{"id":5558,"date":"2011-01-06T21:02:50","date_gmt":"2011-01-06T20:02:50","guid":{"rendered":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/?p=5558"},"modified":"2011-01-06T21:02:50","modified_gmt":"2011-01-06T20:02:50","slug":"helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/","title":{"rendered":"Helena Kadare deklarat\u00eb dashurie nj\u00eb shkrimtari t\u00eb zymt\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-5559\" title=\"Elena Kadare\" src=\"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/elena_kadare.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" \/><br \/>\nNga: <strong>JEAN-LOUIS GOURAUD <\/strong><\/p>\n<p>Ka deklarata dashurie q\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb disa rreshta, madje disa fjal\u00eb. Ajo q\u00eb Helena Kadare i adreson sot bashk\u00ebshortit t\u00eb saj, shkrimtarit t\u00eb shquar shqiptar, \u00ebsht\u00eb kaq e gjer\u00eb, saq\u00eb nuk e ka t\u00eb leht\u00eb t\u00eb shpalos\u00eb gjith\u00e7ka, madje edhe n\u00eb shtat\u00ebqind e pes\u00ebdhjet\u00eb faqet e dendura t\u00eb nj\u00eb libri q\u00eb sapo \u00ebsht\u00eb botuar n\u00ebn nj\u00eb titull t\u00eb bukur &#8211; huazuar nga nj\u00eb poezi e bashk\u00ebshortit t\u00eb saj &#8211; &#8220;Koh\u00eb e pamjaftueshme&#8221;. (<em>Fayard<\/em>)<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb ky lib\u00ebr nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb deklarat\u00eb dashurie: ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrjetim i gjith\u00eb jet\u00ebs s\u00eb nj\u00eb \u00e7ifti &#8211; gati nj\u00eb gjysm\u00ebshekull &#8211; gjith\u00eb jeta e marr\u00ebdh\u00ebnieve intime me nj\u00eb njeri t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. I ve\u00e7ant\u00eb, q\u00eb nuk do t\u00eb thot\u00eb i p\u00ebrsosur.<\/p>\n<p>P\u00ebrkushtimi q\u00eb ka Helena p\u00ebr bashk\u00ebshortin e saj nuk \u00ebsht\u00eb i verb\u00ebr. Ismail Kadare, edhe pse \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gjeni, autor i nj\u00eb vepre nd\u00ebrmjet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishmeve t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bot\u00ebrore t\u00eb shekullit XX, ai nuk \u00ebsht\u00eb pa t\u00eb meta. S\u00eb pari, nj\u00eb karakter i v\u00ebshtir\u00eb: i paparashikuesh\u00ebm, i \u00e7uditsh\u00ebm, i mbyllur. Kur ai ia beh p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb familjen e asaj q\u00eb do t\u00eb b\u00ebhet gruaja e tij, p\u00ebr shembull, kjo e fundit d\u00ebshmon (faqe 85): &#8220;Si t\u00eb kishte mbartur me vete nj\u00eb er\u00eb t\u00eb akullt, prania e tij e ngriu atmosfer\u00ebn&#8221;.<\/p>\n<p>Shpesh i ftoht\u00eb, ai nuk \u00ebsht\u00eb gjithnj\u00eb gazmor: por ai do t\u00eb kishte nj\u00eb temperament t\u00eb gjall\u00eb, t\u00eb till\u00eb e zbulon Helena nd\u00ebrsa tregon p\u00ebr vitet kur i riu Kadare ndodhej me studime n\u00eb Institutin &#8216;Gorki&#8217;, n\u00eb Mosk\u00eb.<\/p>\n<p>Duke lexuar librin e saj, ne pyesim her\u00eb-her\u00eb: si ka mundur q\u00eb dashuria me nj\u00eb tip kaq t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, t\u00eb vazhdoj\u00eb kaq gjat\u00eb? Sepse ajo \u00ebsht\u00eb fisnike. Ajo nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb viktim\u00eb mashtrimi, larg k\u00ebsaj, ajo \u00ebsht\u00eb e informuar mir\u00eb, \u00ebsht\u00eb e vet\u00ebdijshme, por ajo fal. Inteligjente, ajo di t\u00eb vler\u00ebsoj\u00eb si\u00e7 duhet vler\u00ebn e cil\u00ebsive t\u00eb bashk\u00ebshortit t\u00eb saj gjenial, n\u00eb krahasim me t\u00eb cilat, huqet e tij t\u00eb vogla e t\u00eb m\u00ebdha nuk llogariten aspak.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr kujtimesh, Helena Kadare jep nj\u00eb prov\u00eb jo vet\u00ebm t\u00eb nj\u00eb aft\u00ebsie t\u00eb madhe p\u00ebr t\u00eb falur, por gjithashtu edhe t\u00eb nj\u00eb aft\u00ebsie t\u00eb madhe p\u00ebr t\u00eb admiruar. Bashk\u00ebshorti i saj, natyrisht vepra e tij, mendimet, d\u00ebshirat, idet\u00eb dhe projektet e tij &#8211; madje dhe \u00ebndrrat e tij, q\u00eb ajo i mban sh\u00ebnim me kujdes (faqja 174, p\u00ebr shembull), apo skicimet e veprave t\u00eb tij, q\u00eb ajo i koleksionon me dashuri (ve\u00e7an\u00ebrisht faqja 301). Por, gjithashtu edhe bot\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn jeton, dhe njer\u00ebzit q\u00eb ajo takon. Ajo mahnitet nga \u00e7ka i ndodh asaj, nj\u00eb vajze adoleshente nga nj\u00eb qytet i Shqip\u00ebris\u00eb, e sht\u00ebn\u00eb shum\u00eb pas poezis\u00eb, q\u00eb do t\u00eb kishte dashur t\u00eb vijonte nj\u00eblloj rrug\u00ebn e let\u00ebrsis\u00eb, n\u00ebse hija gjigante e bashk\u00ebshortit nuk do ta kishte bindur t\u00eb b\u00ebhej shoqja, bashk\u00ebshortja, e besuara e nj\u00eb prej shkrimtar\u00ebve m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb shekullit.<\/p>\n<p>E ka b\u00ebr\u00eb ngaq\u00eb iu bind zgjedhjes s\u00eb saj? Jo t\u00ebr\u00ebsisht: e angazhuar pas nj\u00eb bashk\u00ebshorti t\u00eb trazuar, t\u00eb nd\u00ebrlikuar, gjith\u00ebpushtues, Helena Kadare ka gjetur megjithat\u00eb energji p\u00ebr t\u00eb shkruar disa libra &#8211; n\u00eb t\u00eb cil\u00ebt nj\u00eb roman i bukur, q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkthyer n\u00eb fr\u00ebngjisht: &#8220;Nj\u00eb grua nga Tirana&#8221;. (Stock, 1995) Pa folur p\u00ebr lindjen e atyre q\u00eb ajo i konsideron si kryeveprat e saj t\u00eb v\u00ebrteta: dy vajzat, Gresa dhe Besiana, prej t\u00eb cilave na p\u00ebrcillen n\u00eb p\u00ebrmbledhjen e saj t\u00eb kujtimeve disa anekdota shum\u00eb t\u00eb k\u00ebndshme, si kjo (faqe 213): n\u00eb vitet gjasht\u00ebdhjet\u00eb, p\u00ebr shqiptar\u00ebt, &#8220;udh\u00ebtimet n\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb huaj ishin nj\u00eb ngjarje kaq e pazakonshme, saq\u00eb me k\u00ebt\u00eb rast, gjith\u00eb familja shkonte n\u00eb aeroport p\u00ebr t\u00eb shoq\u00ebruar udh\u00ebtarin&#8221;.<\/p>\n<p>Nj\u00eb dit\u00eb, Helena dhe vajza e saj m\u00eb e madhe e shoq\u00ebrojn\u00eb Ismail Kadaren\u00eb, q\u00eb ishte i ftuar p\u00ebr t\u00eb shkuar n\u00eb Vietnam. &#8220;M\u00eb kujtohet, tregon ajo, q\u00eb duke mbajtur Gres\u00ebn p\u00ebr dore, me kokat e ngritura p\u00ebr t\u00eb par\u00eb avionin gjigant q\u00eb ngjitej n\u00eb qiell, kur ai kishte arritur lart\u00ebsit\u00eb dhe dukej tashm\u00eb si nj\u00eb trumcak, Gresa, e tmerruar, u kthye nga un\u00eb p\u00ebr t\u00eb m\u00eb th\u00ebn\u00eb: Po tani ku rri babi?&#8221;.<\/p>\n<p>Shihet qart\u00eb: Helena ka nj\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb dukshme p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebfyer histori, p\u00ebr t&#8217;u kredhur n\u00eb kujtimet e saj, dhe jep nj\u00eb prov\u00eb t\u00eb plot\u00eb t\u00eb nj\u00eb talenti t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb.<\/p>\n<p>Por interesi kryesor i librit t\u00eb saj nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb grumbullim anekdotash, sado me shije e t\u00eb kripura q\u00eb t\u00eb jen\u00eb ato. Interesi shum\u00eb i madh dhe shum\u00eb i gjer\u00eb i k\u00ebsaj vepre \u00ebsht\u00eb, q\u00eb ajo na zhyt n\u00eb nj\u00eb realitet shpesh tragjik t\u00eb krijimit letrar, posa\u00e7\u00ebrisht kur ai kryhet, madje &#8211; dhe ky \u00ebsht\u00eb paradoksi i madh &#8211; kur ai lind n\u00eb nj\u00eb kontekst kaq t\u00eb tmerrsh\u00ebm, si\u00e7 ishte diktatura komuniste n\u00eb Shqip\u00ebri, e koh\u00ebs s\u00eb Enver Hoxh\u00ebs. Nj\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi shum\u00eb e madhe e k\u00ebsaj vepre \u00ebsht\u00eb ndihma q\u00eb ajo na jep p\u00ebr t\u00eb zbuluar nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb asaj q\u00eb ne e quajm\u00eb misteri Kadare. Q\u00eb mendimi i tij, n\u00ebse s&#8217;\u00ebsht\u00eb misterioz, m\u00eb s\u00eb paku \u00ebsht\u00eb kompleks, k\u00ebt\u00eb e d\u00ebshmon qart\u00eb e gjith\u00eb vepra e tij &#8211; nj\u00eb shum\u00ebsi romanesh dhe esesh, m\u00eb tep\u00ebr se nj\u00ebzet mije faqe t\u00eb botuara, pa llogaritur sh\u00ebnimet e panum\u00ebrta, sinopset dhe korrespodenc\u00ebn e pabotuar.<\/p>\n<p>Por k\u00ebsaj i shtohet nj\u00eb enigm\u00eb tjet\u00ebr, politike, filozofike e letrare nj\u00ebkoh\u00ebsisht, q\u00eb, nj\u00eb eseist rus, A. J. Roussakov (cituar nga Helena n\u00eb faqen 189), e ka p\u00ebrmbledhur n\u00eb nj\u00eb fraz\u00eb: &#8220;Kadare shpalos nj\u00ebkoh\u00ebsisht tiparet e shkrimtarit m\u00eb t\u00eb madh zyrtar dhe ato t\u00eb m\u00eb t\u00eb madhit shkrimtar disident t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb&#8221;. \u00cbsht\u00eb ky ambiguitet, pa dyshim q\u00eb deri tani e ka p\u00ebrmbajtur jurin\u00eb e Nobelit, p\u00ebr t&#8217;i dh\u00ebn\u00eb atij m\u00eb n\u00eb fund \u00e7mimin e famsh\u00ebm, p\u00ebr t\u00eb cilin ai ka qen\u00eb shpesh kandidat.<\/p>\n<p>A ishte Kadare nj\u00eb shkrimtar antikomunist n\u00eb nj\u00eb regjim komunist? Helena propozon m\u00eb par\u00eb termin &#8220;a-komunist&#8221;. Kund\u00ebrshtar\u00ebt e tij si brenda ashtu dhe jasht\u00eb, kan\u00eb besuar t\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb mundur p\u00ebrcaktimin e Ismail Kadares\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb kund\u00ebrtave: kur ai botoi romanin &#8220;Koncerti&#8221;, kujton Helena (faqe 214) &#8220;e qortuan at\u00eb se ishte anti-kinez. P\u00ebr shkak t\u00eb romanit &#8220;Gjenerali i ushtris\u00eb s\u00eb vdekur&#8221;, at\u00eb e trajtuan si anti-italian. P\u00ebr shkak t\u00eb romaneve t\u00eb tjer\u00eb si anti-turk. P\u00ebr shkak t\u00eb romanit &#8220;Dimri i vetmis\u00eb s\u00eb madhe&#8221;, si anti-rus. Anti-jugosllav, kjo vet\u00ebkuptohej p\u00ebr shkak t\u00eb Kosov\u00ebs, por ashtu si\u00e7 e ka v\u00ebn\u00eb re ai vet\u00eb, at\u00eb e kan\u00eb cil\u00ebsuar mbi t\u00eb gjitha si antishqiptar&#8221;!<\/p>\n<p>P\u00ebrgjigjja m\u00eb e mir\u00eb ndaj gjith\u00eb k\u00ebtyre akuzave \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb nga vet\u00eb Kadare dhe, ashtu si\u00e7 rr\u00ebfen gruaja e tij (faqe 292), ai nuk e ka konsideruar veten kurr\u00eb as si nj\u00eb shkrimtar zyrtar e as si nj\u00eb shkrimtar disident, por thjesht, nj\u00eb shkrimtar. Kjo nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb piruet\u00eb e thjesht\u00eb apo nj\u00eb formul\u00eb e shkath\u00ebt. Kadare nuk e p\u00ebrdor kurr\u00eb k\u00ebt\u00eb shprehje pa u thelluar. Ai ka nj\u00eb ide tep\u00ebr t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr rolin e shkrimtarit n\u00eb shoq\u00ebri. Ai e vendos shum\u00eb lart p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e k\u00ebtij t\u00eb fundit, dhe akoma m\u00eb lart pushtetin e let\u00ebrsis\u00eb.<\/p>\n<p>Duke mos pasur kurrfar\u00eb dyshimi p\u00ebr vendin e tij personal n\u00eb linj\u00ebn e shkrimtar\u00ebve m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj, Homer, Dante, Shekspir, Dostojevski, Ismail Kadare shfaq duksh\u00ebm nj\u00ebkoh\u00ebsisht modestin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe dhe jomodestin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe, duke refuzuar, p\u00ebr shembull, pas rr\u00ebzimit t\u00eb komunizmit n\u00eb Shqip\u00ebri, q\u00eb t\u00eb merrte postin e Presidentit t\u00eb Republik\u00ebs. Atyre q\u00eb ia propozuan k\u00ebt\u00eb post, Kadare iu p\u00ebrgjigj, se ndihej i paaft\u00eb p\u00ebr ushtrimin e k\u00ebtij posti, sepse duke qen\u00eb shkrimtar, &#8220;\u00ebsht\u00eb m\u00ebsuar t\u00eb punoj\u00eb vet\u00ebm, pa d\u00ebgjuar e pa u k\u00ebshilluar me ask\u00ebnd&#8221;. Shkurt, p\u00ebrfundon ai me nj\u00eb humor acid, q\u00eb p\u00ebr t\u00eb \u00ebsht\u00eb i zakonsh\u00ebm, &#8220;shkrimtari \u00ebsht\u00eb detyrimisht i nj\u00eb natyre intolerante, pra, pak i pajtuesh\u00ebm me demokracin\u00eb!&#8221;.<\/p>\n<p>Rr\u00ebfyer nga Helena (faqe 205), kjo v\u00ebrejtje thot\u00eb shum\u00eb p\u00ebr kompleksitetin e njeriut t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb saj. P\u00ebr ta p\u00ebrcaktuar m\u00eb mir\u00eb k\u00ebt\u00eb gj\u00eb, nj\u00eb anekdot\u00eb tjet\u00ebr meriton t\u00eb citohet ende. Gjat\u00eb nj\u00eb darke, nj\u00eb ambasador i b\u00ebn Kadares\u00eb nj\u00eb nga ato pyetje q\u00eb ai nuk i ka fort p\u00ebr zem\u00ebr, t\u00eb llojit: &#8220;\u00c7far\u00eb po shkruani n\u00eb k\u00ebt\u00eb moment&#8221;, &#8220;\u00c7far\u00eb po shkruaj? &#8211; p\u00ebrgjigjet Kadare. Un\u00eb jam duke b\u00ebr\u00eb m\u00eb par\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn: jam duke zhb\u00ebr\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr&#8221;. Me shijen e paradoksit q\u00eb e karakterizon at\u00eb, ai deklaron, rr\u00ebfen Helena, (faqe 300) q\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, &#8220;shkat\u00ebrrimi i veprave q\u00eb nuk meritojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb t\u00eb shkruara \u00ebsht\u00eb ndoshta misioni kryesor i shkrimtarit&#8221;.<\/p>\n<p>Duke shpalosur k\u00ebshtu episode zbuluese t\u00eb shumta, madje zbulime t\u00eb shumta, si dhe gj\u00ebra t\u00eb reja, t\u00eb panjohura t\u00eb mjeshtrit dhe bashk\u00ebshortit t\u00eb saj, libri i Helena Kadares\u00eb \u00ebsht\u00eb jo vet\u00ebm nj\u00eb d\u00ebshmi e dor\u00ebs s\u00eb par\u00eb mbi krijimin e nj\u00eb vepre me r\u00ebnd\u00ebsi universale, por gjithashtu nj\u00eb homazh i bukur p\u00ebr mjaft miq\u00ebsi t\u00eb bukura, t\u00eb atilla si ajo shum\u00eb e merituar, q\u00eb \u00e7ifti Kadare shfaq p\u00ebr Claude Durand-in, i cili ka qen\u00eb p\u00ebr ta, shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se nj\u00eb botues i mir\u00ebfillt\u00eb: nj\u00eb i besuar, nj\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtor, nj\u00eb interpretues, nj\u00eb p\u00ebrkthyes, nj\u00eb mik i sinqert\u00eb, kurajoz dhe pa interes.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb ansamb\u00ebl t\u00eb gjer\u00eb q\u00ebndron sidoqoft\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e vog\u00ebl e misterit. Nd\u00ebrmjet ekstravagancave t\u00eb sjelljes s\u00eb bashk\u00ebshortit t\u00eb saj gjenial \u00ebsht\u00eb nj\u00ebra, p\u00ebr shembull, q\u00eb Helena e l\u00eb t\u00eb pashpjeguar: &#8220;Gjat\u00eb nj\u00eb periudhe t\u00eb shkurt\u00ebr, Ismaili ishte i joshur mbas kuajve&#8221;, shkruan ajo (faqe 705), pa shpalosur as arsyen m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl p\u00ebr k\u00ebt\u00eb interesim t\u00eb papritur. Un\u00eb jam i lumtur t\u00eb ofroj k\u00ebtu, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfunduar, nj\u00eb ndihmes\u00eb personale n\u00eb sqarimin e enigm\u00ebs.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 Claude Durand, Ismail Kadare mund t\u00eb ishte gjithnj\u00eb i sigurt mbi besnik\u00ebrin\u00eb e pathyeshme t\u00eb disa miqve francez\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, n\u00eb at\u00eb t\u00eb nj\u00eb poeti, Anatole Bisk, i njohur m\u00eb tep\u00ebr me emrin Alain Bosquet (vdekur m\u00eb 1998). Po ashtu, romancier, eseist, kritik, Bosquet ishte i apasionuar pas garave t\u00eb hipizmit. Shum\u00eb her\u00eb ai arriti ta bind\u00eb mikun e tij shqiptar q\u00eb ta shoq\u00ebroj\u00eb at\u00eb n\u00eb hipodrom (gj\u00eb q\u00eb e konfirmon Helena n\u00eb librin e saj, n\u00eb faqen 574), pa mb\u00ebrritur megjithat\u00eb q\u00eb t\u00eb nxis\u00eb te Kadareja nj\u00eb pasion t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb.<\/p>\n<p>Helena rr\u00ebfen gjithashtu (faqe 408) q\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr nga miqt\u00eb e tyre t\u00eb m\u00ebdhenj, aktori Michel Piccoli, i ka ftuar shpesh n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tij n\u00eb Normandi, ku &#8220;kuajt e bukur dhe madh\u00ebshtor\u00eb ishin kashaisur dhe ushqyer me kujdes n\u00eb stallat e tyre&#8221;. Por edhe atje spektakli nuk ngjalli shum\u00eb entuziaz\u00ebm te Kadare.<\/p>\n<p>Jo, p\u00ebrgjegj\u00ebsi i v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr manin\u00eb e tij t\u00eb shkurt\u00ebr hipike, \u00ebsht\u00eb autori i k\u00ebtyre radh\u00ebve! Nj\u00eb dit\u00eb, n\u00eb fakt, Kadare m\u00eb tregoi nj\u00eb histori t\u00eb jasht\u00ebzakonshme: N\u00eb koh\u00ebn e diktatur\u00ebs s\u00eb Enver Hoxh\u00ebs, nj\u00eb kund\u00ebrshtar i regjimit u arrestua dhe u d\u00ebnua. N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb d\u00ebnimi t\u00eb ndihej m\u00eb mir\u00eb, bashk\u00eb me t\u00eb deportuan dhe kalin e bukur q\u00eb ai zot\u00ebronte: kafsh\u00ebn e degdis\u00ebn n\u00eb nj\u00eb ferm\u00eb, ku iu n\u00ebnshtrua gjithashtu pun\u00ebve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda. Kjo histori (e v\u00ebrtet\u00eb) m\u00eb entuziazmoi deri n\u00eb at\u00eb pik\u00eb, saq\u00eb p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb nuk pushova s\u00eb qepuri Ismail Kadares\u00eb, derisa ai e tregoi at\u00eb n\u00eb nj\u00eb tekst, t\u00eb cilin m\u00eb pas un\u00eb e botova. E botova un\u00eb. K\u00ebsisoj arrita nj\u00eb p\u00ebrfitim nga kjo \u00e7\u00ebshtje. Ky tekst ndodhet n\u00eb librin tim, &#8220;Kali, kafsh\u00eb politike&#8221;, (<em>Favre, 2009<\/em>)<\/p>\n<p>Disa vite m\u00eb par\u00eb pata marr\u00eb nga ai nj\u00eb tjet\u00ebr tekst t\u00eb vog\u00ebl p\u00ebr lavdin\u00eb e kalit, n\u00eb t\u00eb cilin, Kadare jep edhe nj\u00ebher\u00eb prov\u00ebn e gjenis\u00eb s\u00eb tij. N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb m\u00eb kall\u00ebzonte konsiderata banale mbi bukurin\u00eb e k\u00ebsaj kafshe ose mbi sh\u00ebrbimet e m\u00ebdha q\u00eb ajo i ka b\u00ebr\u00eb njeriut, Kadare pyet: &#8220;\u00c7far\u00eb do t\u00eb ndodhte n\u00ebse papritur, kuajt &#8211; d\u00ebshmitar\u00eb, t\u00eb qet\u00eb t\u00eb t\u00eb gjitha mbrapshtive njer\u00ebzore &#8211; t\u00eb fillonin t\u00eb flisnin? &#8220;Kjo do t\u00eb ishte sigurisht nj\u00eb fatkeq\u00ebsi shum\u00eb e madhe p\u00ebr njer\u00ebzimin&#8221;, formulon ai me nj\u00eb ton epik dhe solemn nj\u00ebkoh\u00ebsisht, ton q\u00eb karakterizon nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb tij.<\/p>\n<p><em>Marr\u00eb nga revista e p\u00ebrmuajshme franceze &#8220;La revue&#8221;<br \/>\nP\u00ebrktheu Fatmir Alimani<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga: JEAN-LOUIS GOURAUD Ka deklarata dashurie q\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb disa rreshta, madje disa fjal\u00eb. Ajo q\u00eb Helena Kadare i adreson sot bashk\u00ebshortit t\u00eb saj, shkrimtarit t\u00eb shquar shqiptar, \u00ebsht\u00eb kaq e gjer\u00eb, saq\u00eb nuk e ka t\u00eb leht\u00eb t\u00eb shpalos\u00eb gjith\u00e7ka, madje edhe n\u00eb shtat\u00ebqind e pes\u00ebdhjet\u00eb faqet e dendura t\u00eb nj\u00eb libri q\u00eb sapo \u00ebsht\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,7],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5558","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj","7":"category-letersi"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Helena Kadare deklarat\u00eb dashurie nj\u00eb shkrimtari t\u00eb zymt\u00eb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Helena Kadare deklarat\u00eb dashurie nj\u00eb shkrimtari t\u00eb zymt\u00eb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nga: JEAN-LOUIS GOURAUD Ka deklarata dashurie q\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb disa rreshta, madje disa fjal\u00eb. Ajo q\u00eb Helena Kadare i adreson sot bashk\u00ebshortit t\u00eb saj, shkrimtarit t\u00eb shquar shqiptar, \u00ebsht\u00eb kaq e gjer\u00eb, saq\u00eb nuk e ka t\u00eb leht\u00eb t\u00eb shpalos\u00eb gjith\u00e7ka, madje edhe n\u00eb shtat\u00ebqind e pes\u00ebdhjet\u00eb faqet e dendura t\u00eb nj\u00eb libri q\u00eb sapo \u00ebsht\u00eb [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-01-06T20:02:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/elena_kadare.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"Helena Kadare deklarat\u00eb dashurie nj\u00eb shkrimtari t\u00eb zymt\u00eb\",\"datePublished\":\"2011-01-06T20:02:50+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\\\/\"},\"wordCount\":2249,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/fjala.shkoder.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2011\\\/01\\\/elena_kadare.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Let\u00ebrsi\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\\\/\",\"name\":\"Helena Kadare deklarat\u00eb dashurie nj\u00eb shkrimtari t\u00eb zymt\u00eb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/fjala.shkoder.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2011\\\/01\\\/elena_kadare.jpg\",\"datePublished\":\"2011-01-06T20:02:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/fjala.shkoder.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2011\\\/01\\\/elena_kadare.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/fjala.shkoder.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2011\\\/01\\\/elena_kadare.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Helena Kadare deklarat\u00eb dashurie nj\u00eb shkrimtari t\u00eb zymt\u00eb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Helena Kadare deklarat\u00eb dashurie nj\u00eb shkrimtari t\u00eb zymt\u00eb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Helena Kadare deklarat\u00eb dashurie nj\u00eb shkrimtari t\u00eb zymt\u00eb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"Nga: JEAN-LOUIS GOURAUD Ka deklarata dashurie q\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb disa rreshta, madje disa fjal\u00eb. Ajo q\u00eb Helena Kadare i adreson sot bashk\u00ebshortit t\u00eb saj, shkrimtarit t\u00eb shquar shqiptar, \u00ebsht\u00eb kaq e gjer\u00eb, saq\u00eb nuk e ka t\u00eb leht\u00eb t\u00eb shpalos\u00eb gjith\u00e7ka, madje edhe n\u00eb shtat\u00ebqind e pes\u00ebdhjet\u00eb faqet e dendura t\u00eb nj\u00eb libri q\u00eb sapo \u00ebsht\u00eb [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2011-01-06T20:02:50+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/elena_kadare.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"Helena Kadare deklarat\u00eb dashurie nj\u00eb shkrimtari t\u00eb zymt\u00eb","datePublished":"2011-01-06T20:02:50+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/"},"wordCount":2249,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/elena_kadare.jpg","articleSection":["Artikuj","Let\u00ebrsi"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/","name":"Helena Kadare deklarat\u00eb dashurie nj\u00eb shkrimtari t\u00eb zymt\u00eb - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/elena_kadare.jpg","datePublished":"2011-01-06T20:02:50+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/#primaryimage","url":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/elena_kadare.jpg","contentUrl":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/elena_kadare.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/helena-kadare-deklarate-dashurie-nje-shkrimtari-te-zymte\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Helena Kadare deklarat\u00eb dashurie nj\u00eb shkrimtari t\u00eb zymt\u00eb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5558","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5558"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5558\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}