehtë gurët e mëdhenj e të fort, siç thoshin. Sepse gjatë gjithë kohës që bisedonte me mua fliste me fjalë të shkurtra, “Po”, “Jo”, “Ndoshta”, “Natyrisht”, “Sigurisht”, duke mos e hequr nga buza atë nënqeshje të ëmbël që i buronte nga brendësia e vet. Vura re se shpesh vështronte vëngër çekanin e madh që mbante midis këmbëve, me të cilin do të coptonte gurin e madh sa një shkëmb. Me sa dukej, ai mezi priste që ta vinte sa më parë në punë atë vegël në dukje të shëmtuar …
Shkuam sakaq te guri i madh sa një shkëmb. Burri iu vërvit gurit nga të gjitha anët, si ujku deles. Pastaj, ashtu i heshtur siç ishte u ul shesh dhe ndezi një cigare. Mendohej. U mendua gjatë. Mua po më sosej durimi. Vura re se tymin e cigars së duahnit nuk e thithte brenda shpellës së gojës, por e lëshonte sipër hundës, sikur donte të pështynte dikë diku …
-Ik ti, – më tha. – Do të më mundojë ca, derisa t’ia gjej anën … Nuk është gur i lehtë, ky !… Qenka nga ata të zinjtë. Po … të gjithë gurët kështu duken, kështu janë, derisa t’ua gjesh anën. Po duhet gjetur patjetër ana, se s’mund të godasësh ashtu, kot më kot. Se të shkon mundi kot… Shko, ti, shko; vrej punën ! …
Kur u ktheva, e gjeta atë burrin përsëri të ulur përdhe, duke mbajtur kryet me duar. U tremba. Hodha sytë nga guri i madh si shkëmb.
Nuk ishte më. Ishte ndërruar në një grumbull gurësh më të vegjël, por gjithsesi edhe ata ishin gurë të rëndë; vetëm disa prej tyre ishin bërë të tillë, saqë mund t’i vije me radhë në një mur të ri …
I vura burrit dorën mbi sup. Ai sikur doli nga kllapia dhe shkundi kryet si i trembur. Ishte bërë ujë në djersë, kullonte i tëri.
-Të paska cfilitur, – i thashë dhe vërtet m’u dhimbs.
-Mezi ia gjeta anën, – qeshi ai si nëpër dhëmbë. – Më hipi inati dhe u rrëmbeva capak; po me sa duket paskam bërë punë …
-Të lumshin krahët ! – e urova unë dhe i dhash dorën, e tërhoqa dhe e ngrita nga vendi ku rrinte; e mora pastaj përdore dhe të dy u çapitëm mengadalë drejt shtëpisë së re.
Gruaja sapo më kishte lindur një foshnjë të bukur.
Teksa po hanim një kafshatë bukë të ngrohtë çerepi, që na i kishte bërë gati nëna, ai më uroi nga thellësi e zemrës :
-Me jetë e me fat ! Me shëndet, e qëntë i zoti t’ia gjejë sa më lehtë anën jetës së vet … Këtë urim ia bëj unë, ustai i gurit, që vij nga anë e anës ! …
Nuk dita se si ta falenderoja.

DALNGADALË PO VJEN BEHARI…

Atë mëngjes Petrit Manxura, poet i frymëzuar ishte ulur në një nga ndenjëset e buta në pijetoren që quhej Parlament, përballë një tryeze të rrumbullaktë duke luajtur rolin e poetit të frymëzuar. E njihnin shumica e njerëzve, e nderonin kur ai priste të dëgjonte zërin misterioz të muzës ndërsa ai nuk kishte shkruar pothuajse asnjë faqe.
Ai shkonte ndër mend një këngë të njohur dhe ishte gati ta këndonte atë me zë të lartë :
Dalngadalë po vjen behari,
Dalngadalë po na vjen …
Uli sytë përdhe dhe kujtoi vargun tjetër të këngës :
Nëpër fusha rritet bari,
Dalngadalë, po na vjen …
Pastaj ngriti kokën me rrëmbim dhe këndoi nëpër dhëmbë :
Po na vjen, po na vjen,
Bota zjen, bota zjen,
Shokët tan’ kjo luft’ po na i rrëmben !
I ra lehtë me grusht tavolinës dhe diçka shkroi me rrëmbim në mesin e letrës së bardhë. Pastaj u ngrit dhe iku. “Unë nuk desha të isha nga ata që vrasin, por as nga ata që vriten !”, murmuriti ai. Dhe u gjend nën qiellin e pastër të pranverës.
Erdhi me të shpejtë aty një klient i rregullt i pijetores, mik i poezisë dhe i poetit, të cilit i shkëlqenin sytë nga gota e konjakut që kishte rrëkëllyer dhe mori me të shpejtë letrën që ndodhej mbi tryezë.
Ngadalë zbriti drita e agimit pranveror dhe në pijetore fryu puhiza endacake. Një këngë e largët bilbili mezi u dëgjua gjer aty.
Marrësi i fletës shqeu sytë të lexonte fjalët e pakta të shkruara përmbi letër:
– Shumë e nisin, pak e sosin ! …
Klienti psherëtiu. Do të donte të shihte vazhdimin e poezisë. Po digjej nga kërshëria. Vetë nuk mund të vazhdonte aty ku e kishte lënë tjetri; nuk kishte besim.
Sakaq, një zë misterioz i pëshpëriti fare afër veshit:
– Aty e ke edhe fillimin, edhe fundin ! …
Ai ktheu kokën të shquante se kush i foli, por nuk pa askënd të gjallë pranë vetes. Por i besoi veshit.
Vërejti edhe njëherë shkrimin mbi fletën e letrës, e futi në gji atë duke e zhubrosur dhe doli me nxitim për të parë ditën e re të pranverës.
U mbush me frymë dhe u nis me nxitim për diku.
As vet nuk e dinte se ku.