{"id":7786,"date":"2011-04-19T09:11:35","date_gmt":"2011-04-19T08:11:35","guid":{"rendered":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/?p=7786"},"modified":"2011-04-19T09:11:35","modified_gmt":"2011-04-19T08:11:35","slug":"bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\/","title":{"rendered":"BIBLA DHE ROLI I SAJ N\u00cb LET\u00cbRSI"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mr. Sar\u00eb GJERGJI<\/strong><\/p>\n<p>Bibla nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm libri  m\u00eb i lexuar n\u00eb histori. Ajo, si asnj\u00eb lib\u00ebr tjet\u00ebr, n\u00eb t\u00eb gjitha epokat e historis\u00eb njer\u00ebzore, ka prekur, ka frym\u00ebzuar e ka ndikuar personalitete t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb fush\u00ebs s\u00eb let\u00ebrsis\u00eb, t\u00eb filozofis\u00eb, t\u00eb piktur\u00ebs, t\u00eb muzik\u00ebs, t\u00eb skulptur\u00ebs, t\u00eb arkitektur\u00ebs, thjesht ka ndikuar n\u00eb \u00e7do fush\u00eb t\u00eb artit , t\u00eb kultur\u00ebs e t\u00eb mendimit njer\u00ebzor p\u00ebrgjith\u00ebsisht. Duke pasur p\u00ebr baz\u00eb Bibl\u00ebn, duke u frym\u00ebzuar dhe ndikuar nga ajo, artist\u00eb bot\u00ebror krijuan veprat e tyre t\u00eb jasht\u00ebzakonshme. Dhe shembull i mir\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb jan\u00eb Mikelangjelo, D. Aligieri, Xh. Boka\u00e7io, Betoveni, Mocarti, Gjon Milton, Dostojevski, Tolstoi, Hajne, G\u00ebte, Khajami, Xh.B. Sho, Bodleri, Hygo, D. Kish, Tolstoi, A. Kamy, Prusti etj.etj.<\/p>\n<p><strong>1. Bibla n\u00eb let\u00ebsrin\u00eb evropiane<\/strong><\/p>\n<p>Bibla \u00ebsht\u00eb libri m\u00eb i njohur dhe m\u00eb i p\u00ebrhapur, dhe se n\u00eb qytet\u00ebrimin per\u00ebndimor  ajo q\u00ebndron si nj\u00eb baz\u00eb e t\u00eb gjitha shprehjeve zhvillimore shpirt\u00ebrore, sidomos n\u00eb let\u00ebrsi dhe n\u00eb artet figurative, n\u00eb gjuh\u00ebsi dhe n\u00eb mendimin filozofik (Prof. Dr. E.Sedaj). \u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta, Bibla \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbledhje librash, t\u00eb cil\u00ebt n\u00eb vete p\u00ebrmbajn\u00eb b\u00ebrtham\u00ebn e aft\u00ebsis\u00eb mendore, kultur\u00ebn e p\u00ebrbashk\u00ebt njer\u00ebzore, harmonizimin e religjionit monoteist, nivelin e progresit filozofik, etik dhe estetik, por edhe shkall\u00ebt e qytet\u00ebrimit dhe gjendjen e tij n\u00eb periudhat e caktuara t\u00eb historis\u00eb. Nd\u00ebrsa, shkenca bashk\u00ebkohore biblike sot n\u00eb vete ng\u00ebrthen disa disiplina si\u00e7 jan\u00eb: hermeneutika ose shkenca e interpretimit t\u00eb saj, historia, gjeografia, arkeologjia dhe filologjia biblike me l\u00ebnd\u00ebt e veta t\u00eb studimeve. Ato t\u00eb gjitha s\u00eb bashku i sh\u00ebrbejn\u00eb ekzegez\u00ebs ose hermeneutik\u00ebs aplikative, p\u00ebrkat\u00ebsisht interpretimit dhe p\u00ebrpunimit e studimit t\u00eb librave, fragmenteve, fjalive dhe fjal\u00ebve nga Bibla (Nebi Islami).<\/p>\n<p>E shkruar prej autor\u00ebsh t\u00eb shumt\u00eb e n\u00eb koh\u00ebra t\u00eb ndryshme, Bibla bashkon n\u00eb vete forma t\u00eb ndryshme t\u00eb shkrimit, gjini t\u00eb ndryshme letrare, prandaj  brenda saj do kemi: k\u00ebng\u00eb, mite, tregime, histori, proz\u00eb, poezi, p\u00ebrrall\u00ebza, legjenda, ditar\u00eb, epope, kronika, dialogje, profeci, lutje.. Prandaj Bibla, si nj\u00eb lib\u00ebr me vlera t\u00eb m\u00ebdha letrare u b\u00eb nd\u00ebr shekuj nj\u00eb gurr\u00eb e pashtershme dhe burim frym\u00ebzimi p\u00ebr krijues t\u00eb shumt\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt huazuan prej saj motive t\u00eb shumta, personazhe, ngjarje, simbole, figura  metafora etj.etj. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb , studiuesi i njohur, Nortrop Fraji (Anatomia e kritik\u00ebs) \u00ebsht\u00eb i mendimit se let\u00ebrsia per\u00ebndimore  ka qen\u00eb e ndikuar nga Bibla m\u00eb  shum\u00eb se nga \u00e7do lib\u00ebr tjet\u00ebr.  Prandaj, mosnjohja e Bibl\u00ebs k\u00ebrc\u00ebnon t\u00eb kuptuarit t\u00eb pjes\u00ebs m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb, t\u00eb artit, t\u00eb muzik\u00ebs, t\u00eb filozofis\u00eb e t\u00eb kultur\u00ebs per\u00ebndimore. Nj\u00eb d\u00ebshmi e mir\u00eb q\u00eb do sforconte mendimin e m\u00ebsip\u00ebrm t\u00eb Frajit, ve\u00e7 t\u00eb tjerave, \u00ebsht\u00eb edhe let\u00ebrsia gjermane.<\/p>\n<p>Jo vet\u00ebm n\u00eb qarkun letrar gjerman, mbret\u00ebron mendimi se asnj\u00eb lib\u00ebr nuk ka ndikuar m\u00eb fuqish\u00ebm n\u00eb kat\u00ebr shekujt e kaluar n\u00eb gjuh\u00ebn dhe let\u00ebrsin\u00eb gjermane se sa Bibla e p\u00ebrkthyer n\u00eb  k\u00ebt\u00eb gjuh\u00eb nga reformatori,  Martin Luter, n\u00eb fillimet e shekullit XVI. Jan\u00eb t\u00eb njohura, prandaj, diskutimet e shumta letrare p\u00ebr Bibl\u00ebn, t\u00eb cilat nga Klopshtoku, n\u00ebp\u00ebrmjet G\u00ebtes e romantik\u00ebve arrijn\u00eb deri te Rainer Maria Rilke dhe Brechti, i cili i pyetur se cili lib\u00ebr ka ndikuar m\u00eb shum\u00eb tek ai, p\u00ebrgjigjet prer\u00eb se \u00ebsht\u00eb Bibla. Bibl\u00ebn e p\u00ebrkthyer nga Luteri, gjerman\u00ebt e konsiderojn\u00eb baz\u00eb t\u00eb artit t\u00eb tyre. Nga ky k\u00ebnd, let\u00ebrsia gjermane n\u00eb krahasim me let\u00ebrsin\u00eb italiane, fr\u00ebnge e angleze nuk kishte m\u00eb pse t\u00eb druhej. \u00cbsht\u00eb i pafund numri i krijuesve bot\u00ebror q\u00eb n\u00eb veprat e tyre e kan\u00eb  Bibl\u00ebn qoft\u00eb si model krijues, qoft\u00eb p\u00ebr motivet, qoft\u00eb p\u00ebr figurat, simbolet, qoft\u00eb si diskurs letrar, si hipotekts, qoft\u00eb si referenc\u00eb etj. e tj. Edhe let\u00ebrsia gjermane, e kemi fjal\u00ebn p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb e krijuar  pas p\u00ebrkthimit t\u00eb Bibl\u00ebs n\u00eb k\u00ebt\u00eb gjuh\u00eb, njeh num\u00ebr tejet t\u00eb madh krijuesish t\u00eb cil\u00ebt n\u00eb nj\u00eb ose form\u00eb tjet\u00ebr do mb\u00ebshteten tek Bibla.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, veprat e Klopshtokut (1724-1803) jan\u00eb derivime  biblike.  Mesia ( e shkruar nd\u00ebrmjet viteve 1748-1773) q\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb saj ka Krishtin, \u00ebsht\u00eb e ndikuar nga Bes\u00eblidhja e Re. Mesia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr lirike-epike mbi vuajtjet, vdekjen dhe ngjalljen e Krishtit. Sipas studiueses Ljerka Sekuliq,  suksesin  (e Mesias, v\u00ebr. S.Gj.) e ndihmoi edhe zgjedhja nga materiali biblik, flijimi i Krishtit p\u00ebr \u00e7lirimin e njeriut \u2013 q\u00eb e aktualizoi simbolikisht tendenc\u00ebn e qytetaris\u00eb p\u00ebr \u201cshp\u00ebtim\u201d nga detyrimi jonjer\u00ebzor i shoq\u00ebris\u00eb (L. Sekuliq). Po me tematik\u00eb biblike jan\u00eb edhe veprat e tjera t\u00eb k\u00ebtij shkrimtari, si: Vdekja e Adamit (1757), Salomoni (1764) dhe Davidi (1772), gj\u00eb q\u00eb shihet edhe nga vet\u00eb titujt. Edhe te shkrimtari i madh G\u00ebte, do t\u00eb hetojm\u00eb pranin\u00eb e Bibl\u00ebs. K\u00ebshtu  pjesa Prolog n\u00eb qiell  e Faustit \u00ebsht\u00eb e inspiruar nga Libri i Jobit (1:6-12), nd\u00ebrkaq q\u00eb edhe librat e tij t\u00eb tjer\u00eb, qofshin n\u00eb poezi, roman a pjes\u00eb teatrale jan\u00eb p\u00ebrplot citate biblike.<\/p>\n<p>Fridrih H\u00f6lderlin (1770-1843) me elegjin\u00eb Buk\u00eb dhe ver\u00eb tematizon dark\u00ebn e fundit t\u00eb Krishtit, t\u00eb cilin e quan Zot\u00ebri e M\u00ebsues, p\u00ebr t\u00eb reflektuar nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie m\u00eb t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrt, m\u00eb intime, nj\u00ebsoj si Gjoni ungjilltar, rolin e t\u00eb cilit e luan edhe te himnet Patmos, nj\u00eb krijim tjet\u00ebr i ndikuar nga Bibla. Po motivet biblike do jen\u00eb t\u00eb pranishme edhe tek Novalis (F.Hardenberg), si te  K\u00ebng\u00ebt shpirt\u00ebrore (1799), ose te Clemens Brentano (1778-1842), n\u00eb Serenata dhe rruzare (1810), nj\u00eb p\u00ebrpjekje kjo p\u00ebr nj\u00eb epos bot\u00ebror t\u00eb krishter\u00eb, nd\u00ebrkaq Reiner Maria Rilke (1875-1926), botoi: Vajtimet e Xhonatanit, Ngush\u00ebllimi i Elis\u00eb, Jeremia, Ester, t\u00eb gjitha me motive nga Bes\u00eblidhja e Vjet\u00ebr, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb paraqitet edhe me poezit\u00eb Kryq\u00ebzimi, I ringjalluri, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbyllur nj\u00eb cik\u00ebl me motive biblike me Jeta e Maris\u00eb.  Nj\u00eb tjet\u00ebr shkrimtar, vepra e t\u00eb cilit do jet\u00eb me p\u00ebrmbajtje biblike \u00ebsht\u00eb edhe Thomas Mann (1875-1955). E till\u00eb \u00ebsht\u00eb Jozefi dhe v\u00ebllez\u00ebrit e tij, lib\u00ebr kjo e ndar\u00eb n\u00eb kat\u00ebr pjes\u00eb: Historit\u00eb e Jakobit (1933); Djaloshi Jozef (1934); Jozefi n\u00eb Egjipt (1936) dhe Jozefi ushqen familjen (1943). \u00cbsht\u00eb kjo nj\u00eb histori e njohur biblike.<\/p>\n<p>Romani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pasqyrim i koh\u00ebs i mb\u00ebshtjell\u00eb me nj\u00eb vel biblik. Autori qe edhe vet i m\u00ebrguar dhe \u00e7\u00ebshtjen e eksodit e trajtoi mbi hipotekstin biblik: Mojsiu 1:37-40. Nj\u00ebri nd\u00ebr autor\u00ebt  m\u00eb t\u00eb suksessh\u00ebm t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bashk\u00ebkohore gjermane, Stefan Heym (1913-2001), bazuar n\u00eb historin\u00eb biblike t\u00eb mbretit David, i cili gjithashtu kishte huqet dhe t\u00eb metat e veta, n\u00eb librin Mbreti David, raport,  paraqet sistemin politik totalitar n\u00eb Gjermanin\u00eb Demokratike. Heroi i romanit, Ethani, i b\u00ebn nj\u00eb raport mbretit David, por q\u00eb rebelimin e tij kund\u00ebr sistemit nuk guxon ta thot\u00eb hapur, por e fsheh\u00eb \u201cn\u00ebn rreshta\u201d, p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb shprehjes s\u00eb mendimit t\u00eb lir\u00eb.  Jan\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr kategori  e shkrimtar\u00ebve gjerman t\u00eb shekullit  XX, si: G. Trakl (1887-1914), N. Sach (1891-1970),  P. Huchel (1903-1981), E. Meister (1911-1970) dhe P. Celan (1920-1970), n\u00eb veprat e t\u00eb cil\u00ebve hasim Psalmet dhe at\u00eb psalme pendese, si reagim p\u00ebr katastrofat e problemet e shekullit XX.<\/p>\n<p>Duke qen\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr baz\u00eb, lib\u00ebr n\u00eb themelet e qytet\u00ebrimit  per\u00ebndimor, Bibla p\u00ebrgjat\u00eb gjith\u00eb  ekzistimit t\u00eb saj ka vazhduar s\u00eb ushqyeri me l\u00ebnd\u00eb let\u00ebrsin\u00eb, krijues e studiues t\u00eb fushave t\u00eb ndryshme t\u00eb artit e t\u00eb mendimit njer\u00ebzor p\u00ebrgjith\u00ebsisht.<\/p>\n<p>Bibla \u00ebsht\u00eb  nj\u00eb tekst n\u00eb l\u00ebvizje, do thoshte studiuesja Feride Papleka.  Si e till\u00eb,  ajo komunikon me t\u00eb gjitha epokat e mendimit njer\u00ebzor (letrare, filozofike etj.). Bibla \u00ebsht\u00eb gjithnj\u00eb  nj\u00eb sot dhe flet  gjithmon\u00eb me t\u00eb tashmen. Nj\u00eb ve\u00e7ori e k\u00ebtill\u00eb, patjet\u00ebr q\u00eb do ta b\u00ebj\u00eb Bibl\u00ebn nj\u00eb lib\u00ebr t\u00eb paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm p\u00ebr krijuesit, jo vet\u00ebm t\u00eb artit letrar. Duke pasur nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb gjer\u00eb p\u00ebrmbajt\u00ebsore, Bibla paraqet kodin e madh letrar t\u00eb kultur\u00ebs dhe t\u00eb civilizimit evropian (Prof. E. Sedaj). Tematikat e shumta q\u00eb gjenden n\u00eb Bib\u00ebl, si: dashuria, eksodi, tradhtia, vrasja, rob\u00ebria, paqja, hyjnorja, shpresa, ringjallja,  sprova, m\u00ebkati, humanizmi, premtimi e shum\u00eb t\u00eb tjera jan\u00eb dhe tematika frym\u00ebzimi p\u00ebr krijues t\u00eb shumt\u00eb.  Ve\u00e7 k\u00ebsaj, duke pasur parasysh edhe rrethanat (shoq\u00ebrore, politike) n\u00eb t\u00eb cilat shpesh u gjenden krijuesit, p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb rrethana t\u00eb disfavorshme p\u00ebr lirin\u00eb e mendimit ose edhe sanksionim e saj, \u00ebsht\u00eb Bibla ajo q\u00eb krijuesve do iu ofroj\u00eb streh\u00eb, nj\u00eb mund\u00ebsi dhe model se si mund t\u00eb shpreheshin ata, si\u00e7 do t\u00eb vepronte Milton tek Parajsa e humbur, ta z\u00ebm\u00eb.  Por Bibla si nj\u00eb tekst n\u00eb l\u00ebvizje, si Lib\u00ebr i Shenjt\u00eb do ushqej\u00eb me l\u00ebnd\u00eb letrare, me l\u00ebnd\u00eb arti edhe Manconin.<\/p>\n<p>Prandaj, rrymimi kryesor dhe bot\u00ebkuptimi q\u00eb e shpreh romani i tij (T\u00eb fejuarit, v\u00ebr.S.Gj.) \u2013 \u00ebsht\u00eb moralizimi i krishter\u00eb, katolicizmi dhe synimet e tij, ideali moral q\u00eb del prej k\u00ebtyre synimeve (Prof. Hasan Mekuli). Po nga i nj\u00ebjti moral, po nga i nj\u00ebjti shpirt biblik jan\u00eb t\u00eb frym\u00ebzuara edhe Himnet e shenjta, me t\u00eb cilat donte t\u00eb kremtonte festimet kryesore t\u00eb viti liturgjik e t\u00eb ofronte nj\u00eb shembull t\u00eb lirik\u00ebs s\u00eb re, q\u00eb do t\u00eb ishte  e tipit koral dhe objektiv. Nga dymb\u00ebdhjet\u00eb, sa kishte menduar t\u00eb  b\u00ebnte, Manconi kishte p\u00ebrfunduar vet\u00ebm pes\u00eb himne: Ringjallja (La Risurrezione) \u2013 (1812);  Emri i Maris\u00eb (Il nome di Maria) \u2013 1812-1813); Krishtlindjet ( Il Natale) \u2013 (1813); Pasioni (La Passione) \u2013 (1814-1815) dhe Rr\u00ebshaj\u00ebt (La Pentecoste) \u2013 (1822, redaktimi i tret\u00eb).<\/p>\n<p>Studiues t\u00eb shumt\u00eb, duke pasur parasysh ndikimin e Bibl\u00ebs tek  krijues t\u00eb ndrysh\u00ebm, flasin edhe p\u00ebr nj\u00eb let\u00ebrsi t\u00eb t\u00ebr\u00eb kishtare bot\u00ebrore e p\u00ebr nj\u00eb philosophia biblica-philosophia Christi.<br \/>\nKur flasim ose shkruajm\u00eb p\u00ebr tradit\u00ebn letrare dhe p\u00ebr ndikimet biblike n\u00eb let\u00ebrsi, at\u00ebher\u00eb me t\u00eb drejt\u00eb do t\u00eb aplikojm\u00eb edhe termin let\u00ebrsi kishtare, term ky  letrar-shkencor q\u00eb aplikohet me dekada  dhe shekuj n\u00eb historin\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb bot\u00ebrore, prandaj, n\u00eb drit\u00ebn e k\u00ebtij pohimi po theksojm\u00eb se n\u00eb historin\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb bot\u00ebrore mund t\u00eb lexohet jo vet\u00ebm p\u00ebr ekzistimin e let\u00ebrsis\u00eb kishtare, por edhe p\u00ebr llojet e ndryshme t\u00eb k\u00ebsaj let\u00ebrsie me \u00e7\u2019rast edhe jan\u00eb aplikuar termat: drama kishtare (q\u00eb n\u00eb mesjet\u00eb ishte pothuaj e vetmja form\u00eb e dram\u00ebs s\u00eb zhvilluar dhe embrion prej s\u00eb cil\u00ebs u zhvillua drama moderne evropiane dhe teatri modern), drama liturgjike (e cila kulmin e vet e arriti n\u00eb shek. XII), himni kishtar, shkrimtar\u00eb kishtar\u00eb etj. etj. Si p\u00ebrfaq\u00ebsues m\u00eb eminent q\u00eb jan\u00eb  frym\u00ebzuar nga Bibla jan\u00eb: Sh\u00ebn Ambrozi (340-397), Sh\u00ebn Jeronimi (340-420), Sh\u00ebn Augustini (354-420), Sh\u00ebn Toma, Beda Venerabilis (670-735), Euzebi i Cezaris\u00eb (260-340) etj., pa t\u00eb cil\u00ebt nuk mund t\u00eb paramendohet asnj\u00eb histori e let\u00ebrsis\u00eb bot\u00ebrore (Prof. Isak Ahmeti).<\/p>\n<p><strong>2. Bibla n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb shqipe<\/strong><\/p>\n<p>Dihet q\u00eb Bibla \u00ebsht\u00eb nj\u00eb antologji e \u00e7uditshme e shum\u00eb librave t\u00eb shkruara n\u00eb koh\u00eb t\u00eb ndryshme (M.Zeqo), dhe se ndikimi i saj \u00ebsht\u00eb tejet i madh p\u00ebr let\u00ebrsit\u00eb e kombeve t\u00eb ndryshme. S\u00eb k\u00ebndejmi, let\u00ebrsia shqipe nuk b\u00ebn p\u00ebrjashtim nga  let\u00ebrsia bot\u00ebrore e ajo evropiane sa i p\u00ebrket ndikimit t\u00eb saj prej Bibl\u00ebs. P\u00ebrkundrazi, let\u00ebrsia shqipe e filluar me Formul\u00ebn e Pag\u00ebzimit t\u00eb Pal Engj\u00ebllit (1462), si asnj\u00eb let\u00ebrsi tjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb, q\u00eb n\u00eb origjin\u00eb t\u00eb saj mund t\u00eb cil\u00ebsohet si nj\u00eb let\u00ebrsi biblike.<\/p>\n<p>Ndikimin e literatur\u00ebs biblike n\u00eb shkrimin dhe krijimtarin\u00eb shqipe, sipas studiuesit Nuhi Ismajli, mund ta shohim n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb idet\u00eb biblike p\u00ebr Fjal\u00ebn (e cila si\u00e7 dihet identifikohet me Per\u00ebndin\u00eb, Drit\u00ebn, Jet\u00ebn; Gjoni, 1,1-4) dhe n\u00eb idet\u00eb e pik\u00ebpamjet  biblike p\u00ebr  Gjuh\u00ebn, p\u00ebr gjuh\u00ebn si dhunti t\u00eb Zotit, natyrisht  p\u00ebr gjuh\u00ebn komb\u00ebtare (Vap.2, Kor. 1, 14). T\u00eb nxitur e t\u00eb udh\u00ebhequr nga pik\u00ebpamje t\u00eb tilla biblike, do t\u00eb shkruajn\u00eb edhe Budi (poezia XVI: \u201cTashti t\u00eb lus, ndritm\u00eb muo,\/ Zoti im me nj\u00eb rreze,\/ Si t\u00eb jet\u00eb urdh\u00ebnuom \/ Shpirti shint prej te\/ Shqip t\u00eb mund\u00ebj me rr\u00ebfyem,\/ ndonj\u00eb kank\u00eb t\u00eb re\u201d), edhe Lek\u00eb Matr\u00ebnga, i cili me vargjet: \u201cGjith\u00ebve u th\u00ebrres, kush do nd\u00ebljes\u00eb,\/T\u00eb mir\u00eb t\u00eb kr\u00ebshtee, burra e gra \/ Mbi fjal\u00eb t\u00eb tinzot (kupto: arb\u00ebrishte, S.Gj.) t\u00eb shihi mesh\u00eb\u201d te \u201cK\u00ebng\u00eb e P\u00ebrshpirtshme, hyjnizon gjuh\u00ebn shqipe, arb\u00ebrishte. \u00cbsht\u00eb ky hyjnizimi m\u00eb i hersh\u00ebm shqipes q\u00eb njohim gjer m\u00eb sot. Edhe Buzuku do ta shkruaj\u00eb Mesharin (sajim i p\u00ebrshtatjes s\u00eb paratekstit, si\u00e7 do thoshte Dr. F. Cakolli, i Bibl\u00ebs pra) nga dashuria p\u00ebr bot\u00ebn am\u00eb. Me k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr, nd\u00ebrkaq, sipas studiuesit Prof. Dr. Z. Rrahmani, fillon teoria e shkrimit t\u00eb shenjt\u00eb, por e cila do shtjellohet m\u00eb tej tek Bogdani.<\/p>\n<p>Nga kjo q\u00eb sh\u00ebnuam m\u00eb sip\u00ebr, mund t\u00eb kuptojm\u00eb se pik\u00ebpamjet e porosit\u00eb biblike,  kan\u00eb ndikuar  n\u00eb nxitjen e aktit krijues, t\u00eb t\u00eb shkruarit shqip. Por jo vet\u00ebm si nxitje e t\u00eb shkruarit, e t\u00eb krijuarit. Bibla \u00ebsht\u00eb edhe model krijimi (edhe kompozicional, si p.sh. \u00c7eta&#8230; e Bogdanit), edhe paratekst, hipotekst. Herave t\u00eb tjera \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tekst q\u00eb edhe kontekstualizohet, ose th\u00ebn\u00eb me gjuh\u00ebn e teoricien\u00ebve t\u00eb koh\u00ebve t\u00eb fundit se veprat jan\u00eb b\u00ebr\u00eb prej veprave t\u00eb tjera: t\u00eb b\u00ebra t\u00eb mundshme prej veprave fillestare q\u00eb i thithin, p\u00ebrs\u00ebrisin, sfidojn\u00eb, ndryshojn\u00eb. Ky nocion nganj\u00ebher\u00eb quhet me emrin e hirsh\u00ebm \u201cnd\u00ebrtekstualitet\u201d. Nj\u00eb vep\u00ebr \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrmjet dhe n\u00eb mesin e teksteve t\u00eb tjer\u00eb p\u00ebrmes lidhjeve t\u00eb saj me k\u00ebto (Xh. Kaller).<\/p>\n<p>Let\u00ebrsia shqipe, po thuaj, p\u00ebr gjat\u00eb gjith\u00eb shekujve t\u00eb gjallimit t\u00eb saj, ka tematizuar identitetin komb\u00ebtar. Kjo, p\u00ebr arsye t\u00eb rrethanave historike n\u00eb t\u00eb cilat u gjend populli yn\u00eb. K\u00ebshtu krijuesit tan\u00eb, q\u00eb  t\u00eb shumt\u00ebn e rasteve ishin dhe klerik\u00eb, kishin barr\u00ebn e dyfisht\u00eb: artin, artin e t\u00eb shkruarit dhe udh\u00ebheqjen e popullit, vendit drejt liris\u00eb. K\u00ebta krijues  (klerik\u00eb) duke e njohur mir\u00eb Bibl\u00ebn dhe m\u00ebsimet q\u00eb dalin nga ajo, \u00ebsht\u00eb krejt e natyrshme, prandaj, t\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebn fuqish\u00ebm  tek Bibla e t\u00eb ndikohen nga ajo. \u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta, integrimi i Bibl\u00ebs n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb ton\u00eb, pjes\u00ebmarrja e saj, kur m\u00eb pak e kur m\u00eb shum\u00eb, n\u00eb zhvillimin ton\u00eb kulturor dhe  shpirt\u00ebror prej koh\u00ebve m\u00eb t\u00eb lashta, kur iliro-shqiptar\u00ebt nga vet\u00eb Sh\u00ebn Pali dhe Sh\u00ebn Mateu kan\u00eb njohur dhe p\u00ebrvet\u00ebsuar n\u00eb shpirtin e tyre, n\u00eb jet\u00ebn e tyre, vlerat morale, filozofike, patriotike dhe letrare t\u00eb Bibl\u00ebs e deri m\u00eb sot, nuk ka vet\u00ebm vler\u00eb historike, sidomos gjat\u00eb periudhave t\u00eb ndryshme t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb son\u00eb (I.Ahmeti). Bibla me vlerat dhe vitalitetin e saj q\u00eb ka e q\u00eb reflekton ka pasur nj\u00eb ndikim t\u00eb madh  te autor\u00ebt e t\u00eb gjitha periudhave letrare, si: Sh\u00ebn Jeronimi e Sh\u00ebn Niket\u00eb Dardani, Barleti, Maruli, Be\u00e7kemi,  Pal Engj\u00eblli, Buzuku, Budi, Bogdani, Matr\u00ebnga, N.Brankati, N. Filja, Variboba, Serembe, Santori, Skiroi, De Rada, De Martino, Naumi, Naimi, Prenushi, \u00c7ajupi, Gje\u00e7ovi, Noli, Lasgushi, Haxhiademi, Fishta, Kadare, A. Podrimja, Z. Rrahmani, Gjerqeku, A. Shkreli, M. Gashi,  I.Ahmeti e tek shum\u00eb autor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n<p>Nga kjo \u00e7et\u00eb krijuesish, \u00ebsht\u00eb krejt normale dhe reale t\u00eb ket\u00eb krijues t\u00eb till\u00eb q\u00eb do t\u00eb jen\u00eb ndikuar n\u00eb shkall\u00eb, nivele e forma t\u00eb ndryshme nga Bibla. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, ndikimi i Bibl\u00ebs n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb shqipe \u00ebsht\u00eb krejt i natyrsh\u00ebm edhe p\u00ebr arsye t\u00eb  rrethanave t\u00eb gjithmbarshme shoq\u00ebrore e historike, zhvillimeve dhe proceseve n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cilat kaloi kombi yn\u00eb nga nj\u00ebra an\u00eb, dhe t\u00eb rrethanave kulturore e civilizuese nga ana tjet\u00ebr. Kjo edhe e v\u00eb let\u00ebrsin\u00eb e kultur\u00ebn ton\u00eb n\u00eb shtratin e p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb e t\u00eb kultur\u00ebs s\u00eb civilizimit e t\u00eb qytet\u00ebrimit per\u00ebndimor. Prandaj, tendenca q\u00eb let\u00ebrsia shqipe t\u00eb shihet jasht\u00eb k\u00ebtyre rrjedhave (evroper\u00ebndimore) nuk ka mb\u00ebshtetje n\u00eb kurrfar\u00eb argumentesh.<br \/>\nLet\u00ebrsia shqiptare fillon me dy kolos\u00ebt e m\u00ebdhenj t\u00eb kultur\u00ebs e t\u00eb civilizimit per\u00ebndimor: me Sh\u00ebn Jeronimin e me Sh\u00ebn Niket\u00eb Dardanin. Si t\u00eb till\u00eb edhe duhet trajtuar at\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mr. Sar\u00eb GJERGJI Bibla nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm libri m\u00eb i lexuar n\u00eb histori. Ajo, si asnj\u00eb lib\u00ebr tjet\u00ebr, n\u00eb t\u00eb gjitha epokat e historis\u00eb njer\u00ebzore, ka prekur, ka frym\u00ebzuar e ka ndikuar personalitete t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb fush\u00ebs s\u00eb let\u00ebrsis\u00eb, t\u00eb filozofis\u00eb, t\u00eb piktur\u00ebs, t\u00eb muzik\u00ebs, t\u00eb skulptur\u00ebs, t\u00eb arkitektur\u00ebs, thjesht ka ndikuar n\u00eb \u00e7do fush\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-7786","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>BIBLA DHE ROLI I SAJ N\u00cb LET\u00cbRSI - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"BIBLA DHE ROLI I SAJ N\u00cb LET\u00cbRSI - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mr. Sar\u00eb GJERGJI Bibla nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm libri m\u00eb i lexuar n\u00eb histori. Ajo, si asnj\u00eb lib\u00ebr tjet\u00ebr, n\u00eb t\u00eb gjitha epokat e historis\u00eb njer\u00ebzore, ka prekur, ka frym\u00ebzuar e ka ndikuar personalitete t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb fush\u00ebs s\u00eb let\u00ebrsis\u00eb, t\u00eb filozofis\u00eb, t\u00eb piktur\u00ebs, t\u00eb muzik\u00ebs, t\u00eb skulptur\u00ebs, t\u00eb arkitektur\u00ebs, thjesht ka ndikuar n\u00eb \u00e7do fush\u00eb [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-04-19T08:11:35+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"BIBLA DHE ROLI I SAJ N\u00cb LET\u00cbRSI\",\"datePublished\":\"2011-04-19T08:11:35+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\\\/\"},\"wordCount\":2884,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Artikuj\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\\\/\",\"name\":\"BIBLA DHE ROLI I SAJ N\u00cb LET\u00cbRSI - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2011-04-19T08:11:35+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"BIBLA DHE ROLI I SAJ N\u00cb LET\u00cbRSI\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"BIBLA DHE ROLI I SAJ N\u00cb LET\u00cbRSI - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"BIBLA DHE ROLI I SAJ N\u00cb LET\u00cbRSI - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"Mr. Sar\u00eb GJERGJI Bibla nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm libri m\u00eb i lexuar n\u00eb histori. Ajo, si asnj\u00eb lib\u00ebr tjet\u00ebr, n\u00eb t\u00eb gjitha epokat e historis\u00eb njer\u00ebzore, ka prekur, ka frym\u00ebzuar e ka ndikuar personalitete t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb fush\u00ebs s\u00eb let\u00ebrsis\u00eb, t\u00eb filozofis\u00eb, t\u00eb piktur\u00ebs, t\u00eb muzik\u00ebs, t\u00eb skulptur\u00ebs, t\u00eb arkitektur\u00ebs, thjesht ka ndikuar n\u00eb \u00e7do fush\u00eb [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2011-04-19T08:11:35+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"BIBLA DHE ROLI I SAJ N\u00cb LET\u00cbRSI","datePublished":"2011-04-19T08:11:35+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\/"},"wordCount":2884,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"articleSection":["Artikuj"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\/","name":"BIBLA DHE ROLI I SAJ N\u00cb LET\u00cbRSI - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"datePublished":"2011-04-19T08:11:35+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/bibla-dhe-roli-i-saj-ne-letersi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"BIBLA DHE ROLI I SAJ N\u00cb LET\u00cbRSI"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7786","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7786"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7786\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}