{"id":8022,"date":"2011-05-11T23:04:18","date_gmt":"2011-05-11T22:04:18","guid":{"rendered":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/?p=8022"},"modified":"2011-05-11T23:04:18","modified_gmt":"2011-05-11T22:04:18","slug":"ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/","title":{"rendered":"Ismail Kadare: Po punohet t\u00eb na ndajn\u00eb nga Europa"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"alignright size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Ismail Kadare\" src=\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/ismail_kadare2.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" \/> <strong>Aleksand\u00ebr \u00c7ipa<\/strong>, <em>11.05.2011<\/em><\/p>\n<p>Shkrimtari i madh vjen me tona t\u00eb ashpra p\u00ebr shqiptar\u00ebt dhe heshtjen ndaj dram\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs. N\u00eb librin e ri, hedhur n\u00eb treg nga \u201cOnufri\u201d vet\u00ebm dy dit\u00eb m\u00eb par\u00eb, Kadare flet p\u00ebr rimohues shqiptar\u00eb, p\u00ebr klane brenda llojit q\u00eb ndihmojn\u00eb deshqiptarizimin, p\u00ebr rikthimin zellsh\u00ebm t\u00eb projektit p\u00ebr ndarjen e dy shteteve shqiptare nga Europa, flet p\u00ebr akuzat e Carla del Ponte-s dhe Dick Marty-t dhe nevoj\u00ebn q\u00eb populli shqiptar t\u00eb mos p\u00ebrfshihet nga paniku por t\u00eb lejoj\u00eb hetimin e krimeve n\u00ebse ka t\u00eb tilla<\/p>\n<p>Ismail Kadare i rikthehet dram\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, bashk\u00eb me t\u00eb edhe dram\u00ebs s\u00eb popullit shqiptar. \u201cMbi krimin n\u00eb Ballkan; let\u00ebrk\u00ebmbim i zymt\u00eb\u201d, botuar nga \u201cOnufri\u201d prej dy dit\u00ebsh gjendet n\u00eb treg. N\u00eb fakt vet\u00eb autori e quan nj\u00eb lib\u00ebrth. Nj\u00eb hyrje e shkruar gjat\u00eb muajve t\u00eb k\u00ebtij viti mes Parisit dhe Tiran\u00ebs, shpalos edhe q\u00ebllimin e shkrimit t\u00eb k\u00ebtij libri. \u00cbsht\u00eb pik\u00ebrisht heshtja ndaj dram\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs dhe krimeve serbe t\u00eb ndodhura atje, q\u00eb n\u00eb rrjedh\u00eb t\u00eb historis\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb krimin m\u00eb t\u00eb fresk\u00ebt n\u00eb Ballkan. Shkrimtari shqet\u00ebsohet p\u00ebr nj\u00eb tjet\u00ebr krim q\u00eb ndihmon t\u00eb parin, heshtjen e shqiptare. Kjo hyrje \u00ebsht\u00eb nj\u00eb thirrje dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht nj\u00eb akuz\u00eb p\u00ebr t\u00eb vet\u00ebt. \u201cDymb\u00ebdhjet\u00eb vite pas \u00e7lirimit t\u00eb Kosov\u00ebs, nj\u00eb \u201comerta\u201d e palejueshme ka l\u00ebn\u00eb n\u00ebn perden e mjegull\u00ebs krimet e lemerishme serbe.<\/p>\n<p>Kan\u00eb heshtur p\u00ebr to pik\u00ebrisht ata q\u00eb e kishin p\u00ebr detyr\u00eb ta ngrinin z\u00ebrin deri n\u00eb kup\u00eb t\u00eb qiellit: kronist\u00eb, akademik\u00eb, historian\u00eb, politikan\u00eb e publicist\u00eb nga t\u00eb dyja an\u00ebt e kufirit. Opinioni publik europian dhe ai bot\u00ebror, pik\u00ebrisht ai q\u00eb i kishte nxitur qeverit\u00eb dhe ushtrit\u00eb e vendeve t\u00eb tyre t\u00eb ngrinin avion\u00eb p\u00ebr t\u00eb bombarduar Serbin\u00eb, pas mbarimit t\u00eb luft\u00ebs e prit\u00ebn me padurim d\u00ebshmin\u00eb shqiptare. Ajo d\u00ebshmi vononte dhe kjo ishte me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb dramatike. Nuk ishte thjesht nj\u00eb vones\u00eb, ishte m\u00eb shum\u00eb se kaq\u201d, shkruan Kadare n\u00eb faqet e para t\u00eb librit.<\/p>\n<p>N\u00eb faqet q\u00eb pasojn\u00eb ai i m\u00ebshon ve\u00e7an\u00ebrisht krimit t\u00eb madh t\u00eb serb\u00ebve, at\u00eb t\u00eb p\u00ebrdhunimit t\u00eb mij\u00ebra grave, vrasjes s\u00eb tyre dhe t\u00eb foshnjave. E quan t\u00eb pafalshme heshtjen ndaj tmerrit m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb Kosov\u00ebs, q\u00eb do t\u00eb ndiqej nga nj\u00eb tjet\u00ebr tmerr: at\u00eb t\u00eb mosd\u00ebshmimit. Kadare i lidh pashmangshm\u00ebrisht me k\u00ebt\u00eb fakt akuzat e fundit t\u00eb b\u00ebra ndaj shqiptar\u00ebve, fillimisht nga Carla del Ponte e pastaj edhe nga Dick Marty. I rikthehet tez\u00ebs s\u00eb librit \u201cMosmarr\u00ebveshje\u201d, botuar vet\u00ebm pak muaj m\u00eb par\u00eb, ku sipas shkrimtarit e keqja e shqiptar\u00ebve u vjen nga vetja. Kadare flet s\u00ebrish p\u00ebr klane, p\u00ebr rimohues, p\u00ebr nj\u00eb Shqip\u00ebri e k\u00ebt\u00eb radh\u00eb edhe Kosov\u00eb t\u00eb shitur.<\/p>\n<p>\u201cNd\u00ebrkaq t\u00eb tjera pasione po shfaqeshin n\u00eb Kosov\u00ebn e porsadal\u00eb n\u00eb drit\u00eb. Nd\u00ebr to, ishin tri etje t\u00eb pashpallura ndonj\u00ebher\u00eb kaq bab\u00ebzisht: etja p\u00ebr pushtet, ajo p\u00ebr para dhe, e fundit, por jo m\u00eb e pakta, etja p\u00ebr lavdi. Shqip\u00ebria fqinje, ndon\u00ebse shtet gati shekullor, dhe me arsye t\u00eb ngjashme p\u00ebr t\u2019iu ngaz\u00ebllyer liris\u00eb, nuk arriti t\u2019i rrezatoj\u00eb di\u00e7ka m\u00eb t\u00eb mir\u00eb shtetit t\u00eb ri shqiptar, ngaq\u00eb vet\u00eb vuante nga e nj\u00ebjta l\u00ebngat\u00eb\u201d, shkruan Kadare. Ky lib\u00ebrth, si\u00e7 e quan autori, vazhdon me pjes\u00ebn e letrave drejtuar personaliteteve bot\u00ebrore p\u00ebr dram\u00ebn e Kosov\u00ebs. Ato kapin nj\u00eb periudh\u00eb \u00e7erekshekullore: 1987\u20132011.<\/p>\n<p>Botohet p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb letra e shum\u00ebkomentuar q\u00eb shkrimtari serb Vuk Drashkovi\u00e7 i drejton Kadares\u00eb m\u00eb 18 qershor 1987, let\u00ebr q\u00eb shkrimtari i ka d\u00ebrguar Papa Gjon Palit II m\u00eb 15 shtator 1991, letra e dyt\u00eb q\u00eb Kadare i shkruan Presidentit francez Jacques Chirac m\u00eb 12 dhjetor 2001 dhe p\u00ebrgjigjja q\u00eb ministri i Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme franceze Herve De Charette i kthen shkrimtarit m\u00eb 21 maj 1997. Pjes\u00eb e k\u00ebtij libri \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb shkrim q\u00eb Ismail Kadare ka botuar n\u00eb \u201cKoha ditore\u201d dhe \u201cCourrier International\u201d, shkurt 1999 n\u00ebn titullin \u201cKapardisja shqiptare; nj\u00eb portret n\u00eb grup i politikan\u00ebve shqiptar\u00eb\u201d. Nj\u00eb shpjegim t\u00eb letrave, por edhe nj\u00eb opinion mbi ngjarjet e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb ndodhura s\u00eb fundmi n\u00eb bot\u00ebn shqiptare, shkrimtari e b\u00ebn p\u00ebrmes nj\u00eb interviste t\u00eb gazetarit Aleksand\u00ebr \u00c7ipa, pjes\u00eb t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs i kemi shk\u00ebputur p\u00ebr t\u2019i botuar n\u00eb gazet\u00ebn \u201cShqip\u201d.<\/p>\n<p>Duke botuar nj\u00eb dosier t\u00eb till\u00eb p\u00ebr krimet n\u00eb Ballkan, a mund t\u00eb na thoni di\u00e7ka m\u00eb tep\u00ebr p\u00ebr lexuesit tan\u00eb? Ka ndonj\u00eb arsye zgjedhja e koh\u00ebs s\u00eb publikimit? S\u00eb fundi, a \u00ebsht\u00eb e plot\u00eb dosja?<\/p>\n<p>Ka vite q\u00eb ka qen\u00eb e nevojshme nj\u00eb dosje si kjo. Madje, \u00ebsht\u00eb disi von\u00eb. N\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb krijuar nj\u00eb zakon i keq: sapo shtrohet nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje q\u00eb duket sikur s\u2019ka lidhje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb me interesat politike t\u00eb dit\u00ebs, nisin shkrof\u00ebtimat: ohu, ne kemi t\u00eb tjera probleme, ky na ngre t\u00eb tjera! Problemi i krimit vazhdon t\u00eb jet\u00eb n\u00eb thelbin e historis\u00eb s\u00eb Ballkanit, n\u00eb dy dhjet\u00ebvje\u00e7ar\u00ebt e fundit.  Ndaj mendimin e m\u00ebsip\u00ebrm, p\u00ebr koh\u00ebn ose pakoh\u00ebn e dosjes, do ta quaja nj\u00eb d\u00ebshmim t\u00eb ri t\u00eb mendjeleht\u00ebsis\u00eb shqiptare p\u00ebr t\u00eb mos p\u00ebrdorur nj\u00eb fjal\u00eb m\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr. Lidhur me q\u00ebllimin e botimit, p\u00ebrgjigjja \u00ebsht\u00eb e prer\u00eb: pajtimi n\u00eb Ballkan.<\/p>\n<p>E ky pajtim, nuk mund t\u00eb b\u00ebhet pa pajtimin shqiptaro-serb. Ka njer\u00ebz q\u00eb mendojn\u00eb se dosje t\u00eb tilla t\u00eb r\u00ebnda, \u00ebsht\u00eb m\u00eb mir\u00eb q\u00eb, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb paqes, t\u00eb mbyllen. Un\u00eb e nderoj paqen si nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb shenjt\u00eb, por pik\u00ebrisht, ngaq\u00eb kam k\u00ebt\u00eb nderim, mendoj ndryshe. \u00cbsht\u00eb e njohur th\u00ebnia se popujt duhet t\u00eb din\u00eb \u00e7ka t\u00eb kujtojn\u00eb, e t\u00eb din\u00eb \u00e7ka t\u00eb harrojn\u00eb. Por kjo mund t\u00eb ndodh\u00eb vet\u00ebm kur \u00e7\u00ebshtjet sqarohen. P\u00ebr fat t\u00eb keq, si\u00e7 u tha, po ndodh e kund\u00ebrta. Nd\u00ebr problemet q\u00eb paraprijn\u00eb paqen, \u00ebsht\u00eb ai i krimit. Bota, ashtu si\u00e7 njeh krime t\u00eb m\u00ebdha, ashtu njeh edhe pajtime t\u00eb m\u00ebdha. Por k\u00ebto t\u00eb fundit k\u00ebrkojn\u00eb shpesh burr\u00ebri m\u00eb t\u00eb madhe se lufta.<\/p>\n<p>Un\u00eb besoj n\u00eb mund\u00ebsin\u00eb e pajtimit midis serb\u00ebve dhe shqiptar\u00ebve.  Kjo nuk \u00ebsht\u00eb as deklarim diplomatik, e as nj\u00eb aspirat\u00eb humaniste. Jam shkrimtar dhe, p\u00ebrve\u00e7 nd\u00ebrgjegjes sime, s\u2019kam as tag\u00ebr e as detyrim tjet\u00ebr. Jo vet\u00ebm besoj n\u00eb pajtim, por e quaj at\u00eb t\u00eb domosdosh\u00ebm. \u00cbsht\u00eb mision i detyruesh\u00ebm i dy kombeve. Europa, SHBA-ja dhe nj\u00eb pjes\u00eb e bot\u00ebs i besuan deri m\u00eb sot t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs s\u00eb njohur dhe e nd\u00ebshkuan Serbin\u00eb. Kjo e fundit, mendon ndryshe. \u00cbsht\u00eb pun\u00eb e saj. N\u00eb qoft\u00eb se sot mendohet se, pala shqiptare, gjithashtu ka b\u00ebr\u00eb krime, le t\u00eb hetohet.<\/p>\n<p>Pra le t\u00eb hetohen krimet e gjithkujt dhe t\u00eb vihen n\u00eb peshore. T\u00eb gjendet p\u00ebrpjes\u00ebtimi midis tyre, si\u00e7 thuhet. N\u00eb fund t\u00eb fundit, thelbin e drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb planetin ton\u00eb e p\u00ebrb\u00ebn pik\u00ebrisht p\u00ebrpjes\u00ebtimi. E shqiptar\u00ebt s\u2019kan\u00eb pse t\u00eb ken\u00eb asnj\u00eb grim\u00eb droje n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast. Lidhur me pyetjen se a \u00ebsht\u00eb e plot\u00eb dosja q\u00eb po botohet, do t\u00eb thosha jo. E till\u00eb do t\u00eb jet\u00eb, ndoshta, n\u00eb nj\u00eb botim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb.<\/p>\n<p>Vuk Drashkovi\u00e7 gati \u00e7erekshekulli m\u00eb par\u00eb ju \u00ebsht\u00eb drejtuar, si koleg. Vite m\u00eb von\u00eb, ai do t\u00eb b\u00ebhej minist\u00ebr i Jasht\u00ebm i Serbis\u00eb. A mund t\u00eb na flisni p\u00ebr dialogun mes jush, n\u00ebse ka pasur v\u00ebrtet dialog?<\/p>\n<p>M\u00eb 1987-n, kur \u00ebsht\u00eb shkruar kjo let\u00ebr, nuk m\u00eb kujtohet t\u2019i jem p\u00ebrgjigjur. Ajo \u00ebsht\u00eb botuar s\u00eb pari n\u00eb shtypin serb. Madje, nuk m\u00eb kujtohet ta kem ditur. Ju mund t\u00eb thoni se mjafton kjo arsye, por un\u00eb po vazhdoj: edhe po ta kisha marr\u00eb letr\u00ebn, nuk besoj se do t\u2019i p\u00ebrgjigjesha. Shqip\u00ebria ishte vend komunist dhe s\u2019i njihte zakone t\u00eb tilla si \u201clet\u00ebrk\u00ebmbim koleg\u00ebsh\u201d etj. Ve\u00e7 k\u00ebsaj, kontrolli i p\u00ebrgjigjeve, n\u00eb raste t\u00eb tilla, ta hiqte \u00e7do d\u00ebshir\u00eb t\u00eb merreshe me to. Pas vitit 1990, kur e lash\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb, Drashkovi\u00e7i, me t\u00eb drejt\u00eb, sipas mendjes s\u00eb vet, ka kujtuar ndoshta se tani q\u00eb isha i lir\u00eb, mund ta kryenim dialogun e munguar.<\/p>\n<p>Dhe e botoi letr\u00ebn n\u00eb shtypin francez, truallin asnjan\u00ebs p\u00ebr dialogun apo m\u00eb sakt\u00eb dyluftimin ton\u00eb shkrimtaror (po t\u00eb m\u00eb lejohej nj\u00eb fjal\u00eb e till\u00eb). \u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta, letra e tij nuk ishte n\u00eb nivelin q\u00eb e k\u00ebrkonte pesha e problemit. \u00c7\u00ebshtja e Kosov\u00ebs meritonte nj\u00eb tjet\u00ebr rang e nj\u00eb tjet\u00ebr stil, shum\u00eb m\u00eb serioz. Nuk do t\u00eb desha ta fyej Vuk Drashkovi\u00e7in, tani q\u00eb ai ndodhet n\u00eb r\u00ebnie e n\u00eb hije, por nuk e kam marr\u00eb asnj\u00ebher\u00eb seriozisht letr\u00ebn e tij. T\u00eb vinte keq q\u00eb, nj\u00eb shkrimtar i talentuar si ai, kishte r\u00ebn\u00eb n\u00eb psikoz\u00ebn nacionaliste, pik\u00ebrisht, n\u00eb at\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn m\u00eb qortonte mua \u201csi kolegu kolegut\u201d.<\/p>\n<p>Kam k\u00ebrkuar pra, nj\u00eb rang jo vet\u00ebm m\u00eb t\u00eb lart\u00eb, por edhe m\u00eb dobiprur\u00ebs p\u00ebr Kosov\u00ebn e p\u00ebr gjith\u00eb Ballkanin, \u00e7ka dokumentohet n\u00eb letrat q\u00eb po botoni ju, si dhe n\u00eb shum\u00eb intervista e shkrime  n\u00eb gazetat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb koh\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb fund t\u00eb letr\u00ebs, Drashkovi\u00e7 ju kritikon p\u00ebr romanin \u201cKrushqit jan\u00eb t\u00eb ngrir\u00eb\u201d. Pse?<\/p>\n<p>Pyetja juaj ka lidhje me thelbin e k\u00ebtij dosieri: ploj\u00ebn n\u00eb Ballkan. Po t\u00eb lexohet me kujdes letra e Drashkovi\u00e7it, n\u00eb t\u00eb flitet gjer\u00ebsisht p\u00ebr krime n\u00eb Kosov\u00eb. \u00cbsht\u00eb viti 1987. \u00cbsht\u00eb mbyllur dosja e p\u00ebrgjakshme e Bosnj\u00ebs dhe Serbia po p\u00ebrgatitet p\u00ebr masakr\u00ebn e radh\u00ebs. Letra e Drashkovi\u00e7it e tradhton pa dashur k\u00ebt\u00eb projekt. Gjith\u00e7ka q\u00eb do t\u00eb b\u00ebhet, ai e paraqet si nj\u00eb histori t\u00eb kryer nd\u00ebrkaq. Ve\u00e7 jo prej serb\u00ebve, por prej shqiptar\u00ebve. Mir\u00ebpo kujtimi i masakr\u00ebs s\u00eb pranver\u00ebs s\u00eb vitit 1981 \u00ebsht\u00eb bezdis\u00ebs p\u00ebr projektin e ri. Masakra e Prishtin\u00ebs ka qen\u00eb prologu i tragjedis\u00eb s\u00eb re n\u00eb Ballkan. Si nj\u00eb proverb i ri qarkullonte shprehja: n\u00eb Kosov\u00eb nisi, n\u00eb Kosov\u00eb do t\u00eb mbaroj\u00eb.<\/p>\n<p>Libri \u201cKrushqit jan\u00eb t\u00eb ngrir\u00eb\u201d flet pik\u00ebrisht p\u00ebr ngjarjet e 1981. Ndaj ai ka qen\u00eb tep\u00ebr i bezdissh\u00ebm p\u00ebr serb\u00ebt. U shkrua fill pas ngjarjeve, n\u00eb vitin 1982, dhe u botua nj\u00eb vit m\u00eb pas. I p\u00ebrkthyer n\u00eb anglisht e fr\u00ebngjisht e, m\u00eb pas n\u00eb shum\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb tjera, ai lib\u00ebr ishte d\u00ebshmia e par\u00eb dhe e vetme, n\u00eb nj\u00eb trajt\u00eb artistike, e nj\u00eb masakre t\u00eb pap\u00ebrfytyrueshme mu n\u00eb mes t\u00eb Europ\u00ebs. Ishte hera e par\u00eb q\u00eb bota, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb vepre t\u00eb t\u00ebr\u00eb, vihej n\u00eb dijeni p\u00ebr krimin jugosllav, shtetit t\u00eb p\u00ebrk\u00ebdhelur prej t\u00eb gjith\u00ebve si model i liberalizmit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kah un\u00eb e kuptoj sulmin e Drashkovi\u00e7it.<\/p>\n<p>Ajo q\u00eb s\u2019kam kuptuar kurr\u00eb \u00ebsht\u00eb sulmi, q\u00eb m\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nga disa bashk\u00ebkomb\u00ebs t\u00eb mi, letrar\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs. N\u00eb krye t\u00eb k\u00ebtij sulmi t\u00eb palodhsh\u00ebm kan\u00eb qen\u00eb S. Hamiti dhe R. Qosja. Dhe nuk ka ndodhur rast\u00ebsisht, n\u00eb ndonj\u00eb stin\u00eb nervozizmi, por n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb vijueshme, gjat\u00eb 20 vitesh, e ndoshta m\u00eb tep\u00ebr.  I kam p\u00ebrmendur tep\u00ebr rrall\u00eb k\u00ebto sulme, duke i cil\u00ebsuar t\u00eb pabesa e t\u00eb pamoralshme, sepse nuk kam ditur \u00e7\u2019em\u00ebr tjet\u00ebr t\u2019iu v\u00eb. Ti mbron Kosov\u00ebn, me libra, me letra, artikuj, intervista, ti shkruan mbi 1000 faqe p\u00ebr t\u00eb, q\u00eb botohen n\u00eb dhjet\u00ebra gjuh\u00eb, e k\u00ebta akademik\u00eb vazhdojn\u00eb sulmin kund\u00ebr teje,  kjo \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb duart n\u00eb kok\u00eb, si\u00e7 thuhet.<\/p>\n<p>Madje i pari, Hamiti, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrqendruar pik\u00ebrisht te \u201cKrushqit jan\u00eb t\u00eb ngrir\u00eb\u201d, duke e quajtur, nj\u00eblloj si Drashkovi\u00e7i, lib\u00ebr pa vler\u00eb. Interpretimi im i k\u00ebsaj fushate, q\u00eb nuk mund t\u00eb nderonte ask\u00ebnd, e sidomos dy akademik\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs, \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb: mos besoni asgj\u00eb nga ato q\u00eb thot\u00eb shkrimtari I.K.  Ai \u00ebsht\u00eb stalinist, ai \u00ebsht\u00eb i pabesuesh\u00ebm. Do t\u00eb isha kurioz t\u00eb d\u00ebgjoja shpjegimin e pal\u00ebs tjet\u00ebr.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u00ebshtja Dick Marty: si e vler\u00ebsoni reagimin e Kosov\u00ebs dhe t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Kjo lidhet me pyetjen tuaj t\u00eb par\u00eb, \u00e7\u00ebshtjen e krimit. N\u00eb Shqip\u00ebri, e sidomos n\u00eb Kosov\u00eb, \u00ebsht\u00eb dashur q\u00eb t\u00eb mos mbyllej goja e t\u00eb q\u00ebndrohej duarkryq, n\u00eb koh\u00ebn q\u00eb Serbia, fare haptas, e nisi kund\u00ebrfushat\u00ebn e saj p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbysur t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb mbyllje goje, nuk mund t\u00eb laj\u00eb duart nga faji klasa politike n\u00eb Shqip\u00ebri e, sidomos, n\u00eb Kosov\u00eb. E bashk\u00eb me ta, historian\u00ebt, akademik\u00ebt, publicist\u00ebt, bashk\u00eb me institucionet ku punojn\u00eb.<\/p>\n<p>Asnj\u00eb vend nuk e l\u00eb veten t\u00eb kapet n\u00eb befasi, si\u00e7 u kap\u00ebm ne, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast. Nuk \u00ebsht\u00eb rasti, n\u00eb caqet e k\u00ebsaj interviste, t\u00eb analizohen rrethanat dhe shkaqet e plota p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Mund t\u00eb thuhet vet\u00ebm se bjerrja morale e etja p\u00ebr pushtet, vazhdojn\u00eb t\u00eb thithin energjin\u00eb kryesore shqiptare, k\u00ebshtu q\u00eb s\u2019mbetet as v\u00ebmendje, as energji p\u00ebr t\u00eb tjerat. E k\u00ebtu s\u2019duhen harruar rimohuesit shqiptar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb mbrojn\u00eb \u00e7do bashk\u00ebsi tjet\u00ebr nga dhunimi shqiptar (puna ka arritur deri atje saq\u00eb edhe otoman\u00ebt, sipas tyre, kan\u00eb qen\u00eb shpesh viktimat tona), por ve\u00e7 nj\u00eb popull s\u2019duan ta mbrojn\u00eb kurr\u00eb, at\u00eb t\u00eb vetin.<\/p>\n<p>\u00c7\u00ebshtja Dick Marty nuk kishte pse t\u00eb krijonte panik n\u00eb t\u00eb dyja shtetet shqiptare. P\u00ebr fat t\u00eb keq, ndodhi ashtu, sepse skandali u lidh me bezdin\u00eb q\u00eb mund t\u2019i krijonte nj\u00ebrit apo tjetrit krah politik. Do t\u00eb duhej t\u00eb pritej gjith\u00e7ka me gjakftoht\u00ebsi. T\u00eb hapej menj\u00ebher\u00eb rruga p\u00ebr hetime, madje t\u00eb fal\u00ebnderonim ato organizma nd\u00ebrkomb\u00ebtare, q\u00eb do t\u00eb na zbulonin kriminel\u00ebt e fshehur mes nesh. Krimi nuk ka atdhe. Kriminel\u00ebt shqiptar\u00eb t\u00eb \u00e7do lloji, p\u00ebrpara se t\u00eb jen\u00eb armiq arketipal\u00eb t\u00eb njer\u00ebzimit, jan\u00eb armiqt\u00eb num\u00ebr nj\u00eb t\u00eb kombit shqiptar.<\/p>\n<p>Ky do t\u00eb ishte i vetmi arsyetim dhe e vetmja qasje e \u00e7\u00ebshtjes. P\u00ebrrallat e tjera se shqiptari e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb gj\u00eb, ose nuk e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb gj\u00eb, jan\u00eb ve\u00e7 sofizma t\u00eb mjera. Shqiptari mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb \u00e7do gj\u00eb t\u00eb mir\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb, po aq sa \u00e7\u2019mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb \u00e7do gj\u00eb t\u00eb keqe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn bot\u00eb. A kishte ngjyra racizmi, n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e bujshme, jokorrekte, si\u00e7 u shpall skandali? Natyrisht q\u00eb kishte. U ngjante rr\u00ebfenjave me vampir\u00eb e me vrasje rituale, tep\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr psikoza raciste, si\u00e7 kishin b\u00ebr\u00eb racist\u00ebt gjerman\u00eb kund\u00ebr hebrenjve, n\u00eb prag t\u00eb Holokaustit.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb shk\u00eblqyer, t\u00eb botuar koh\u00ebve t\u00eb fundit n\u00eb gazet\u00ebn \u201cLe Monde\u201d, publicisti shqiptar, S. Kryemadhi, me banim n\u00eb Belgjik\u00eb, ka trajtuar nd\u00ebr t\u00eb tjera, pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb ngjashm\u00ebri. \u00cbsht\u00eb disi i habitsh\u00ebm p\u00ebrkimi i akuz\u00ebs s\u00eb nj\u00ebjt\u00eb p\u00ebr trafikim organesh, q\u00eb n\u00eb vitin 2009 iu b\u00eb Izraelit, shtetit patologjik, sipas antisemit\u00ebve. Por Izraeli, i cili ka p\u00ebrvoj\u00eb t\u00eb gjat\u00eb kund\u00ebr shpifjeve t\u00eb tilla, diti t\u00eb mbrohet. Nj\u00eb shembull q\u00eb do t\u00eb ishte mir\u00eb ta ndiqte Shqip\u00ebria, e cila gjithashtu ka histori t\u00eb gjat\u00eb si gjah i sulmuar, por tep\u00ebr rrall\u00eb si nj\u00eb luan q\u00eb kund\u00ebrsulmon.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Beogradi ngre n\u00eb mediume bot\u00ebrore sajime p\u00ebr krimet e U\u00c7K-s\u00eb, a e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb detyr\u00ebn e tyre koleg\u00ebt tuaj t\u00eb Kosov\u00ebs, si akademik\u00eb apo shkrimtar\u00eb p\u00ebr d\u00ebnimin e krimeve monstruoze n\u00eb Kosov\u00eb, si p\u00ebrdhunimet e grave e vajzave kosovare, vrasjet e f\u00ebmij\u00ebve?<\/p>\n<p>Ka koh\u00eb q\u00eb racizmi antishqiptar ka z\u00ebn\u00eb vend n\u00eb Europ\u00eb, jo ve\u00e7 n\u00eb lajme \u00e7orodit\u00ebse, por n\u00eb libra, filma e n\u00eb rr\u00ebfenja urbane t\u00eb pafundme. Sigurisht q\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e fajit bie mbi vet\u00eb shqiptar\u00ebt. E keqja jon\u00eb \u00ebsht\u00eb shp\u00ebrfillja jon\u00eb ndaj akuzave krejt\u00ebsisht t\u00eb padrejta, por tep\u00ebr d\u00ebmtuese. Rimohuesit, q\u00eb i p\u00ebrmenda pak m\u00eb par\u00eb, jo vet\u00ebm i duartrokasin k\u00ebto akuza, por \u00e7do p\u00ebrpjekje p\u00ebr mbrojtje e quajn\u00eb \u201ckomb\u00ebtariz\u00ebm\u201d t\u00eb d\u00ebmsh\u00ebm, madje \u201craciz\u00ebm\u201d!  Vite m\u00eb par\u00eb, nj\u00eb stuhi racizmi kund\u00ebr shqiptar\u00ebve e shkaktoi filmi \u201cL\u2019Amerika\u201d i Xh. Amelios.<\/p>\n<p>Opinioni shqiptar u nda m\u00eb dysh. Shumica u d\u00ebshp\u00ebruan prej filmit, por t\u00eb tjer\u00ebt u ngaz\u00ebllyen prej tij, aq sa njeri prej rimohuesve nuk e mbajti dot klithm\u00ebn n\u00eb shtyp: \u201cFaleminderit, Amelio\u201d. Nuk do t\u00eb rikthehem te racizmi i p\u00ebshtir\u00eb i k\u00ebtij filmi. Dua t\u00eb kujtoj vet\u00ebm se n\u00eb koh\u00ebn kur doli dhe u paraqit n\u00eb Festivalin e Venedikut, kryetari i juris\u00eb s\u00eb festivalit, shkrimtari i madh Vargas Llosa (nobelisti i fundit), n\u00eb form\u00eb ultimative, me k\u00ebrc\u00ebnimin se do t\u00eb jepte dor\u00ebheqje, k\u00ebrkoi p\u00ebrjashtimin e filmit nga konkurrimi p\u00ebr shkak t\u00eb racizmit antishqiptar.<\/p>\n<p>Vargas Llos\u00ebn e ndan nga vendi yn\u00eb oqeani Atlantik, s\u2019ka pasur asnj\u00eb lidhje me Shqip\u00ebrin\u00eb e s\u2019ka qen\u00eb kurr\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend, megjithat\u00eb nd\u00ebrgjegjja e tij nuk e pranonte dot at\u00eb sh\u00ebmti. Pik\u00ebrisht at\u00eb sh\u00ebmti q\u00eb rimohuesit tan\u00eb i b\u00ebri t\u00eb shkriheshin nga k\u00ebnaq\u00ebsia. Q\u00eb t\u00eb kthehemi te Dick Marty. Edhe sikur t\u00eb kishte di\u00e7ka t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb akuzat e tij, madje edhe sikur t\u00eb kishte ndodhur v\u00ebrtet q\u00eb disa kriminel\u00eb psikopat\u00eb shqiptar\u00eb ta kishin kryer at\u00eb tmerr, kishte arsye t\u00eb d\u00ebshp\u00ebroheshim, por jo t\u00eb binim n\u00eb panik. Ne kishim dosjet tona ngjeth\u00ebse, t\u00eb cilat p\u00ebr turpin ton\u00eb nuk i kemi b\u00ebr\u00eb t\u00eb ditura.<\/p>\n<p>Do t\u00eb mjaftonte shifra prej 800 foshnjash shqiptare n\u00ebn pes\u00eb vje\u00e7 t\u00eb therur si derrat, nj\u00eb pjes\u00eb n\u00eb syt\u00eb e prind\u00ebrve, q\u00eb bota t\u00eb kuptonte se n\u00eb cil\u00ebn an\u00eb ishte e drejta. K\u00ebt\u00eb fakt nuk e ka dh\u00ebn\u00eb ndonj\u00eb politikan, analist a filozof shqiptar, por gazetari serb Miroslav Filipovi\u00e7. E ka shpallur n\u00eb shtypin anglez dhe francez n\u00eb vitin 2000 dhe ka b\u00ebr\u00eb burg p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Ndoshta gabohem, por emrin e k\u00ebtij gazetari hero nuk e kam ndeshur n\u00eb shtypin shqiptar. N\u00eb qoft\u00eb k\u00ebshtu, merret me mend shkaku: ky gazetar e ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb skajim t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb nd\u00ebrgjegjen ton\u00eb. Dhe, s\u2019\u00ebsht\u00eb vet\u00ebm kjo. \u00cbsht\u00eb dosja e t\u00eb zhdukurve.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb dosja tjet\u00ebr e rreth 20.000 grave e vajzave t\u00eb p\u00ebrdhunuara, shpesh her\u00eb n\u00eb syt\u00eb e familjar\u00ebve, sipas humanistes shqiptare nga Kosova, Veprore Shehu, e cila disa jav\u00eb p\u00ebrpara ankohej gjithashtu p\u00ebr heshtjen e turpshme. Ne s\u2019kishim p\u00ebrse t\u00eb hutoheshim as nga Carla del Ponte, as nga Dick Marty. Mjaftonte q\u00eb n\u00eb peshoren e drejt\u00ebsis\u00eb t\u00eb viheshin foshnjat e vrara dhe grat\u00eb e p\u00ebrdhunuara, q\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb peshores t\u00eb mos e trondiste dot asgj\u00eb. Por ne s\u2019e kemi b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb, sepse, qofshin politikan\u00eb apo akademik\u00eb, e kemi mendjen, p\u00ebr turpin ton\u00eb t\u00eb pafund, kund\u00ebr nj\u00ebri-tjetrit.<\/p>\n<p>P\u00ebr ta mbyllur k\u00ebt\u00eb p\u00ebrgjigje jo t\u00eb g\u00ebzueshme, do t\u00eb thosha se Shqip\u00ebria dhe Kosova sot, jo vet\u00ebm q\u00eb pa asnj\u00eb l\u00ebkundje duhet t\u00eb lejojn\u00eb hetimet, por duhet t\u2019i nxitin ato, edhe sikur akuzuesit, dinak\u00ebrisht e pa zhurm\u00eb, t\u00eb t\u00ebrhiqen prej tyre. E keqja \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nd\u00ebrkaq dhe p\u00ebrg\u00ebnjeshtrimi duhet t\u00eb kryhet. T\u00eb dy shtetet shqiptare duhet t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb me ngulm t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. Madje, edhe po t\u00eb jet\u00eb se krime t\u00eb tilla makabre a t\u00eb ngjashme me to kan\u00eb ndodhur v\u00ebrtet, kombi shqiptar s\u2019ka pse t\u00eb lig\u00ebshtohet. Duke dor\u00ebzuar kriminel\u00ebt, ai do t\u00eb ndihet m\u00eb mir\u00eb. \u00cbsht\u00eb emancipimi i brendsh\u00ebm. \u00cbsht\u00eb leht\u00ebsimi q\u00eb jep nxjerrja e s\u00eb keqes. N\u00eb fund t\u00eb fundit, shprehja aq e vjet\u00ebr dhe aq e njohur shqiptare p\u00ebr ikjen, p\u00ebr \u201cmarrjen e s\u00eb keqes\u201d, prej k\u00ebndej duhet ta ket\u00eb zanafill\u00ebn.<\/p>\n<p>Tek ne ka koh\u00eb q\u00eb ka nj\u00eb keqkuptim p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e kombit. Kalohet nga nj\u00eb skajshm\u00ebri tek tjetra.<\/p>\n<p>Jo vet\u00ebm tek ne. Ndodh kudo, ve\u00e7se tek ne, si zakonisht, gjith\u00e7ka dramatizohet m\u00eb fort. M\u00eb lejoni q\u00eb kund\u00ebr zakonit tim, t\u00eb sjell k\u00ebtu nj\u00eb citim nga teksti monumental \u201c\u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb kombi?\u201d i Ernest Renan-it, nj\u00eb nga autor\u00ebt m\u00eb t\u00eb besuesh\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb nga \u00e7\u00ebshtjet m\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlikuara t\u00eb koh\u00ebs. \u201cKombet nuk jan\u00eb di\u00e7ka e p\u00ebrjetshme. Ato e kan\u00eb nj\u00eb fillim e do t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb mbarim. Konfederata europiane ka gjas\u00eb t\u2019i z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb. Por kjo s\u2019\u00ebsht\u00eb n\u00eb rendin e dit\u00ebs. Sot qenia e kombeve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e mir\u00eb, madje e domosdoshme. Ekzistenca e tyre \u00ebsht\u00eb nj\u00eb garanci e liris\u00eb, e cila do t\u00eb humbte n\u00ebse bota do t\u00eb kishte vet\u00ebm nj\u00eb ligj e vet\u00ebm nj\u00eb padron\u201d.<\/p>\n<p>Duke ndjekur mllefin e pafund, t\u00eb shoq\u00ebruar nga nj\u00eb injoranc\u00eb e pafundme e nj\u00eb klani rimohuesish shqiptar\u00eb kund\u00ebr kombit, vetvetiu b\u00ebhet pyetja: nga vjen gjith\u00eb ky duf? Asnj\u00eb vend europian nuk e ka shtruar n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb till\u00eb. Mos vall\u00eb ne shqiptar\u00ebt, pasi u b\u00ebm\u00eb gaz i bot\u00ebs me at\u00eb kinse misionin grotesk t\u00eb mbrojtjes s\u00eb marksiz\u00ebm-leninizmit t\u00eb braktisur prej bot\u00ebs, tani na ka marr\u00eb malli p\u00ebr ndonj\u00eb mision edhe m\u00eb tragjikomik: t\u00eb ngutemi t\u00eb par\u00ebt q\u00eb t\u2019i m\u00ebsojn\u00eb bot\u00ebs: o sa mir\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb mos kesh komb! Natyrisht, m\u00eb shum\u00eb se p\u00ebr t\u00eb qeshur, \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb qar\u00eb.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e tep\u00ebrt t\u00eb b\u00ebhet pyetja, se mos vall\u00eb \u00ebsht\u00eb ideja e kombit q\u00eb na pengon t\u00eb jemi m\u00eb t\u00eb pasur, m\u00eb t\u00eb ndersh\u00ebm, m\u00eb t\u00eb pakorruptuar? Gjithkush e kupton se \u00ebsht\u00eb e kund\u00ebrta, sidomos p\u00ebr korrupsionin, mallkimin ton\u00eb t\u00eb p\u00ebrditsh\u00ebm. Ndjesia p\u00ebr kombin mund t\u00eb quhet e paarsyeshme, si\u00e7 u tha, donkishoteske, por ka di\u00e7ka p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn nuk mund t\u00eb faj\u00ebsohet kurr\u00eb: thelbi i saj \u00ebsht\u00eb i painteres. Kurse thelbi i korrupsionit \u00ebsht\u00eb i kund\u00ebrt: me interes. Kjo kusht\u00ebzon mospajtimin e tyre jet\u00eb e mot.<\/p>\n<p>N\u00eb shkrimet q\u00eb i kan\u00eb b\u00ebr\u00eb jehon\u00eb \u201cMosmarr\u00ebveshjes\u201d, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendur \u00e7\u00ebshtja e nj\u00eb doktrine shqiptare. A kemi ne nj\u00eb t\u00eb till\u00eb, dhe \u00e7\u2019mendoni p\u00ebr t\u00eb?<\/p>\n<p>\u00c7do komb priret t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb doktrin\u00eb t\u00eb vet\u00ebn. Zakonisht zanafilla e natyrshme e saj \u00ebsht\u00eb mbijetesa. Por shum\u00eb shpejt q\u00ebllon q\u00eb p\u00ebr\u00e7udnohet. N\u00eb rastin shqiptar, lidhja e liris\u00eb me kombin, n\u00eb at\u00eb kah q\u00eb shpjegon Renan, \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr e rrokshme. Shqip\u00ebria i p\u00ebrjetoi tragjikisht n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb: humbjen e liris\u00eb dhe muzgun q\u00eb ra mbi kombin. N\u00eb fillim t\u00eb shekullit XX iu kthyen t\u00eb dyja; liria, e plot\u00eb, kombi i d\u00ebmtuar r\u00ebnd\u00eb. N\u00eb kushte t\u00eb tilla e, sidomos n\u00eb kushtet e ekzistenc\u00ebs n\u00eb Ballkan t\u00eb dy komb\u00ebtarizmave t\u00eb skajshme: atij grek e atij serb, t\u2019i propozosh shqiptar\u00ebve nj\u00eb acarim, nj\u00eb velje ndaj kombit t\u00eb vet, do t\u00eb ishte, si\u00e7 u tha, m\u00eb tep\u00ebr se cinike.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb gjykuar m\u00eb sakt\u00eb nj\u00eb doktrin\u00eb \u00ebsht\u00eb e nevojshme antidoktrina (n\u00ebse ekziston) e saj. Me plot goj\u00ebn, mund t\u00eb thuhet: nuk ka nj\u00eb doktrin\u00eb shqiptare kund\u00ebr dy popujve t\u00eb Ballkanit: serbeve dhe grek\u00ebve. N\u00ebse do t\u00eb kishte nj\u00eb t\u00eb  till\u00eb, do t\u00eb ishte n\u00eb turpin ton\u00eb, po t\u00eb mos e d\u00ebnonim at\u00eb. Ta shkulnim prerazi, pa dredhi, pa kthim. Do t\u00eb duhej ta b\u00ebnim k\u00ebt\u00eb jo p\u00ebr t\u2019u dukur, p\u00ebr reklam\u00eb a p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb t\u00eb p\u00eblqyesh\u00ebm ndaj Europ\u00ebs, por sepse nj\u00eb doktrin\u00eb antiserbe ose antigreke do t\u00eb ishte n\u00eb thelbin e saj antishqiptare. P\u00ebr moralin ton\u00eb historik, natyrisht, p\u00ebr nd\u00ebrgjegjen ton\u00eb, por n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb, p\u00ebr interesat tona.<\/p>\n<p>A ka nj\u00eb doktrin\u00eb antishqiptare te fqinj\u00ebt e p\u00ebrmendur m\u00eb lart? P\u00ebr fat t\u00eb keq po, sidomos te serb\u00ebt. Ajo s\u2019\u00ebsht\u00eb fantazi, \u00ebsht\u00eb e shkruar, e formuluar qart\u00eb, e botuar, dhe kryesorja, e pad\u00ebnuar. \u00cbsht\u00eb doktrina \u2018\u00c7ubrilovi\u00e7\u2019, versioni i fundit i nj\u00eb s\u00ebr\u00eb programesh t\u00eb ngjashme, e titulluar nga vet\u00eb autori \u201cD\u00ebbimi i shqiptar\u00ebve\u201d. E ngjizur gati n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb me projektin nazist p\u00ebr hebrenjt\u00eb dhe, p\u00ebr nga thelbi jo larg atij. Ky draft fam\u00ebkeq, i r\u00ebn\u00eb tani n\u00eb koma, pret or\u00ebn e saj. Bombat e NATO-s nd\u00ebshkuan Serbin\u00eb m\u00eb 1999, por jo doktrin\u00ebn. Historia e tregoi se doktrina \u2018\u00c7ubrilovi\u00e7\u2019, e shpallur shtat\u00ebdhjet\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb nga nj\u00eb akademik gjysm\u00eb zyrtar, duke qen\u00eb antishqiptare, ka qen\u00eb n\u00eb thelbin e saj antiserbe.<\/p>\n<p>Thelbi i saj, si\u00e7 e tregon titulli i draftit: \u201cD\u00ebbimi i arnaut\u00ebve\u201d, trajton problemin fatal, sipas tij, t\u00eb Serbis\u00eb: Serbia s\u2019mund t\u00eb ket\u00eb jet\u00eb normale pa d\u00ebbimin e shqiptar\u00ebve me t\u00eb gjitha m\u00ebnyrat dhe me \u00e7do mjet: me ushtri, me k\u00ebrc\u00ebnim, me reform\u00eb agrare, me terror, me polici, me qen. T\u00eb gjitha k\u00ebto p\u00ebrmenden nj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb draft. P\u00ebr t\u00eb kuptuar di\u00e7ka m\u00eb shum\u00eb nga tragjedia e Ballkanit, K\u00ebshilli i Europ\u00ebs do t\u00eb ishte mir\u00eb ta p\u00ebrkthente k\u00ebt\u00eb draft t\u00eb zi n\u00eb 27 gjuh\u00ebt e BE-s\u00eb.<\/p>\n<p>Pas leximit t\u00eb k\u00ebsaj doktrine, s\u2019besoj se do t\u00eb gjenden ende trushkulur, nga ata q\u00eb iu p\u00eblqen t\u00eb besojn\u00eb se duhet marr\u00eb me t\u00eb mir\u00eb Serbia, q\u00eb t\u00eb heq\u00eb dor\u00eb prej Kosov\u00ebs. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera t\u2019i thuhet Serbis\u00eb: \u201cna fal q\u00eb ta shk\u00ebput\u00ebm nga kthetrat k\u00ebt\u00eb popull q\u00eb po ia merrje frym\u00ebn me kaq zell e n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kaq t\u00eb studiuar\u201d.<\/p>\n<p>Doktrin\u00ebs s\u00eb pad\u00ebnuar i \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb rishikim. Nuk shtrohet m\u00eb \u00e7\u00ebshtja si m\u00eb par\u00eb; d\u00ebbim, shp\u00ebrngulje, spastrim etnik, por t\u00eb gjitha k\u00ebto z\u00ebvend\u00ebsohen nga nj\u00eb fjal\u00eb, q\u00eb ting\u00ebllon tep\u00ebr josh\u00ebse p\u00ebr shovinist\u00ebt ballkanas: deshqiptarizim.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb p\u00ebrdorur shprehja \u201cTrek\u00ebnd\u00ebshi i Bermud\u00ebs\u201d, midis t\u00eb cilit mund t\u00eb humb\u00eb orientimin e t\u00eb mbytet anija shqiptare.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb folur p\u00ebr deshqiptarizimin, kryesisht n\u00ebp\u00ebrmjet turqizimit apo greqizimit. \u00cbsht\u00eb fjala p\u00ebr tre vendet: Serbin\u00eb, Turqin\u00eb, Greqin\u00eb. \u00cbsht\u00eb shpallur, por duhet t\u00eb jet\u00eb e st\u00ebrshpallur p\u00ebr jet\u00eb e mot, se me k\u00ebto vende interesat e k\u00ebrkojn\u00eb q\u00eb Shqip\u00ebria t\u00eb jet\u00eb n\u00eb paqe dhe vet\u00ebm n\u00eb paqe. Me t\u00eb vetmin kusht: q\u00eb ato gjithashtu t\u00eb jen\u00eb n\u00eb paqe me t\u00eb. Mendimi historik, doktrina shqiptare, n\u00ebse do ta quanim k\u00ebshtu, nuk njeh asnj\u00eb synim, asnj\u00eb program p\u00ebr d\u00ebmtimin e asnj\u00ebrit prej k\u00ebtyre vendeve.<\/p>\n<p>P\u00ebr fat t\u00eb keq, nga ana e tyre ka ndodhur dhe ndodh e kund\u00ebrta. Her\u00eb ve\u00e7mas, e her\u00eb n\u00eb bashk\u00ebpunim t\u00eb t\u00ebrthort\u00eb, k\u00ebto tre vende kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb nj\u00eb program t\u00eb vijuesh\u00ebm antishqiptar: pushtim, shp\u00ebrngulje, terror, shuarje t\u00eb identitetit komb\u00ebtar, ndalim i gjuh\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb ardhur gjer te versioni i fundit, ai q\u00eb i p\u00ebrmbledh t\u00eb gjitha: deshqiptarizimi i zon\u00ebs shqiptare n\u00eb Ballkan. Komisionet e shumta europiane, ato q\u00eb me shum\u00eb t\u00eb drejt\u00eb, po mbik\u00ebqyrin mbrojtjen e pakicave n\u00eb rrezik, qoft\u00eb etnike, fetare a kulturore, me nj\u00eb shp\u00ebrfillje t\u00eb habitshme, ndjekin k\u00ebt\u00eb deshqiptarizim.<\/p>\n<p>Ai jo vet\u00ebm nuk i shqet\u00ebson, por ka gjas\u00eb t\u2019iu duket nj\u00eb proces pozitiv n\u00eb fundaj\u00ebn e shkuljes s\u00eb nacionalizimit t\u00eb keq n\u00eb Ballkan. Kjo mbrapshti nuk mund t\u00eb ndodhte pa ndihm\u00ebn e rimohuesve shqiptar\u00eb. Her\u00eb n\u00ebn mask\u00ebn e \u00e7mitizimit, her\u00eb n\u00eb at\u00eb t\u00eb luft\u00ebs kund\u00ebr shqiptarocentrizmit, k\u00ebta rimohues, m\u00eb t\u00eb egrit e Europ\u00ebs, po b\u00ebjn\u00eb \u00e7mos t\u00eb dob\u00ebsojn\u00eb sistemin imunitar, at\u00eb pa t\u00eb cilin asnj\u00eb komb s\u2019mund t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb gjat\u00eb n\u00eb k\u00ebmb\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb klim\u00eb \u00e7orodit\u00ebse, n\u00eb shtypin e Tiran\u00ebs e t\u00eb Prishtin\u00ebs shfaqen aty-k\u00ebtu projekte t\u00eb err\u00ebta, si ato q\u00eb nisin zakonisht me hamendjen: \u201cn\u00eb rast se Europa ose SHBA na braktisin, ku do t\u00eb shkoj\u00eb Shqip\u00ebria\u201d? Fill pas hamendjes s\u00eb err\u00ebt, \u00ebsht\u00eb e gatshme dhe krejt befasuese zgjedhja.<\/p>\n<p>Duam s\u2019duam, nga e keqja (v\u00ebrtet nga e keqja apo ashtu i p\u00eblqen dikujt?), s\u2019na mbetet ve\u00e7 orientimi neootoman! Shkurt, n\u00eb rast se Europa dhe SHBA na braktisin, e paskemi nj\u00eb zgjidhje! Sado q\u00eb mund t\u00eb ting\u00eblloj\u00eb grotesk, ky propozim \u00ebsht\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur pak koh\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb nj\u00eb gazet\u00eb t\u00eb Tiran\u00ebs. Madje, jan\u00eb p\u00ebrmendur edhe shtetet e \u201cunionit t\u00eb ardhsh\u00ebm turk\u201d, si Azerbajxhani, Turkmenistani e t\u00eb tjer\u00eb, midis t\u00eb cil\u00ebve Shqip\u00ebria bashk\u00eb me Kosov\u00ebn, pasi t\u2019i thon\u00eb lamtumir\u00eb Europ\u00ebs do t\u00eb strehohen e do t\u00eb gjejn\u00eb, m\u00eb n\u00eb fund, rehat\u2026 Si\u00e7 shihet, projekti i vjet\u00ebr i ndarjes nga Europa nuk po i shqitet Shqip\u00ebris\u00eb. Dikush punon p\u00ebr t\u00eb, madje me shum\u00eb zell. T\u00eb dy shtetet shqiptar\u00eb, me sa duket, jan\u00eb t\u00eb verb\u00ebr ndaj shenjave t\u00eb tilla. Nd\u00ebrkaq, projektuesit nuk rrin\u00eb duarkryq: \u00e7do dit\u00eb shkojn\u00eb m\u00eb larg, \u00e7do dit\u00eb presin koh\u00ebn antieuropiane.<\/p>\n<p>Ora antieuropiane do t\u00eb ishte fundi i Shqip\u00ebris\u00eb. Qeverit\u00eb shqiptare n\u00eb Tiran\u00eb dhe n\u00eb Prishtin\u00eb nuk mund t\u00eb b\u00ebjn\u00eb sikur nuk e shohin \u00e7\u2019ndodh. Ata nuk mund t\u00eb mos shqet\u00ebsohen kur shohin shenjat e para, ndon\u00ebse t\u00eb ndrojtura t\u00eb antiamerikanizmit.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria me dy shtetet e saj, n\u00eb vend q\u00eb sot t\u00eb ndihej m\u00eb e fort\u00eb se kurr\u00eb, ndihet e dob\u00ebt. Morali i saj historik ka p\u00ebsuar r\u00ebnie, busulla e saj \u00ebsht\u00eb d\u00ebmtuar.<\/p>\n<p><strong>Ismail Kadare<\/strong><br \/>\n\u201c<em>Mbi krimin n\u00eb Ballkan<\/em>\u201d<br \/>\nBotoi: \u201cOnufri\u201d<br \/>\n\u00c7mimi: 500 lek\u00eb<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aleksand\u00ebr \u00c7ipa, 11.05.2011 Shkrimtari i madh vjen me tona t\u00eb ashpra p\u00ebr shqiptar\u00ebt dhe heshtjen ndaj dram\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs. N\u00eb librin e ri, hedhur n\u00eb treg nga \u201cOnufri\u201d vet\u00ebm dy dit\u00eb m\u00eb par\u00eb, Kadare flet p\u00ebr rimohues shqiptar\u00eb, p\u00ebr klane brenda llojit q\u00eb ndihmojn\u00eb deshqiptarizimin, p\u00ebr rikthimin zellsh\u00ebm t\u00eb projektit p\u00ebr ndarjen e dy shteteve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Ismail Kadare: Po punohet t\u00eb na ndajn\u00eb nga Europa - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ismail Kadare: Po punohet t\u00eb na ndajn\u00eb nga Europa - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Aleksand\u00ebr \u00c7ipa, 11.05.2011 Shkrimtari i madh vjen me tona t\u00eb ashpra p\u00ebr shqiptar\u00ebt dhe heshtjen ndaj dram\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs. N\u00eb librin e ri, hedhur n\u00eb treg nga \u201cOnufri\u201d vet\u00ebm dy dit\u00eb m\u00eb par\u00eb, Kadare flet p\u00ebr rimohues shqiptar\u00eb, p\u00ebr klane brenda llojit q\u00eb ndihmojn\u00eb deshqiptarizimin, p\u00ebr rikthimin zellsh\u00ebm t\u00eb projektit p\u00ebr ndarjen e dy shteteve [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-05-11T22:04:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/ismail_kadare2.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"26 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"Ismail Kadare: Po punohet t\u00eb na ndajn\u00eb nga Europa\",\"datePublished\":\"2011-05-11T22:04:18+00:00\",\"dateModified\":\"2011-05-11T22:04:18+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/\"},\"wordCount\":5160,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/ismail_kadare2.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/\",\"name\":\"Ismail Kadare: Po punohet t\u00eb na ndajn\u00eb nga Europa - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/ismail_kadare2.jpg\",\"datePublished\":\"2011-05-11T22:04:18+00:00\",\"dateModified\":\"2011-05-11T22:04:18+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/ismail_kadare2.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/ismail_kadare2.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ismail Kadare: Po punohet t\u00eb na ndajn\u00eb nga Europa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\/\/fjala.info\/\"],\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ismail Kadare: Po punohet t\u00eb na ndajn\u00eb nga Europa - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Ismail Kadare: Po punohet t\u00eb na ndajn\u00eb nga Europa - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"Aleksand\u00ebr \u00c7ipa, 11.05.2011 Shkrimtari i madh vjen me tona t\u00eb ashpra p\u00ebr shqiptar\u00ebt dhe heshtjen ndaj dram\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs. N\u00eb librin e ri, hedhur n\u00eb treg nga \u201cOnufri\u201d vet\u00ebm dy dit\u00eb m\u00eb par\u00eb, Kadare flet p\u00ebr rimohues shqiptar\u00eb, p\u00ebr klane brenda llojit q\u00eb ndihmojn\u00eb deshqiptarizimin, p\u00ebr rikthimin zellsh\u00ebm t\u00eb projektit p\u00ebr ndarjen e dy shteteve [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2011-05-11T22:04:18+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/ismail_kadare2.jpg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"26 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"Ismail Kadare: Po punohet t\u00eb na ndajn\u00eb nga Europa","datePublished":"2011-05-11T22:04:18+00:00","dateModified":"2011-05-11T22:04:18+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/"},"wordCount":5160,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/ismail_kadare2.jpg","articleSection":["Artikuj"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/","name":"Ismail Kadare: Po punohet t\u00eb na ndajn\u00eb nga Europa - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/ismail_kadare2.jpg","datePublished":"2011-05-11T22:04:18+00:00","dateModified":"2011-05-11T22:04:18+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/ismail_kadare2.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2011\/ismail_kadare2.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ismail-kadare-po-punohet-te-na-ndajne-nga-europa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ismail Kadare: Po punohet t\u00eb na ndajn\u00eb nga Europa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8022"}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8022"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8022\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8022"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}