![\"\"](\"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/ndue_gjon_marku.jpg\" "\\"Ndue")
<\/p>\n<\/p>\n
Tom\u00eb Mrijaj<\/strong> Dit\u00ebn e marte, me 4 Janar 2011, n\u00eb Spitalin \u201cNorth Shore\u201d Forest Hills, Queens New York, n\u00eb mosh\u00ebn 97-vje\u00e7are (n\u00eb or\u00ebn 11:00 nat\u00ebs), u nda nga jeta Kapidani i Mirdit\u00ebs Ndue Gjomarku<\/strong>, i rrethuar nga familja, v\u00ebllai Kapidan Nikoll\u00eb Gjonmarku, djali Gjoni dhe vajzat: Kristina, Bardha dhe Aleksandra. Ishin t\u00eb pranish\u00ebm meshtari Dom Pjet\u00ebr Popaj dhe miqte e ngusht\u00eb t\u00eb familjes Gjomarku: Dr. Gjon Bu\u00e7aj Kryetar i Federat\u00ebs Panshqiptare \u201cVatra\u201d dhe Sekretar i Blokut Indipendent, Tom\u00eb Mrijaj Sekretar i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i Lidhjes s\u00eb Prizrenit etj. N\u00eb momentet e fundit t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij Dom Pjet\u00ebr Popaj b\u00ebri salikimet e rastit p\u00ebr aktivistin nacionalist Kryetarin e Blokut Indipendent dhe besimtarin e devotsh\u00ebm t\u00eb Kish\u00ebs katolike shqiptare n\u00eb New York Kapidan Ndue Gjomarku. <\/em><\/p>\n Kush ishte Kapidani Ndue Gjonmarku?<\/strong><\/p>\n N\u00eb Orosh t\u00eb Mirdit\u00ebs para 97-t\u00eb vjet\u00ebve, do t\u00eb lind\u00eb m\u00eb 29 shtator t\u00eb vitit 1914 Ndue Gjonmarku, q\u00eb i shton g\u00ebzimin prind\u00ebrve t\u00eb vet dhe v\u00ebllait t\u00eb par\u00eb Markut. Kjo familje e madhe oroshase, do t\u00eb ket\u00eb 10 f\u00ebmij\u00eb, pes\u00eb djem dhe pes\u00eb vajza.<\/p>\n Aty lind\u00ebn f\u00ebmij\u00ebt nj\u00ebri mbas tjetrit, duke filluar me Markun, q\u00eb \u00ebsht\u00eb f\u00ebmija i par\u00eb dhe m\u00eb pas u lind Ndoja, Lleshi (Aleksandri), Deda, Nikolla dhe motrat: Dava, Gjela, Marta, Dila dhe Bardha. Kapidani Ndue Gjon Marku, nga n\u00ebna ishte nipi i Bajraktarit t\u00eb Kurbinit i Gjok Pjet\u00ebr Pervizi, nj\u00eb p\u00ebrsonalitet i njohur askohe p\u00ebr bes\u00eb, burr\u00ebri, zakone e tradita t\u00eb hershme e bashk\u00ebkohore shqiptare.<\/p>\n Babai Gjoni p\u00ebrkujdeset q\u00eb djemt\u00eb t\u00eb ndjekin shkoll\u00ebn fillore, ku midis tyre edhe Ndue Gjomarku vijon pes\u00eb vitet e para fillore dhe gjimnazin pran\u00eb shkollave private katolike t\u00eb Fretenve Fran\u00e7eskan\u00eb dhe Jezuitve n\u00eb vitin 1934 n\u00eb qytetin e lasht\u00eb kulturdash\u00ebs Shkod\u00ebr, n\u00eb koh\u00ebn kur Minist\u00ebr i Arsimit n\u00eb Qeverin\u00eb e Mbretit Zog ishte Dr. Mirash Ivanaj.<\/p>\n I prirur pas bot\u00ebs s\u00eb librave dhe kultur\u00ebs civilizuese per\u00ebndimore, adolishenti Ndue niset n\u00eb vitin 1937 p\u00ebr studime t\u00eb larta s\u00ebbashku me v\u00ebllaun Lleshin n\u00eb Universitetin (College) n\u00eb Terezianum t\u00eb Vjen\u00ebs n\u00eb Austri. Pas disa vitesh kthehet n\u00eb Shqip\u00ebri dhe pas disa muajsh shkon n\u00eb Universitetin e Firences (Itali) p\u00ebr t\u00eb ndjekur studimet e larta n\u00eb Jurisprudenc\u00eb. Ai p\u00ebr asnj\u00eb \u00e7ast nuk e shk\u00ebputi lidhjen me vendlindjen, miqte e huaj dhe vendas, t\u00eb cil\u00ebt e donin dhe respektonin, mbasi gjithnj\u00eb Dera e Kapidanit t\u00eb Mirdit\u00ebs ka respektuar popullin e Mirdit\u00ebs dhe krahinat t\u00eb tjera t\u00eb Atdheut. Me anije i riu Gjomarkaj n\u00eb vitin 1943 kthehet n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n Jeta studentore, miqt\u00eb e rinj dhe shok\u00ebt n\u00eb vendindje b\u00ebjn\u00eb q\u00eb ai t\u00eb zgjeroj\u00eb rrethin e t\u00eb njohurve. K\u00ebshtu sikurse kujtojn\u00eb disa bashk\u00ebkoh\u00ebs q\u00eb ende jetojn\u00eb sot n\u00eb qytetin e Shkodr\u00ebs dhe n\u00eb Orosh t\u00eb Mirdit\u00ebs, familja dhe ai vet\u00eb ka pasur nderin, fatin, privilegjin dhe k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb shum\u00eb ngjarje dhe evenimente atdhetare, fetare dhe kulturore n\u00eb qytetin e njohur t\u00eb Shkodr\u00ebs dhe qytetet e tjera, duke kuvenduar me krer\u00ebt, parin\u00eb e qytetit, klerik\u00eb t\u00eb lart\u00eb katolik\u00eb, konsuj dhe udh\u00ebtar\u00eb t\u00eb huaj, q\u00eb vinin shpesh n\u00eb Shqip\u00ebri dhe n\u00eb ve\u00e7anti n\u00eb trev\u00ebn e Veriut.<\/p>\n Gjat\u00eb bisedave t\u00eb lira e pyes Kapidanin, se a keni p\u00ebrjetuar ndonj\u00ebher\u00eb n\u00eb jet\u00ebn tuaj, nj\u00eb \u00e7ast i cili ju ka mbetur thell\u00eb n\u00eb kujtes\u00ebn tuaj. Dhe ai me nj\u00eb buz\u00ebqeshje fisniku m\u2019u p\u00ebrgjigj: \u201cIsha shum i ri, rreth 16-17-vje\u00e7ar e m\u2019kujtohet casti kur n\u2019Shkoder po pergaditej nga Kleri Katolik shugurimi i Ipeshkvit t\u00eb qytetit dhe Primat i Shqipnis imzot Gasp\u00ebr Tha\u00e7i (1882-1946). Paria e Shkodres vjen n\u00eb shtepin time dhe me thon t\u2019ju prij n\u00eb ket rast ceremonie t\u00eb randsishme p\u00ebr qytetin dhe besimtart e devotsh\u00ebm katolik. U thash se baba gjindet n\u2019Mirdit. Ata me than q\u00eb Ju mund ta zavendsoni Kapidan Gjonin. Un me shum knaqsi mora pjes ne shugurimin e Ipeshkvit. Paria e qytetit, ku banin pjes krent e familjeve ma t\u00eb njohuna t\u00eb qytetit, si: \u00c7oba, Muzhani, Pistulli, etj., ku mua ma caktuan vendin n\u2019krye t\u00eb sofres n\u2019mesin e dy konsujve atij Italian dhe Jugosllav. Isha shum i ri t\u00eb merrja pjes n\u00eb at rreth t\u00eb madh, n\u00eb mesin e atyne figurave t\u00eb nderueme t\u00eb qytetit, por e kalova mir proven e par, pasi n\u00eb Kullen e Oroshit kishim m\u00ebsue t\u00eb d\u00ebgjonim e jo t\u00eb flasim\u2026\u201d.<\/p>\n Edhe studiuesi i njohur n\u00eb diaspor\u00ebn shqiptaro-amerikane Idriz Lamaj, n\u00eb sh\u00ebnimet biografike p\u00ebr Kapidanin Ndue Gjon Marku shkruan, se: \u201c\u2026Ndojt i paraqit\u00ebn raste me prit\u00eb e p\u00ebrcjell\u00eb p\u00ebrsonalitete t\u00eb shqueme shqiptare dhe t\u00eb hueja dhe me perfaqsue oxhakun e tij t\u00eb njoftun\u2026 Por simbas tij, n\u00eb Mirdit\u00eb n\u00eb kontakt me popull e kren\u00eb, dhe t\u00eb krahinave t\u00eb ndryshme, formohet n\u00eb pikpamje tradicionale e kanunore. T\u00eb gjitha k\u00ebto kontakte e formojn\u00eb moralisht e politikisht me kuptue realitetin e gjendjes t\u00eb nd\u00ebrlikueme t\u00eb koh\u00ebs\u201d. (Idriz Lamaj, \u201cKomiteti Komb\u00ebtar \u201cShqip\u00ebria e Lir\u00eb\u201d 1949-1956\u201d, New York, USA, 2000, fq.101).<\/p>\n N\u00eb bised\u00eb e sip\u00ebr e pyes me interes Kapidanin, se si e kalojshe koh\u00ebn n\u00eb ato male t\u00eb pashk\u00ebluna t\u00eb Mirdit\u00ebs. Ai si zakonisht me nj\u00eb buz\u00ebqeshje fisnike m\u00eb p\u00ebrgjigjet: \u201cMirdita p\u00ebr mue asht vendi ma i bukur n\u00eb bot\u00eb e ma i dashtuni. Populli fisnik i krahines s\u00eb Mirdites na ka dasht e respektue edhe ma shum. Na nuk kena prit asnjiher qi populli me na pershndet ne, por na i kena pershendet p\u00ebrpara t\u00eb gjith\u00eb, pavarsisht se a kan ken t\u00eb rij apo ma t\u00eb vjet\u00ebr se ne. Na kena shkue shum mir\u00eb me popull dhe kena ken tamam si nji familje e madhe. E prandaj Oroshi e tan krahina e Mirdit\u00ebs asht gjith\u00e7ka p\u00ebr mue e Deren ton\u201d.<\/p>\n Kapidani Ndue Gjonmarku ishte alfa dhe omega n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr komunizmit<\/strong><\/p>\n E gjith\u00eb treva e Veriut dhe qarqet diplomatike e shoq\u00ebrore t\u00eb komunitetit shqiptar n\u00eb atdhe asokohe e kan\u00eb njohur e vler\u00ebsuar lart figur\u00ebn e madhe t\u00eb Kapidan Gjon Marka Gjoni dhe t\u00eb birit t\u00eb tij t\u00eb madh Dr. Mark Gjonmarku (Minist\u00ebr i Brendsh\u00ebm) dhe Llesh Gjonmarkut, kan\u00eb qen\u00eb shum\u00eb aktiv dhe jan\u00eb marr\u00eb p\u00ebrher\u00eb me politik\u00eb, kurse Ndoja sikurse e thot\u00eb edhe vet\u00eb ka pas m\u00eb shum\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi n\u00eb j\u00ebt\u00ebn private e familjare.<\/p>\n At e bir, duke nuhatur afrimin e furtun\u00ebs s\u00eb t\u00ebrbuar komuniste, q\u00eb kishte b\u00ebr\u00eb k\u00ebrdi n\u00eb Europ\u00ebn Lindore dhe kryesisht n\u00eb Rusi, fillojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatisin terrenin p\u00ebr t\u00eb rizgjuar nd\u00ebrgjegj\u00ebn e forcave nacionaliste, q\u00eb t\u2019i b\u00ebjn\u00eb ball\u00eb komunizmit, q\u00eb ishte nj\u00eb ideologji e shkat\u00ebrrimit, moral, material, filozofik, ateist dhe paatdhe t\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb jetojn\u00eb historikisht n\u00eb trojet st\u00ebrgjyshore autoktone.<\/p>\n Koha k\u00ebrkonte, q\u00eb bijt\u00eb e shqipes m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb t\u00eb tregojn\u00eb atdhetashurin\u00eb, p\u00ebr t\u00eb ruajtur vlerat e l\u00ebn\u00eb trash\u00ebgim nga t\u00eb par\u00ebt, dinjitetin e shqiptarit, fen\u00eb, pasurit\u00eb private t\u00eb individit, pluralizmin e mendimeve, p\u00ebrparimin ekonomik dhe lidhjen shpirt\u00ebrore, ekonomike dhe politike me vendet e Europ\u00ebs Per\u00ebndimore.<\/p>\n P\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb politik\u00eb m\u00eb t\u00eb konsoliduar Kapidan Gjoni, n\u00eb pranver\u00eb (mars) t\u00eb vitit 1944 i jep jet\u00eb themelimit t\u00eb \u201cGrupit Nacional Indipendent\u201d, nd\u00ebrsa i biri Dr. Marku, duke gjetur p\u00ebrkrahje dhe mb\u00ebshtetje n\u00eb nismen e vet krijon \u201cLidhjen e Shkodr\u00ebs\u201d, duke mbledhur rreth vet\u00ebs t\u00eb gjith\u00eb eksponent\u00ebt kryesor\u00eb antikomunist\u00eb, q\u00eb ishin rreshtuar n\u00eb organizatat e mir\u00ebnjohura nacionaliste \u201cLegaliteti\u201d, \u201cBalli Komb\u00ebtar\u201d dhe \u201cGrupi Nacional Indipendent\u201d.<\/p>\n Jo rast\u00ebsisht, por interesat e larta patriotike, e b\u00ebjn\u00eb Ndoj\u00ebn q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshihet menjeher\u00eb n\u00eb politik\u00eb dhe sapo merr vesht se forcat e asht\u00ebquajtura partizane po i afrohen vendlindjes s\u00eb tij t\u00eb dashur Mirdit\u00ebs, lajm\u00ebron v\u00ebllain e vet n\u00eb Tiran\u00eb, se krahina dhe e gjith\u00eb Shqip\u00ebria e Veriut po sulmohet nga bisha e kuqe, q\u00eb p\u00ebr fat t\u00eb keq kishte em\u00ebr e gjak shqiptari. Ai nd\u00ebr t\u00eb tjera k\u00ebrkon t\u00eb l\u00ebshoj kushtrimin e q\u00ebndres\u00ebs me vullnetar\u00ebt e vendosur antikomunist. Menj\u00ebher\u00eb i vjen p\u00ebrgjigjja pozitive dhe inkurajuese e vendosm\u00ebris\u00eb nga i v\u00ebllai Dr. Marku, q\u00eb ishte shum\u00eb i shqet\u00ebsuar p\u00ebr fatet e brishta t\u00eb vendit. Ai, sikurse kujton Kapidani Ndue Gjon Marku dhe shkruan edhe studiuesi Idriz Lamaj p\u00ebr k\u00ebt\u00eb c\u00ebshtje, i thot\u00eb se: \u201cNdue i dashtun, sot fillon nji kthes\u00eb e re n\u00eb historin\u00eb e Der\u00ebs son\u00eb, t\u00eb Mirdit\u00ebs e Shqipnis\u00eb mbar\u00eb. Mbledh sa m\u00eb shum\u00eb vullnetar e fillo q\u00ebndres\u00ebn kund\u00ebr brigadave komuniste. S\u2019kemi rrug\u00eb tjet\u00ebr\u201d. (Idriz Lamaj, Vep. e cit., fq.102).<\/p>\n Organizimi i forcave politike dhe luft\u00ebtar\u00ebve nacionalist\u00eb b\u00ebn\u00eb q\u00eb nj\u00eb dit\u00eb Ndoja t\u00eb takohet me p\u00ebrfaq\u00ebsuesit m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb grupimeve nacionaliste t\u00eb \u201cLegalitetit\u201d dhe \u201cBallit Komb\u00ebtar\u201d, t\u00eb cil\u00ebt gjat\u00eb p\u00ebrleshjeve t\u00eb tyre t\u00eb m\u00ebparshme kishin p\u00ebsuar humbje n\u00eb forca, por q\u00eb nuk iu dor\u00ebzuan komunist\u00ebve.<\/p>\n Ata tashm\u00eb kishin arritur n\u00eb Veri t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Udh\u00ebheq\u00ebsi i Organizat\u00ebs \u201cBalli Komb\u00ebtar\u201d patrioti Mit\u2019hat Frash\u00ebri dhe drejtuesi i \u201cLegalitetit\u201d Abaz Kupi, kishin mb\u00ebrritur n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e Gjon Fush\u00ebs n\u00eb Bulger t\u00eb Mirdit\u00ebs. Mit\u2019hat Frash\u00ebri, q\u00eb mbetet n\u00eb Mirdit\u00eb, s\u00ebbashku me ballist\u00ebt e tjer\u00eb shkojn\u00eb n\u00eb Sh\u2019Pal, ku i pret Ndue Gjomarku at\u00eb nat\u00eb dhe t\u00eb nes\u00ebrmen i p\u00ebrcjell\u00eb me besnik\u00ebt e tij p\u00ebr n\u00eb Shkod\u00ebr. Me sh\u00ebrbestarin e kombit Mirt\u2019hat Frash\u00ebrin (i biri i patriotit t\u00eb flakt\u00eb t\u00eb Rilindjes Komb\u00ebtare Abdyl Frash\u00ebrit), Ndoja do t\u00eb ket\u00eb edhe takime t\u00eb tjera dhe bashk\u00ebpunime t\u00eb frytshme n\u00eb luft\u00ebn e rezistenc\u00ebs kund\u00ebr komunizmit n\u00eb Shqip\u00ebri, Europ\u00eb dhe ShBA.<\/p>\n Ngjarjet asokohe zhvilloheshin me shpejt\u00ebsi. Si gjithnj\u00eb truri dhe kryet e l\u00ebvizjes antikomuniste mbet\u00ebn n\u00eb Veri t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb me seli n\u00eb Mirdit\u00eb. Nga ana e tjet\u00ebr Dr. Mark Gjonmarkaj, me t\u00eb gjith\u00eb forcat vullnetare q\u00eb kishte n\u00ebn kontroll, duke mos u demoralizuar m\u00eb 26 n\u00ebntor 1944 len qytetin e Shkodr\u00ebs dhe merr rrug\u00ebn drejt mal\u00ebve t\u00eb Veriut. Tashm\u00eb Ndoj me bashk\u00ebluft\u00ebtar\u00ebt e tij p\u00ebr pes\u00eb muaj n\u00eb shi e d\u00ebbor\u00eb, luftojn\u00eb pa u mposhtur me t\u00eb gjith\u00eb brigadat partizane t\u00eb drejtuara nga Mehmet Shehu me urdh\u00ebr direkt t\u00eb gjeneralit e komandantit asokohe Enver Hoxha.<\/p>\n Forcat e brigadave komuniste, duke pas\u00eb ushtri t\u00eb madhe n\u00eb num\u00ebr dhe t\u00eb armatosur mir\u00eb pushtojn\u00eb krahin\u00ebn e Lumes dhe Lur\u00ebn, duke iu afruar shum\u00eb pran\u00eb trevave t\u00eb Mirdit\u00ebs. Forcat nacionaliste, t\u00eb drejtuar nga Ndue Gjonmarku gjenden para nj\u00eb rrethimi shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, kur brigadat komuniste sulmojn\u00eb n\u00eb tre drejtime menj\u00ebher\u00eb, pa i dh\u00ebn\u00eb mund\u00ebsi nacionalist\u00ebve q\u00eb t\u00eb organizohen mir\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb t\u00eb krjuar, sikurse kujton Kapidan Ndoj, asokohe nuk i mbeti asgj\u00eb tjet\u00ebr vecse t\u00eb ngujohet n\u00eb Sh\u2019Pal. K\u00ebshtu fillon nj\u00eb luft\u00eb e ashp\u00ebr midis komunist\u00ebve, q\u00eb k\u00ebrkonin t\u00eb gjunj\u00ebzonin e pushtoin me dhun\u00eb krenarin\u00eb e historis\u00eb s\u00eb lavdishme t\u00eb Mirdit\u00ebs dhe nacionalist\u00ebve, q\u00eb k\u00ebrkonin t\u00eb mbronin vlerat demokratike dhe lirin\u00eb e popullit nga nj\u00eb rob\u00ebri internacionalist\u00ebve proletar\u00eb, q\u00eb ishin p\u00ebr nj\u00eb bot\u00eb pa Zot dhe rob\u00ebri, nata e zez\u00eb e s\u00eb cil\u00ebs filloi m\u00eb 29 n\u00ebntor 1944 n\u00eb t\u00ebr\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n Megjith\u00eb rezist\u00ebnc\u00ebn e madhe p\u00ebr tre dit\u00eb me radh\u00eb, duke par\u00eb edhe humbjet e m\u00ebdha n\u00eb radh\u00ebt e forcave nacionaliste Ndue Gjomarkaj jep urdh\u00ebr p\u00ebr t\u00ebrheqje n\u00eb drejtim t\u00eb Shkodr\u00ebs, nj\u00eb qend\u00ebr e madhe e rezistenc\u00ebs antikomuniste. Kapidan Gjoni, Dr. Marku dhe Ndoj takohen dhe zhvillojn\u00eb bised\u00ebn e fundit p\u00ebr planin e ri q\u00eb kishte menduar Dr. Marku. K\u00ebshtu, ai kishte vendosur sipas logjik\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb sh\u00ebndosh\u00eb, q\u00eb i ati Gjon Marka Gjoni dhe v\u00ebllai i tij i dyt\u00eb Ndoja, duhet t\u00eb largoheshin nga Atdheu, me arsyetimin, se nuk duhet t\u00eb shuhet dera e tyre nga p\u00ebrpjekjet luftarake q\u00eb do t\u00eb b\u00ebhen me forcat komuniste. V\u00ebrtet\u00eb e dhimbshme, por e domosdoshme kjo zgjidhje e menduar shum\u00eb mir\u00eb nga Dr. Marku, t\u00eb cil\u00ebn pas 9 dekadave mbi supe Kapidani Ndue Gjonmarku e kujton me dhimbje, kur flet p\u00ebr momentin e ndarjes me antar\u00ebt e tjer\u00eb t\u00eb familjes. Ka qen\u00eb pik\u00ebrisht Kisha e Kastratit n\u00eb Mal\u00ebsi t\u00eb Madhe, kur Ndoj ka shtr\u00ebnguar dor\u00ebn p\u00ebr her\u00eb t\u00eb fundit me Dr. Markun.<\/p>\n At e bir nis\u00ebn prej Kastratit n\u00eb Tuz, Kolashin, Vishegrad, Sarajev\u00eb, Zagreb, n\u00eb Vjen\u00eb, Linz dhe n\u00eb Insbruk, n\u00eb nj\u00eb dim\u00ebr t\u00eb ashp\u00ebr dhe n\u00ebn bresh\u00ebrin\u00eb e bombardimeve t\u00eb shpeshta nga forcat e aleat\u00ebve. Nga q\u00ebndrimi p\u00ebr disa dit\u00eb n\u00eb Insbruk me nj\u00eb makin\u00eb udh\u00ebtojn\u00eb drejt Italis\u00eb, duke kaluar n\u00eb \u201cPasso di Resia\u201d af\u00ebr kufirit t\u00eb Zvicr\u00ebs. P\u00ebr pes\u00eb muaj ata q\u00ebndruan n\u00eb Merano deri n\u00eb gusht t\u00eb vitit 1945 dhe m\u00eb pas mor\u00ebn drejtimin drejt Rom\u00ebs, q\u00eb mbetet edhe stacioni i fundit i tij.<\/p>\n Me t\u00eb mb\u00ebrritur n\u00eb Per\u00ebndim (Itali), Kapidani Ndue mendoi p\u00ebr t\u00eb bashkuar forcat nacionaliste dhe antikomuniste, p\u00ebr t\u00eb hedh\u00eb bazat e krijimit t\u00eb nj\u00eb organizate t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb politike kund\u00ebr rregjimit t\u00eb kuq t\u00eb Tiran\u00ebs zyrtare, q\u00eb po e zhyste popullin n\u00eb mjerim. Fryt i k\u00ebtyre p\u00ebrpjekjeve \u00ebsht\u00eb edhe krijimi i partis\u00eb politike me emrin \u201cBloku Komb\u00ebtar Indipendent\u201d n\u00eb vitin 1946 e cila do t\u00eb ket\u00eb jet\u00ebgjat\u00ebsi deri me p\u00ebrmbysjen e komunizmit n\u00eb Shqip\u00ebri m\u00eb 13 dhjetor 1990, duke i q\u00ebndruar me dinjitet deri n\u00eb fund, ku e mbylli me nder\u00eb e njer\u00ebzi.<\/p>\n Gjat\u00eb vitit 1948, n\u00eb bashk\u00ebpunim me aleat\u00ebt per\u00ebndimore anglo-amerikan\u00eb, Kapidanit Ndue i paraqitet rasti p\u00ebr t\u00eb d\u00ebrguar vullnetar p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbysur komunizmin n\u00eb Shqip\u00ebri, duke krijuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb Komitetin Komb\u00ebtar \u201cShqipnia e Lir\u00eb\u201d, ku b\u00ebnin pjes\u00eb shum\u00eb antar\u00eb t\u00eb Blokut.<\/p>\n N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb mision Kapidani kujton: \u201cN\u00eb pik\u00ebpamje morale ishem kryenalt, tue marr\u00eb n\u00eb konsiderim luft\u00ebn kund\u00ebr rregjimit komunist, vendosa me ftue dy luftar\u00eb besnik\u00eb t\u00eb cil\u00ebt pranuen pa kurrfar\u00eb kund\u00ebrshtimi. K\u00ebshtu filloi nd\u00ebrmarrja e jon\u00eb kund\u00ebr rregjimit komunist n\u00eb Shqipni\u201d.<\/p>\n Bloku b\u00ebri hapin e par\u00eb dhe ruajti linj\u00ebn e p\u00ebrpjekjeve q\u00ebllimmir\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb bashkimin e t\u00eb gjith\u00eb forcave antikomuniste shqiptare n\u00eb m\u00ebrgat\u00eb, q\u00eb ishin ndar\u00eb dysh n\u00eb Komitet dhe jasht\u00eb Komitetit. Kjo inisiativ\u00eb synonte afrimin e grupeve t\u00eb ndryshme dhe harmonizimin m\u00eb t\u00eb plot\u00eb e t\u00eb qart\u00eb t\u00eb veprimtaris\u00eb s\u00eb tyre n\u00eb dobi t\u00eb atdheut dhe n\u00eb nj\u00eb front t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt kund\u00ebr komunizmit. Mir\u00ebpo rruga e nisur nuk ishte e kollajt mbasi fillojn\u00eb polemikat dhe pengesat ndaj inisiatorit t\u00eb saj mirditor.<\/p>\n P\u00ebrpjekjet e Kapidanit Ndue Gjonmarkut hasin n\u00eb penges\u00eb, p\u00ebr mospranimin e tij n\u00eb Komitetin e par\u00eb nga ana e p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb organizat\u00ebs Balli Komb\u00ebtar, q\u00eb zot\u00ebronte asokohe t\u00eb gjitha postet e organizatave. Nd\u00ebrhyrja energjike e diplomacis\u00eb angleze dhe amerikane (ku p\u00ebrfaq\u00ebsuesit amerikan\u00eb k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebn q\u00eb Kapidani t\u00eb pranohet pa kushte), b\u00ebri t\u00eb mundur q\u00eb t\u00eb zgjidhet ky problem dhe k\u00ebshtu Kapidani i Mirdit\u00ebs b\u00ebhet nj\u00eb nd\u00ebr drejtuesit e Komitetit, fal\u00eb kultur\u00ebs s\u00eb sh\u00ebndosh\u00eb per\u00ebndimore, vizionit largpam\u00ebs p\u00ebr t\u00eb ardhmen, origjin\u00ebs me em\u00ebr shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb familjes nga ai vinte, kontributi me arm\u00eb n\u00eb dor\u00eb q\u00eb kishte dh\u00ebn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb kund\u00ebr komunizmit etj.<\/p>\n Ndue do t\u00eb ket\u00eb takime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb Itali, me ushtarak\u00eb t\u00eb lart\u00eb italian\u00eb, sikurse ishte admirali i marin\u00ebs italiane zotin Talarigo dhe t\u00eb misionit anglo-amerikan, p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb lart\u00eb t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Jashtme Italiane.<\/p>\n Takime t\u00eb tjera ka pasur edhe me z. Herbert, nj\u00eb p\u00ebrsonalitet i njohur britanik p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen shqiptare, amerikanin z. Mc Lean etj. Gjithashtu Ndoj k\u00ebmnguli, q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb Komitet duhet t\u00eb p\u00ebrfshihet patjet\u00ebr edhe intelektuali i shquar ing. Xhafer Deva, mbasi ai ishte nj\u00eb njeri me influenc\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb mal\u00ebsit\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb politike. Kapidan Ndoj, ka organizuar hedhjen e parashutist\u00ebve t\u00eb grupit t\u00eb ing. Xhafer Dev\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n Kapidani kishte dhe ruan ende sot nj\u00eb respekt t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr atdhetarin e flakt\u00eb Mit\u2019hat Frash\u00ebri. P\u00ebr figur\u00ebn dhe vepr\u00ebn e tij Kapidani flet me nj\u00eb admirim t\u00eb vecant\u00eb, p\u00ebr arsye sikurse thot\u00eb se \u201cishte nji njeri me nji prestigj t\u00eb nalt\u00eb kombtar dhe pinjoll i nji familje me merita t\u00eb m\u00ebdha atdhetare\u201d.<\/p>\n * * *<\/p>\n Duhet ven\u00eb n\u00eb dukje se gjithnj\u00eb shqiptar\u00ebt n\u00eb m\u00ebrgat\u00eb nuk kan\u00eb gjetur gjuh\u00ebn e bashk\u00ebpunimit t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm me njeri tjetrin dhe grupin apo partin\u00eb, ku b\u00ebnin pjes\u00eb, \u00e7ka ka sjell\u00eb p\u00ebr pasoj\u00eb edhe munges\u00eb serioziteti dhe besueshmeri nga ana e qeverive perendimore dhe asaj amerikane p\u00ebr krijimin pse jo m\u00eb pas t\u00eb nj\u00eb qeverie paralele n\u00eb azil, q\u00eb me p\u00ebrmbysjen e komunizmit n\u00eb Shqip\u00ebri, do t\u00eb kishin marr\u00eb frenat e pushtetit n\u00eb dor\u00eb.<\/p>\n K\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb vepruar shpesh her\u00eb me shtetet e tjera ish-komuniste apo diktatoriale asokohe. Kjo shpiegon edhe nj\u00eb nga arsyet pse komunizmi u rr\u00ebzua i fundit n\u00eb Shqip\u00ebri dhe se populli duhet t\u2019i besonte e mb\u00ebshteste m\u00eb shum\u00eb forcat nacionaliste se sa fjal\u00ebt e bukura t\u00eb ideologjis\u00eb ateisto-komuniste mbi kurrizin e s\u00eb cilit ra shtypja, varf\u00ebria, mjerimi, q\u00eb zgjati p\u00ebr 50 vjet me radh\u00eb.<\/p>\n N\u00eb vitin 1956 Kapidani Ndue Gjonmarku hap familje t\u00eb re, duke u martuar me zonjush\u00ebn romane Maria Teresa Agustini, nj\u00eb vajz\u00eb e diplomuar n\u00eb gjuh\u00ebt fr\u00ebngjisht dhe anglisht n\u00eb Universitetin Internacional \u201cPRO DEO\u201d n\u00eb Rom\u00eb.<\/p>\n \u00c7ifti i ri do t\u00eb g\u00ebzohet me lindjen e tre vajzave Kristina, Bardha, Aleksandra dhe Gjoni djali i vet\u00ebm, q\u00eb ruan emrin e gjyshit t\u00eb vet shum\u00eb t\u00eb mir\u00ebnjohurit Kapidanit Gjon Marka Gjonit.<\/p>\n Kapidan Ndue u interesua qysh n\u00eb fillim t\u00eb shkolloj\u00eb f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb t\u00eb gjitha nivelet. K\u00ebshtu vajzat dhe djali mbasi p\u00ebrfundojn\u00eb shkoll\u00ebn e mesme, ndjekin dhe p\u00ebrfundojn\u00eb me rezultate shum\u00eb t\u00eb larta kolegjet m\u00eb t\u00eb njohura n\u00eb ShBA.<\/p>\n Me vdekjen e prind\u00ebrve t\u00eb gruas s\u00eb Kapedanit dhe t\u00eb babait t\u00eb tij Kapidanit Gjon Marka Gjoni, n\u00eb vitin 1966, familja e tij emigrojn\u00eb n\u00eb ShBA. Edhe k\u00ebtu fillon nj\u00eb etap\u00eb e re e l\u00ebvizjes antikomuniste, ku aktiviteti i tij zgjerohet dhe respekti p\u00ebr kontributin e tij rritet edhe m\u00eb shum\u00eb kur zgjidhet si Kryetar i Blokut dhe p\u00ebr vet\u00eb faktin tjet\u00ebr, se ai tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb trash\u00ebgimtar i Der\u00ebs si Kapidan i Mirdit\u00ebs, krenari dhe nder t\u00eb cil\u00ebn e mbajti deri n\u00eb mosh\u00ebn 97-vjecare ku ai kaloi n\u00eb amshim.<\/p>\n N\u00eb New York Kapidani humb bashk\u00ebshorten, dhimbje e cila, nuk e mposht n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr komunizmit. Veprimtaria e Kapidanit \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e madhe me shkrime publicistike n\u00eb organet zyrtare t\u00eb Blokut, gazetat: \u201cL\u2019Albanie Libre\u201d dhe \u201cLajm\u00ebtari i t\u00eb M\u00ebrguemit\u201d, q\u00eb asokohe botoheshin n\u00eb New York dhe Rome.<\/p>\n Famlja do t\u00eb ruaj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie shum\u00eb t\u00eb mira me klerik\u00ebt katolik\u00eb shqiptar\u00eb n\u00eb emigracion, nj\u00eb tradit\u00eb e trash\u00ebguar edhe nga t\u00eb par\u00ebt e k\u00ebsaj Dere brez mbas brezi dhe shekuj pas shekujve n\u00eb Mirdit\u00eb.<\/p>\n K\u00ebshtu qysh n\u00eb Itali, ruajti lidhje t\u00eb ngushta me atdhetar\u00ebt e antikomunist\u00ebt konseguent\u00eb, studiesin e meshtarin e palodhur n\u00eb \u201cFe-Atdhe e P\u00ebrparim\u201d At Daniel Gjecaj OFM dhe bashk\u00ebvendasin e bashkemigrantin, klerikun e nderuar n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb komunitetin shqiptaro-amerikan, nacionalistin e madh, q\u00eb luftoi me pushk\u00eb e pend\u00eb, themeluesin e Kish\u00ebs s\u00eb par\u00eb shqiptare n\u00eb ShBA, t\u00eb nderuarin e respektuarin Dr. Mons. Zef Oroshin (1912-1989).<\/p>\n Gjat\u00eb k\u00ebtyre viteve, ai po merret me sakt\u00ebsimin e disa interpretimeve t\u00eb gabuara, q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb gjat\u00eb koh\u00ebve t\u00eb ndryshme vepr\u00ebs s\u00eb At Shtjefen Kryeziu Gjecovit me titull: \u201cKanuni i Lek\u00eb Dukagjinit\u201d, t\u00eb cilin e ka n\u00eb dor\u00ebshkrim dhe shum\u00eb dor\u00ebshkrime t\u00eb tjera q\u00eb priten s\u00eb shpejti t\u00eb dalin n\u00eb botim. Fryt i k\u00ebtyre hulumtimeve serioze \u00ebsht\u00eb edhe botimi n\u00eb vitin 2002 n\u00eb New York t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb par\u00eb me titull kuptimplot\u00eb: \u201cMirdita Dera e Gjomarkut Kanuni\u201d.<\/p>\n Ajo q\u00eb m\u00eb nxiti si shtys\u00eb, qysh n\u00eb fillim edhe t\u00eb vet\u00eb titullit t\u00eb shkrimit tim: \u201cMirdita krenaria dhe lavdia e dinastis\u00eb s\u00eb Der\u00ebs t\u00eb Kapidanit\u201d, \u00ebsht\u00eb vet\u00eb historia e pasur e Mirdit\u00ebs dhe Der\u00ebs s\u00eb Kapidanit bijt\u00eb e nderuar t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs njeri mbas tjetrit b\u00ebn\u00eb nj\u00eb epok\u00eb t\u00eb lavdishme gjat\u00eb shekujve. Ata s\u00ebbashku plot\u00ebsojn\u00eb njeri-tjetrin dhe jan\u00eb dy an\u00eb t\u00eb s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs medalje t\u00eb \u00e7muar n\u00eb xherdanin e pasur t\u00eb historis\u00eb s\u00eb popullit shqiptar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Tom\u00eb Mrijaj New York, 4 Janar 2011 Dit\u00ebn e marte, me 4 Janar 2011, n\u00eb Spitalin \u201cNorth Shore\u201d Forest Hills, Queens New York, n\u00eb mosh\u00ebn 97-vje\u00e7are (n\u00eb or\u00ebn 11:00 nat\u00ebs), u nda nga jeta Kapidani i Mirdit\u00ebs Ndue Gjomarku, i rrethuar nga familja, v\u00ebllai Kapidan Nikoll\u00eb Gjonmarku, djali Gjoni dhe vajzat: Kristina, Bardha dhe Aleksandra. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5618","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"\n
\nNew York, 4 Janar 2011<\/em><\/p>\n