![\"Rexhep](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/rexhep_meidani.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Rexhep Meidani<\/strong>, 27.10.2009<\/em><\/p>\n Pothuajse nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb, kam pasur n\u00eb nj\u00eb bised\u00eb mjaft t\u00eb gjat\u00eb me nj\u00eb mikun tim shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe t\u00eb shqiptar\u00ebve, Roger Sherrard, nj\u00eb jurist i talentuar me nj\u00eb kontribut mjaft t\u00eb sh\u00ebnuar n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb shqiptare dhe lirive dhe t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut.<\/p>\n N\u00eb at\u00eb bised\u00eb, duke diskutuar p\u00ebr korrupsionin, un\u00eb pas nj\u00eb analize t\u00eb holl\u00ebsishme mbi korrupsionin politik (dhe n\u00eb at\u00eb kuad\u00ebr dhe t\u00eb korrupsionit zgjedhor), shpalosa t\u00eb nj\u00ebjtin mendim q\u00eb m\u00eb shponte trurin prej koh\u00ebsh. N\u00eb p\u00ebrputhje me t\u00eb, vullneti politik dhe puna e deritanishme kund\u00ebr korrupsionit m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb realitet n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsim ishte thjesht nj\u00eb demagogji, me tep\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrrall\u00eb politike apo nj\u00eb teat\u00ebr pa perspektiv\u00eb.<\/p>\n Dhe m\u00eb e keqja, nga nj\u00ebra an\u00eb, ky korrupsion politik (p\u00ebrfshir\u00eb dhe at\u00eb zgjedhor), maja e tij ka ushqyer dhe vazhdon t\u00eb ushqej\u00eb “baz\u00ebn” dhe nga ana tjet\u00ebr, kjo baz\u00eb me nj\u00eb sistem “feed back” ka ushqyer e ushqen mrekulluesh\u00ebm maj\u00ebn e saj.<\/p>\n Si rezultat, \u00ebsht\u00eb kultivuar dhe vazhdon t\u00eb kultivohet n\u00eb vite korrupsioni kapilar, q\u00eb e b\u00ebn diku pak t\u00eb ndjesh\u00ebm, diku dhe t\u00eb pandjesh\u00ebm, deri “fajtor” z\u00ebrin qytetar, opinionin publik dhe reagimin mediatik. Shtrirja e dukuris\u00eb s\u00eb korrupsionit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kapilare e ka b\u00ebr\u00eb gjith\u00e7ka shum\u00eb m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, pse jo dhe m\u00eb t\u00eb “sofistikuar” se m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n Madje, bindja jon\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt ishte se jo pak para’ dhe energji ka ardhur nga jasht\u00eb, madje se kjo mb\u00ebshtetje e huaj n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr korrupsionit \u00ebsht\u00eb harxhuar n\u00eb mjaft raste n\u00eb boshll\u00ebk.<\/p>\n Prandaj, di\u00e7ka duhej b\u00ebr\u00eb ndryshe, jo duke harruar se po punohet me t\u00eb korruptuar n\u00eb \u00e7do nivel, por duke bashkuar dhe bashk\u00ebpunuar me m\u00eb t\u00eb mir\u00ebt, qofshin ata dhe jo aq t\u00eb shumt\u00eb.<\/p>\n Duke u pjekur ideja e k\u00ebtij p\u00ebrafrimi t\u00eb ri, u mor si tez\u00eb baz\u00eb jo thjesht dhe vet\u00ebm korrupsioni, por pothuajse e kund\u00ebrta e tij – integriteti. Kjo edhe pse kjo karakteristik\u00eb \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka m\u00eb shum\u00eb. Mbi k\u00ebt\u00eb ide u realizua dhe nj\u00eb takim i par\u00eb mbi integritetin…<\/p>\n Integriteti si koncept ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me nj\u00eb konsistenc\u00eb idesh, parimesh e vlerash, veprimesh e sjelljesh, metodash e matjesh, pritshm\u00ebrish dhe rezultatesh.<\/p>\n Ai mish\u00ebron adherenc\u00ebn ndaj nj\u00eb kodi moral t\u00eb nd\u00ebrthurur e nd\u00ebrlidhur me pakorruptueshm\u00ebrin\u00eb; sh\u00ebndetshm\u00ebrin\u00eb (t\u00eb vlerave, q\u00ebndrimeve, veprimeve e sjelljeve) apo vet\u00eb konstruksionin shpirt\u00ebror dhe plot\u00ebsin\u00eb morale e shpirt\u00ebrore (cil\u00ebsin\u00eb e gjendjes s\u00eb t\u00eb qenit i plot\u00eb, i kompletuar, i unifikuar, i pandar\u00eb, q\u00eb n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb apo n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr lidhet me ndershm\u00ebrin\u00eb, moralin dhe etik\u00ebn).<\/p>\n Shpesh, njer\u00ebzit e shohin integritetin n\u00eb nj\u00eb kuad\u00ebr holitistik, duke e vler\u00ebsuar integritetin brenda nj\u00eb sistemi vlerash, mbi t\u00eb gjitha, dhe n\u00eb terma t\u00eb kapacitetit t\u00eb k\u00ebtij lloj sistemi p\u00ebr t\u00eb arritur disa q\u00ebllime t\u00eb p\u00ebrcaktuara. Individ\u00eb t\u00eb tjer\u00eb e shohin integritetin si ve\u00e7ori t\u00eb lidhur me ndershm\u00ebrin\u00eb dhe v\u00ebrtet\u00ebsin\u00eb e motivimit n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb \u00e7far\u00ebdo veprimtarie.<\/p>\n Prandaj, ndeshen dhe individ\u00eb q\u00eb, ve\u00e7 konsiderimit t\u00eb integritetit si kund\u00ebrhelm ndaj korrupsionit, si kund\u00ebr-term ndaj integritetit marrin hipokrizin\u00eb dhe demagogjin\u00eb (q\u00eb praktikisht ndeshet qart\u00ebsisht n\u00eb disa shtetar\u00eb e politikan\u00eb shqiptar\u00eb).<\/p>\n Pra, sipas tyre, kur nj\u00eb pjes\u00eb e sistemit (individual, kolektiv, institucional, etj.) konfliktin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb dukshme me nj\u00eb pjes\u00eb tjet\u00ebr, at\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb mir\u00eb t\u00eb b\u00ebsh gjith\u00e7ka (t\u00eb gabuar, arrogante, kund\u00ebrshtuese, etj.) p\u00ebr t\u00eb krijuar ose p\u00ebrmir\u00ebsuar (me zor) konsistenc\u00ebn e brendshme. Kjo n\u00ebnkupton dhe pseudo-integritetin me p\u00ebrmbajtje makiaveliste!…<\/p>\n Edhe etimologjia e fjal\u00ebs integritet na ndihmon p\u00ebr vet\u00eb thelbin e saj. Ajo vjen nga latinishtja integritas nga mbiemri integer i plot\u00eb apo komplet. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, mund t\u00eb n\u00ebnkuptohet brend\u00ebsia e plot\u00eb e nj\u00eb individi t\u00eb karakterizuar nga ndershm\u00ebria e past\u00ebrtia, konsistenca e karakterit.<\/p>\n Po n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb, mund t\u00eb vler\u00ebsohen e gjykohen edhe t\u00eb tjer\u00ebt p\u00ebr t\u00eb pasur integritet natyrisht n\u00eb baz\u00eb t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit gjykim, q\u00eb ata kan\u00eb ndaj vlerave, besimit dhe parimeve, t\u00eb cil\u00ebt pretendojn\u00eb se ata po mbrojn\u00eb.<\/p>\n Nga ajo q\u00eb u tha m\u00eb sip\u00ebr, mund t\u00eb flitet p\u00ebr integritet n\u00eb lidhje me nj\u00eb individ e grup individ\u00ebsh, apo akoma edhe m\u00eb gjer\u00eb, ve\u00e7se si problem n\u00eb vete n\u00eb t\u00eb gjitha k\u00ebto raste mbetet mungesa e mas\u00ebs apo e matjes s\u00eb k\u00ebtij integriteti.<\/p>\n Integriteti, n\u00eb pamje t\u00eb ve\u00e7anta, mund t\u00eb diferencohet dhe si integritet intelektual (mendimet, gjykimet dhe interferencat e individit apo grupit jan\u00eb mjaft koherente brenda nj\u00eb sistemi t\u00eb dh\u00ebn\u00eb); integritet emocional (emocionet jan\u00eb mjaft t\u00eb kompozuara dhe t\u00eb ekuilibruara sa q\u00eb personi p\u00ebrjeton siguri t\u00eb plot\u00eb dhe k\u00ebnaq\u00ebsi, paqe e harmoni t\u00eb brendshme); integriteti mendor apo psikik, etj.<\/p>\n Mungesa e tyre n\u00eb k\u00ebto pamje t\u00eb ve\u00e7anta cenon integritetin t\u00ebr\u00ebsor t\u00eb individit, pavar\u00ebsisht pozicionit t\u00eb tij institucional, politik dhe shoq\u00ebror.<\/p>\n Integriteti \u00ebsht\u00eb sa individual e grupor, po aq dhe integritet institucional. Ky i fundit mund t\u00eb lidhet me deg\u00eb apo hallka t\u00eb qeverisjen, ku ka r\u00ebnd\u00ebsi dhe integriteti apo mungesa e integritetit t\u00eb drejtuesit t\u00eb tyre, por dhe integriteti i vendit, si sistem politik e t\u00ebr\u00ebsi institucionesh, si popull e territor. Madje, ka nj\u00eb lidhje t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb midis integritetit kolektiv (grupor, institucional) dhe atij individual.<\/p>\n Pra, n\u00eb momente t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, aspekte t\u00eb tyre, sidomos individ\u00eb brenda tyre, nuk manifestohet i nj\u00ebjti integritet ose, m\u00eb sakt\u00eb nj\u00eb munges\u00eb integriteti.<\/p>\n Dhe k\u00ebshtu, p.sh., nj\u00eb mori e vog\u00ebl politikan\u00ebsh t\u00eb lart\u00eb pa integritet e b\u00ebjn\u00eb vet\u00eb politik\u00ebn pa integritet n\u00eb syt\u00eb e qytetar\u00ebve, disa qeveritar\u00eb t\u00eb korruptuar apo shefa policie, gjyqtar\u00eb, prokuror\u00eb t\u00eb korruptuar, etj. e d\u00ebmtojn\u00eb r\u00ebnd\u00eb integritetin e qeveris\u00eb, policis\u00eb, gjykatave, prokuroris\u00eb, etj.<\/p>\n Dhe anasjelltas! E till\u00eb, shfaqet, p.sh., dhe marr\u00ebveshja jotransparente e qeveris\u00eb shqiptare p\u00ebr kufijt\u00eb detar\u00eb. Aty, duket qart\u00eb jo vet\u00ebm mungesa e integritetit e kryetarit t\u00eb pozit\u00ebs, dhe e ministrave t\u00eb tij, por dhe e disa marr\u00ebveshje-b\u00ebr\u00ebsash, q\u00eb n\u00ebp\u00ebr popull po p\u00ebrfliten se jan\u00eb bindur e shp\u00ebrblyer!<\/p>\n Shembull ky i “shk\u00eblqyer” q\u00eb mungesa e integritetit individual e favorizon leht\u00eb munges\u00ebn e atij institucional, q\u00eb mund t\u00eb cenoj\u00eb deri edhe integritetin territorial apo komb\u00ebtar…!<\/p>\n Shembuj t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj mungese t\u00eb integritetit institucional jan\u00eb t\u00eb shumt\u00eb. I till\u00eb \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb lidhet me funksionimin e parimit t\u00eb ndarjes s\u00eb pushteteve apo t\u00eb kontroll-balancimit, me procesin e decentralizmit, etj.<\/p>\n N\u00eb fakt, jo vet\u00ebm Parlamenti q\u00eb nuk e luan detyr\u00ebn e tij p\u00ebr kontrollin dhe kufizimin e pushtetit ekzekutiv (qeveris\u00eb), por dhe institucione t\u00eb tjera si ai i Presidentit, i Prokuroris\u00eb, gjykatave, p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb ndonj\u00eb rast dhe Gjykat\u00ebn Kushtetuese apo Kontrollin e Lart\u00eb t\u00eb Shtetit.<\/p>\n Shembuj po aq t\u00eb pak\u00ebndsh\u00ebm mund t\u00eb sh\u00ebrbehen nga, Inspektorati i Lart\u00eb i Deklarimit t\u00eb Pasurive, Instituti i Statistikave, Banka e Shqip\u00ebris\u00eb, Autoriteti i Konkurrenc\u00ebs, entet rregullatore, Sh\u00ebrbimi Civil, etj. Po aq e dob\u00ebt, deri e pavler\u00eb, \u00ebsht\u00eb dhe l\u00ebvizja sindikaliste, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb shoq\u00ebria civile, sidomos media (jo ajo qeveritare) n\u00eb momente t\u00eb caktuara manifeston integritet.<\/p>\n Por, ama, \u00e7do dob\u00ebsi apo munges\u00eb integriteti n\u00eb k\u00ebto institucione, organizma apo hallka kontrolluese e kufizuese ndaj pushtetit ekzekutiv nuk b\u00ebjn\u00eb gj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se e favorizojn\u00eb nj\u00eb situat\u00eb pa integritet n\u00eb k\u00ebt\u00eb pushtet.<\/p>\n Aq sa nga arroganca dhe sfida e fundit ndaj ligjit (Prokuroris\u00eb dhe gjykatave) e kryeministrit n\u00eb kompozimin politik – institucional t\u00eb qeveris\u00eb ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb alarm vet\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesin e nj\u00eb vendi mik si SHBA-ja. Dhe, nga ana tjet\u00ebr, me mjaft demagogji e hipokrizi flitet p\u00ebr heqje imunitetesh!…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Rexhep Meidani, 27.10.2009 Pothuajse nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb, kam pasur n\u00eb nj\u00eb bised\u00eb mjaft t\u00eb gjat\u00eb me nj\u00eb mikun tim shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe t\u00eb shqiptar\u00ebve, Roger Sherrard, nj\u00eb jurist i talentuar me nj\u00eb kontribut mjaft t\u00eb sh\u00ebnuar n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb shqiptare dhe lirive dhe t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut. N\u00eb at\u00eb bised\u00eb, duke diskutuar […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"yoast_head":"\n