{"id":8300,"date":"2011-05-24T21:25:53","date_gmt":"2011-05-24T20:25:53","guid":{"rendered":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/?p=8300"},"modified":"2011-05-24T21:25:53","modified_gmt":"2011-05-24T20:25:53","slug":"zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/","title":{"rendered":"Zef Mulaj: Shqip\u00ebria n\u00eb enciklopedit e huaja"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Zef Mulaj\" src=\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/zef_mulaj_biblioteke.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" \/> Gjurm\u00ebt m\u00eb t\u00eb hershme t\u00eb jet\u00ebs njer\u00ebzore n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb ato q\u00eb jan\u00eb gjetur n\u00eb nj\u00eb vendbanim shpellore parahistorik n\u00eb  Xarr\u00eb ,rreth 10 kilometra  larg Butrintit.Dor\u00ebshkrimet q\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb p\u00eb interesim rreth arkeologjis\u00eb shqiptare, z\u00ebn\u00eb fill me vizit\u00ebn e Qiriako d\u2019Ankon\u00ebs n\u00eb brigjet shqiptare.<\/p>\n<p>Ai lundroi  p\u00ebrgjat\u00eb  bregtdetit shqiptare(1434 \u2013 35) p\u00ebr t\u00eb kopjuar mbishkrimet   e hershme dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshkruar monumentet q\u00eb pa n\u00eb Lezh\u00eb, Durr\u00ebs, Apolloni, Butrint e n\u00eb vende t\u00eb tjera. M\u00eb 1916 nj\u00eb ekip prej disa dijetar\u00ebsh  austriak,t\u00eb kryesuar nga  Kamil Prashniker. Misioni arkeologjik italian  n\u00eb  Shqiperi e nisi  punen  aty nga viti 1926 n\u00eb  Finiq. Prof Luixhi Ugolini  i vazhdoi k\u00ebrkimet  gati nj\u00eb  dhjet\u00ebvje\u00e7ardhe, m\u00eb von\u00eb,u pasua nga prof. Piero Markoni.<\/p>\n<p>Misioni franmcez zhvilloi  k\u00ebrkimet  aty nga fundi  i viteve nj\u00ebzet  dhe fillimi i viteve tridhjet\u00eb  n\u00eb Apoloni n\u00ebn drejtimin e prof. Leon Rei. K\u00ebto eksplorime  u zhvilluan  p\u00ebrgjat\u00eb bregdetit Adriatik ,duke gjurmuar ngulimet  e hershme  greke e romake. Kurse p\u00ebr rr\u00ebnjet e lashta shqiptare nuk u shfaq  ndonj\u00eb  interes.Zbulimet e huaja pasuronin  muzeumet e huaja  ve\u00e7anarisht  ata t\u00eb Italis\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Hart\u00eb e vitit 1689\" src=\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/harta_al_1689.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" \/> <em><strong>HARTA E SHQIP\u00cbRIS. VITI 1689 (Foto L. Ugolini) <\/strong><\/em><\/p>\n<p>Mungesa e plot\u00eb  e dokumenteve  t\u00eb  shkruera  dhe mang\u00ebsia e mbishkrimeve  nga ky popull i lasht\u00eb, q\u00eb nuk e njihte shkrimin, b\u00ebri q\u00eb autori i Enciklopedis Britanike n\u00eb lidhje  me gjuh\u00ebn shqipe t\u00eb  arrinte  n\u00eb  p\u00ebrfundim se: \u201dtermi &#8220;ilir&#8221; \u00ebsht\u00eb  thjesht\u00eb nj\u00eb em\u00ebr, p\u00ebr t\u00eb cilin nuk dim\u00eb asgj\u00eb. Po k\u00ebshtu \u2018\u2019pellazg\u00ebt\u2019\u2019, por  m\u00eb  von\u00eb u sqaruan.  Gjurm\u00ebt m\u00eb t\u00eb hershme  t\u00eb jet\u00ebs njerzore jan\u00eb ato t\u00eb gjetura n\u00eb  vendbanimin shpellor\u00eb parahistorik n\u00eb Xarr\u00eb.<\/p>\n<p><em>Cil\u00ebt jan\u00eb  shqiptar\u00ebt?<\/em><br \/>\nAta  e kan\u00eb prejardhjen  nga luft\u00ebtari i madh Akili dhe nga heronj t\u00eb tjer\u00eb  t\u00eb pushtimit t\u00eb Troj\u00ebs lasht\u00eb.Ata  e b\u00ebjn t\u00eb tyrin Aleksandrin e madh, q\u00eb shp\u00ebtoi civilizzi  pr\u00ebndimor nga hordhit\u00eb pushtues t\u00eb persis\u00eb.Pirro nj\u00eb tjet\u00ebr shqiptar. Perandori i shquar Justiniani i Madh, q\u00eb zuri fronin  n\u00eb kostandinopoj\u00eb, me origjin\u00eb  nga Ohri. M\u00eb pas Sk\u00ebnderbeun u b\u00eb mburoja  e Europes kunder turqve p\u00ebr nj\u00eb \u00e7erek shekulli.N\u00eb fakt,qen\u00eb shqipetar\u00ebt ata q\u00eb  mbanin kostumin , i cili p\u00ebrdoret akoma  edhe sot si uniform\u00eb  nga kufitaret  ose rojet mbret\u00ebrore  greke: &#8216;fustanella\u2019 ose fundi i bardh\u00eb  me pala prej shajaku, opingat prej l\u00ebkure  me maja te ngritura lart dhe me xhufka shum\u00ebngjyr\u00ebshe, brezi ose rripi boj\u00ebgjak plot  me arm\u00eb,nj\u00eb xhaket\u00eb e zez\u00eb me krah\u00eb dhe nj\u00eb feste e bardh\u00eb.<\/p>\n<p>Dijetar serioz\u00eb pretendojn\u00eb q\u00eb kan patur etni shqiptare. Homeri, Aristoteli, dhe Hipokrati \u2018\u2019Ati i Mjek\u00ebsis\u00eb\u2019\u2019. Xheromi q\u00eb p\u00ebrktheu Bibl\u00ebn n\u00eb latinisht(vulgat\u00ebn), ishte pasardh\u00ebs ilir, apo shqiptar, si\u00e7 ishte  edhe papa klementi XI. I till\u00eb ishte  edeh Patriarku Ekumenik  Athenagoras I,  Shqiptare  n\u00eb poste shtetrore si Fran\u00e7esko Krispi, Muhamet  Ali Pasha, Mustafa Qemali.  Shqiptar\u00ebt kan jetuar n\u00eb nj\u00eb vend horizontesh  t\u00eb dh\u00ebmb\u00ebzuar, majash t\u00eb larta, shk\u00ebmbinj\u00ebsh  t\u00eb thik\u00ebt, rafshnaltash er\u00ebrrahura  dhe gryk plot  me bore.<\/p>\n<p>Ata  nuk  e quajt\u00ebn at\u00eb &#8220;Albania&#8221;, por &#8220;Shqip\u00ebria&#8221;, &#8220;Toka e shqiponj\u00ebs\u2019\u2019. Ata  nuk e quajt\u00ebn veten &#8220;Albanians&#8221; por shqiptar\u00eb , ose \u2018\u2019Bij t\u00eb Shqiponj\u00ebs\u2019\u2019. K\u00ebshtu ata u identifikuan  me  m\u00eb fisnikun prej shp\u00ebndve, q\u00eb futuro m\u00eb lart, q\u00eb qiftohet p\u00ebr jet\u00eb  dhe q\u00eb e b\u00ebn \u00e7erdhen  nd\u00ebr maja mbi  dy mij\u00eb  metra  t\u00eb  larta. Megjith\u00ebse Uilliam Shekspiri kurr\u00eb  nuk e ka vizituar k\u00ebt\u00eb  vend, ai e vendosi  komedin\u00eb e tij\u00eb &#8220;nata  e Dymb\u00ebdhjet\u00eb&#8221; n\u00eb iliri, pra n\u00eb  shqip\u00ebri.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Familja Albani\" src=\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/familja_albani.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em><strong>Familja  Albani ne  Itali<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Familja Albani e ka prejardhjen nga familja fisnike e Mikel La\u00e7it, nga La\u00e7i i Kurbinit. Mikel La\u00e7i pati dy djem Giorgio (Gjergj Mikeli i La\u00e7it) dhe Filippo di Michele de\u2019 Lazi, (Filip Mikeli i La\u00e7it) ish luft\u00ebtar\u00eb n\u00ebn urdhrat e Sk\u00ebnderbeut t\u00eb cil\u00ebt u vendos\u00ebn n\u00eb Urbino, ku Federico dhe Guidobaldo di Montefeltro i em\u00ebruan njer\u00ebz t\u00eb besuar p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje diplomatike dhe luftarake. Gjergji pati dy djem, Altobelin dhe Hanibalin, edhe Altobeli pati dy djem, Oracion dhe Karlin. Karli \u00ebsht\u00eb babai i Gjon Franceskut, pap\u00ebs se ardhsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Mor\u00ebn mbiemrin Albanesi q\u00eb jet\u00ebgjati Altobello (1445-1564), e ndryshoi n\u00eb Albani.<br \/>\nNga kjo familje rrodh\u00ebn, p\u00ebrve\u00e7 Klementit XI, kardinal\u00eb t\u00eb shquar, diplomat\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj dhe burra shteti t\u00eb rrafshit t\u00eb lart\u00eb:<br \/>\n&#8211; Giovanni Girolamo (1509-1591) : kardinal dhe kont, zv-komandant i forcave t\u00eb armatosura t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Venecias, kandidat p\u00ebr pap\u00eb n\u00eb dy konklave, historiograf, k\u00ebshilltar juridik vetjak i pap\u00ebs Gregori XIII (1572-1584) dhe pap\u00ebs Sisto V (1585-90).<\/p>\n<p>&#8211; Oracio (1576-1653): diplomat, em\u00ebruar senator i Rom\u00ebs nga Papa Urbani VIII (1623-44).<br \/>\n&#8211; Annibale (1682-1751) : kanunor i Sh\u00ebn Pjetrit, president i Dhom\u00ebs Apostolike, sekretar i Memorial\u00ebve, kardinal (1711) dhe nunc i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm papnor n\u00eb Vjen\u00eb ku punoi p\u00ebr t\u00eb ratifikuar zgjedhjen e perandorit Karli VI (1711-1740), kamerleng i Kish\u00ebs S\u00eb Shenjte t\u00eb Rom\u00ebs, kryekancelier i Dijes, kryeprift i Bazilik\u00ebs s\u00eb Vatikanit, peshkop i Sabin\u00ebs e m\u00eb tej i Porto e Santa Rufina, n\u00ebndhjak i Kolegjit t\u00eb Shenjt\u00eb.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignright size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Familja Albani\" src=\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/francesco_albani.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" \/><em><strong>Francesco  albani<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&#8211; Alkssandri (1692-1779) : q\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00ebvje\u00e7are u b\u00eb kolonel i ushtris\u00eb s\u00eb pap\u00ebs por shpejt e braktisi karrier\u00ebn ushtarake, sekretar i Memorial\u00ebve, i d\u00ebrguar n\u00eb Vjen\u00eb, kardinal (1721), bibliotekar i Kish\u00ebs S\u00eb Shenjt\u00eb t\u00eb Rom\u00ebs, ambasador i Austris\u00eb n\u00eb Rom\u00eb, mbrojt\u00ebs i Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Sardenj\u00ebs, mbrojt\u00ebs dhe mik i Winckelmannit, nd\u00ebrtues i Villa Albanit dhe p\u00ebrkrah\u00ebs i shk\u00eblqyer i arteve.<br \/>\n&#8211; Gjon Fran\u00e7esku, (Klementi i XI 1720-1803) : kardinal (1753), mbrojt\u00ebs i \u00c7\u00ebshtjeve t\u00eb Polonis\u00eb, mori pjes\u00eb n\u00eb bisedimet me Katerin\u00ebn II (1762-93) p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb vend gjendjen e t\u00eb krishter\u00ebve n\u00eb Rusi, peshkop i Sabin\u00ebs e m\u00eb pas i Porto e Santa Rufinas derisa m\u00eb 1775 si dhjak i Kolegjit t\u00eb Shenjt\u00eb u b\u00eb peshkop i Ostias dhe Velletrit, mbrojt\u00ebs i Shtetit Papnor kund\u00ebr Franc\u00ebs revolucionare dhe luft\u00ebtar i zjarrt\u00eb p\u00ebr zgjedhjen e pap\u00ebve Klementi XVII (1758-1769) dhe Pio VII (1800-23).<br \/>\n&#8211; Giuseppe (1750-1834) : klerik i dhom\u00ebs s\u00eb pap\u00ebs Pio VI (1755-99), i d\u00ebrguar i posa\u00e7\u00ebm n\u00eb Vjen\u00eb p\u00ebr t\u00eb \u00e7uar shiritin e bekuar n\u00eb pag\u00ebzimin e kryeduk\u00ebs Ferdinand q\u00eb m\u00eb pas u b\u00eb perandor (1835-48), kardinal (1801) mbrojt\u00ebs i perandoris\u00eb s\u00eb Austris\u00eb, bashk\u00ebsekretar i Letrave Papnore dhe legat n\u00eb Bolonj\u00eb, sekretar shteti i pap\u00ebs Pio VIII (1829-30), dhe komisar i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm i pap\u00ebs Gregori XVI (1831-46) i ngarkuar p\u00ebr t\u00eb kthyer rendin n\u00ebp\u00ebr D\u00ebrgata pas l\u00ebvizjeve revolucionare (1831-46), bibliotekar i Kish\u00ebs s\u00eb Shenjt\u00eb t\u00eb Rom\u00ebs, peshkop i Urbinos dhe legat i D\u00ebrgat\u00ebs s\u00eb Pezaros dhe Urbinos.<br \/>\nPas vdekjes s\u00eb Filipit, m\u00eb 1852 familja u shua. \u00cbsht\u00eb di\u00e7ka e ve\u00e7ant\u00eb dhe p\u00ebr t\u2019u v\u00ebn\u00eb re q\u00eb pothuajse nj\u00ebkoh\u00ebsisht me familjen shqiptare t\u00eb Albani-t, n\u00eb Lindje, nj\u00eb tjet\u00ebr der\u00eb e madhe shqiptare vezir\u00ebsh t\u00eb m\u00ebdhenj, p\u00ebrcaktonte fatet e perandoris\u00eb otomane n\u00eb shekujt XVII-XVIII : familja e Qyprillinjve. Para pap\u00ebs Klementi XI, tre pap\u00eb t\u00eb tjer\u00eb kishin qen\u00eb me origjin\u00eb shqiptare : San Eleuterio (175-189), San Caio (283-296) dhe Giovanni IV (640-642).<\/p>\n<p><strong>Klementi XI dhe Illyricum Sacrum<\/strong><br \/>\n<img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Stem\u00eb e familjes Albani\" src=\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/stema_familjes_albani.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" \/><br \/>\nNj\u00eb nga pjes\u00ebt m\u00eb interesante t\u00eb librit \u201cIllyricum Sacrum\u201d, \u00ebsht\u00eb ajo ku flitet p\u00ebr interesimin q\u00eb tregoi Papa Klementi XI (Kelmendi), p\u00ebr mbledhjen e p\u00ebrpunimin e historis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, gj\u00eb e cila nuk u b\u00eb plot\u00ebsisht sepse nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e atyre arkivave, humb\u00ebn teksa qerrja q\u00eb transportonte ato p\u00ebr n\u00eb Venedik, u mbyt teksa ishte duke kaluar Lumin e Drinit n\u00eb pjes\u00ebn e Zadrim\u00ebs.<\/p>\n<p>Lidhur me k\u00ebt\u00eb, n\u00eb faqen 221-222 shkruhet: \u201cPapa Klementi XI, Gian Francesco Albani, nga Urbino me prejardhje shqiptare, kur ishte prift i ri filloi t\u00eb mbledh\u00eb land\u00eb p\u00ebr historin\u00eb kishtare ilire. I penguem nga detyr\u00ebt kishtare q\u00eb shkuen tue ia shtue naltimin e tij deri n\u00eb selin papnore u detyre t\u00eb nd\u00ebrpres\u00eb punimet e veta historike. N\u00eb fillim t\u00eb pontifikatit t\u00eb vet, mblodhi K\u00ebshllin e par\u00eb t\u00eb Arb\u00ebnit n\u00ebn kryesin\u00eb e arqipeshkvit t\u00eb Tivarit, Vin\u00e7enc Zmajevi\u00e7, e dha urdh\u00ebn q\u00eb aktet e K\u00ebshillit t\u00eb p\u00ebrktheheshin shqip e ti shifte n\u00eb gjuh\u00ebn e t\u00eb par\u00ebve q\u00eb n\u00eb familjen Albani kishte mbet\u00eb vet\u00ebm si kujtim.<\/p>\n<p>N\u00eb at\u00eb koh\u00eb qendra e kishave ilire ishte Raguza ku mbaheshin k\u00ebshillat kishtare t\u00eb Iliris\u00eb. Mbasi pat\u00ebn qen\u00eb mbytur n\u00eb det ipeshkvinjt\u00eb shqiptar\u00eb duke u kthyer nga mbledhja, Klementi XI vendosi q\u00eb mbledhjet nd\u00ebr dio\u00e7ezane shqiptare andej e tutje t\u00eb mbaheshin n\u00eb tok\u00ebn shqiptare. Qendra e par\u00eb e kishave ilire ka qen\u00eb Akuileja, mandej Grado-i, e mbasi selia patriakale ilire u bart n\u00eb Vendik, p\u00ebr arsye praktike u caktue Raguza si qend\u00ebr mbasi ishte ma e p\u00ebrshtatshme edhe gjeografikisht.<\/p>\n<p>Mbasi selia patriakale e ilir\u00ebve u bart n\u00eb Vendik, e atje ishin grumbullue gjat\u00eb shekujve dokumenta, libra, monumenta edhe p\u00ebr Ilirin\u00eb, e mbasi Venediku kishte edhe Institute e njer\u00ebz t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr historografi, Papa Klementi i XI u muer vesht me Jezuit\u00ebt e Venedikut e k\u00ebta d\u00ebrguen n\u00eb Rom\u00eb at Filip Riceputtin i cili mori n\u00eb dor\u00ebzim nga Papa shqiptar l\u00ebnd\u00ebn historike t\u00eb tij, planin e hartimit t\u00eb historis\u00eb kishtare t\u00eb ilir\u00ebve, e me ndihm\u00ebn financiare p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar shpenzimet e duhura p\u00ebr at\u00eb pun\u00eb.<\/p>\n<p>At Filip Riceputti mbi nj\u00eb bark\u00eb t\u00eb Venedikut i ra p\u00ebr gjat\u00eb bregut t\u00eb Adriatikut duke u ndaluar n\u00eb t\u00eb gjitha qendrat ku kishte l\u00ebnd\u00eb p\u00ebr pun\u00ebn e vet e nga k\u00ebto qendra bregdetare d\u00ebrgoheshin njer\u00ebz t\u00eb tjer\u00eb p\u00ebr k\u00ebrkime historike n\u00eb qendrat e brendshme t\u00eb vendit prej nga i d\u00ebrgohej l\u00ebnda e duhur n\u00eb breg t\u00eb detit. K\u00ebt\u00eb pun\u00eb e vazhdoi deri n\u00eb qytetin e Tivarit. Prej Tivarit u d\u00ebrguan lajm\u00ebtar\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb qendrat kishtare t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb cilat iu p\u00ebrgjegj\u00ebn duke i d\u00ebrgue secila ndihm\u00ebn e vet historike shkruajsit t\u00eb ardh\u00ebsh\u00ebm t\u00eb kishave ilire. Nj\u00eb qerre me qe e ngarkueme me dor\u00ebshkrime, libra e objekte historike, mbasi kap\u00ebrceu t\u00eb gjitha v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e balt\u00ebrave t\u00eb Zadrim\u00ebs, u mbyt n\u00eb uj\u00eb duke kaluar Drinin e humbi e gjith\u00eb ngarkesa e caktuar p\u00ebr At Riceputt-in.<\/p>\n<p>Riceputti e ndau t\u00eb gjith\u00eb l\u00ebnd\u00ebn e historis\u00eb kishtare ilire n\u00eb kat\u00ebr pjes\u00eb me n\u00ebndarjet e renditjet p\u00ebrkat\u00ebse simbas skem\u00ebs q\u00eb kishte p\u00ebrpiluar Klementi XI. Pas vdekjes se tij, At Riceputti me zell e kujdes p\u00ebrfundoi t\u00eb kat\u00ebr pjes\u00ebt e historis\u00eb kishtare ilire e kur i pati gati p\u00ebr shtyp, mbaruan dit\u00ebt e jet\u00ebs s\u00eb tij e vdiq. Jezuit\u00ebt, si\u00e7 e kan\u00eb zakon kur vdes \u00e7do an\u00ebtar i shoq\u00ebris\u00eb s\u00eb tyre q\u00eb ka n\u00eb dor\u00eb \u00e7do pun\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, ngarkuan q\u00eb t\u00eb kujdesej p\u00ebr shtypin e dor\u00ebshkrimeve t\u00eb Riceputtit njeriun e tyre m\u00eb t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr historografi, At Daniel Farlatin.<\/p>\n<p>Ky mbasi studioi t\u00eb gjith\u00eb vepr\u00ebn e Riceputt-it u raportoi epror\u00ebve t\u00eb vet se historin\u00eb kishtare e shkruar nga At Filip Receputti, ishte pun\u00eb me kritere historike t\u00eb vjetruara. Mbasi u studiua mir\u00eb \u00e7\u00ebshtja e rezultoi si kishte raportuar At Daniel Farlati, epror\u00ebt ngarkuan k\u00ebt\u00eb t\u00eb niste pun\u00ebn p\u00ebrs\u00ebri simbas kritereve historiologjike moderne t\u00eb koh\u00ebs. At Daniel Farlati shkroi, shtypi e botoi kat\u00ebr v\u00ebllimet e para t\u00eb vepr\u00ebs Illyricum Sacrum e nd\u00ebrroi jet\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Figura e Klementit XI n\u00eb historin\u00eb shqiptare<\/strong><br \/>\n<img decoding=\"async\" class=\"alignright size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Figura e Clement XI\" src=\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/clement_xi.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" \/><br \/>\nN\u00eb historin\u00eb shqiptare, si dhe ne fusha te tjera studimore albanologjike emri i Papa Klementit XI- Albani, p\u00ebrmendet si nj\u00eb Pap\u00eb me \u201cgjak shqiptar, \u201csi nj\u00eb Pape me \u201corigjine shqiptare, \u201d si Papa qe ka thirrur Kuvendin e Arb\u00ebrit me 1703 dhe se ka pasur plot merita te tjera p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen shqiptare. Emri i tij nga disa studiues \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendur sikur ai te ishte larg botes shqiptare dhe sikur ti takonte nj\u00eb bote qe nuk ishte ne lidhje te vazhdueshme me shqiptaret dhe Shqip\u00ebrin\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyre, k\u00ebsaj figure madh\u00ebshtore te popullit shqiptar nuk i \u00ebsht\u00eb kushtuar nj\u00eb kapitull i domosdosh\u00ebm ne historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb. Megjithat\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm \u00ebsht\u00eb fakti se ne asnj\u00eb rast nuk shp\u00ebrfillet prejardhja e tij shqiptare nga autor\u00eb te huaj, por p\u00ebrkundrazi theksohet \u201ckrenaria\u201d e tij shqiptare dhe veprimtaria e tij p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen Shqiptare, e cila gjithkund formulohet si nj\u00eb veprimtari atdhetare.<\/p>\n<p>Papa Klementi XI \u2013 Albani e dinte fort mire at\u00eb fjal\u00ebn ungjillore \u201cse \u00e7do pem\u00eb njihet dhe dallohet nga frutet e saj,\u201d ashtu si kund\u00ebr \u00e7do shqiptar, ve\u00e7an\u00ebrisht ne shtetet e huaja, dallohet n\u00eb shqiptarizmin e tij, nga veprat qe ai kryhen ne dobi te \u00e7\u00ebshtjes komb\u00ebtare dhe te jet\u00ebs se shqiptareve. K\u00ebshtu qe edhe p\u00ebr Papa Klementin XI \u2013 Albani mund te thuhet se me mire e dine te huajt shqiptarizmin e tij se sa e dine n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtete vete shqiptaret, te cilet ne tjetersimin e tyre gjate sundimeve te huaja jan\u00eb larguar pak a shume nga traditat evropiane.<\/p>\n<p>Q\u00ebndrimet politike dhe origjina e tij shqiptare do te ndikonin qe Kardinal Francesk \u2013 Albani te zgjidhet Pape, p\u00ebr te dh\u00ebne nj\u00eb kontribut me te madh edhe n\u00eb jet\u00ebn politike ne ato vite, kur Evrop\u00ebs po i k\u00ebrc\u00ebnohej rreziku nga Perandoria Osmane, e cila mbante nen sundim gati te gjith\u00eb Evrop\u00ebn Juglindore. Kohet e fundit e sidomos nga autoritetet me te larta te Kish\u00ebs Katolike, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendur emri i Papa Klementit XI- Albani, n\u00ebp\u00ebrmjet l\u00ebvizjeve me te mira te se kaluar\u00ebs se lavdishme te shqiptareve dhe te luft\u00ebs se popullit shqiptar p\u00ebr liri dhe pamvaresi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gjurm\u00ebt m\u00eb t\u00eb hershme t\u00eb jet\u00ebs njer\u00ebzore n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb ato q\u00eb jan\u00eb gjetur n\u00eb nj\u00eb vendbanim shpellore parahistorik n\u00eb Xarr\u00eb ,rreth 10 kilometra larg Butrintit.Dor\u00ebshkrimet q\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb p\u00eb interesim rreth arkeologjis\u00eb shqiptare, z\u00ebn\u00eb fill me vizit\u00ebn e Qiriako d\u2019Ankon\u00ebs n\u00eb brigjet shqiptare. Ai lundroi p\u00ebrgjat\u00eb bregtdetit shqiptare(1434 \u2013 35) p\u00ebr t\u00eb kopjuar mbishkrimet e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,3],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Zef Mulaj: Shqip\u00ebria n\u00eb enciklopedit e huaja - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zef Mulaj: Shqip\u00ebria n\u00eb enciklopedit e huaja - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Gjurm\u00ebt m\u00eb t\u00eb hershme t\u00eb jet\u00ebs njer\u00ebzore n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb ato q\u00eb jan\u00eb gjetur n\u00eb nj\u00eb vendbanim shpellore parahistorik n\u00eb Xarr\u00eb ,rreth 10 kilometra larg Butrintit.Dor\u00ebshkrimet q\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb p\u00eb interesim rreth arkeologjis\u00eb shqiptare, z\u00ebn\u00eb fill me vizit\u00ebn e Qiriako d\u2019Ankon\u00ebs n\u00eb brigjet shqiptare. Ai lundroi p\u00ebrgjat\u00eb bregtdetit shqiptare(1434 \u2013 35) p\u00ebr t\u00eb kopjuar mbishkrimet e [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-05-24T20:25:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/zef_mulaj_biblioteke.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"Zef Mulaj: Shqip\u00ebria n\u00eb enciklopedit e huaja\",\"datePublished\":\"2011-05-24T20:25:53+00:00\",\"dateModified\":\"2011-05-24T20:25:53+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/\"},\"wordCount\":2418,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/zef_mulaj_biblioteke.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/\",\"name\":\"Zef Mulaj: Shqip\u00ebria n\u00eb enciklopedit e huaja - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/zef_mulaj_biblioteke.jpg\",\"datePublished\":\"2011-05-24T20:25:53+00:00\",\"dateModified\":\"2011-05-24T20:25:53+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/zef_mulaj_biblioteke.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/zef_mulaj_biblioteke.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Zef Mulaj: Shqip\u00ebria n\u00eb enciklopedit e huaja\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\/\/fjala.info\/\"],\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zef Mulaj: Shqip\u00ebria n\u00eb enciklopedit e huaja - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Zef Mulaj: Shqip\u00ebria n\u00eb enciklopedit e huaja - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"Gjurm\u00ebt m\u00eb t\u00eb hershme t\u00eb jet\u00ebs njer\u00ebzore n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb ato q\u00eb jan\u00eb gjetur n\u00eb nj\u00eb vendbanim shpellore parahistorik n\u00eb Xarr\u00eb ,rreth 10 kilometra larg Butrintit.Dor\u00ebshkrimet q\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb p\u00eb interesim rreth arkeologjis\u00eb shqiptare, z\u00ebn\u00eb fill me vizit\u00ebn e Qiriako d\u2019Ankon\u00ebs n\u00eb brigjet shqiptare. Ai lundroi p\u00ebrgjat\u00eb bregtdetit shqiptare(1434 \u2013 35) p\u00ebr t\u00eb kopjuar mbishkrimet e [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2011-05-24T20:25:53+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/zef_mulaj_biblioteke.jpg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"Zef Mulaj: Shqip\u00ebria n\u00eb enciklopedit e huaja","datePublished":"2011-05-24T20:25:53+00:00","dateModified":"2011-05-24T20:25:53+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/"},"wordCount":2418,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/zef_mulaj_biblioteke.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/","name":"Zef Mulaj: Shqip\u00ebria n\u00eb enciklopedit e huaja - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/zef_mulaj_biblioteke.jpg","datePublished":"2011-05-24T20:25:53+00:00","dateModified":"2011-05-24T20:25:53+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/zef_mulaj_biblioteke.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/zef_mulaj_biblioteke.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/zef-mulaj-shqiperia-ne-enciklopedit-e-huaja\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zef Mulaj: Shqip\u00ebria n\u00eb enciklopedit e huaja"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8300"}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8300"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8300\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8300"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}