[ Libra NëLinjë ]
Ndarja administrative e veriut është mjeti kryesor i separatizmit. Bashkimi i komunave do ta ç’armatosë ndikimin e Beogradit dhe do ta bëjë integrimin të pakthyeshëm.
Vudi Xhymshiti, 25 dhjetor 2025
Kosova po lufton ende me pasojat e ndarjes administrative që e kthejnë veriun e saj në një përforcim të narrativës separatiste dhe në një terren pjellor për ndikim të huaj e të padëshiruar. Që prej sulmit terrorist në Bajë ku një polic u vra dhe militantë serbë të armatosur u përpoqën të fitojnë territor me forcë, historia e veriut është bërë provë se strukturat paralele dhe institucionet e kapura nga Beogradi nuk mund të jenë pjesë e zgjidhjes por janë vetë problemi kryesor i destabilizimit të vendit dhe minimit të shtetit të së drejtës¹.
Ndarja e Mitrovicës në dy administrata komunale është iluzion i tolerancës por praktikë e dobësisë. Komunat e ndara krijojnë hapësirë për partitë e orkestruara nga Beogradi, si Lista Serbe, për të krijuar një fuqi alternative që, në thelb, synon të nënçmojë sovranitetin e Republikës së Kosovës dhe të ruajë mekanizmat e paralelizmit që favorizojnë ndikimin e jashtëm dhe sabotimin e qeverisjes së brendshme². Kjo ndarje nuk është as neutralitet, as përfshirje. Ajo është një pajtim me status quo që e mban veriun në një shtet brenda një shteti ku zbatueshmëria e Kushtetutës së Kosovës përballet me sfida në mënyrë uniforme.
Një qeveri e re e zgjedhjeve të dhjetorit duhet ta marrë këtë realitet politik dhe historik si një imperativ. Bashkimi i komunave të veriut dhe jugut nën një administratë të vetme komunale do t’i shfuqizonte mjetet e ndarjes territoriale që përdoren nga grupet e kontrolluara nga Beogradi për të krijuar një enklavë jashtë rendit institucional e kushtetues të Republikës së Kosovës. Vetëm një qeverisje lokale e unifikuar do të mund ta shkatërronte platformën politike të Listës Serbe si mjet zgjedhor dhe do ta dëbonte narrativën se komuniteti serb detyrohet të jetë në një entitet ndarës, të mbajtur artificialisht jashtë mekanizmave të shtetit të Kosovës³.
Integrimi administrativ do të thotë gjithashtu integrim social dhe ekonomik. Kur njerëzit e veriut ndihen të përjashtuar nga institucionet qendrore, hapësira për propagandë separatiste dhe për manipulim të komuniteteve të tyre rritet. Duke krijuar një komunë të vetme për Mitrovicën, Zveçanin, Zubin Potokun dhe Leposaviqin, qeveria e re do të imponojë një kornizë ku shërbimet publike ofrohen njësoj për të gjithë, ku fëmijët shkojnë në shkolla të njëjta, ku bizneset operojnë nën të njëjtat rregulla dhe ku komunitetet bashkëjetojnë nën një qeverisje të vetme komunale që nuk ndan por bashkon.
Kjo nuk është utopi. Është një nevojë praktike. Separatizmi lulëzon aty ku sistemi institucional është i fragmentuar dhe i paplotë. Bashkimi i komunave do të thotë jo vetëm një simbol sovraniteti, por një mjet i fuqishëm për t’i dëbuar strukturat paralele kriminale, për t’i ç’montuar rrjetet e ndikimit të jashtëm dhe për ta forcuar besimin e qytetarëve se Kosova është një dhe e pandarë. Për më tepër, kjo do të dërgonte një mesazh të qartë për bashkësinë ndërkombëtare se Kosova nuk do të tolerojë asnjë formë ndarje etnike apo administrative që shërben si fasadë e politikave destabilizuese të Beogradit apo Moskës.
Në fund të fundit, stabiliteti dhe integrimi nuk vijnë nga ndarja e qytetarëve në administrata të ndara. Ato vijnë nga një qeverisje e përbashkët, nga ligji i njëjtë për të gjithë dhe nga një strategji e guximshme që i jep fund ndarjes artificiale e cila e ka dobësuar shtetin për një kohë të gjatë. Është koha që Kosova ta bëjë një hap të tillë historik dhe ta transformojë veriun jo si një zonë të ndarë por si një model bashkëjetese në kuadër të Republikës së Kosovës.
