{"id":652,"date":"2014-03-07T08:16:39","date_gmt":"2014-03-07T07:16:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=652"},"modified":"2014-03-07T08:16:39","modified_gmt":"2014-03-07T07:16:39","slug":"intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/","title":{"rendered":"INTERVISTA\/ Robert Elsie: Po t\u00eb jetoja n\u00eb Shqip\u00ebri, do \u00e7mendesha. \u00cbsht\u00eb nj\u00ebsoj si n\u00eb koh\u00ebn osmane"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"alignright size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Robert Elsie\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/robert_elsie.jpg\" width=\"200\" \/> N\u00eb \u201cShqip\u201d nga Rudina Xhunga, Robert Elsie, n\u00eb intervist\u00ebn e tij t\u00eb par\u00eb televizive. Albanologu me i njohur ne boten akademike bashk\u00ebkohore n\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim p\u00ebr shqipen dhe Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb 100 vite shtet.<\/p>\n<p><em>Nj\u00eb rr\u00ebfim interesant i albanologut t\u00eb njohur p\u00ebr v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e pun\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb funksion t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe. Elsie, q\u00eb i njeh shqiptar\u00ebt prej vitesh, arrin n\u00eb nj\u00eb konkluzion trishtues. Ai thot\u00eb se nuk do jetonte kurr\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, pasi aty do \u00e7mendej. \u201cUn\u00eb nuk mund t\u00eb jetoj k\u00ebtu. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb vend pak i eg\u00ebr p\u00ebr mua, marr\u00ebdh\u00ebniet midis njer\u00ebzve jan\u00eb pak t\u00eb eg\u00ebr. E di q\u00eb \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb fasad\u00eb se brenda e kan\u00eb shpirtin e mir\u00eb, por kan\u00eb nj\u00eb eg\u00ebrsi n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet njer\u00ebzore. Ju dini t\u00eb mbroheni k\u00ebtu, nd\u00ebrsa un\u00eb k\u00ebtu jam si lepur, nuk di t\u00eb mbrohem. Un\u00eb vij k\u00ebtu me shum\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi, por nuk besoj se mund ta p\u00ebrballoj t\u00eb vij t\u00eb jetoj p\u00ebrgjithmon\u00eb k\u00ebtu. Ka shum\u00eb frustracion t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme. Jeta \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e shkurt\u00ebr e un\u00eb nuk kam koh\u00eb te p\u00ebrplasem n\u00eb pengesa, vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb arritur di\u00e7ka, kur n\u00eb nj\u00eb vend tjet\u00ebr e arrij menj\u00ebher\u00eb dhe pastaj jetoj jet\u00ebn time,\u201d tha Elsie p\u00ebr Shqip. E nd\u00ebrsa duke krahasuar Shqip\u00ebrin\u00eb e Enver Hoxh\u00ebs me at\u00eb t\u00eb Sali Berish\u00ebs, shton: \u201cNuk \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb varet vet\u00ebm nga partia, \u00ebsht\u00eb m\u00eb tep\u00ebr q\u00ebndrimi i popullit. Pra, q\u00eb t\u00eb marr\u00ebsh di\u00e7ka q\u00eb do, duhet t\u00eb njoh\u00ebsh dik\u00eb n\u00eb Ministri, t\u00eb pish kafe me t\u00eb, pastaj t\u00eb pish prap\u00eb kafe jav\u00ebn tjet\u00ebr me t\u00eb, edhe nj\u00eb her\u00eb t\u00eb tret\u00eb, e m\u00eb pas ai t\u00eb lidh m\u00eb personin q\u00eb ty t\u00eb intereson. D.m.th \u00ebsht\u00eb nj\u00ebsoj si n\u00eb koh\u00ebn osmane, nuk \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb shtet normal.\u201d <\/em><\/p>\n<p><strong>Kjo \u00ebsht\u00eb intervista juaj e par\u00eb televizive, p\u00ebr shqiptar\u00ebt. Pse i ndruheni prozhektor\u00ebve? <\/strong><\/p>\n<p>Nuk kam shum\u00eb d\u00ebshir\u00eb t\u00eb dal n\u00eb drit\u00eb, p\u00ebrpiqem t\u2019i shmangem kamerave dhe t\u00eb b\u00ebj pun\u00ebn time, t\u00eb jetoj jet\u00ebn time. \u00cbsht\u00eb m\u00eb mir\u00eb k\u00ebshtu.<\/p>\n<p><strong>Nd\u00ebrkoh\u00eb, un\u00eb duke njohur pun\u00ebn tuaj, nd\u00ebrsa po p\u00ebrgatitesha p\u00ebr k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb, ndjeva gjithmon\u00eb e m\u00eb shum\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi q\u00eb do t\u2019ju takoja.<\/strong><\/p>\n<p><strong>S\u00eb pari flasim p\u00ebr albanologjin\u00eb. \u00c7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb jesh albanolog?<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7do njeri ka interpretimin e vet\u00eb p\u00ebr albanologjin\u00eb por p\u00ebr mua, thelbi i pun\u00ebs sime \u00ebsht\u00eb t\u00eb prezantoj shqiptar\u00ebt, t\u2019i prezantoj Shqip\u00ebrin\u00eb, bot\u00ebn shqiptare, gjith\u00eb bot\u00ebs. Un\u00eb p\u00ebrpiqem t\u2019i transmetoj bot\u00ebs s\u00eb jashtme njohurit\u00eb q\u00eb kam p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vend, q\u00eb kjo bot\u00eb t\u00eb kuptoj\u00eb se \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb Shqip\u00ebria, kush jan\u00eb shqiptar\u00ebt, historia e tyre, kultura e tyre, pra fazat e ndryshme t\u00eb jet\u00ebs k\u00ebtu. Dhe k\u00ebt\u00eb e b\u00ebj q\u00eb t\u00eb b\u00ebhet e njohur pasi n\u00eb fund Shqip\u00ebria mbetet nj\u00eb vend shum\u00eb i panjohur.<\/p>\n<p><strong>Po t\u00eb jesh p\u00ebrkthyes, \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>T\u00eb jesh p\u00ebrkthyes do t\u00eb thot\u00eb pun\u00eb, pun\u00eb, pun\u00eb. \u00cbsht\u00eb pun\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Dhe anonime?<\/strong><\/p>\n<p>Pjes\u00ebrisht po, pasi \u00ebsht\u00eb autori ai q\u00eb b\u00ebhet i njohur kurse p\u00ebrkthyesi jo. Thon\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pun\u00eb kot sepse mundohesh p\u00ebr di\u00e7ka dhe nuk fiton asgj\u00eb por un\u00eb them q\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe k\u00ebnaq\u00ebsi. P\u00ebr mua \u00ebsht\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi.<\/p>\n<p><strong>Ku \u00ebsht\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsia, p\u00ebr shembull? <\/strong><\/p>\n<p>Ndjej k\u00ebnaq\u00ebsi kur arrij ta p\u00ebrkthej n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb duhur. \u00cbsht\u00eb si nj\u00eb llogaritje matematikore. Kur del shuma p\u00ebrfundimtare dhe nuk ke b\u00ebr\u00eb asnj\u00eb gabim gjat\u00eb rrug\u00ebs, k\u00ebnaqesh. K\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb edhe p\u00ebrkthimi. E shikon nj\u00eb faqe, dhe fillon b\u00ebn vler\u00ebsimin, kjo fraz\u00eb shkon mir\u00eb, kjo duhet ndryshuar etj. e vazhdoj dhe e rip\u00ebrpunoj derisa n\u00eb fund t\u00eb del di\u00e7ka e p\u00ebrkryer dhe vet\u00eb ndjehesh i k\u00ebnaqur.<\/p>\n<p><strong>Si fillim dua t\u00eb ndaj me shikuesin arsyen pse ju jeni n\u00eb Shqip\u00ebri k\u00ebt\u00eb her\u00eb. Librat q\u00eb ju do t\u00eb promovoni kan\u00eb fjalorin historik t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kosov\u00ebs n\u00eb shqip dhe anglisht. A mund t\u2019i shpjegojm\u00eb shikuesit se \u00e7far\u00eb jan\u00eb k\u00ebto libra?<\/strong><\/p>\n<p>K\u00ebto libra dol\u00ebn n\u00eb anglisht koh\u00ebt e fundit, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kolane librash q\u00eb p\u00ebrfshin \u00e7do vend t\u00eb bot\u00ebs dhe mua m\u00eb ngarkuan me hartimin e nj\u00eb botimi p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb. Quhet fjalori historik i Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kosov\u00ebs por n\u00eb fund jan\u00eb m\u00eb shum\u00eb si leksik\u00eb, enciklopedi t\u00eb p\u00ebrgjithshme me t\u00eb dh\u00ebna jo vet\u00ebm historike por edhe t\u00eb kultur\u00ebs, ekonomis\u00eb, gjeografis\u00eb etj. Un\u00eb fillova me v\u00ebllimin e Shqip\u00ebris\u00eb. M\u00eb vun\u00eb nj\u00eb kufi q\u00eb duhej ta b\u00ebja k\u00ebt\u00eb v\u00ebllim jo m\u00eb shum\u00eb se 250 faqe dhe kur mbarova kisha 500 faqe. Botuesi ishte pak i pak\u00ebnaqur. M\u00eb tha \u201cN\u00ebse ecim k\u00ebshtu, v\u00ebllimi i Shqip\u00ebris\u00eb do t\u00eb dal\u00eb m\u00eb i madh se v\u00ebllimi i Rusis\u00eb\u201d megjithat\u00eb e pranoi dhe n\u00eb fakt doli m\u00eb i madh se ai i Rusis\u00eb, kjo enciklopedia e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb vog\u00ebl.<\/p>\n<p><strong>Por q\u00eb n\u00eb fakt n\u00eb k\u00ebt\u00eb enciklopedi Shqip\u00ebria eshte e madhe. \u00c7far\u00eb p\u00ebrfshin enciklopedia, p\u00ebrfshin data, ngjarje, personazhe?<\/strong><\/p>\n<p>Po, i p\u00ebrfshin t\u00eb gjith\u00eb. Persona historik\u00eb, persona publik\u00eb, politikan\u00eb por kryesisht jan\u00eb figura historike t\u00eb historis\u00eb shqiptare, ngjarje etj.<\/p>\n<p><strong>\u00c7esk Zaden\u00eb po shoh n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr, Injac Zamputin. Deri ku keni shkuar me ngjarje e p\u00ebrmendje historike?<\/strong><\/p>\n<p>Kam mb\u00ebrritur deri n\u00eb vitin 2010. N\u00eb fillim t\u00eb librit kam b\u00ebr\u00eb nj\u00eb kronologji t\u00eb historis\u00eb shqiptare q\u00eb shkon deri n\u00eb vitin 2010. \u0401sht\u00eb nj\u00ebsoj si historia e Shqiptaris\u00eb, me data k\u00ebshtu q\u00eb kush interesohet p\u00ebr historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb mund ta gjej\u00eb tek ky lib\u00ebr n\u00eb shqip dhe anglisht.<\/p>\n<p><strong>E nj\u00ebjta gj\u00eb vlen edhe p\u00ebr Kosov\u00ebn, pra p\u00ebrmenden ngjarje, vend. Deri n\u00eb cilin vit?<\/strong><\/p>\n<p>Prap\u00eb deri n\u00eb vitin 2010. N\u00eb fakt ky \u00ebsht\u00eb botimi i dyt\u00eb p\u00ebr Fjalorin Historik t\u00eb Kosov\u00ebs. Un\u00eb isha shum\u00eb i g\u00ebzuar q\u00eb botuesi pranoi q\u00eb t\u00eb b\u00ebhej nj\u00eb lib\u00ebr p\u00ebr Kosov\u00ebn pasi Kosova, n\u00eb at\u00eb koh\u00eb kur b\u00ebra v\u00ebllimin e par\u00eb, nuk ishte shtet, rrjedhimisht nuk kishte flamur dhe problemi ishte se \u00e7far\u00eb do p\u00ebrdorej p\u00ebr kopertin\u00ebn e librit. Tani n\u00eb v\u00ebllimin e dyt\u00eb, kemi kopertin\u00ebn me flamurin e ri t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p><strong>T\u00eb gjitha figurat q\u00eb mendoni se do t\u2019i interesonin nj\u00eb personi q\u00eb do t\u00eb informohet p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb dhe Kosov\u00ebn, ju i keni p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb k\u00ebto libra. Si e nd\u00ebrmor\u00ebt ju k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr? \u00cbsht\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr e madhe q\u00eb zakonisht e b\u00ebjn\u00eb Institute t\u00eb t\u00ebra ose q\u00eb do duhej ta b\u00ebnte shteti shqiptar. <\/strong><\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb i madh, k\u00ebrkon nj\u00eb far\u00eb p\u00ebrgatitje pastaj, pjesa tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pun\u00eb e r\u00ebndomt\u00eb, \u00ebsht\u00eb mbledhja e t\u00eb dh\u00ebnave, informim, kujdes nga keqinformimi. \u00cbsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb arrihet ngadal\u00eb- ngadal\u00eb. Un\u00eb n\u00eb fakt habitem sa i trash\u00eb ka dal\u00eb por duket q\u00eb ka shum\u00eb gj\u00ebra brenda.<\/p>\n<p><strong>Cila \u00ebsht\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnia juaj me shqipen, dit\u00ebt e para, takimi juaj i par\u00eb me gjuh\u00ebn ton\u00eb. \u00c7far\u00eb ndodhi? Si e njoh\u00ebt k\u00ebt\u00eb gjuh\u00eb q\u00eb sot ju b\u00ebn t\u00eb b\u00ebni libra kaq t\u00eb m\u00ebdhenj? <\/strong><\/p>\n<p>Mbase \u00ebsht\u00eb histori e gjat\u00eb, por e rast\u00ebsishme. Mbarova studimet n\u00eb Gjermani, n\u00eb Universitetin e Bonit. S\u2019kisha lidhje me gjuh\u00ebn shqipe pasi atje studiova gjuh\u00ebsin\u00eb krahasuese dhe gjuh\u00ebn kelte, pra gjuh\u00ebn e Irland\u00ebs, Uellsit, Skocis\u00eb dhe kur mbarova studimet profesori im, gjuh\u00ebtar, mori nj\u00eb ftes\u00eb nga Akademia e Shkencave p\u00ebr t\u00eb vizituar Shqip\u00ebrin\u00eb pasi ai vet\u00eb kishte studiuar n\u00eb Vjen\u00eb me nj\u00eb shqiptar, konkretisht me Aleks Bud\u00ebn. Aleks Buda e ftoi profesorin tim n\u00eb Shqip\u00ebri. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb Shqip\u00ebria ishte nj\u00eb vend i mbyllur, i panjohur dhe ftesa nuk ishte vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb, por edhe p\u00ebr student\u00ebt e tij. Dhe k\u00ebshtu, jemi nisur p\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri nj\u00eb grup prej 20 student\u00ebsh n\u00eb vitin 1978. Ishte nj\u00eb gj\u00eb e rrall\u00eb p\u00ebr ne t\u00eb hynim n\u00eb Shqip\u00ebri pasi Shqip\u00ebria n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ishte si Koreja e Veriut sot, d.m.th zor t\u00eb dep\u00ebrtoje.<\/p>\n<p><strong>Si q\u00eb t\u00eb hyje n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend n\u00eb \u201978?<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr mua ishte shum\u00eb interesante. Madje kam qeshur me vete se m\u00eb dukej vetja sikur isha n\u00eb nj\u00eb film Hollivudian dhe nuk e mora shum\u00eb seriozisht an\u00ebn politike, as tabelat, propagandat.<\/p>\n<p><strong>Ju mendonit se po b\u00ebhej shaka, nuk ju dukej e v\u00ebrtet\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Jo por thjesht nuk e mora seriozisht, m\u00eb tep\u00ebr me ngjante si film. Por ishte shume interesante.<\/p>\n<p><strong>Ju kujtohet di\u00e7ka q\u00eb ju ngacmoi at\u00ebher\u00eb apo di\u00e7ka q\u00eb ju \u00e7uditi?<\/strong><\/p>\n<p>Kishte shum\u00eb gj\u00ebra, ishte nj\u00eb vend absurd, gjith\u00eb vendi ishte absurd por njer\u00ebzit e merrnin seriozisht. Nuk e di se deri n\u00eb \u00e7far\u00eb mase i merrnin seriozisht vet\u00eb njer\u00ebzit por gjithsesi e kuptonin q\u00eb jetonin n\u00eb nj\u00eb realitet tjet\u00ebr.<\/p>\n<p><strong>Ju q\u00ebllonte q\u00eb t\u00eb takonit shqiptar\u00eb q\u00eb midis tyre flisnin p\u00ebr k\u00ebt\u00eb gj\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Jo haptazi, jo. M\u00eb von\u00eb ky takim q\u00eb nisi n\u00eb 1978 u b\u00eb takim i p\u00ebrvitsh\u00ebm midis Universitetit t\u00eb Bonit dhe Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave dhe vinim \u00e7do vit n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr 2 jav\u00eb. Gjat\u00eb takimeve dhe udh\u00ebtimeve, fillova t\u00eb interesohesha p\u00ebr shqipen. Nuk e dija fare gjuh\u00ebn vec fillova, n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, madje edhe n\u00eb Gjermani, fillova t\u00eb m\u00ebsoja gjuh\u00ebn m\u00eb seriozisht.<\/p>\n<p><strong>Ku e m\u00ebsonit shqipen n\u00eb Gjermani?<\/strong><\/p>\n<p>Ishte e v\u00ebshtir\u00eb pasi nuk kishte fjalor, kishte doracak\u00eb, libra m\u00ebsimor\u00eb. Mbaj mend q\u00eb gjeta nj\u00eb fjalor fr\u00ebngjisht-shqip dhe nga ana tjet\u00ebr shqip-gjermanisht, nd\u00ebrsa n\u00eb anglisht nuk kishte fare. E v\u00ebshtir\u00eb ishte.<\/p>\n<p><strong>Kur that\u00eb me vete q\u00eb tani e di shum\u00eb mir\u00eb shqipen? <\/strong><\/p>\n<p>Pas shum\u00eb viteve. Nd\u00ebrkoh\u00eb shkoja \u00e7do vit n\u00eb Prishtin\u00eb n\u00eb Seminarin Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Gjuh\u00ebn Shqipe p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar gjuh\u00ebn. Aty ishte, nga nj\u00ebra an\u00eb m\u00eb kollaj sepse mund t\u00eb bisedoja lirisht me njer\u00ebzit pasi kosovar\u00ebt flisnin m\u00eb lirisht.<\/p>\n<p><strong>Sa e ndryshme ishte Kosova e atyre viteve me Shqip\u00ebrin\u00eb? <\/strong><\/p>\n<p>Shum\u00eb, shum\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Ju ku ndiheshit m\u00eb mir\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb Kosov\u00eb, pasi ishte m\u00eb per\u00ebndimore, m\u00eb normale. N\u00eb Shqip\u00ebri nuk kisha mund\u00ebsi t\u00eb flisja lirisht me njer\u00ebzit. Un\u00eb flisja me zyrtar\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt ishin shum\u00eb t\u00eb dashur, mikprit\u00ebs por prap\u00eb ishte nj\u00eb far\u00eb frike, q\u00eb t\u00eb pengonte t\u00eb flisje lirisht.<\/p>\n<p><strong>Po tani flitet lirisht n\u00eb Shqip\u00ebri?<\/strong><\/p>\n<p>Po, qart\u00eb. Tani nuk ka problem, njer\u00ebzit flasin, madje nuk pushojn\u00eb s\u00eb foluri fare. I thon\u00eb t\u00eb gjitha, nuk mbajn\u00eb sekrete.<\/p>\n<p><strong>Shqip\u00ebria e Hoxh\u00ebs krahasuar me Shqip\u00ebrin\u00eb e Berish\u00ebs q\u00eb takoni tani, \u00e7far\u00eb kan\u00eb t\u00eb ngjashme dhe \u00e7far\u00eb kan\u00eb t\u00eb ndryshme?<\/strong><\/p>\n<p>Un\u00eb mendoj se ka disa gj\u00ebra t\u00eb kontinuitetit q\u00eb nuk kan\u00eb ndryshuar, q\u00eb jan\u00eb t\u00eb \u00e7uditshme jo vet\u00ebm nga koha e Hoxh\u00ebs, por edhe nga koha e Zogut, gj\u00ebra q\u00eb vijn\u00eb nga koha Osmane, ajo e Zogut, e Hoxh\u00ebs e deri te e sotshmja. Nj\u00eb nga k\u00ebto gj\u00ebra \u00ebsht\u00eb korrupsioni burokratik. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga gj\u00ebrat q\u00eb gjithmon\u00eb ka qen\u00eb k\u00ebshtu. Tjetra \u00ebsht\u00eb paaft\u00ebsia e administrative, e vendit. Nuk \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb varet vet\u00ebm nga partia, \u00ebsht\u00eb m\u00eb tep\u00ebr q\u00ebndrimi i popullit. Pra, q\u00eb t\u00eb marr\u00ebsh di\u00e7ka q\u00eb do, duhet t\u00eb njoh\u00ebsh dik\u00eb n\u00eb Ministri, t\u00eb pish kafe me t\u00eb, pastaj t\u00eb pish prap\u00eb kafe jav\u00ebn tjet\u00ebr me t\u00eb, edhe nj\u00eb her\u00eb t\u00eb tret\u00eb, e m\u00eb pas ai t\u00eb lidh m\u00eb personin q\u00eb ty t\u00eb intereson. D.m.th \u00ebsht\u00eb nj\u00ebsoj si n\u00eb koh\u00ebn osmane, nuk \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb shtet normal.<\/p>\n<p><strong>Edhe tani q\u00eb flasim k\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb si n\u00eb koh\u00ebn osmane?<\/strong><\/p>\n<p>Po, po.<\/p>\n<p><strong>Po n\u00eb Kosov\u00eb, \u00ebsht\u00eb e ngjashme kjo gj\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Nuk di, nuk kam patur k\u00ebto probleme n\u00eb Kosov\u00eb. Natyrisht q\u00eb Kosova e para 20 viteve \u00ebsht\u00eb e ndryshme nga Kosova sot, por mua m\u00eb duket se njer\u00ebzit jan\u00eb nj\u00ebsoj, shqiptar\u00ebt aty apo k\u00ebtu, me pak ndryshime, n\u00eb thelb nj\u00ebsoj jan\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Po p\u00ebr t\u00eb kuptuar gjuh\u00ebn q\u00eb flitet n\u00eb Tiran\u00eb dhe gjuh\u00ebn q\u00eb flitet n\u00eb Prishtin\u00eb, keni probleme apo \u00ebsht\u00eb nj\u00ebsoj?<\/strong><\/p>\n<p>Po, k\u00ebt\u00eb doja t\u00eb thoja. Un\u00eb shkoja n\u00eb at\u00eb seminar t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb Prishtin\u00eb p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar, pasi aty flisja lirisht, por ata flisnin di\u00e7ka q\u00eb p\u00ebr mua nuk ishte shqip. P\u00ebr nj\u00eb student q\u00eb m\u00ebson gjuh\u00ebn letrare, q\u00eb p\u00ebrpiqet t\u00eb zbuloj\u00eb t\u00eb gjith\u00eb lakimet e gjuh\u00ebs, dhe del n\u00eb rrug\u00eb e ballafaqohet me nj\u00eb gjuh\u00eb tjet\u00ebr, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb dhe un\u00eb nuk kuptoja asgj\u00eb. Ky ishte nj\u00eb problem shum\u00eb i madh dhe m\u00eb pengonte shum\u00eb t\u00eb m\u00ebsoja gjuh\u00ebn sepse nuk i kuptoja njer\u00ebzit fare. Kjo ishte n\u00eb fillim sepse tani i kuptoj madje i kuptoj edhe arb\u00ebresh\u00ebt tani.<\/p>\n<p><strong>Edhe arb\u00ebresh\u00ebt i kuptoni?<\/strong><\/p>\n<p>Po, tani po, por mbaj mend n\u00eb Prishtin\u00eb, kur isha student, kisha dhom\u00eb studenti t\u00eb cil\u00ebn e ndaja me nj\u00eb arb\u00ebresh nga Kalabria. Nuk e kuptoja fare- fare se \u00e7far\u00eb thonte. Ai ishte me mendimin q\u00eb fliste shqip dhe un\u00eb e d\u00ebgjoja me v\u00ebmendje por nuk e di n\u00ebse fliste italisht apo shqip.<\/p>\n<p><strong>Besoj, ju i keni takuar tani arb\u00ebresh\u00ebt, arvanitasit, shqiptar\u00ebt e Ukrain\u00ebs, shqiptar\u00ebt e Bullgaris\u00eb, shqiptar\u00ebt kudo jan\u00eb. Pra, keni takuar shqipen kudo \u00ebsht\u00eb. Ka akoma t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta apo secili flet shqipen e vet?<\/strong><\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt q\u00eb kuptohet por ka elemente vendore q\u00eb ndryshojn\u00eb dhe shyqyr q\u00eb jan\u00eb sepse kjo \u00ebsht\u00eb pasuria e gjuh\u00ebs, jan\u00eb ndryshime. Un\u00eb g\u00ebzohem shum\u00eb p\u00ebr dialektet e shqipes. Kam nj\u00eb projekt n\u00eb internet me incizime t\u00eb shqipes dhe \u00e7do her\u00eb q\u00eb udh\u00ebtoj, q\u00eb shkoj n\u00ebp\u00ebr fshatra t\u00eb ndryshme, marr nj\u00eb mikrofon me vete, si gazetar si\u00e7 jeni ju, dhe incizoj, kryesisht \u00e7obenjt\u00eb sepse ato flasin nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb past\u00ebr kudo q\u00eb jan\u00eb. M\u00eb interesojn\u00eb shum\u00eb ndryshimet gjuh\u00ebsore midis vendeve dhe p\u00ebr mua kjo \u00ebsht\u00eb pasuria m\u00eb e madhe e gjuh\u00ebs.<\/p>\n<p><strong>Nd\u00ebrsa tani flitet p\u00ebr rishikimin e Kongresit Drejtshkrimor t\u00eb 1972-shit, ju \u00e7far\u00eb mendimi keni n\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrplasje mendimesh? <\/strong><\/p>\n<p>Mendimi im \u00ebsht\u00eb q\u00eb nuk kam nj\u00eb mendim p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb pun\u00eb e shqiptar\u00ebve q\u00eb t\u00eb vendosin p\u00ebr gjuh\u00ebn e tyre. Kuptoj q\u00eb zhvillimi historik ka \u00e7uar q\u00eb tosk\u00ebrishtja t\u00eb sundonte pak m\u00eb shum\u00eb n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur shumica ishin geg\u00eb dhe kjo krijon sot nj\u00eb problem por gjithsesi gjuha standarde ekziston dhe duhet p\u00ebr nj\u00eb komunikim t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt por n\u00eb fund \u00ebsht\u00eb puna e shqiptar\u00ebve q\u00eb t\u00eb vendosin se si ta konkretizojn\u00eb k\u00ebt\u00eb gjuh\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Ama kur k\u00ebrkuat nj\u00eb fjalor gegnisht-anglisht, i zem\u00ebruat shqiptar\u00ebt!<\/strong><\/p>\n<p>Po, po. U habita shum\u00eb nga kjo gj\u00eb sepse e mendoja si di\u00e7ka normale q\u00eb t\u00eb kishte nj\u00eb fjalor dhe nuk kishte. Kjo ndodhi n\u00eb Kosov\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb keq se ato jan\u00eb shum\u00eb fanatik\u00eb p\u00ebr gjuh\u00ebn letrare standarde n\u00eb qarqet intelektuale. U thash\u00eb \u201cpo pse nuk ka nj\u00eb fjalor t\u00eb gjuh\u00ebs q\u00eb flisni p\u00ebrdit\u00eb?\u201d dhe ata m\u00eb thonin \u201cjo, nuk ka, se ne flasim shqip\u201d. K\u00ebshtu, un\u00eb b\u00ebra nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb publike pak a shum\u00eb dhe kishte reagime interesante p\u00ebr mua.<\/p>\n<p><strong>Nga vendet e ndryshme ku keni incizuar gjuh\u00ebn shqipe, ku mendoni se \u00ebsht\u00eb ruajtur m\u00eb mir\u00eb gjuha shqipe, ku flitet m\u00eb past\u00ebr? Personalisht m\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebrshtypje shqiptar\u00ebt e Ukrain\u00ebs t\u00eb cil\u00ebt flisnin nj\u00eb shqipe t\u00eb p\u00ebrkryer. <\/strong><\/p>\n<p>Po, e kam d\u00ebgjuar intervist\u00ebn tuaj q\u00eb keni b\u00ebr\u00eb n\u00eb Karakurt t\u00eb Odes\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb. E kam d\u00ebgjuar me shum\u00eb v\u00ebmendje dhe ishte shum\u00eb e bukur. M\u00eb p\u00eblqeu shum\u00eb kur nj\u00ebri tha \u201cCari i Rusis\u00eb na dha balt\u00eb\u201d pra tok\u00eb. P\u00ebrsa i p\u00ebrket pyetjes suaj, mua m\u00eb intereson shqipja kudo \u00ebsht\u00eb. N\u00eb veri habitem p\u00ebr pasurin\u00eb e gjuh\u00ebs, p\u00ebr dialektet e ndryshme, forma q\u00eb dallohen shum\u00eb nga standardja. Edhe Greqia \u00ebsht\u00eb shum\u00eb interesante, arvanitasit e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb mesme flasin atje nj\u00eb gjuh\u00eb shum\u00eb t\u00eb bukur e t\u00eb vjet\u00ebr, m\u00eb duket se dialekti m\u00eb i vjet\u00ebr i shqipes \u00ebsht\u00eb n\u00eb jug fare, atje nga Peloponezi, Evia, Andros por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb q\u00eb po vdes. Shumica e fol\u00ebsve m\u00eb t\u00eb mir\u00eb jan\u00eb mbi mosh\u00ebn 80 vje\u00e7are dhe ata flasin por nuk kan\u00eb me k\u00eb t\u00eb flasin. Zbulova nj\u00eb grua n\u00eb ishullin Andros, nj\u00eb plak\u00eb q\u00eb fliste shqip. N\u00eb fillim ngecte sepse nuk kishte me k\u00eb t\u00eb fliste por kur filloi t\u00eb fliste, e fliste shum\u00eb mir\u00eb e bukur shqipen. Por ishte e vetmuar sepse nuk kishte me k\u00eb t\u00eb fliste shqip.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u2019lloj emocioni keni kur takoni njer\u00ebz t\u00eb till\u00eb q\u00eb jan\u00eb diku dhe flasin nj\u00eb shqipe q\u00eb po shuhet?<\/strong><\/p>\n<p>Bukur \u00ebsht\u00eb por m\u00eb trishton q\u00eb kjo gjuh\u00eb po zhduket aty dhe nuk b\u00ebhet asgj\u00eb p\u00ebr ta ruajtur. Dhe jo vet\u00ebm aty, ka edhe zona t\u00eb tjera ku shqipja dhe dialektet po zhduken.<\/p>\n<p><strong>\u00c7far\u00eb gjuhe \u00ebsht\u00eb kjo shqipja jon\u00eb profesor?<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb gjuh\u00eb shum\u00eb e p\u00ebrzier. Ka elemente shum\u00eb t\u00eb vjetra por ka shum\u00eb ndikim nga gjuh\u00ebt e tjera. Ka shum\u00eb ndikim nga latinishtja, sllavishtja, turqishtja, pak nga greqishtja, pak nga italishtja. Pra, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb l\u00ebmsh. P\u00ebr t\u00eb punuar n\u00eb fush\u00ebn e gjuh\u00ebsis\u00eb historike krahasimtare, shqipja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tmerr sepse nuk zbulohen dot shtresat e ndryshme t\u00eb shqipes pasi jan\u00eb si nj\u00eb l\u00ebmsh. Shum\u00eb interesante.<\/p>\n<p><strong>Por kur fillon l\u00ebmshi dhe ti e kap fillin, \u00ebsht\u00eb mir\u00eb besoj.<\/strong><\/p>\n<p>N\u00ebse kapet.<\/p>\n<p><strong>Ju e keni kapur fillin e k\u00ebtij l\u00ebmshit ton\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Jo, fare. As n\u00eb fush\u00ebn e gjuh\u00ebs e as n\u00eb fush\u00ebn e kultur\u00ebs n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Prap\u00eb nj\u00eb l\u00ebmsh.<\/p>\n<p><strong>Si ishte t\u00eb takoje Fisht\u00ebn, profesor?<\/strong><\/p>\n<p>T\u2019ju them t\u00eb drejt\u00ebn ishte nj\u00eb pun\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb. Gjuha e tij \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb pasi un\u00eb nuk isha m\u00ebsuar me dialektin e tij dhe kur fillova gjeta shum\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi pasi \u00e7do fjal\u00eb m\u00eb \u00ebsht\u00eb dashur ta k\u00ebrkoj n\u00eb fjalor por n\u00eb fund, u habita, pasi doli nj\u00eb pun\u00eb shum\u00eb e mir\u00eb. Tani u b\u00ebn\u00eb 4-5 vjet q\u00eb e kam p\u00ebrkthyer dhe kur e lexoj edhe sot Lahut\u00ebn e Malcis\u00eb n\u00eb anglisht m\u00eb p\u00eblqen shum\u00eb. e di q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrkthim me cil\u00ebsi t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Ju ndodh ndonj\u00ebher\u00eb t\u00eb d\u00ebgjoni nj\u00eb njeri q\u00eb reciton Fisht\u00ebn dhe ndiheni mir\u00eb p\u00ebr pun\u00ebn e madhe q\u00eb keni b\u00ebr\u00eb p\u00ebr nj\u00eb vep\u00ebr t\u00eb madhe?<\/strong><\/p>\n<p>Po, po, dhe jam shum\u00eb krenar p\u00ebr p\u00ebrkthimin q\u00eb kam b\u00ebr\u00eb me Fisht\u00ebn. M\u00eb duket se nga t\u00eb gjith\u00eb librat \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga librat m\u00eb themelor t\u00eb t\u00eb gjitha botimeve t\u00eb mia. Ishte nj\u00eb mundim, t\u2019ju them t\u00eb drejt\u00ebn, pasi m\u00eb \u00ebsht\u00eb dashur nj\u00eb vit e gjys\u00ebm p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrkthyer 17 mij\u00eb vargje dhe kam luftuar me \u00e7do varg.<\/p>\n<p><strong>Do t\u2019i rekomandonit shqiptar\u00ebve q\u00eb ende nuk e kan\u00eb lexuar pse duhet ta lexojn\u00eb Fisht\u00ebn?<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr mua \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr shum\u00eb interesante, n\u00ebse e kuptojn\u00eb gjuh\u00ebn. Tani nuk e di, ndoshta t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb nuk e din\u00eb gegnishten do e ken\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr ta kuptuar, \u00ebsht\u00eb nj\u00ebsoj si tek ne kur lexojn\u00eb Shekspirin dhe nx\u00ebn\u00ebsit e kan\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb pasi nuk e kuptojn\u00eb gjuh\u00ebn, por prap\u00eb them se duhet ta lexojn\u00eb. Ndoshta mund t\u00eb lexojn\u00eb edhe p\u00ebrkthimin tim n\u00eb anglisht. (qesh)<\/p>\n<p><strong>Megjithat\u00eb Lahuta e Fishtes erdhi von\u00eb n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb ton\u00eb\u2026<\/strong><\/p>\n<p>T\u2019ju tregoj di\u00e7ka. Kur udh\u00ebtoja me avion, n\u00eb fillim t\u00eb viteve \u201990, n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, normalisht nuk kishte shum\u00eb udh\u00ebtar\u00eb q\u00eb l\u00ebviznin drejt Shqip\u00ebris\u00eb dhe dikush prapa meje tha \u201cA ka ndonj\u00eb ndryshim orari?\u201d dhe nj\u00eb person tjet\u00ebr prapa tij tha \u201cPo, po, 150 vjet prapa\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ky \u00ebsht\u00eb ndryshimi i orarit t\u00eb k\u00ebtij vendi i cili gj\u00ebrat i ka b\u00ebr\u00eb me vones\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb edhe Lahut\u00ebn e Malcis\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb edhe Pavar\u00ebsimin, p\u00ebrfshir\u00eb edhe komunizmin, p\u00ebrfshir\u00eb edhe rr\u00ebzimin e tij, edhe tranzicionin. <\/strong><\/p>\n<p>Dhe hyrjen e Evrop\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Po vonon ende apo jo?<\/strong><\/p>\n<p>Po, po, por \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb b\u00ebhet. Un\u00eb kam p\u00ebrshtypje se shqiptar\u00ebt jan\u00eb t\u00eb ngadalsh\u00ebm nga nj\u00ebra an\u00eb, por jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr. Kam qeshur nj\u00eb her\u00eb kur dikush m\u00eb tha \u201cNe jemi m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb se bullgar\u00ebt. Bullgar\u00ebt jan\u00eb t\u00eb ngadalsh\u00ebm nd\u00ebrsa ne Shqip\u00ebrin\u00eb e nd\u00ebrtojm\u00eb 5 her\u00eb n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb q\u00eb bullgar\u00ebt e nd\u00ebrtojn\u00eb nj\u00eb her\u00eb Bullgarin\u00eb, por \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb edhe q\u00eb e rr\u00ebzojm\u00eb 5 her\u00eb m\u00eb shpejt\u00eb\u201d.<\/p>\n<p><strong>Po shqipja e Migjenit, si ishte profesor? <\/strong><\/p>\n<p>Gjuh\u00eb e bukur dhe nuk ishte kaq e v\u00ebshtir\u00eb sa Fishta p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrkthyer. Kisha fat q\u00eb ekzistonin edhe p\u00ebrkthime t\u00eb tjera me t\u00eb cilat mund t\u00eb b\u00ebja krahasime. Migjeni \u00ebsht\u00eb nj\u00eb poet q\u00eb m\u00eb ka tronditur. Kur kemi parasysh traditat e let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb rilindjes me nj\u00eb frym\u00ebzim komb\u00ebtar, atdhetar, fjal\u00eb her\u00eb bajate t\u00eb lavd\u00ebrimeve komb\u00ebtare, Migjeni vjen dhe tregon realitetin e vendit. Ai tregon vuajtjen, varf\u00ebrin\u00eb, urin\u00eb, keqtrajtimin e njer\u00ebzve, pra realitetin e k\u00ebtij vendi dhe ky vend \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend me vuajtje.<\/p>\n<p><strong>E keni v\u00ebn\u00eb re q\u00eb \u00ebsht\u00eb jo aq i lexuar Migjeni n\u00eb Shqip\u00ebri?<\/strong><\/p>\n<p>Po, ka mund\u00ebsi. Un\u00eb nuk e di me siguri por kam p\u00ebrshtypjen q\u00eb Migjeni ka qen\u00eb lavd\u00ebruar n\u00eb koh\u00ebn e diktatur\u00ebs komuniste si poet qe kritikonte kohen para \u00e7lirimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Nd\u00ebrsa tani, pas r\u00ebnies s\u00eb komunizmit, mbase njer\u00ebzit e identifikojn\u00eb Migjenin me at\u00eb periudh\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb gabim sepse kritika e Migjenit ishte po kaq i vlefsh\u00ebm p\u00ebr periudh\u00ebn komuniste.<\/p>\n<p><strong>Po shqipja e Ismail Kadares\u00eb si \u00ebsht\u00eb profesor?<\/strong><\/p>\n<p>Kjo p\u00ebr mua \u00ebsht\u00eb shqipja m\u00eb e bukur. Un\u00eb k\u00ebnaqem kur lexoj Kadaren\u00eb thjesht nga pik\u00ebpamja e gjuh\u00ebs, t\u00eb lexoj se si i nd\u00ebrton fjalit\u00eb, fjal\u00ebt q\u00eb p\u00ebrdor. \u00cbsht\u00eb i ve\u00e7ant\u00eb dhe q\u00eb ka ndikuar shum\u00eb n\u00eb ecurin\u00eb e gjuh\u00ebs s\u00eb shkruar.<\/p>\n<p><strong>Ju ka ndodhur m\u00eb pas t\u00eb ndeshni nj\u00eb shqipe dhe t\u00eb thoni \u00ebsht\u00eb kaq e bukur sa shqipja e Kadares\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Po kam d\u00ebgjuar, por besoj se ai \u00ebsht\u00eb kryesor n\u00eb \u00e7uarjen e shqipes p\u00ebrpara.<\/p>\n<p><strong>Do duhet t\u00eb k\u00ebnaqemi, pra, t\u00eb krenohemi, t\u00eb g\u00ebzohemi n\u00eb k\u00ebto 100 vjet komb q\u00eb kemi Kadaren\u00eb. Sepse kjo b\u00ebhet her\u00eb pas here, kur b\u00ebhesh 100 vje\u00e7 shikohesh n\u00eb pasqyr\u00eb dhe shikon \u00e7far\u00eb ke prodhuar gjat\u00eb k\u00ebtyre viteve.<\/strong><\/p>\n<p>At\u00ebher\u00eb po ju pyes un\u00eb juve si shqiptare, \u00e7far\u00eb shikoni pas 100 viteve?<\/p>\n<p><strong>Shum\u00eb lavdi, shum\u00eb marr\u00ebzi, pak nga t\u00eb gjitha por e mira \u00ebsht\u00eb q\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb t\u00eb shoh\u00ebsh edhe gj\u00ebrat e mira dhe Kadareja, Migjeni, Fishta hyjn\u00eb tek ata. Prandaj edhe \u00ebsht\u00eb fantastike puna juaj profesor sepse i keni b\u00ebr\u00eb q\u00eb t\u2019ia tregojm\u00eb bot\u00ebs, t\u00eb ndajm\u00eb me t\u00eb tjer\u00ebt m\u00eb t\u00eb mir\u00ebn q\u00eb kemi. <\/strong><\/p>\n<p>Po, ashtu si\u00e7 thash\u00eb n\u00eb fillim, puna ime nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb di\u00e7ka t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb, puna ime \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb transmetuar gj\u00ebrat q\u00eb ekzistojn\u00eb k\u00ebtu n\u00eb Shqip\u00ebri, bot\u00ebs.<\/p>\n<p><strong>Doja t\u2019ju pyesja di\u00e7ka, si e b\u00ebni p\u00ebrzgjedhjen e librave, merrni autor\u00eb q\u00eb p\u00eblqeni apo autor\u00eb q\u00eb jeni t\u00eb detyruar?<\/strong><\/p>\n<p>Jo, jo, nuk kam asnj\u00eb detyrim dhe as interes financiar. Un\u00eb n\u00eb fakt, nuk p\u00ebrkthej shum\u00eb let\u00ebrsi, koh\u00ebt e fundit jam marr\u00eb m\u00eb shum\u00eb me historin\u00eb shqiptare por kam rreth 10 vjet q\u00eb nuk p\u00ebrkthej m\u00eb. P\u00ebrpara kam p\u00ebrkthyer poezi, pak proz\u00eb por jo tani.<\/p>\n<p><strong>I p\u00ebrmendim pak autor\u00ebt q\u00eb keni p\u00ebrkthyer? Shoh q\u00eb keni p\u00ebrkthyer realisht poet\u00ebt m\u00eb t\u00eb mir\u00eb shqiptar\u00eb. Nd\u00ebrsa p\u00ebrgatitesha p\u00ebr intervist\u00ebn lexova q\u00eb kishit p\u00ebrkthyer disa vargje t\u00eb Eqerem Bash\u00ebs q\u00eb thonin \u201cshqiptar jam, vij nga vendi i urrejtjes, t\u00eb kuptohem, nuk insistoj n\u00eb dashuri\u201d dhe k\u00ebto vargje shoq\u00ebronin pyetjen a duhet p\u00ebrkthyer let\u00ebrsia shqipe? <\/strong><\/p>\n<p>Jo n\u00eb fakt, nuk \u00ebsht\u00eb pyetje q\u00eb duhet b\u00ebr\u00eb pasi let\u00ebrsia shqipe ekziston, duhet t\u00eb njihet, jo t\u00ebr\u00ebsisht pasi \u00ebsht\u00eb mir\u00eb t\u00eb mos dihen t\u00eb gjitha por ka libra me vler\u00eb q\u00eb jan\u00eb si prezantues t\u00eb k\u00ebtij vendi, pra vepra me t\u00eb cilat ky vend mund t\u00eb krenohet, kuptohet n\u00ebse dalin me sukses.<\/p>\n<p><strong>Ju nd\u00ebrpreva nd\u00ebrsa po tregonit p\u00ebr poet\u00ebt q\u00eb keni sjell\u00eb n\u00eb anglisht, mund t\u2019i tregojm\u00eb p\u00ebr publikun?<\/strong><\/p>\n<p>Kam p\u00ebrkthyer shum\u00eb poet\u00eb, mbase 50 apo 80, vepra q\u00eb i kam bashkuar n\u00eb nj\u00eb antologji t\u00eb poezis\u00eb shqiptare q\u00eb doli n\u00eb anglisht para 2-3 viteve n\u00eb Amerik\u00eb. Besoj q\u00eb antologjia doli shum\u00eb mir\u00eb, kur i rilexoj, m\u00eb p\u00eblqejn\u00eb poezit\u00eb. Nuk mund t\u00eb them q\u00eb \u00e7do poet \u00ebsht\u00eb i madh, por \u00e7do poet kam 1 ose 2 poezi t\u00eb mira. N\u00eb let\u00ebrsi ka poet\u00eb q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrkthehen dhe poet\u00eb q\u00eb nuk mund t\u00eb p\u00ebrkthehen.<\/p>\n<p><strong>Kush \u00ebsht\u00eb nj\u00eb poet q\u00eb p\u00ebrkthehet?<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb poet q\u00eb p\u00ebrkthehet \u00ebsht\u00eb nj\u00eb poet tregimtar, q\u00eb tregon, pra narrativ. Nd\u00ebrsa nj\u00eb poet q\u00eb varet vet\u00ebm nga gjuha, nga bukuria e gjuh\u00ebs, nga ting\u00ebllimi i gjuh\u00ebs, kuptohet q\u00eb nuk mund t\u00eb p\u00ebrkthehet.<\/p>\n<p><strong>Ju do ve\u00e7onit nj\u00eb poet shqiptar q\u00eb ju vet\u00eb e lexoni jo vet\u00ebm p\u00ebr ta p\u00ebrkthyer por edhe p\u00ebr k\u00ebnaq\u00ebsi, q\u00eb ju k\u00ebnaq, q\u00eb ju p\u00eblqen?<\/strong><\/p>\n<p>Ka shum\u00eb, por jo nj\u00eb poet i caktuar. P\u00ebr shembull m\u00eb p\u00eblqen Lasgush Poradeci.<\/p>\n<p><strong>Lasgushi na p\u00eblqen t\u00eb gjith\u00ebve. Ju besoj e keni p\u00ebrkthyer at\u00eb apo jo?<\/strong><\/p>\n<p>Po, por \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrkthyer, nuk \u00ebsht\u00eb kollaj. Kam p\u00ebrkthyer pak nga veprat e tij. Jam p\u00ebrpjekur t\u00eb p\u00ebrkthej disa por nuk m\u00eb dol\u00ebn mir\u00eb dhe k\u00ebshtu i lash\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Cilat poezi i keni p\u00ebrkthyer Lasgushit?<\/strong><\/p>\n<p>Dimri, M\u00ebngjesi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb poezi tjet\u00ebr, nj\u00eb poezi p\u00ebr Sh\u00ebn Naumin. Kam p\u00ebrkthyes disa q\u00eb m\u00eb kan\u00eb prekur por p\u00ebrkthimi varet shum\u00eb nga gjuha dhe Lasgushi \u00ebsht\u00eb i lidhur shum\u00eb me gjuh\u00ebn dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb nuk p\u00ebrkthehet kollaj. Kurse Migjeni \u00ebsht\u00eb krejt tjet\u00ebr, ai \u00ebsht\u00eb narrativ, ai t\u00eb tregon di\u00e7ka, ai ka nj\u00eb histori, \u00e7do poezi e tij \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tregim.<\/p>\n<p><strong>Po proz\u00ebn shqiptare, e keni p\u00ebrkthyer? Keni marr\u00eb tregime t\u00eb shkurtra apo pjes\u00eb t\u00eb mira t\u00eb autor\u00ebve? Si e keni sjell\u00eb proz\u00ebn shqiptare n\u00eb anglisht? <\/strong><\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb di\u00e7ka e rast\u00ebsishme, un\u00eb kam b\u00ebr\u00eb m\u00eb pak proz\u00eb shqiptare, nuk kam p\u00ebrkthyer shum\u00eb, ndoshta kam p\u00ebrkthyer dy romane por jo shum\u00eb pasi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mundim. N\u00ebse nj\u00eb autor ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb vit p\u00ebr t\u00eb shkruar nj\u00eb lib\u00ebr, p\u00ebrkthyesi ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb vit p\u00ebr ta p\u00ebrkthyer dhe un\u00eb nuk kam nj\u00eb vit p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrkthyer nj\u00eb vep\u00ebr q\u00eb mbase as nuk shitet jasht\u00eb. Tregu anglisht-fol\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i interesuar p\u00ebr let\u00ebrsit\u00eb e vendeve t\u00eb vogla apo let\u00ebrsin\u00eb n\u00eb p\u00ebrkthim, nuk ka shum\u00eb treg p\u00ebr k\u00ebt\u00eb p\u00ebr fat t\u00eb keq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u00ebshtja e tregut \u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt nj\u00eb pyetje q\u00eb do doja t\u00eb b\u00ebja. Kadareja p\u00ebr shembull e ka car\u00eb tregun. \u00c7far\u00eb ndodh me t\u00eb tjer\u00ebt, pse nuk munden, pse nuk ia dalin, kush e ka fajin gjuha, vendi i vog\u00ebl apo mungesa e interesit?<\/strong><\/p>\n<p>S\u00eb pari \u00ebsht\u00eb munges\u00eb p\u00ebrkthyesish, nuk ka shum\u00eb p\u00ebrkthyes t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe ose ka shum\u00eb pak. Kjo \u00ebsht\u00eb pengesa e par\u00eb. Pengesa e dyt\u00eb, un\u00eb e di p\u00ebr tregun anglisht-fol\u00ebs, nuk ka shum\u00eb interes. Anglishtja \u00ebsht\u00eb kaq e madhe dhe ka shkrimtar\u00eb nga e gjith\u00eb bota, nga Anglia, Australia.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Por ka vende t\u00eb tjera t\u00eb vogla q\u00eb ia kan\u00eb dal\u00eb, jan\u00eb future n\u00eb tregun e huaj, jan\u00eb b\u00ebr\u00eb bestseller-a papritur. \u00c7far\u00eb i mungon Shqip\u00ebris\u00eb q\u00eb nuk po \u00e7an?<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebrkthyes letrar\u00eb pasi nuk ka.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Pra n\u00ebse do kishim p\u00ebrkthyes letrar\u00eb ato do gjenin botues?<\/strong><\/p>\n<p>Besoj se po, n\u00ebse libri \u00ebsht\u00eb i mir\u00eb, n\u00ebse \u00ebsht\u00eb interesant, n\u00ebse p\u00ebrkthimi \u00ebsht\u00eb i mir\u00eb, nuk ka arsye pse t\u00eb mos ket\u00eb sukses. Por k\u00ebtu nuk ka pasur kurr\u00eb nj\u00eb tradit\u00eb p\u00ebr p\u00ebrkthim t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqiptare. P\u00ebr shembull, vendet e tjera t\u00eb lindjes q\u00eb ishin n\u00eb bllokun komunist, gjithmon\u00eb kishin institucionet e tyre, th\u00ebrrisnin p\u00ebrkthyesit jasht\u00eb nga Amerika, Franca, \u00c7ekia apo Polonia, i shkollonin n\u00eb gjuh\u00ebn e tyre, i ndihmonin, i inkurajonin q\u00eb t\u00eb p\u00ebrkthenin veprat e tyre por k\u00ebtu nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb me shqipen. Shqip\u00ebria nuk ka thirrur kurr\u00eb p\u00ebrkthyes t\u00eb mundsh\u00ebm t\u00eb huaj q\u00eb t\u00eb vinin \u00eb Shqip\u00ebri e t\u00eb m\u00ebsonin t\u00eb p\u00ebrkthenin gjuh\u00ebn. Dhe kjo ka patur pasoj\u00eb q\u00eb sot nuk ka p\u00ebrkthyes.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Pra n\u00ebse kemi nd\u00ebr mend t\u00eb na hapet nj\u00eb der\u00eb do t\u00eb na duhet nj\u00eb ur\u00eb, por nuk e ngrit\u00ebm do mbetemi k\u00ebtu. <\/strong><\/p>\n<p>Po, por duhet shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb shkolluar nj\u00eb brez p\u00ebrkthyesish q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb pun\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Nd\u00ebrkoh\u00eb, ju mbani marr\u00ebdh\u00ebnie me shtetin shqiptar apo gjith\u00e7ka e b\u00ebni n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb personale, individuale dhe prej pasionit? <\/strong><\/p>\n<p>Punoj n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb individuale.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Pra nuk ndihmoheni nga institucionet tona, nga Akademia jon\u00eb, nuk keni financime? Nuk keni medalje, mir\u00ebnjohje.<\/strong><\/p>\n<p>Jo, asnj\u00ebra prej k\u00ebtyre. Jam krejt\u00ebsisht i pavarur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>E keni pyetur ndonj\u00ebher\u00eb veten pse e b\u00ebni?<\/strong><\/p>\n<p>Un\u00eb e b\u00ebj p\u00ebr qejfin tim, p\u00ebr interesin tim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u2019qejf t\u00eb madh ju jep kjo shqipja jon\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt? <\/strong><\/p>\n<p>Cxdo njeri ka interesa t\u00eb vecxant\u00eb, nj\u00ebri luan golf, tjetri mbledh pulla postare, nj\u00eb tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb sportist, nj\u00ebri merret me let\u00ebrsi kineze. Nd\u00ebrsa un\u00eb p\u00ebrfundova k\u00ebtu me shqiptar\u00ebt.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Mua m\u00eb p\u00eblqeu shum\u00eb nj\u00eb shprehje e juaja q\u00eb do doja ta ndaja, kur dikush ju pyeti \u201ca mund t\u00eb ishit ju nj\u00eb shqiptar dhe n\u00ebse po, \u00e7far\u00eb lloj shqiptari do ishit\u201d. Dhe ju u p\u00ebrgjigj\u00ebt \u201cun\u00eb do t\u00eb jetoja me shum\u00eb frustracion po t\u00eb isha shqiptar, un\u00eb ndoshta do t\u00eb \u00e7mendesha. Nuk kam p\u00ebrshtypjen se do t\u00eb mund t\u00eb jetoja n\u00eb bot\u00ebn shqiptare, jam nj\u00eb njeri pak\u00ebz i brisht\u00eb dhe duhet t\u00eb kesh shum\u00eb forc\u00eb p\u00ebr t\u00eb jetuar si shqiptar me shqiptar\u00ebt\u201d. <\/strong><\/p>\n<p>Po, kjo \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb. Un\u00eb nuk mund t\u00eb jetoj k\u00ebtu. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb vend pak i eg\u00ebr p\u00ebr mua, marr\u00ebdh\u00ebniet midis njer\u00ebzve jan\u00eb pak t\u00eb eg\u00ebr. E di q\u00eb \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb fasad\u00eb se brenda e kan\u00eb shpirtin e mir\u00eb, por kan\u00eb nj\u00eb eg\u00ebrsi n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet njer\u00ebzore. Ju dini t\u00eb mbroheni k\u00ebtu, nd\u00ebrsa un\u00eb k\u00ebtu jam si lepur, nuk di t\u00eb mbrohem. Un\u00eb vij k\u00ebtu me shum\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi, por nuk besoj se mund ta p\u00ebrballoj t\u00eb vij t\u00eb jetoj p\u00ebrgjithmon\u00eb k\u00ebtu. Ka shum\u00eb frustracion t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme. Jeta \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e shkurt\u00ebr e un\u00eb nuk kam koh\u00eb te p\u00ebrplasem n\u00eb pengesa, vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb arritur di\u00e7ka, kur n\u00eb nj\u00eb vend tjet\u00ebr e arrij menj\u00ebher\u00eb dhe pastaj jetoj jet\u00ebn time. E di q\u00eb ju kaloni shum\u00eb koh\u00eb n\u00eb dit\u00ebn tuaj me pengesat q\u00eb ju dalin p\u00ebrpara dhe kjo ha shum\u00eb koh\u00eb. P\u00ebr shembull, po t\u00eb jetoja k\u00ebtu do t\u00eb kaloja sigurisht gjith\u00eb dit\u00ebn duke pir\u00eb kafe sepse do t\u00eb m\u00eb lajm\u00ebronin njer\u00ebzit hajde t\u00eb pim\u00eb kafe dhe nga nj\u00eb kafe gjys\u00ebm ore, ajo do t\u00eb shkonte nj\u00eb or\u00eb, dy or\u00eb, tre or\u00eb, kat\u00ebr or\u00eb dhe gjith\u00eb dita do t\u00eb shkonte n\u00eb kafe. Kurse un\u00eb jetoj nj\u00eb jet\u00eb pak t\u00eb ve\u00e7uar dhe nuk kam shum\u00eb shoq\u00ebri. Kjo \u00ebsht\u00eb preference ime, un\u00eb jetoj me librat e mi, me idet\u00eb, projektet e mia dhe k\u00ebnaqem me to.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Pastaj po t\u00eb jetonit k\u00ebtu do t\u00eb merreshit shum\u00eb me politik\u00eb. Do duhej patjet\u00ebr t\u00eb ishit me nj\u00ebr\u00ebn pal\u00eb ose tjetr\u00ebn p\u00ebrndryshe do t\u00eb ishte shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb jetonit si asnjan\u00ebs apo i paansh\u00ebm. <\/strong><\/p>\n<p>Dhe jeta politike \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb ndryshon shum\u00eb, duhet shum\u00eb kujdes me konjukturat. K\u00ebshtu q\u00eb un\u00eb nuk merrem fare me politik\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Po let\u00ebrsia i ka k\u00ebto problemet e p\u00ebrditshme? P\u00ebr shembull, let\u00ebrsia e pas \u201990-\u00ebs, a \u00ebsht\u00eb nj\u00eb let\u00ebrsi q\u00eb nuk e ka forc\u00ebn e dramacitetit t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme? \u00cbsht\u00eb nj\u00eb art n\u00ebn nivelin e jet\u00ebs, nj\u00eb art q\u00eb nuk e tregon dot jet\u00ebn. <\/strong><\/p>\n<p>Ka mund\u00ebsi, nuk e them dot. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb ta thuash.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ose t\u00eb pyes ndryshe, juve vet\u00eb, let\u00ebrsin\u00eb q\u00eb lexoni pas \u201990-\u00ebs, ju p\u00eblqen?<\/strong><\/p>\n<p>Ka shum\u00eb gj\u00ebra q\u00eb nuk m\u00eb p\u00eblqejn\u00eb. Her\u00eb pas here gjej gj\u00ebra interesante, por ka nj\u00eb mor\u00ed librash, them q\u00eb tregu \u00ebsht\u00eb mbushur me libra dhe nuk di kush i lexon gjith\u00eb k\u00ebto libra. Kam p\u00ebrshtypjen q\u00eb ka m\u00eb shum\u00eb autor\u00eb sesa lexues. Ka shum\u00eb njer\u00ebz q\u00eb duan t\u00eb shkruajn\u00eb, t\u00eb shprehen por ka shum\u00eb pak q\u00eb d\u00ebgjojn\u00eb. Mbase \u00ebsht\u00eb jeta e sotshme shqiptare ku njer\u00ebzit m\u00eb shum\u00eb shprehen dhe askush nuk d\u00ebgjon.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>N\u00eb bot\u00ebn e sotme \u00ebsht\u00eb problem shurdh\u00ebria, ka ikur koha kur vet\u00ebm verb\u00ebria ishte problem. <\/strong><\/p>\n<p>Po, k\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Edhe di\u00e7ka profesor, n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebr shembull, di\u00e7ka q\u00eb b\u00ebn p\u00ebrshtypje. Ju keni p\u00ebrkthyer n\u00eb Gjyqin e Hag\u00ebs dhe keni treguar se si stresi i p\u00ebrkthimit ju b\u00ebri t\u00eb kalonit ndjeshm\u00ebrin\u00eb e aq shum\u00eb gjaku, vdekjeje, vrasje, p\u00ebrdhunimi p\u00ebr t\u00eb cilat u fol n\u00eb at\u00eb gjyq. Ku jan\u00eb k\u00ebto n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb kosovare, i shikoni ju? <\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb fakt jo, nuk besoj se ka dal\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr e madhe p\u00ebr dram\u00ebn q\u00eb ka kaluar Kosova. Mbase duhet koh\u00eb, mbase \u00ebsht\u00eb ende her\u00ebt, mbase njer\u00ebzit jan\u00eb ende t\u00eb traumatizuar. Do t\u00eb vij\u00eb edhe ajo koh\u00eb. P\u00ebr mua ishte sigurisht nj\u00eb traum\u00eb kur punoja n\u00eb Hag\u00eb si interpret simultan n\u00eb gjyqin e Milloshevi\u00e7it, ishte nj\u00eb pun\u00eb me shum\u00eb stres sepse nuk mund t\u00eb b\u00ebnim gabime. Gjuha ime transmetohej dhe normalisht njer\u00ebzit b\u00ebjn\u00eb gabime por aty nuk duhej t\u00eb b\u00ebnim gabime. Por edhe p\u00ebrmbajtja ishte me shum\u00eb stres, gjith\u00eb vuajtjet e tyre dhe un\u00eb nuk isha m\u00ebsuar me k\u00ebto gj\u00ebra.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Mendoni se pas asaj lufte njer\u00ebzit e njohin Kosov\u00ebn m\u00eb shum\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Gjat\u00eb luft\u00ebs ka qen\u00eb, po ka qen\u00eb. Un\u00eb hartova nj\u00eb antologji t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb vitin \u201987 apo \u201990 por nuk gjeta botues, nuk u interesua asnj\u00eb botues p\u00ebr tem\u00ebn e Kosov\u00ebs pasi ishte krejt e panjohur. Nuk kishte asgj\u00eb n\u00eb treg p\u00ebr Kosov\u00ebn dhe libri im ishte libri i par\u00eb i madh p\u00ebr Kosov\u00ebn, ishte si nj\u00eb lib\u00ebr leximi t\u00eb autor\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm. Nuk ishte let\u00ebrsi, ishte m\u00eb tep\u00ebr politike dhe historike. Pastaj n\u00eb vitet \u201990 gjat\u00eb luft\u00ebs u botuan qindra e qindra libra n\u00eb Kosov\u00eb. Tani prap\u00eb Kosova \u00ebsht\u00eb pak e harruar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Po Shqip\u00ebria?<\/strong><\/p>\n<p>Shqip\u00ebria nuk \u00ebsht\u00eb kaq e harruar sa Kosova, por prap\u00eb \u00ebsht\u00eb vend i vog\u00ebl, vend i panjohur dhe nuk ka shum\u00eb k\u00ebrkesa nga botuesit.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ju i k\u00ebrkoni vet\u00eb botuesit? <\/strong><\/p>\n<p>Po, por \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Sa libra keni q\u00eb presin botues, libra t\u00eb p\u00ebrkthyer?<\/strong><\/p>\n<p>Kam disa libra q\u00eb jan\u00eb gati por q\u00eb nuk ka botues ose fonde p\u00ebr t\u2019i botuar. Kam nj\u00eb lib\u00ebr leksiku t\u00eb madh q\u00eb quhet Fjalori Biografik i Historis\u00eb Shqiptare q\u00eb \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb enciklopedi e historis\u00eb shqiptare q\u00eb ka 750 figura historike, nj\u00eb lib\u00ebr i madh ky. Nj\u00eb lib\u00ebr tjet\u00ebr po b\u00ebj p\u00ebr \u00c7am\u00ebrin\u00eb me dokumente historike q\u00eb do t\u00eb botohet n\u00eb Lond\u00ebr. S\u00eb shpejti, do t\u00eb botoj veprat e Edith Durhamit, t\u00eb gjith\u00eb artikujt e saj do t\u2019i mbledh n\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Kam nj\u00eb lib\u00ebr tjet\u00ebr p\u00ebr Luft\u00ebn Ballkanike 1913 n\u00eb Maqedoni me dokumente historike jo vet\u00ebm t\u00eb shqiptar\u00ebve por edhe t\u00eb sllav\u00ebve. Nj\u00eb tjet\u00ebr vep\u00ebr e r\u00ebnd\u00ebsishme dhe interesante ka qen\u00eb Operacioni i Agjencive t\u00eb Zbulimit Amerikan dhe Anglez n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb vitin 1947-1948, n\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebzuar komunizmin. Agjent\u00ebt anglez\u00eb dhe amerikan\u00eb st\u00ebrvit\u00ebn nj\u00eb grup shqiptar\u00ebsh p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri por t\u00eb gjitha p\u00ebrpjekjet d\u00ebshtuan p\u00ebr shkak t\u00eb zbulimit t\u00eb spiunit anglez Kim Filbi. Un\u00eb kam gjetur disa materiale, intervista q\u00eb jan\u00eb zhvilluar n\u00eb at\u00eb koh\u00eb me njer\u00ebzit q\u00eb kishin lidhje me operacionin. T\u00eb gjitha k\u00ebto do t\u2019i bashkoj n\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr. Por duhen fonde, duhen para.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Duke folur p\u00ebr albanologjin\u00eb si nj\u00eb dritare t\u00eb mbyllur tashm\u00eb, pyetjes si i b\u00ebhet p\u00ebr ta hapur, me \u00e7far\u00eb mund ta hap\u00ebsh, ju i p\u00ebrgjigjeni me di\u00e7ka q\u00eb \u00ebsht\u00eb \u00eb thjesht\u00eb dhe e lasht\u00eb sa vet\u00eb bota: \u201cme para\u201d. <\/strong><\/p>\n<p>Po, e v\u00ebrtet\u00eb, duhet nj\u00eb financim. Vendet e tjera t\u00eb Evrop\u00ebs b\u00ebjn\u00eb di\u00e7ka, japin fonde p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur kultur\u00ebn, let\u00ebrsin\u00eb e tyre. P\u00ebr shembull p\u00ebr p\u00ebrkthimin ka fonde, pothuajse p\u00ebr t\u00eb gjitha vendet e Evrop\u00ebs p\u00ebrve\u00e7 Shqip\u00ebris\u00eb. T\u00eb gjitha jan\u00eb fonde shtet\u00ebrore q\u00eb mb\u00ebshtesin promovimin e kultur\u00ebs s\u00eb vet. Mbase ka fonde, por un\u00eb nuk kam d\u00ebgjuar t\u00eb ket\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00c7far\u00eb ndryshimi ka midis albanologjis\u00eb s\u00eb asaj kohe, instituteve t\u00eb asaj kohe, me ato t\u00eb sotshmet? \u00c7far\u00eb ju kujtohet kur hynit n\u00eb nj\u00eb institut shkencor n\u00eb koh\u00ebn e Hoxh\u00ebs dhe tani n\u00eb koh\u00ebn e Berish\u00ebs?<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00ebn e Hoxh\u00ebs kishte t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb fasad\u00eb e nj\u00eb shkence t\u00eb themeluar t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb. Tani nuk e di a ishte e v\u00ebrtet\u00eb por kishte institucione serioze, kishte njer\u00ebz q\u00eb punonin seriozisht n\u00eb l\u00ebnd\u00ebn e albanologjis\u00eb. \u00c7far\u00eb kan\u00eb arritur realisht \u00ebsht\u00eb tjet\u00ebr gj\u00eb por kishte fonde shtet\u00ebrore sepse sistemi ishte shtet\u00ebror. Tani me kapitalizmin e eg\u00ebr q\u00eb keni nuk ka shum\u00eb fonde p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur kultur\u00ebn, albanologjin\u00eb. Shkenc\u00ebtar\u00ebt nuk mb\u00ebshteten.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Po n\u00eb Kosov\u00eb? <\/strong><\/p>\n<p>E nj\u00ebjta gj\u00eb pak a shum\u00eb. Atje ka Institucion t\u00eb Albanologjis\u00eb, por nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb. Ka shkenc\u00ebtar\u00eb t\u00eb mir\u00eb q\u00eb mundohen por prap\u00eb m\u00eb duket se u mungojn\u00eb fondet.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ju e keni p\u00ebrkthyer profesor Qosen?<\/strong><\/p>\n<p>Po, patjet\u00ebr. Nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb librit t\u00eb tij p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen shqiptare.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Si \u00ebsht\u00eb biblioteka juaj profesor?<\/strong><\/p>\n<p>Shum\u00eb e madhe. Koh\u00ebt e fundit kam nd\u00ebrruar sht\u00ebpi dhe e kisha problem bibliotek\u00ebn time, kam mbledhur shum\u00eb libra n\u00eb vitet \u201980-\u201990. \u00c7do her\u00eb q\u00eb vija n\u00eb Shqip\u00ebri merrja me vete nj\u00eb \u00e7ant\u00eb t\u00eb madhe me vete. Edhe n\u00eb Kosov\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb kam nj\u00eb bibliotek\u00eb t\u00eb madhe edhe p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb shqiptare por edhe p\u00ebr albanologjin\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Un\u00eb nuk e di sa libra jan\u00eb por di, nga transportimi i bibliotek\u00ebs tek sht\u00ebpia e re, q\u00eb pesha e tyre \u00ebsht\u00eb 2 ton e gjysm\u00eb. \u00cbsht\u00eb pesha e n\u00eb elefanti.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Shqipja jon\u00eb peshon sa nj\u00eb elefant n\u00eb bibliotek\u00ebn tuaj?<\/strong><\/p>\n<p>Dhe sinqerisht nuk kam m\u00eb vend p\u00ebr libra, nuk i flak dot dhe nuk di tani \u00e7\u2019t\u00eb b\u00ebj me k\u00ebto libra. M\u00eb tmerrojn\u00eb librat kur futem n\u00eb bibliotek\u00ebn time dhe mbase b\u00ebra gabim q\u00eb i mblodha t\u00eb gjitha k\u00ebto.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Sa vjen e merrni m\u00eb pak libra nga Shqip\u00ebria tani?<\/strong><\/p>\n<p>Po, tani jam shum\u00eb p\u00ebrzgjedh\u00ebs, jam shum\u00eb i kujdessh\u00ebm. Nj\u00eb bibliotek\u00eb e madhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi e madhe.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Me treguat q\u00eb librin e Helena Kadarese, e mor\u00ebt. E lexuat n\u00eb shqip apo fr\u00ebngjisht?<\/strong><\/p>\n<p>Kujtimet e saj i kam lexuar n\u00eb fr\u00ebngjisht kur doli n\u00eb Paris, ishte nj\u00eb lib\u00ebr shum\u00eb i bukur. M\u00eb duket se do ket\u00eb shum\u00eb sukses n\u00eb tregun francez. Nuk e di si \u00ebsht\u00eb pritur n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00cbsht\u00eb pritur shum\u00eb, shum\u00eb mir\u00eb. <\/strong><\/p>\n<p>E meriton, p\u00ebr mua ishte nj\u00eb lib\u00ebr shum\u00eb interesant.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>A \u00ebsht\u00eb problem n\u00eb jet\u00ebn e k\u00ebtyre 20 viteve mungesa e t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, ose fakti i t\u00eb qenit shum\u00eb hipokrit t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb cil\u00ebt nuk flasin, nuk e tregojn\u00eb at\u00eb q\u00eb duhet t\u00eb thon\u00eb. A \u00ebsht\u00eb ky problem edhe p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Po, besoj se let\u00ebrsia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pasqyr\u00eb e realitetit t\u00eb vendit. Duke qen\u00eb se njer\u00ebzit kan\u00eb pak frik\u00eb nga njeri-tjetri, keqp\u00ebrdoren kollaj nga njeri-tjetri, jan\u00eb m\u00eb t\u00eb rezervuar k\u00ebtu n\u00eb Shqip\u00ebri se n\u00eb vendet e tjera. N\u00eb vendet e tjera njer\u00ebzit jan\u00eb m\u00eb t\u00eb hapur, m\u00eb direkt, k\u00ebshtu \u00e7do njeri mendohet mir\u00eb para se t\u00eb flas\u00eb, duke menduar se \u00e7far\u00eb do t\u00eb b\u00ebj\u00eb tjetri me k\u00ebt\u00eb informacion, si do ta keqp\u00ebrdor\u00eb, jan\u00eb t\u00eb kujdessh\u00ebm. Edhe n\u00eb let\u00ebrsi mund t\u00eb jet\u00eb e nj\u00ebjta gj\u00eb, njer\u00ebzit nuk jan\u00eb kaq t\u00eb sinqert\u00eb dhe nj\u00eb let\u00ebrsi e mir\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb e sinqert\u00eb. Mbase kjo \u00ebsht\u00eb q\u00eb e pengon let\u00ebrsin\u00eb dhe marr\u00ebdh\u00ebniet njer\u00ebzore, mungesa e sinqeritetit. N\u00ebse dikush \u00ebsht\u00eb i sinqert\u00eb, shahet nga t\u00eb gjith\u00eb. N\u00ebse dikush arrin di\u00e7ka t\u00eb madhe, shahet.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Por k\u00ebt\u00eb vit ne b\u00ebhemi 100 vje\u00e7, vitin tjet\u00ebr hyjm\u00eb n\u00eb 100 vjetorin tjet\u00ebr. ju na njihni mir\u00eb tashm\u00eb, flisni shqipen si ne, e doni k\u00ebt\u00eb gjuh\u00eb, e studioni, e v\u00ebzhgoni. Ka di\u00e7ka q\u00eb do donit t\u00eb ndryshonte kur t\u00eb hyjm\u00eb n\u00eb 100 vjetorin tjet\u00ebr, di\u00e7ka q\u00eb vjen si urim, si kritik\u00eb, si mesazh?<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb ndryshuar ka mij\u00ebra gj\u00ebra n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend, pothuajse \u00e7do gj\u00eb. Un\u00eb them se Shqip\u00ebria 100 vjet \u00ebsht\u00eb nj\u00eb koh\u00eb e gjat\u00eb dhe me th\u00ebn\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn habi si ky vend ka mbijetuar si shtet. Ishte nj\u00eb shtet kaq i brisht\u00eb jo vet\u00ebm n\u00eb fillim, n\u00eb koh\u00ebn e Ismail Qemalit, erdhi Lufta e par\u00eb, u rr\u00ebzua shteti, u rikrijua prap\u00eb m\u00eb Kongresin e Lushnjes, erdhi diktatura e Ahmet Zogut. Nuk ishte nj\u00eb shtet normal. U b\u00eb ngadal\u00eb- ngadal\u00eb nj\u00eb shtet n\u00eb vitet \u201930. Pastaj erdh\u00ebn italian\u00ebt, u rr\u00ebzua. Pastaj erdh\u00ebn komunist\u00ebt. Erdhi pastaj demokracia, por me nj\u00eb kaos politik e nj\u00eb eg\u00ebrsi q\u00eb e pengonte zhvillimin dhe Shqip\u00ebria zhvillohet shum\u00eb me hap t\u00eb ngadalsh\u00ebm por gjithsesi zhvillohet dhe besoj do vazhdoj\u00eb t\u00eb zhvillohet. Por gjithsesi habitem si ka mbijetuar si shtet.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ka gj\u00ebra q\u00eb do na ndihmonin t\u2019ia themi vetes tani q\u00eb jemi 100 vje\u00e7 p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb m\u00eb shpejt qytetar\u00eb t\u00eb Evrop\u00ebs. <\/strong><\/p>\n<p>Do doja t\u00eb thoja di\u00e7ka. P\u00ebrpara se t\u00eb b\u00ebheni qytetar\u00eb t\u00eb Evrop\u00ebs do t\u00eb doja q\u00eb shqiptar\u00ebt t\u00eb b\u00ebhen shqiptar\u00eb n\u00eb kuptimin kulturor, t\u00eb jen\u00eb p\u00ebrfshir\u00ebs, jo t\u00eb ndar\u00eb. Konkretisht flas p\u00ebr ndarjen midis Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kosov\u00ebs q\u00eb shihen si dy popuj, si dy shtete, si dy identitete. Mir\u00eb do ishte q\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb komunikonin m\u00eb shum\u00eb me njeri-tjetrin.<\/p>\n<p>K\u00ebrkon koh\u00eb, p\u00ebr fat t\u00eb keq, q\u00eb ky bashkim t\u00eb b\u00ebhet. Mbase nuk ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb bashkim politik por sigurisht q\u00eb ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb bashkim kulturor. Dhe me k\u00ebt\u00eb bashkim kulturor me 6 milion\u00eb shqiptar\u00eb apo m\u00eb shum\u00eb, shqiptar\u00ebt mund t\u00eb b\u00ebhen qytetar\u00eb t\u00eb Evrop\u00ebs.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Pra vet\u00ebm bashkimi kulturor, komunikimi, krijimi i urave me shqiptar\u00ebt e Preshev\u00ebs, me shqiptar\u00ebt e Maqedonis\u00eb, me shqiptar\u00ebt e Greqis\u00eb, me arb\u00ebresh\u00ebt do t\u00eb mund t\u00eb na b\u00ebnte qytetar\u00eb dhe mund t\u00eb na jepte ato q\u00eb na mungojn\u00eb. <\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb komunitet gjuh\u00ebsor i madh gjithmon\u00eb ka p\u00ebrpar\u00ebsi dhe komuniteti shqiptar gjuh\u00ebsor nuk \u00ebsht\u00eb kaq i vog\u00ebl. Po t\u00eb shohim Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm 3 milion\u00eb, Kosova vend i vog\u00ebl, shqiptar\u00ebt e Greqis\u00eb nuk e di sa jan\u00eb, mbase gjysm\u00eb milioni, por po t\u00eb bashkohen si komunitet gjuh\u00ebsor n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb komunitet i madh.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga urimet m\u00eb t\u00eb mira q\u00eb mund t\u00eb vij kur b\u00ebn bilancin e 100 viteve.<\/strong><\/p>\n<p>Un\u00eb shpresoj, un\u00eb dua q\u00eb Shqip\u00ebria t\u00eb b\u00ebhet pjes\u00eb e Evrop\u00ebs si gjith\u00eb shtetet e tjera, jo vet\u00ebm t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb BE, kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi, por t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb si gjith\u00eb shtetet e tjera. Dhe Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb prapa, realisht \u00ebsht\u00eb prapa n\u00eb \u00e7do drejtim. Ka shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb por besoj q\u00eb do t\u00eb b\u00ebhet dhe gjat\u00eb jet\u00ebs son\u00eb do t\u00eb shohim nj\u00eb Shqip\u00ebri, them nj\u00eb Shqip\u00ebri normale.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>E mbyllim k\u00ebt\u00eb bisede me urimin p\u00ebr nj\u00eb Shqip\u00ebri normale!<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb \u201cShqip\u201d nga Rudina Xhunga, Robert Elsie, n\u00eb intervist\u00ebn e tij t\u00eb par\u00eb televizive. Albanologu me i njohur ne boten akademike bashk\u00ebkohore n\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim p\u00ebr shqipen dhe Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb 100 vite shtet. Nj\u00eb rr\u00ebfim interesant i albanologut t\u00eb njohur p\u00ebr v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e pun\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb funksion t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe. Elsie, q\u00eb i njeh [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>INTERVISTA\/ Robert Elsie: Po t\u00eb jetoja n\u00eb Shqip\u00ebri, do \u00e7mendesha. \u00cbsht\u00eb nj\u00ebsoj si n\u00eb koh\u00ebn osmane - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"INTERVISTA\/ Robert Elsie: Po t\u00eb jetoja n\u00eb Shqip\u00ebri, do \u00e7mendesha. \u00cbsht\u00eb nj\u00ebsoj si n\u00eb koh\u00ebn osmane - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"N\u00eb \u201cShqip\u201d nga Rudina Xhunga, Robert Elsie, n\u00eb intervist\u00ebn e tij t\u00eb par\u00eb televizive. Albanologu me i njohur ne boten akademike bashk\u00ebkohore n\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim p\u00ebr shqipen dhe Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb 100 vite shtet. Nj\u00eb rr\u00ebfim interesant i albanologut t\u00eb njohur p\u00ebr v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e pun\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb funksion t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe. Elsie, q\u00eb i njeh [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-03-07T07:16:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/robert_elsie.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"39 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"INTERVISTA\/ Robert Elsie: Po t\u00eb jetoja n\u00eb Shqip\u00ebri, do \u00e7mendesha. \u00cbsht\u00eb nj\u00ebsoj si n\u00eb koh\u00ebn osmane\",\"datePublished\":\"2014-03-07T07:16:39+00:00\",\"dateModified\":\"2014-03-07T07:16:39+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/\"},\"wordCount\":7839,\"commentCount\":2,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/robert_elsie.jpg\",\"articleSection\":[\"Intervista\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/\",\"name\":\"INTERVISTA\/ Robert Elsie: Po t\u00eb jetoja n\u00eb Shqip\u00ebri, do \u00e7mendesha. \u00cbsht\u00eb nj\u00ebsoj si n\u00eb koh\u00ebn osmane - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/robert_elsie.jpg\",\"datePublished\":\"2014-03-07T07:16:39+00:00\",\"dateModified\":\"2014-03-07T07:16:39+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/robert_elsie.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/robert_elsie.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"INTERVISTA\/ Robert Elsie: Po t\u00eb jetoja n\u00eb Shqip\u00ebri, do \u00e7mendesha. \u00cbsht\u00eb nj\u00ebsoj si n\u00eb koh\u00ebn osmane\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\/\/fjala.info\/\"],\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"INTERVISTA\/ Robert Elsie: Po t\u00eb jetoja n\u00eb Shqip\u00ebri, do \u00e7mendesha. \u00cbsht\u00eb nj\u00ebsoj si n\u00eb koh\u00ebn osmane - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"INTERVISTA\/ Robert Elsie: Po t\u00eb jetoja n\u00eb Shqip\u00ebri, do \u00e7mendesha. \u00cbsht\u00eb nj\u00ebsoj si n\u00eb koh\u00ebn osmane - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"N\u00eb \u201cShqip\u201d nga Rudina Xhunga, Robert Elsie, n\u00eb intervist\u00ebn e tij t\u00eb par\u00eb televizive. Albanologu me i njohur ne boten akademike bashk\u00ebkohore n\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim p\u00ebr shqipen dhe Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb 100 vite shtet. Nj\u00eb rr\u00ebfim interesant i albanologut t\u00eb njohur p\u00ebr v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e pun\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb funksion t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe. Elsie, q\u00eb i njeh [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2014-03-07T07:16:39+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/robert_elsie.jpg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"39 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"INTERVISTA\/ Robert Elsie: Po t\u00eb jetoja n\u00eb Shqip\u00ebri, do \u00e7mendesha. \u00cbsht\u00eb nj\u00ebsoj si n\u00eb koh\u00ebn osmane","datePublished":"2014-03-07T07:16:39+00:00","dateModified":"2014-03-07T07:16:39+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/"},"wordCount":7839,"commentCount":2,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/robert_elsie.jpg","articleSection":["Intervista"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/","name":"INTERVISTA\/ Robert Elsie: Po t\u00eb jetoja n\u00eb Shqip\u00ebri, do \u00e7mendesha. \u00cbsht\u00eb nj\u00ebsoj si n\u00eb koh\u00ebn osmane - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/robert_elsie.jpg","datePublished":"2014-03-07T07:16:39+00:00","dateModified":"2014-03-07T07:16:39+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/robert_elsie.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/robert_elsie.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/intervista-robert-elsie-po-te-jetoja-ne-shqiperi-do-cmendesha-eshte-njesoj-si-ne-kohen-osmane-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"INTERVISTA\/ Robert Elsie: Po t\u00eb jetoja n\u00eb Shqip\u00ebri, do \u00e7mendesha. \u00cbsht\u00eb nj\u00ebsoj si n\u00eb koh\u00ebn osmane"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/652"}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=652"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/652\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}