Në gazetën e njohur amerikane është botuar një editorial nga Daniel Korski, që bën thirrje për zgjedhje të parakohshme. Shkrimi mban titullin “Ndaloni vetë-shkatërrimin e Shqipërisë”. Korski është anëtar i lartë i një institucioni me shumë peshë në jetën politike evropiane dhe amerikane
Nga Daniel Korski*
Në një moment Shqipëria është destinacioni që duhet vizituar, i rekomanduar nga Lonely Planet për vitin 2011, një vend anëtar i NATO-s, qytetarët e të cilit shijojnë udhëtimin pa viza në Bashkimin Europian; në momentin tjetër forcat e qeverisë qëllojnë dhe vrasin protestues në rrugë dhe Ministria e Jashtme Britanike po paralajmëron vizitorët që të qëndrojnë larg turmave të njerëzve në Tiranë.
Shqipëria, e cila iu arratis një diktature të ngjashme me atë të Koresë së Veriut në vitin 1991, u rrëzua dhunshëm në vitin 1997 e tani duket se po shkon sërish drejt një tjetër katastrofe.
Europës i intereson nëse vendi do të zhytet në konflikte të brendshme, ose do arrijë të zmbrapset duke u kacavirrur.
Shqipëria ka qenë së fundmi një forcë për paqen në Ballkan, duke ndërtuar lidhje me armiqtë e vjetër si Serbia e u ka bërë thirrje vëllezërve etnikë në Kosovë e Maqedoni për të punuar për paqen. Trupat ushtarake të këtij vendi punojnë përkrah me ushtarët e NATO-s në Afganistan. Një rikthim tek konflikti do ishte i keq për Ballkanin, i keq për Europën dhe i keq për NATO-n.
Kriza aktuale megjithatë ka rrënjë të thella. Që nga viti 1992, asnjë nga zgjedhjet e organizuara në Shqipëri nuk janë konsideruar të lira e të ndershme nga Organizata për Sigurinë e Bashkëpunimin në Europë, trupa që monitoron zgjedhjet.
Në zgjedhje luftohet si në beteja me ushtritë që i shpallin besnikëri njëri- tjetrit, por jo procesit demokratik. Zgjedhjet janë një mundësi për politikanët për të shkatërruar kundërshtarët e për të pasuruar miqtë.
Zgjedhjet e fundit, në qershor të vitit 2009, nuk ishin ndryshe. Lideri i Partisë Socialiste në opozitë, Edi Rama, protestoi kundër rezultatit duke bojkotuar parlamentin. Bojkoti është ende në fuqi, duke i pamundësuar Shqipërisë një kanal për shkarkimin e mosmarrëveshjeve.
Ndërkohë, kryeministri Sali Berisha ka qeverisur në një mënyrë që ka bërë që Freedom House ta cilësojë vendin si “pjesërisht të lirë”, i njëjti status i dhënë për Abkazinë, Gambian e Nagorni-Karabakun.
Rivaliteti tejet i personalizuar e i mprehtë mes Ramës e Berishës ka vepruar si sharrë me dy krahë që pret në mes institucionet e vendit.
Merrni çështjen e Kushtetutës së Shqipërisë së vitit 1998. Tre vite më parë, Berisha dhe Rama në mënyrë cinike ranë dakord për disa reforma gjithëpërfshirës, duke ndryshuar brenda natës dokumentin, siç thotë ish- presidenti Alfred Moisiu.
Të dy liderët kanë menduar se do të qëndrojnë për të përfituar nga ndryshimet. Tani që vetëm njëri po përfiton, tjetri po tërbohet. E njëjta gjë u përsërit me prezantimin e një kodi të ri elektoral.
Korrupsioni është ndoshta problemi më i madh. Vendi i 95 nga 180 vende në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit të Transparency International në vitin 2009 ishte një përpjekje në grup. Megjithatë, Berisha ka refuzuar të shkarkojë aleatët kryesore që përballen me padi.
Një shpërthim në depot ushtarake që vrau shumë njerëz, detyroi dorëheqjen e ministrit të Mbrojtjes në atë kohë, Fatmir Mediu. Që nga ajo kohë, ai është rizgjedhur dhe imuniteti parlamentar, që e gëzonte përpara dorëheqjes, i është rikthyer nga Gjykata e Lartë (ai është momentalisht ministër i Mjedisit i Berishës). Janë të panumërta rastet e tjera në mesin e anëtarëve të klasës politike të të gjitha palëve.
Situata në media gjithashtu është e zymtë, pavarësisht garancive kushtetuese për lirinë e shprehjes.
Mediat normalisht cilësohen si partizane politikisht, dhe gazetarët mbeten subjekt padish, kërcënimesh e dhune fizike. Vitin e shkuar një gazetë kritike, Tema, u dëbua nga zyrat e saj pavarësisht një urdhri gjykate që e ndalonte një veprim të tillë. Botuesi i Tema-s më pas u godit nga truprojat e një manjati nafte, i lidhur me qeverinë.
Pas vitesh me këtë lloj aktiviteti, institucionet shqiptare në mënyrë jo të habitshme janë në një rrëmujë. Madje dhe gjyqësori është një rrëmujë, për sa kohë ka një debat politik në lidhje me faktin nëse duhen arrestuar gjashtë komandantë të gardës kombëtare, të kërkuar në lidhje me vrasjen e protestuesve.
Në vend që të ndalojnë dhe të shohin dëmet që kanë shkaktuar, Rama e Berisha kanë mprehur armët. Ata tani po shikojnë të angazhojnë mjete ekstra- institucionale për të fituar ose për të ruajtur pushtetin. Berisha akuzon Ramën se po përpiqet të “fitojë pushtetin me anë të forcës” dhe se ka orkestruar “një tentativë të qartë si kristali” për të rrëzuar qeverinë legjitime.
Ai synon tani që të nxjerrë në rrugë demonstruesit e tij.
Rama, nga ana tjetër, proteston se shteti i Berishës nuk është demokratik e thotë se vetëm një revolucion i stilit tunizian mund të sjellë ndryshime në vend.
Bashkimi Europian e ka përqendruar vëmendjen vitet e fundit diku tjetër në Ballkan. Tani, megjithatë, BE duhet të bëjë të qartë se politikanët shqiptarë duhet të distancohen nga përdorimi i dhunës dhe t’i japin fund shkatërrimit të institucioneve të shtetit.
Nëse jo, atëherë shqiptarët do të humbin të drejtën për të lëvizur pa viza në Europë dhe vendi do të harrojë çdo shans serioz për një anëtarësim në BE. Madje dhe anëtarësimi i vendit në NATO mund të jetë në rrezik.
Për të treguar shqetësimin e saj, Catherine Ashton, përfaqësuesja e parë e lartë e BE për politikat e jashtme duhet të dërgojë një negociator të lartë në Shqipëri. Një komision i përbërë nga ish- presidentë duhet të ngrihet për të hetuar dhunën e fundit.
Komuniteti ndërkombëtar duhet të organizojë dhe të mbajë zgjedhje të jashtëzakonshme parlamentare vitin që vjen, duke dërguar një mesazh të qartë se institucionet e Shqipërisë nuk janë më të besueshëm ose në gjendje për ta bërë këtë vetë.
Një qeveri e re duhet të mbajë një agjendë konkrete për reforma.
Kjo mund të ndalojë politikanët shqiptarë që të shkatërrojnë institucionet. Nëse kjo nuk bëhet, pasojat do të ndjehen përtej kufijve të Shqipërisë.
*Daniel Korski është një anëtar i lartë i Këshillit Europian për Marrëdhëniet me Jashtë. Ai eshte i fejuari i ambasadores britanike në Tiranë, Fiona McIlwham
Më poshtë lista e anëtarëve të Këshillit Europian për Marrëdhëniet me Jashtë në emer te te cilit shkruan Korski. Kjo eshte nje organizate think-tank paneuropiane me shume ndikim ne Perendim. Anetare te saj jane shume ish- drejtues shtetesh, ekonomiste, mendimtare e biznesmene (lista në anglisht)
1. Asger Aamund (Denmark) – President and CEO, A. J. Aamund A/S and Chairman of Bavarian Nordic A/S
2. Urban Ahlin (Sweden) – Deputy Chairman of the Foreign Affairs Committee and foreign policy spokesperson for the Social Democratic Party
3. Martti Ahtisaari (Finland) – Chairman of the Board, Crisis Management Initiative; former President
4. Giuliano Amato (Italy) – former Prime Minister and vice President of the European Convention
5. Hannes Androsch (Austria) – Founder, AIC Androsch International Management Consulting
6. Dora Bakoyannis (Greece) – MP; former Foreign Minister
7. Lluís Bassets (Spain) – Deputy Director, El País
8. Marek Belka (Poland) – Director, European Department, International Monetary Fund; former Prime Minister
9. Roland Berger (Germany) – Founder and Chairman, Roland Berger Strategy Consultants GmbH
10. Erik Berglöf (Sweden) – Chief Economist, European Bank for Reconstruction and Development
11. Jan Krzysztof Bielecki (Poland) – former Prime Minister
12. Carl Bildt (Sweden) – Foreign Minister
13. Svetoslav Bojilov (Bulgaria) – Founder, Communitas Foundation and President of Venture Equity Bulgaria Ltd.
14. Emma Bonino (Italy) – Vice President of the Senate; former EU Commissioner
15. John Bruton (Ireland) – former European Commission Ambassador to the USA; former Prime Minister (Taoiseach)
16. Ian Buruma (The Netherlands) – Writer and academic
17. Gunilla Carlsson (Sweden) – Minister for International Development Cooperation
18. Manuel Castells (Spain) – Professor, Universitat Oberta de Catalunya and University of Southern California
19. Charles Clarke (United Kingdom) – former Home Secretary
20. Nicola Clase (Sweden) – Ambassador to the United Kingdom; former State Secretary
21. Daniel Cohn-Bendit (Germany) – Member of European Parliament
22. Robert Cooper (United Kingdom) – Director General for External and Politico-Military Affairs, Council of the EU
23. Massimo D’Alema (Italy) – President, Italianieuropei Foundation; former Prime Minister and Foreign Minister
24. Marta Dassù (Italy) – Director General International Activities, Aspen Institute Italia
25. Etienne Davignon (Belgium) – President, Friends of Europe; former Vice President of the European Commission
26. Aleš Debeljak (Slovenia) – Poet and Cultural Critic
27. Jean-Luc Dehaene (Belgium) – Member of European Parliament; former Prime Minister
28. Gianfranco Dell’Alba (Italy) – Director, Confederation of Italian Industry (Confindustria) – Brussels office; former Member of European Parliament
29. Pavol Demeš (Slovakia) – Director, German Marshall Fund of the United States (Bratislava)
30. Tibor Dessewffy (Hungary) – President, DEMOS Hungary
31. Andrew Duff (United Kingdom) – Member of European Parliament
32. Hans Eichel (Germany) – former Finance Minister
33. Sarmite Elerte (Latvia) – Chairperson, Baltic to Black Sea Alliance (BBSA); former Editor-in-chief of daily newspaper Diena
34. Uffe Ellemann-Jensen (Denmark) – Chairman, Baltic Development Forum; former Foreign Minister
35. Brian Eno (United Kingdom) – Musician and Producer
36. Steven Everts (The Netherlands) – Adviser to the Vice President of the European Commission/ EU High Representative for Foreign and Security Policy
37. Gianfranco Fini (Italy) – President, Chamber of Deputies; former Foreign Minister
38. Joschka Fischer (Germany) – former Foreign Minister and vice-Chancellor
39. Jaime Gama (Portugal) – Speaker of the Parliament; former Foreign Minister
40. Timothy Garton Ash (United Kingdom) – Professor of European Studies, Oxford University
41. Anthony Giddens (United Kingdom) – Emeritus Professor, London School of Economics
42. Teresa Patricio Gouveia (Portugal) – Trustee to the Board of the Calouste Gulbenkian Foundation; former Foreign Minister
43. Heather Grabbe (United Kingdom) – Executive Director, Open Society Institute – Brussels
44. Jean-Marie Guéhenno (France) – Senior Fellow, Brookings Institution and Center on International Cooperation (New York University); former Under-Secretary-General for Peacekeeping Operations at the UN
45. Fernando Andresen Guimarães (Portugal) – Adviser to European Commission President José Manuel Barroso
46. Karl-Theodor zu Guttenberg (Germany) – Defence Minister
47. István Gyarmati (Hungary) – President and CEO, International Centre for Democratic Transition
48. Hans Hækkerup (Denmark) – Chairman, Defence Commission; former Defence Minister
49. Pierre Hassner (France) – Research Director emeritus, CERI (Sciences-PO)
50. Annette Heuser (Germany) – Executive Director, Bertelsmann Foundation Washington DC
51. Diego Hidalgo (Spain) – Co-founder of Spanish newspaper El País; President, FRIDE
52. Michiel van Hulten (The Netherlands) – Managing Director, Government Relations, Burson-Marsteller Brussels; former Member of European Parliament
53. Anna Ibrisagic (Sweden) – Member of European Parliament
54. Jaakko Iloniemi (Finland) – CEO, UNIFIN; former Executive Director, Crisis Management Initiative
55. Wolfgang Ischinger (Germany) – Chairman, Munich Security Conference; Global Head of Government Affairs Allianz SE
56. Lionel Jospin (France) – former Prime Minister
57. Mary Kaldor (United Kingdom) – Professor, London School of Economics
58. Glenys Kinnock (United Kingdom) – Member of the House of Lords; former Member of European Parliament
59. Olli Kivinen (Finland) – Writer and columnist
60. Gerald Knaus (Austria) – Chairman of the European Stability Initiative and Carr Center Fellow
61. Caio Koch-Weser (Germany) – Vice Chairman, Deutsche Bank Group; former State Secretary
62. Rem Koolhaas (The Netherlands) – Architect and urbanist; Professor at the Graduate School of Design, Harvard University
63. Ivan Krastev (Bulgaria) – Chair of Board, Centre for Liberal Strategies
64. Mart Laar (Estonia) – MP; former Prime Minister
65. Miroslav Lajčák (Slovakia) – Foreign Minister; former High Representative and EU Special Representative in Bosnia Herzegovina
66. Pascal Lamy (France) – Honorary President, Notre Europe and Director-General of WTO; former EU Commissioner
67. Mark Leonard (United Kingdom) – Director, European Council on Foreign Relations
68. Juan Fernando López Aguilar ( Spain) – Member of European Parliament; former Minister of Justice
69. Helena Luczywo (Poland) – Deputy Editor-in-chief, Gazeta Wyborcza
70. Adam Lury (United Kingdom) – CEO, Menemsha Ltd
71. Alain Minc (France) – Head of AM Conseil; former chairman, Le Monde
72. Nickolay Mladenov (Bulgaria) -Foreign Minister; former Defence Minister; former Member of European Parliament
73. Dominique Moisi (France) – Senior Adviser, IFRI
74. Pierre Moscovici (France) – MP; former Minister for European Affairs
75. Nils Muiznieks (Latvia) – Director, Advanced Social and Political Research Institute, University of Latvia
76. Hildegard Müller (Germany) – Chairwoman, BDEW Bundesverband der Energie- und Wasserwirtschaft
77. Wolfgang Münchau (Germany) – President, Eurointelligence ASBL
78. Kalypso Nicolaïdis (Greece/France) – Professor of International Relations, University of Oxford
79. Christine Ockrent (Belgium) – CEO, Audiovisuel Extérieur de la France
80. Andrzej Olechowski (Poland) – former Foreign Minister
81. Dick Oosting (The Netherlands) – CEO, European Council on Foreign Relation; former Europe Director, Amnesty International
82. Mabel van Oranje (The Netherlands) – CEO, The Elders
83. Marcelino Oreja Aguirre (Spain) – Member of the Board, Fomento de Construcciones y Contratas; former EU Commissioner
84. Leoluca Orlando (Italy) – MP and President, Sicilian Renaissance Institute
85. Cem Özdemir (Germany) – Leader, Bündnis90/Die Grünen (Green Party)
86. Tommaso Padoa-Schioppa (Italy) – President, Notre Europe; former chairman of IMF and former Minister of Economy and Finance
87. Ana Palacio (Spain) – former Foreign Minister; former Senior Vice President and General Counsel of the World Bank Group
88. Simon Panek (Czech Republic) – Chairman, People in Need Foundation
89. Chris Patten (United Kingdom) – Chancellor of Oxford University and co-chair of the International Crisis Group; former EU Commissioner
90. Diana Pinto (France) – Historian and author
91. Jean Pisani-Ferry (France) – Director, Bruegel and Professor at Universite Paris-Dauphine
92. Andrei Pleşu (Romania) – Rector, New Europe College; former Foreign Minister
93. Ruprecht Polenz (Germany) – MP and Chairman of the Bundestag Foreign Affairs Committee
94. Lydie Polfer (Luxembourg) – MP; former Foreign Minister
95. Andrew Puddephatt (United Kingdom) – Director, Global Partners & Associated Ltd.
96. Vesna Pusić (Croatia) – MP, President of the National Committee for Monitoring the EU Accession Negotiations and Professor of Sociology, University of Zagreb
97. Sigrid Rausing (United Kingdom) – Founder, Sigrid Rausing Trust
98. George Robertson (United Kingdom) – former Secretary General of NATO
99. Albert Rohan (Austria) – former Secretary General for Foreign Affairs
100. Dariusz Rosati (Poland) – former Foreign Minister
101. Adam D. Rotfeld (Poland) – Chairman of the UN Secretary General’s Advisory Board on Disarmament Matters; former Foreign Minister
102. Daniel Sachs (Sweden) – CEO, Proventus
103. Pierre Schori (Sweden) – Chair of Olof Palme Memorial Fund; former Director General, FRIDE; former SRSG to Cote d´Ivoire
104. Wolfgang Schüssel (Austria) – MP; former Chancellor
105. Karel Schwarzenberg (Czech Republic) – MP; former Minister of Foreign Affairs
106. Giuseppe Scognamiglio (Italy) – Head of Institutional and International Relations, UniCredit
107. Narcís Serra (Spain) – Chair of CIDOB Foundation; former Vice President
108. Elif Shafak (Turkey) – Writer
109. Aleksander Smolar (Poland) – Chairman of the Board, Stefan Batory Foundation
110. George Soros (Hungary/USA) – Founder and Chairman, Open Society Institute
111. Goran Stefanovski (Macedonia) – Playwright and Academic
112. Dominique Strauss-Kahn (France) – Managing Director, International Monetary Fund; former Finance Minister
113. Alexander Stubb (Finland) – Foreign Minister
114. Michael Stürmer (Germany) – Chief Correspondent, Die Welt
115. Ion Sturza (Romania) – President, Fribourg Investments Ltd.; former Prime Minister
116. Helle Thorning Schmidt (Denmark) – Leader of the Social Democratic Party
117. Loukas Tsoukalis (Greece) – Professor, University of Athens and President, ELIAMEP
118. Erkki Tuomioja (Finland) – MP; former Foreign Minister
119. Vaira Vike- Freiberga (Latvia) – former President
120. Antonio Vitorino (Portugal) – Lawyer; former EU Commissioner
121. Gijs de Vries (The Netherlands) – Member of the Board, Netherlands Court of Audit; former EU Counter-Terrorism Coordinator
122. Sir Stephen Wall (United Kingdom) – Chair of the Federal Trust; Vice Chair of Business for New Europe; former EU adviser to Tony Blair
123. Andre Wilkens (Germany) – Director for International Relations, Stiftung Mercator
124. Shirley Williams (United Kingdom) – Professor Emeritus, Kennedy School of Government; former Leader of the Liberal Democrats in the House of Lords
125. Carlos Alonso Zaldívar (Spain) – Ambassador to Brazil
