{"id":5400,"date":"2013-12-29T08:38:09","date_gmt":"2013-12-29T07:38:09","guid":{"rendered":"http:\/\/fjala.info\/?p=5400"},"modified":"2013-12-29T08:38:09","modified_gmt":"2013-12-29T07:38:09","slug":"nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/","title":{"rendered":"Nikoll\u00eb Mrijaj (1911-1999) &#8211; intelektual, atdhetar e kuvendar i odave t\u00eb burrave"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Tom\u00eb Mrijaj\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/tome_mrijaj.jpg\" width=\"200\" \/><strong>Tom\u00eb Mrijaj<\/strong>, <em>New York<\/em><\/p>\n<p>Fillimi shek. XX dhe fundi i tij, n\u00eb analet e historis\u00eb s\u00eb popullit ton\u00eb, kan\u00eb mbetur si ngjarje t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb zgjimit t\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebs komb\u00ebtare, plot luftra e p\u00ebrpjekje t\u00eb pareshtura p\u00ebr liri dhe pavar\u00ebsi.<br \/>\nIshte viti 1911, kur m\u00eb 6 Prill, nacionalist\u00ebt shqiptar\u00eb, t\u00eb udh\u00ebhequr nga trimi i maleve kreshnike t\u00eb Hotit e Grud\u00ebs Ded\u00eb Gjon Luli, n\u00eb maj\u00eb t\u00eb Bratil\u00ebs s\u00eb De\u00e7iqit, ngrit\u00ebn flamurin e Gjergj Kastriotit, pas nj\u00eb rob\u00ebrie t\u00eb gjat\u00eb 5 shekullore t\u00eb kolonizator\u00ebve osman\u00eb.<br \/>\nNgjarjet vijn\u00eb nj\u00ebra mbas tjetr\u00ebs. K\u00ebshtu dy vjet m\u00eb von\u00eb, m\u00eb 1913, Dardania e lasht\u00eb (sot Kosova), shk\u00ebputet nga trungu am\u00eb dhe trojet etnike shqiptare, do t\u00eb cop\u00ebtohen padrejt\u00ebsisht, kur f\u00ebmija Nikoll\u00eb, sapo kishte m\u00ebsuar fjal\u00ebt e para n\u00eb gjuh\u00ebn e n\u00ebn\u00ebs.<img decoding=\"async\" class=\"alignright size-thumbnail wp-image-7236\" title=\"Nikoll\u00eb Mrijaj\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/nikolle_mrijaj.jpg\" width=\"300\" \/><br \/>\nK\u00ebto ndjenja t\u00eb thella atdhetare, ai do t\u2019i marr\u00eb qysh n\u00eb djep nga prind\u00ebrit e tij t\u00eb dashur babai Preni, nj\u00eb intelektual i shquar i koh\u00ebs dhe n\u00ebna e tij Liza, t\u00eb cil\u00ebt s\u00ebbashku, vinin nga familje me nj\u00eb taban t\u00eb hersh\u00ebm me tradita t\u00eb pasura komb\u00ebtare.<br \/>\nAtdhedashuria, q\u00eb u munduan prind\u00ebrit e Nikoll\u00ebs t\u00eb kultivojn\u00eb me pasion tek i biri u ngulit thell\u00eb, q\u00eb nga f\u00ebmij\u00ebria e hershme dhe deri n\u00eb \u00e7lirimin e Kosov\u00ebs n\u00eb vitin 1999, nga nata e gjat\u00eb e sketerr\u00ebs s\u00eb pushtuesve serbosllav\u00eb.<br \/>\nMir\u00ebpo, asnj\u00ebher\u00eb nuk duhet harruar, se kjo ishte karakteristik\u00eb e t\u00eb gjith\u00eb viseve shqiptare, t\u00eb zonave, ku, historia \u00ebsht\u00eb vulosur p\u00ebrmes gryk\u00ebs s\u00eb ngroht\u00eb t\u00eb pushk\u00ebs.<br \/>\nDit\u00ebt do t\u00eb kalojn\u00eb, duke ia l\u00ebn\u00eb vendin muajve dhe vit\u00ebve, q\u00eb n\u00eb koh\u00eb t\u00eb ndryshme t\u00eb kalendarit, kan\u00eb t\u00eb gdhendur me g\u00ebrma t\u00eb arta em\u00ebrat e shum\u00eb figurave t\u00eb shquara t\u00eb Lugut t\u00eb Drinit, nj\u00eb pjes\u00eb e t\u00eb cil\u00ebve i p\u00ebrkasin me dinjitet edhe familjes Mrijaj, gjat\u00eb rrjedhave t\u00eb historis\u00eb, mbasi aty \u00ebsht\u00eb derdhur gjaku i fatosave t\u00eb liris\u00eb, ku, \u00ebsht\u00eb shkruar me pushk\u00eb n\u00eb dor\u00eb lavdia dhe qendresa e pamposhtur heroike e shqiptar\u00ebve.<br \/>\nGjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe hedh shtat edhe i riu en\u00ebrgjik Nikolla, q\u00eb \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmitar i shum\u00eb ngjarjeve n\u00eb Rrafshin e Dukagjnit e m\u00eb gjer\u00eb, t\u00eb cilat, i ka m\u00ebsuar n\u00eb odat e burrave, mbasi babai i tij e merrte gjithkund pran\u00eb vet\u00ebs.<br \/>\nKlika e eg\u00ebr e Beogradit, gjithnj\u00eb k\u00ebrkonte \u00e7\u2019komb\u00ebtarizimin e Kosov\u00ebs, kthimin e saj n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb dyt\u00eb p\u00ebr kolon\u00ebt ardhacak\u00eb serb\u00eb.<br \/>\nSi n\u00eb vegim, tek shfletoj faqet e dhimbshme t\u00eb shkruar p\u00ebr martir\u00ebt dardan\u00eb, m\u00eb parakalojn\u00eb imazhet e mbijeteses s\u00eb popullit tim, q\u00eb mbi gjakun e bijve m\u00eb t\u00eb denj\u00eb, ka shkruar epopen\u00eb e lavdishme t\u00eb historis\u00eb s\u00eb saj, duke e merituar me t\u00eb drejt\u00eb epitetin \u2018Kosova martire\u2019.<\/p>\n<p><strong>Kryetar komune mbas tet\u00eb vitesh\u2026<\/strong><\/p>\n<p>Ajo q\u00eb dua t\u00eb theksoi, qysh n\u00eb fillim, \u00ebsht\u00eb fakti apo p\u00ebrputhja historike e mosh\u00ebs me besimin, q\u00eb kishin vendasit, p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb gjyshit n\u00eb fillim, n\u00eb mosh\u00ebn 20-vje\u00e7are dhe m\u00eb pas babait tim, po n\u00eb k\u00ebt\u00eb mosh\u00eb, detyr\u00ebn e lart\u00eb t\u00eb Kryetarit t\u00eb Komun\u00ebs s\u00eb Zllakuqanit.<br \/>\nK\u00ebsisoj, n\u00eb mosh\u00ebn 20-vje\u00e7are, pas tet\u00eb vitesh t\u00eb kalimit n\u00eb am\u00ebshim t\u00eb babait t\u00eb tij Prenit, detyr\u00ebn zyrtare t\u00eb gjyshit tim e vijon i biri Nikoll\u00eb Mrijaj, duke qen\u00eb nj\u00eb nder m\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb, n\u00eb drejtim t\u00eb Komun\u00ebs s\u00eb Zllakuqanit.<br \/>\nP\u00ebr t\u00eb riun, kishin filluar hallet dhe problemet e komunitetit t\u00eb tij. Ai n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb re, i kishte q\u00ebndruar gjithnj\u00eb pran\u00eb t\u00eb atit, n\u00eb od\u00ebn e burrave dhe p\u00ebrcjell\u00eb me shum\u00eb vem\u00ebndje bashkbisedimet me miqt\u00eb e tij.<br \/>\nK\u00ebsisoj nga babai Preni, im at\u00eb Nikolla, m\u00ebsoi sekretet e pun\u00ebs me popullin, se si duhet t\u00eb sillej, komunikonte dhe t\u00eb respektonte p\u00ebrher\u00eb vot\u00ebn e sovranit, shqet\u00ebsimet, brengat dhe g\u00ebzimet e bashk\u00ebfshatarave t\u00eb tij.<br \/>\nTashm\u00eb jeta e kishte pjekur para kohe, duke e burr\u00ebruar dhe fisnik\u00ebruar gjithnj\u00eb k\u00ebt\u00eb njeri zem\u00ebrbujar.<br \/>\nNikolla f\u00ebmij\u00eb, hapat e para t\u00eb dijes, do t\u2019i marr\u00eb n\u00eb shkoll\u00ebn e Kish\u00ebs n\u00eb Zllakuqan. Asokohe dyert e shkoll\u00ebs s\u00eb par\u00eb shqipe, i kishte hapur meshtari fran\u00e7eskan, martiri At\u00eb Shtjefen Gje\u00e7ovi O.F.M. (1873-1929) n\u00eb vitin 1889.<br \/>\nSi m\u00ebsues t\u00eb par\u00eb, q\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb e m\u00ebsoi n\u00eb gjuh\u00ebn e n\u00ebn\u00ebs abc-n\u00eb, shkrim e k\u00ebndim, ka qen\u00eb fran\u00e7eskani i kulturuar At\u00eb David Pepaj O.F.M.<br \/>\nN\u00eb vitin 1917, gjat\u00eb koh\u00ebs, q\u00eb vepronte n\u00eb Kish\u00ebn e Zllakuqanit, At\u00eb Davidi, mblodhi si bleta pun\u00ebtore f\u00ebmij\u00ebt e fshatrave, p\u00ebr t\u2019u m\u00ebsuar me pasion dhe dashuri rrezet e dij\u00ebs, n\u00eb gjuh\u00ebn e bukur t\u00eb n\u00ebn\u00ebs me shkrim, k\u00ebndim dhe historin\u00eb e popullit shqiptar, duke vijuar udh\u00ebn e dituris\u00eb p\u00ebr femij\u00ebt n\u00eb shkoll\u00eb, n\u00ebn shembullin e intelektualit t\u00eb shquar At\u00eb Shtjef\u00ebn Gje\u00e7ovi O.F.M.<br \/>\nP\u00ebr d\u00ebshir\u00ebn e madhe, q\u00eb kishte babai im p\u00ebr shkoll\u00ebn dhe librat, q\u00eb i ruante si syt\u00eb e ballit, k\u00ebto vlera apo thesare t\u00eb \u00e7muara kombtare, kur mbaronte vitin shkollor, flet edhe libri i botuar koh\u00ebt e fundit, me titull: \u201cFamullia e Zllakuqanit\u201d (1997), shkruar dhe botuar n\u00eb 100-vjetorin e themelimit t\u00eb saj nga meshtari Don Lush Sopi.<br \/>\nK\u00ebshtu babai im, i kishte dhuruar mbas shum\u00eb dekadave, n\u00eb vitin 1997 (p\u00ebraf\u00ebrsisht mbas 90 vjet\u00ebve), Bibliotek\u00ebs s\u00eb Kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Gjon Pag\u00ebzuesit n\u00eb Zllakuqan, nj\u00eb relike shum\u00eb t\u00eb \u00e7muar, t\u00eb cilin e kishte ruajtur me p\u00ebrkujdesje. \u00cbsht\u00eb fjala p\u00ebr nj\u00eb lib\u00ebr, q\u00eb ai kishte m\u00ebsuar asokohe, i cili, mban titullin: \u201cHistorija shejte\u201d (P\u00ebr Shkolla t\u00eb Para t\u00eb Shqypnis, Shkalla e Par\u00eb, Botimi i Tret\u00eb).<br \/>\nP\u00ebr m\u00eb shum\u00eb, n\u00eb librin monografik t\u00eb famullis\u00eb, shkruhet: \u201cLibri \u201cHistorija e Shejte p\u00ebr Shkolla t\u00eb Para t\u00eb Shqypni\u00ebs\u201d, q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr nx\u00ebn\u00ebsit n\u00eb besim feje, gjat\u00eb vit\u00ebve 1916-1919, n\u00eb shkollat shqipe me mjaft kujdes edhe sot e k\u00ebsaj dite e ruan nx\u00ebn\u00ebsi i Pat\u00ebr David Pep\u00ebs, Nikoll\u00eb Mrijaj nga Pataqani.\u201d (Don Lush Sopi, \u201cFamullia e Zllakuqanit\u201d (1997, f.69)<br \/>\nFal\u00eb zgjuar\u00ebsis\u00eb, urt\u00ebsis\u00eb, aft\u00ebsive intelektuale dhe zot\u00ebsis\u00eb, p\u00ebr t\u2019i zgjidhur me kujdes hallet dhe shqet\u00ebsimet e banor\u00ebve, ku, ai punoi me p\u00ebrkushtim, kujtoi se babai im gjat\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij, punoi si n\u00ebpun\u00ebs n\u00eb disa komuna, si: Zllakuqan, Gurrakoc, Istogu (Burimi) dhe Klin\u00eb.<br \/>\nPartia Komuniste Jugosllave e d\u00ebnoi tre her\u00eb me burgim p\u00ebr shkak, se ai nuk iu bind asnj\u00ebher\u00eb urdh\u00ebrave t\u00eb tyre dhe p\u00ebr ket\u00eb disa her\u00eb ia mor\u00ebn librez\u00ebn e partis\u00eb. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb fundit, \u00ebsht\u00eb d\u00ebnuar, kur ai kryente detyr\u00ebn e sekretarit dhe ark\u00ebtarit, n\u00eb nj\u00eb sip\u00ebrmarrje komunale t\u00eb komun\u00ebs s\u00eb Klin\u00ebs me drejtor asokohe Millan Bashanoviqi.<br \/>\nBaba im, asnj\u00ebher\u00eb nuk e deshti k\u00ebt\u00eb librez\u00eb dhe b\u00ebn\u00eb shum\u00eb mir\u00eb, q\u00eb ia mor\u00ebn, p\u00ebr t\u00eb mos ia kthyer m\u00eb.<br \/>\nSipas nj\u00eb shkrimi t\u00eb gazet\u00ebs \u201cPolitika\u201d e Beogradit, t\u00eb vitit 1939, sh\u00ebnohet, se nj\u00eb delegacion shqiptar nga Lugu i Drinit t\u00eb kryesuar nga Pat\u00ebr Tom\u00eb Xhaja, s\u00ebbashku, me Nikoll\u00eb Mrijaj, Adem Dushin (i cili, ishte deputet n\u00eb Parlamentin e ish Jugosllavis\u00eb), Llesh Gjon Lleshi, Uk\u00eb Sahiti, Uk\u00eb Paloka, Mark Duhani, Mark P\u00ebrgjoka dhe Mark Laska, u takuan n\u00eb Beograd me Kryeministrin Dr. Vllatko Ma\u00e7ek. Ky delegacion, kishte ngritur z\u00ebrin e protest\u00ebs, kund\u00ebr kolonizimit serb e malazias n\u00eb k\u00ebto treva dhe p\u00ebr reform\u00ebn e p\u00ebrfolur agrare.<br \/>\nProcesi i gjat\u00eb e i gj\u00ebr\u00eb i kolonizimit t\u00eb trojeve shqiptare, mbas mbarimit t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore (1918), kur nisi t\u00eb formohet shteti jugosllav, filloi s\u00ebrisht faza e kolonizmit me hapa t\u00eb p\u00ebrshpejtuara agresive, n\u00ebn mask\u00ebn e t\u00eb asht\u00ebquajtur\u00ebs Reforma Agrare. (Jusuf Osmani, \u201cL\u00ebnda arkivore p\u00ebr kolonizmin dhe reform\u00ebn agrare n\u00eb Kosov\u00eb\u201d, 1996).<br \/>\nSikurse dihet asokohe, q\u00ebllimi kryesor ishte t\u00eb b\u00ebhet ndryshimi i struktur\u00ebs etnike t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb past\u00ebr t\u00eb Kosov\u00ebs.<br \/>\nIm at\u00eb, me bashk\u00ebvendasit dhe idealist\u00ebt atdhetare asokohe, luftoi shum\u00eb, p\u00ebr t\u00eb ruajtur vlerat e pastra komb\u00ebtare, t\u00eb shprehura n\u00eb shum\u00eb drejtime t\u00eb aktivitetit t\u00eb tij patriotik edhe kur ishte funksionar n\u00eb zyrat e pushtetit lokal, kudo, ku, ai punoi me p\u00ebrkushtim gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs s\u00eb tij.<br \/>\nDihet se qysh nga viti 1912 n\u00eb Kosov\u00eb, filloi zbatimi i projekteve raciste kund\u00ebrshqipatare apo planeve sllavizuese hap pas hapi, p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb k\u00ebsisoj realitet \u00ebndrr\u00ebn e Serbis\u00eb s\u00eb Madhe, t\u00eb projektuar nga Vaso \u00c7ubrallovi\u00e7, Ilia Garashanini, e shum\u00eb shovinist\u00eb ekstremist t\u00eb tjer\u00eb serb, q\u00eb jan\u00eb disa nga autor\u00ebt e platform\u00ebs s\u00eb politik\u00ebs serbe, p\u00ebr shfarosjen dhe fshirjen nga harta e Ballkanit t\u00eb trojeve shqiptare dardane&#8230;<\/p>\n<p><strong>Nikoll\u00eb Mrijaj e Adem Dushi takohen n\u00eb Tiran\u00eb me Ministrin e Arsimit Prof. Ernest Koliqin<\/strong><\/p>\n<p>Nga fundi i vitit 1940, nj\u00eb delegacion nga Lugu i Drinit, i kryesuar nga babai im Nikoll\u00eb Mrijaj, me mikun e tij t\u00eb pandash\u00ebm n\u00eb idealet komb\u00ebtare (aktivisti patriot ish kryetar i Komun\u00ebs n\u00eb Zllakuqan) Adem Dushi, me disa bashk\u00ebvendas t\u00eb tjer\u00eb, si: Llesh Gjon Lleshi, Mark Duhani, Zef Cub P\u00ebrnoka, Mark P\u00ebrgjoka, Mark Lasken etj., u gjenden n\u00eb Tiran\u00eb, n\u00eb zyr\u00ebn e Ministrit t\u00eb Arsimit shkrimtarit Prof. Ernest Koliqit, ku, k\u00ebrkuan gjat\u00eb bashk\u00ebbisedimit, q\u00eb t\u2019u d\u00ebrgojn\u00eb sa m\u00eb shpejt, q\u00eb t\u00eb jet\u00eb e mundur n\u00eb Kosov\u00eb arsimtar\u00eb, p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar shkrim e k\u00ebndim, mbasi politika sllavizuese e Beogradit, p\u00ebr \u00e7\u2019komb\u00ebtarizimin e vendasve autokton ishte shum\u00eb e madhe.<br \/>\nAtdheu yn\u00eb, kishte shum\u00eb nevoj, q\u00eb bijt\u00eb t\u00eb vijonin t\u00eb flisnin gjuh\u00ebn shqipe, e cila gjendej gjithnj\u00eb p\u00ebrball\u00eb presionit dhe asimilimit t\u00eb eg\u00ebr t\u00eb gjuh\u00ebs cirilike sllave.<br \/>\nPas takimit shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, menj\u00ebher\u00eb Prof. Ernest Koliqi, me cil\u00ebsin\u00eb e Ministrit t\u00eb Kultur\u00ebs dhe Arsimit, d\u00ebrgoi Akademik Prof. Rexhep Krasniqin, Mati Logoreci, Prof. Ahmet Gashi, s\u00ebbashku me shum\u00eb profesor\u00eb dhe arsimtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb nga qyteti i Shkodr\u00ebs dhe disa qytete t\u00eb tjera t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, q\u00eb iu p\u00ebrgjigjen nj\u00ebz\u00ebri thirrjes komb\u00ebtare t\u00eb Ministrit.<br \/>\nMendohet, se t\u00eb k\u00ebsaj periudhe jan\u00eb edhe hapja e mbi 200 shkollave n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe n\u00eb Kosov\u00eb, ku, dominon shum\u00eb kontributi i intelektual\u00ebve nga qyteti i Shkodr\u00ebs.<br \/>\nSot, mbas shum\u00eb dekadave, duke rikujtuar ngjarje dhe data nga mesi i shek. XX, natyrsh\u00ebm lind pyetja e drejt\u00eb:<br \/>\nCili ishte shkaku i udh\u00ebtimit t\u00eb delegacionit nga Lugu i Drinit p\u00ebr n\u00eb kryeqytetin e shtetit am\u00eb n\u00eb vjesht\u00ebn e vitit 1940!?<br \/>\nPara disa viteve zbardha dhe botova n\u00eb organet e shtypit n\u00eb vendlindje dhe diaspor\u00eb nj\u00eb tregim t\u00eb Prof. Dr. Rexhep Krasniqit, rr\u00ebfyer n\u00eb zyr\u00ebn e Komitetit \u201cShqipnia e Lir\u00eb\u201d n\u00eb Manhattan New York.<br \/>\nK\u00ebshtu n\u00eb vitin 1982, pas p\u00ebrfundimit me sukses t\u00eb Kogresit III t\u00eb Lidhjes Shqiptare t\u00eb Prizrenit (1982), ku, u zgjodh kryesia e re, dhe un\u00eb u zgjodha Sekretar i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i Lidhjes III t\u00eb Prizrenit n\u00eb m\u00ebrgim, me zyrat e saj qendrore n\u00eb New York, SHBA.<br \/>\nEdhe para Kongresit n\u00eb fjal\u00eb dhe m\u00eb pas s\u00ebbashku me Kryetarin e Lidhjes III t\u00eb Prizrenit, aktivistin e palodhur t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes komb\u00ebtare, pinjollin e familjes s\u00eb Uk\u00eb Sadik Ram\u00eb Gjurgjevikut t\u00eb famsh\u00ebm, Ismet Berisha, rregullisht dy her\u00eb n\u00eb jav\u00eb, jemi k\u00ebshilluar me Profesor Krasniqin, n\u00eb zyr\u00ebn e mir\u00ebnjohur t\u00eb Komitetit \u201cShqipnia e Lir\u00eb\u201d, p\u00ebr mir\u00ebvatjen e pun\u00ebs s\u00eb organizat\u00ebs patriotike gjith\u00ebkomb\u00ebtare.<br \/>\nK\u00ebsaj radh\u00eb, ndryshe nga rastet e tjera, personaliteti i shquar Prof. Krasniqi, u ngrit n\u00eb k\u00ebmb\u00eb dhe me shum\u00eb ngroht\u00ebsi m\u00eb uroj detyr\u00ebn e re, mbasi isha m\u00eb i riu emigrant nga Kosova, q\u00eb kisha arritur t\u00eb nderohem n\u00eb k\u00ebt\u00eb mision fisnik, n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb kombit dhe Atdheut tim t\u00eb dashur.<br \/>\nGjat\u00eb bised\u00ebs s\u00eb ngroht\u00eb dhe miq\u00ebsore t\u00eb zhvilluar at\u00eb dit\u00eb, nd\u00ebr t\u00eb tjera, m\u00eb tha, se:<br \/>\n\u201cMbiem\u00ebri Mrijaj, m\u00eb kujton nj\u00eb koh\u00eb kujtimesh t\u00eb kaluara plot nostalgji. Si sot e kam parasysh, ardhjen e nj\u00eb delegacioni nga Kosova n\u00eb Tiran\u00eb.<br \/>\nAsokohe, un\u00eb gjendesha n\u00eb zyr\u00ebn e Ministritit t\u00eb Arsimit dhe Kultur\u00ebs Prof. Ernest Koliqit. Ministri, pjes\u00ebn e madhe t\u00eb koh\u00ebs q\u00ebndronte n\u00eb k\u00ebmb\u00eb. Ai ecte i qet\u00eb dhe bisedonte me miqt\u00eb, q\u00eb i kishte n\u00eb zyr\u00eb.<br \/>\nProfesori, kishte shum\u00eb d\u00ebshir\u00eb t\u00eb sodiste natyr\u00ebn e bukur n\u00eb dritare, n\u00eb koh\u00ebn me diell apo kur fillonte r\u00ebnia e flok\u00ebve t\u00eb para t\u00eb d\u00ebbor\u00ebs\u2026, duke medituar dhe marr\u00eb p\u00ebrher\u00eb frym\u00ebzim, p\u00ebr shkrimet, veprat e tij letrare dhe kritike. Ishte shum\u00eb i ndjesh\u00ebm, ndaj n\u00ebn\u00ebs natyre&#8230;<br \/>\nAi, po v\u00ebshtronte me endje nj\u00eb grup nj\u00ebr\u00ebzish t\u00eb panjohur mal\u00ebsor\u00eb, t\u00eb veshur me kostume shum\u00ebngjyr\u00ebshe komb\u00ebtare, q\u00eb gjendeshin n\u00eb oborrin e Ministris\u00eb. Disi papritur, Ministri, kthehet nga un\u00eb dhe m\u00eb thot\u00eb: \u201cI shikon ato njer\u00ebz atje n\u00eb oborr, t\u00eb lutem shum\u00eb, shko takohu p\u00ebrzem\u00ebrsisht dhe pyeti nga jan\u00eb dhe p\u00ebr \u00e7far\u00eb po presin!?\u201d<br \/>\nMenj\u00ebher\u00eb u gjenda para tyre, ku n\u00eb bised\u00eb e sip\u00ebr m\u00eb treguan, se ishte nj\u00eb delegacion i ardhur nga Kosova dhe presin t\u00eb takohen me Ministrin e Brendsh\u00ebm Kol\u00eb Bib\u00eb Mirakaj. Mbasi u ktheva n\u00eb zyr\u00eb, e njoftova Ministrin Prof. Koliqin, t\u00eb cilit i thash\u00eb, se ata ishin nj\u00eb delagacion i p\u00ebrzgjdhur burrash t\u00eb mir\u00ebnjohur nga Lugu i Drinit Kosov\u00eb.<br \/>\nPasi m\u00eb d\u00ebgjoi me v\u00ebmendje, s\u00ebrisht me tha: \u201cT\u00eb lut\u00ebm shum\u00eb Rexhep, thuaju t\u00eb porsardhurve, n\u00ebse kan\u00eb mund\u00ebsi, q\u00eb t\u00eb vijn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebr nj\u00eb vizit\u00eb n\u00eb zyr\u00ebn time, se kam shum\u00eb d\u00ebshir\u00eb t\u2019i takoi dhe t\u00eb zhvilloi bised\u00eb me ato burra fisnik nga Kosova. Un\u00eb e kam dashur dhe e dua shum\u00eb Kosov\u00ebn, sepse ka nxjerr\u00eb trima t\u00eb njohur t\u00eb pushk\u00ebs dhe pend\u00ebs.<br \/>\nDelegacioni i Lugut t\u00eb Drinit, pranoi me shum\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb takohet me Ministrin e Kultur\u00ebs. Ai, pasi u uroi mir\u00ebseardhjen n\u00eb zyr\u00ebn e tij, i ftoi t\u00eb uleshin. Profesori, njihte shum\u00eb mir\u00eb traditat shqiptare dhe zakonet e trevave t\u00eb ndryshme t\u00eb Kosov\u00ebs, \u00e7\u2019ka la nj\u00eb p\u00ebrshtypje shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb tek delegacioni.\u201d<br \/>\nShkrimtari i shquar, i pyeti nj\u00eb nga nj\u00eb p\u00ebr em\u00ebrin e \u00e7do p\u00ebrfaqsuesi nga Kosova dhe m\u00eb pas u zhvillua nj\u00eb bised\u00eb e ngroht\u00eb dhe mbr\u00ebs\u00ebl\u00ebn\u00ebse, e cila u ruajt thell\u00eb n\u00eb kujtes\u00ebn e \u00e7do an\u00ebtari t\u00eb delegacionit.<br \/>\nN\u00eb bised\u00eb e sip\u00ebr, Ministri ishte i interesuar t\u00eb dinte, si ishte gjendja e arsimit dhe shkollave shqipe n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb krahin\u00ebn nga ata kishin ardhur. Delegacioni i b\u00ebri Ministriti t\u00eb Kultur\u00ebs nj\u00eb panoram\u00eb, mbi gjendjen e mjeruar t\u00eb arsimit n\u00eb Kosov\u00eb, munges\u00ebn totale t\u00eb shkollave dhe m\u00ebsimdh\u00ebnesve n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe\u2026<br \/>\nTek flisnin, duke p\u00ebrshkruar gjendjen e shkollave dhe arsimit, Prof. Koliqi (i cili, po i d\u00ebgjonte me shum\u00eb vemendje dhe dhimbje), filloi t\u00eb skuqej, p\u00ebr situat\u00ebn e r\u00ebnd\u00eb, ku, serb\u00ebt e kishin l\u00ebn\u00eb arsimin dhe shkoll\u00ebn shqipe n\u00eb Dardani\u2026<br \/>\n\u201cK\u00ebt\u00eb p\u00ebrshtypje shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb, ato ma pohuan mua, kur i p\u00ebrcolla deri tek hoteli i qytetit. Para se t\u00eb largohen nga zyra, Ministri Prof. Koliqi, u tha, q\u00eb t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb si mysafir\u00eb t\u00eb nderuar n\u00eb Tiran\u00eb. Ai i sqaroj t\u00eb pranishmit, se Ministri i Brendsh\u00ebm Kol\u00eb Bib\u00eb Mirakaj, nuk \u00ebsht\u00eb sot k\u00ebtu, sepse ka udh\u00ebtuar p\u00ebr nj\u00eb pun\u00eb me shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi n\u00eb qytetin e Shkodr\u00ebs. Ju sado q\u00eb t\u00eb rrini n\u00eb Shqip\u00ebri, i keni t\u00eb gjith\u00eb shpenzimet e paguara nga Ministria.\u201d, tregon Prof. Krasniqi.<br \/>\nMbasi i p\u00ebrcolli t\u00eb gjith\u00eb pjes\u00ebtar\u00ebt e delegacionit nga Kosova, Akademiku Prof. Rexhep Krasniqi (1906-1998), u kthye n\u00eb zyre tek Prof. Koliqi, ku, menj\u00ebher\u00eb u zhvillua kjo bised\u00eb interesante:<br \/>\n\u201cI nderuari Krasniqi, i d\u00ebgjuat me kujdes si ishte gjendja e arsimit n\u00eb Kosov\u00eb?! Un\u00eb pohova, se gjendja e shkollave \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb nivel t\u00eb lart\u00eb analfabetizmi, mbasi Serbia, asnj\u00ebher\u00eb nuk ka qen\u00eb e interesuar p\u00ebr t\u00eb shkolluar f\u00ebmij\u00ebt dhe rinin\u00eb ton\u00eb.<br \/>\nQ\u00eb nga ky moment z. Krasniqi, ju jeni i ngarkuar me nj\u00eb detyr\u00eb t\u00eb re apo mision fisnik shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, si Komisar i Lart\u00eb i Shkollave Shqipe n\u00eb Kosov\u00eb (Minist\u00ebr)\u2026<br \/>\nIshte nj\u00eb g\u00ebzim i madh p\u00ebr mua. Gjat\u00eb asaj vjeshte e dim\u00ebri, udh\u00ebtuam n\u00eb Kosov\u00eb disa her\u00eb, p\u00ebr t\u2019u njohur p\u00ebr s\u00ebaf\u00ebrmi me gjendjen e arsimit dhe p\u00ebrgatitur n\u00eb t\u00eb ardhmen p\u00ebr vitin shkollor\u2026\u201d<br \/>\nI zhytur thell\u00eb n\u00eb kujtime t\u00eb shkuara Drejtori i Arsimit t\u00eb Mes\u00ebm, pran\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Arsimit n\u00eb Shqip\u00ebri Prof. Krasniqi, ktheu v\u00ebshtrimin s\u00ebrisht nga un\u00eb dhe m\u00eb tha:<br \/>\n\u201cM\u00eb kujtohet shum\u00eb mir\u00eb ky mbiem\u00ebr Mrijaj. Si tani e kam parasysh at\u00eb burr\u00eb, n\u00eb krye t\u00eb delegacionit nga Kosova Nikoll\u00eb Mrijajn, nj\u00eb kosovar i pash\u00ebm dhe fisnik n\u00eb shpirt, i cili, sikurse m\u00ebsova nga antar\u00ebt e delegacionit, ai ishte i nderuar dhe respektuar nga t\u00eb gjith\u00eb dhe g\u00ebzonte autoritet, si: n\u00eb Kosov\u00eb, Mirdit\u00eb, Shkod\u00ebr etj&#8230;\u201d<br \/>\nMbasi e lash\u00eb t\u00eb fliste p\u00ebr disa \u00e7aste, me modesti i thash\u00eb, se burri q\u00eb ju p\u00ebrshkruat me shum\u00eb respekt \u00ebsht\u00eb babai im.<br \/>\nIsh n\/Kryetar i Lidhjes II t\u00eb Prizrenit (n\u00eb Prizren Kosov\u00eb), Profesor Krasniqi, i cili, m\u00eb d\u00ebgjoi me shum\u00eb vemendje dhe habi, u ngrit menj\u00ebher\u00eb n\u00eb k\u00ebmb\u00eb nga vendi, ku, ishte ulur m\u2019u afrua dhe me nj\u00eb buz\u00ebqeshje \u00e7ilt\u00ebrsie, m\u00eb p\u00ebrqafoi ngroht\u00ebsisht, duke m\u00eb uruar n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb p\u00ebr detyr\u00ebn e re, si Sekretar i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i Lidhjes s\u00eb III t\u00eb Prizrenit (1962), mbas p\u00ebrfundimit t\u00eb punimeve t\u00eb Kongresi III (New York, 1982), q\u00eb u mbajt n\u00eb diaspor\u00eb\u2026<br \/>\nPara se t\u00eb largohem nga zyra e Akademikut t\u00eb par\u00eb shqiptar (q\u00eb ka marr\u00eb grad\u00ebn Akademik, p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e Kosov\u00ebs dhe posa\u00e7\u00ebrisht p\u00ebr Lidhjen Shqiptare t\u00eb Prizrenit n\u00eb Universitetin e Vjen\u00ebs (Austri), sh\u00ebnimi im T.M.) Prof. Rexhep Krasniqit, i thash\u00eb, se babai im k\u00ebto dit\u00eb vjen nga Kosova, p\u00ebr vizit\u00eb dhe do t\u2019a sjell patjet\u00ebr, q\u00eb t\u00eb takohet me ju.<br \/>\nPersonalitetit t\u00eb shquar t\u00eb diaspor\u00ebs shqiptare Profesor Krasniqit, i qesh\u00ebn syt\u00eb dhe pash\u00eb se ishte shum\u00eb i g\u00ebzuar nga lajmi q\u00eb i dhash\u00eb. Ai m\u00eb tha, se ka shum\u00eb d\u00ebshir\u00eb t\u00eb takohet me babain tim (Nikoll\u00eb Mrijaj), sepse ruan kujtime p\u00ebr koh\u00eb t\u00eb shkuara dhe p\u00ebr gjendjen n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ndodhet Kosova, n\u00ebn pushtimin mizor t\u00eb kolonizator\u00ebve serb.<br \/>\nMbas pak dit\u00ebsh mb\u00ebrriti babai im n\u00eb Amerik\u00eb. Dit\u00ebn e tret\u00eb u gjenda n\u00eb zyr\u00ebn e ish Ministrit t\u00eb Arsimit n\u00eb Shqip\u00ebri Profesor Rexhep Krasniqit. Porsa hym\u00eb brenda, Profesori i buz\u00ebqeshur, u ngrit n\u00eb k\u00ebmb\u00eb dhe p\u00ebrqafoi mikun e vjet\u00ebr, ku, i tha babait, se: \u201cT\u00eb vetmin ndryshim n\u00eb ju e shoh nga ajo dit\u00eb e larg\u00ebt vet\u00ebm n\u00eb zbardhjen e flok\u00ebve\u2026\u201d<br \/>\nN\u00eb bised\u00eb e sip\u00ebr, ish drejtori i Gjimnazit t\u00eb Par\u00eb t\u00eb Shkoll\u00ebs n\u00eb Gjuh\u00ebn Shqipe n\u00eb Prishtin\u00eb, gjakovari Profesor Krasniqi, shtoi: \u201cArdhja e juaj ishte dita m\u00eb e madhe e g\u00ebzimit dhe karrier\u00ebs time. Tashm\u00eb vdes me g\u00ebzimin, se i sh\u00ebrbeva Kosov\u00ebs time nga e cila kam ardhur edhe un\u00eb\u2026\u201d<br \/>\nAi, ishte nj\u00eb kund\u00ebrkomunist e kund\u00ebrserb i vendosur. K\u00ebshtu, m\u00eb sa m\u00eb ka treguar edhe ai vet\u00eb, se n\u00eb vitin 1956, thirret nga Ministria e Jashtme Amerikane, p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb riorganizimin e Komitetit \u201cShqipnia e Lir\u00eb\u201d.<br \/>\nP\u00ebr m\u00eb shum\u00eb, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb pare, at\u00eb dit\u00eb, m\u00ebsova se Prof. Krasniqi vjen nga familja e famshme e patriotit t\u00eb madh Bajram Currit. Mbas bised\u00ebs s\u00eb ngroht\u00eb, Profesori, m\u00eb dha adres\u00ebn e restorantit n\u00eb Flashing (Queens, NY), ku, na ftoi n\u00eb dark\u00eb\u2026<\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb dark\u00eb e paharruar<\/strong><\/p>\n<p>Rreth or\u00ebs 7:00 t\u00eb dark\u00ebs, me babain tim dhe Kryetarin e Lidhjes s\u00eb Prizrenit Ismet Uk\u00eb Berish\u00ebn, u gjend\u00ebm n\u00eb vendin e caktuar. Por sa hym\u00eb brenda, pam\u00eb se kishin ardhur para nesh dhe gjendeshin n\u00eb restorant, burrat e m\u00ebdhenj, si lisat e bjeshk\u00ebve tona: Kapidani i Mirdit\u00ebs Ndue Gjomarku dhe Prof. Rexhep Krasniqi, nd\u00ebrsa pak koh\u00eb m\u00eb von\u00eb erdhi mes nesh edhe meshtari i dashur i komunitetit ton\u00eb, patrioti dhe lideri shpirt\u00ebror, themeluesi i Kish\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Katolike Shqiptare n\u00eb Amerik\u00eb, shkrimtari Mons. Dr. Zef Oroshi.<br \/>\nBisedat e personaliteteve t\u00eb bot\u00ebs shqiptare n\u00eb diaspor\u00eb, ishin shum\u00eb interesante, sidomos p\u00ebr mua, q\u00eb isha m\u00eb i riu n\u00eb k\u00ebt\u00eb kuvend burrash t\u00eb shquar, t\u00eb komunitetit shqiptaro-amerikan\u00eb.<br \/>\nBabai im, ndjehej si n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e vet, mes miqve t\u00eb tij t\u00eb dashur. Kan\u00eb qen\u00eb momentet m\u00eb t\u00eb bukura t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij, t\u00eb cilat, i p\u00ebrmendte me nostalgji, sa her\u00eb q\u00eb binte biseda, p\u00ebr \u00e7do njerin prej tyre. Pyetje t\u00eb ndryshme p\u00ebr Kosov\u00ebn, iu drejtuan babait at\u00eb nat\u00eb t\u00eb paharruar&#8230;<br \/>\nMons. Oroshi, ishte shum\u00eb i p\u00ebrqendruar n\u00eb p\u00ebrgjigjet e babait dhe p\u00ebrshkrimet e tij. Ai i tha, se i dukej si fytyr\u00eb e njohur, q\u00eb e kishte par\u00eb dikund n\u00eb Kosov\u00eb, duke sjell\u00eb detaje.<br \/>\n\u201cM\u00eb kujtohet, vijoi Mons. Oroshi, se kur u arratisa nga Shqip\u00ebria dhe dola n\u00eb Kosov\u00eb, m\u00eb quan n\u00eb Spitalin e Mitrovic\u00ebs, mbasi kisha marr\u00eb nj\u00eb plag\u00eb n\u00eb fyt, n\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u2019i shp\u00ebtuar forcave komuniste t\u00eb ndjekjes s\u00eb Sigurimit. Mbas dy dit\u00ebsh, pash\u00eb pran\u00eb krevatit tim, nj\u00eb frat dhe dy burra t\u00eb veshur me veshje tradicionale popullore vendase. Nj\u00ebri nga ata dy burrat, m\u00eb duket keni qen\u00eb ju Nikoll\u00eb!?\u201d<br \/>\nBabai, u mundua t\u00eb risjell\u00eb n\u00eb kujtes\u00eb k\u00ebt\u00eb episode dhe mbas disa minutash i tha, se i kujtohet shum\u00eb mir\u00eb ky rast. Kishim d\u00ebgjuar asokohe, se nj\u00eb meshtar katolik ishte arratisur nga Mirdita, i cili, gjat\u00eb udh\u00ebtimit kishte marr\u00eb nj\u00eb plag\u00eb dhe na than\u00eb se gjendet n\u00eb Spitalin e Mitrovic\u00ebs.<br \/>\nIm at\u00eb shtoi, se s\u00ebbashku me Pader Tom\u00ebn dhe Mark P\u00ebrgjok\u00ebn, u nis\u00ebm p\u00ebr t\u2019a vizituar meshtarin e plagosur n\u00eb spital. Babai, u g\u00ebzua shum\u00eb, q\u00eb ai prifti, q\u00eb kishin vizituar dikur n\u00eb qendr\u00ebn sh\u00ebndetsore t\u00eb Mitrovic\u00ebs, kishte shp\u00ebtuar dhe sot \u00ebsht\u00eb mik e kumbar\u00eb i nderuar dhe respektuar i familjes ton\u00eb.<br \/>\nKur e pyet\u00ebn babain, p\u00ebr delegacionin nga Kosova n\u00eb Tiran\u00eb, ai tregoi n\u00eb detaje q\u00ebllimin e vizit\u00ebs me Ministrin\u00eb e Brendsh\u00ebm Kol\u00eb Bib\u00eb Mirakaj.<br \/>\n\u201cArdhja dhe koha e q\u00ebndrimit t\u00eb Italis\u00eb fashiste, p\u00ebr Kosov\u00ebn dhe trojet e tjera etnike shqiptare, ishte shp\u00ebtim nga kthetrat kolonizuese t\u00eb sllavizmit serb.<br \/>\nTashm\u00eb, kufiri shqiptaro-shqiptar\u00eb ishte i hapur dhe shqiptar\u00ebt, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, q\u00eb nga koha e ardhjes s\u00eb pushtuesve serb\u00eb ishin t\u00eb bashkuar n\u00eb nj\u00eb shtet t\u00eb vet\u00ebm etnik. Por nga ana e tjet\u00ebr, n\u00eb Kosov\u00eb, me partin\u00eb fashiste, filluan t\u00eb rekrutohen shum\u00eb personalitete shqiptare.<br \/>\nNjeriu, q\u00eb i rekrutonte ishte Pashuk Bib\u00eb Mirakaj, i v\u00ebllai i Kol\u00eb Bib\u00ebs. M\u00eb von\u00eb, Pashuku, mori edhe hapa t\u00eb tjer\u00eb, ku, filluan menj\u00ebher\u00eb ankesat e popullat\u00ebs s\u00eb vendit.<br \/>\nN\u00eb zyr\u00ebn time, vinin \u00e7do dit\u00eb shum\u00eb ankesa pak\u00ebnaq\u00ebsie. Un\u00eb duke e ditur, se Pashuku kishte marr\u00ebdh\u00ebnie shum\u00eb t\u00eb mira me Gjok\u00eb Domgjonin, nj\u00eb mbr\u00ebmje s\u00ebbashku me Llesh Gjolleshin dhe Adem Dushin, shkuam n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e Gjok\u00ebs, ku, i treguam p\u00ebr ankesat e vendasve, ndaj Pashukut. Gjoka, mu drejtua mua si nj\u00eb mik i sht\u00ebpis\u00eb. Nikoll\u00eb mir\u00eb se keni ardhur! Ju e njihni shum\u00eb mir\u00eb Pashukun. E vetmja rrug\u00eb, p\u00ebr t\u2019i ndalur hovin atij, \u00ebsht\u00eb q\u00eb ju t\u00eb shkoni n\u00eb Tiran\u00eb, tek i v\u00ebllai Kola. Gjat\u00eb rrug\u00ebs e diskutuam me Ademin, i cili, ra dakord, q\u00eb t\u00eb organizohemi me disa burra t\u00eb zgjedhur t\u00eb vendit p\u00ebr at\u00eb udh\u00ebtim.<br \/>\nAdemi, ishte nj\u00eb njeri bujar. Ai ishte shum\u00eb i pasur dhe e donte shum\u00eb vendin dhe banor\u00ebt, p\u00ebr hir t\u00eb s\u00eb cil\u00ebve u rikthye nga emigracioni i larg\u00ebt (Siria) n\u00eb vendlindje. Si humanist, patriot dhe nj\u00eb njeri shum\u00eb i njohur n\u00eb odat e burrave, i mori p\u00ebrsip\u00ebr shpenzimet e udh\u00ebtimit.<br \/>\nNga ana e tjet\u00ebr, atij i interesonte t\u00eb dinte m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr shtetin am\u00eb, kryeqytetin e vendit, politik\u00ebn, ekonomin\u00eb, kultur\u00ebn, traditat e nj\u00ebr\u00ebzve dhe zonave, q\u00eb ai nuk i kishte shkelur m\u00eb par\u00eb. U bashkuam n\u00eb dit\u00ebn e caktuar 8 vet\u00eb dhe dy shofer\u00ebt, q\u00eb i kishte caktuar Ademi, p\u00ebr t\u00eb drejtuar makinat ushtarake, t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr zonat malore, me t\u00eb cilat, do t\u00eb b\u00ebhej udh\u00ebtimi deri n\u00eb Tiran\u00eb.<br \/>\nSa mb\u00ebrrit\u00ebm n\u00eb kryeqytet, ndodhi ajo q\u00eb tha sot Akademik Profesor Dr. Rexhep Krasniqi, n\u00eb zyr\u00ebn e tij. Ne po prisnim n\u00eb oborr, kur erdhi Prof. Krasniqi, na takoi dhe na ftoi t\u00eb takohemi me Ministrin e Kultur\u00ebs Koliqin, i cili, kishte shprehur d\u00ebshir\u00ebn t\u00eb takohej me delegacionin ton\u00eb. N\u00eb fund t\u00eb takimin t\u00eb ngroht\u00eb dhe tep\u00ebr miqsor\u00eb, ai na premtoi, se viti i ardhsh\u00ebm do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb vit i mbar\u00eb, p\u00ebr arsimin n\u00eb Kosov\u00eb. Dhe ashtu ndodhi. Profesor Koliqi e mbajti fjal\u00ebn\u2026<br \/>\nT\u00eb nesermen, n\u00eb hotel na njoftuan, se Ministri i Mbrendsh\u00ebm ishte kthyer nga Shkodra dhe na pret. K\u00ebshtu n\u00eb mir\u00ebkuptim me t\u00eb tjer\u00ebt u vendos, q\u00eb un\u00eb, Adem Dushi dhe Llesh Gjon Lleshi t\u00eb shkojm\u00eb n\u00eb zyr\u00ebn e tij.<br \/>\nSa hym\u00eb Brenda, Ministri, na priti me shum\u00eb p\u00ebrzem\u00ebrsi. Un\u00eb fillova p\u00ebr t\u2019i treguar, p\u00ebr q\u00ebllimin e udh\u00ebtimit dhe vizit\u00ebs, por Kola, m\u00eb ndaloi pa e kryer bised\u00ebn. Ai, na tha: \u201cDelegacioni i juaj, ka marr\u00eb em\u00ebr t\u00eb mir\u00eb. N\u00eb faqet e gazetave, sot shkruhet, se nj\u00eb delegacion nga Lugu i Drinit (Kosov\u00eb), u takua me Ministrin e Kultur\u00ebs dhe Arsimit Prof. Ernest Koliqin, ku, k\u00ebrkonin hapjen e shkollave n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe\u2026\u201d<br \/>\nShqet\u00ebsimet, q\u00eb m\u00eb that\u00eb mua p\u00ebr Pashukun, mos i diskutoni m\u00eb, se kjo pun\u00eb \u00ebsht\u00eb e kryer. Un\u00eb, do t\u00eb flas menj\u00ebher\u00eb me Pashukun, p\u00ebr ankesat m\u00ebse t\u00eb drejta tuajat\u2026 Por, un\u00eb e di, se ju keni d\u00ebshir\u00eb me vizitu Kapidanin e Mirdit\u00ebs Gjon Markagjonin, n\u00eb kull\u00ebn e tij n\u00eb Shkod\u00ebr. Un\u00eb u jap p\u00ebrcjell\u00ebsin dhe e lajm\u00ebroi Kapidanin, q\u00eb t\u2019u pret ju si delegacion. K\u00ebshtu u plot\u00ebsua edhe nj\u00eb d\u00ebshir\u00eb e madhe e jona\u2026\u201d<\/p>\n<hr \/>\n<h3>Nikoll\u00eb Mrijaj (1911-1999) &#8211;<br \/>\nintelektual, atdhetar e kuvendar i odave t\u00eb burrave<\/h3>\n<p><strong>Tom\u00eb Mrijaj<\/strong>, <em>New York<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>PJESA II<\/strong><\/p>\n<p><strong>Im at\u00eb, n\u00eb kujtime e mia<\/strong><\/p>\n<p>Im at\u00eb, edhe gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb vitit 1945 dhe n\u00eb vitet n\u00eb vijim, ndihmoi gjithnj\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb fshehur l\u00ebvizjet nacionaliste n\u00eb Kosov\u00eb, q\u00eb luftonin p\u00ebr bashkimin e t\u00eb gjith\u00eb trojeve etnike, n\u00eb nj\u00eb shtet t\u00eb vet\u00ebm dhe lirimin e Kosov\u00ebs nga pushtuesit shekullor\u00eb serb.<br \/>\nK\u00ebshtu me radh\u00eb, ai do t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb luft\u00ebn e njohur t\u00eb Drenices dhe n\u00eb ve\u00e7anti \u00e7et\u00ebn nacionaliste t\u00eb udh\u00ebhequr nga trimi i Kosov\u00ebs Ndue P\u00ebrlleshi, Uk\u00eb Sadiku, Prof. Ymer Berisha e sokoleshen shkodrane Marie Shllaku. Gjithashtu, ai i erdhi n\u00eb ndihm\u00eb popullat\u00ebs s\u00eb vendit. Ndue P\u00ebrlleshin e kishte bashk\u00ebvendas, shok\u00eb t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb dhe rinis\u00eb.<br \/>\nN\u00eb Beograd, kur im at\u00eb, ishte me sh\u00ebrbim ushtarak n\u00eb garden e Krajl Aleksandrit ishte edhe Ndue P\u00ebrlleshi. Babai, punonte ato dit\u00eb n\u00eb nj\u00eb depo arm\u00ebsh, ku, i kishte dhuruar Ndout nj\u00eb revolver, t\u00eb cil\u00ebn e mbajti si kujtim t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn.<br \/>\nEdhe kur ndeshte brigada apo \u00e7eta t\u00eb ndjekjes sllavo-komuniste n\u00eb mal, im at\u00eb, i kishte orientuar partizan\u00ebt n\u00eb drejtime t\u00eb rrejshme, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, q\u00eb t\u00eb mos ballafaqohen me \u00e7etat e maleve plot nacionalist\u00eb liridash\u00ebs, t\u00eb kryesuar nga Ndue P\u00ebrlleshi etj., t\u00eb cil\u00ebt, vepronin me shumic\u00eb asokohe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Kosov\u00ebn, n\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr komunizmit dhe pushtimit kolonial serb.<br \/>\nN\u00eb vitet e pleq\u00ebris\u00eb, ky burr\u00eb i madh e i urt\u00eb, i mir\u00ebnjohur n\u00eb shum\u00eb kuvende burrash (n\u00eb trevat e Kosov\u00ebs), kishte pas\u00eb fatin e mir\u00eb t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb shum\u00eb momente delikate dhe t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb pajtimit t\u00eb gjaqeve dhe ngat\u00ebrresave n\u00eb zon\u00ebn e tij e m\u00eb larg, fal\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebs p\u00ebr t\u2019u marr\u00eb me njer\u00ebz dhe kuvenduar shtruar me t\u00eb gjith\u00eb.<br \/>\nBabai, njihte shum\u00eb mir\u00eb \u201cKanunin e Lek\u00eb Dukagjinit\u201d, historin\u00eb e fisme t\u00eb Der\u00ebs s\u00eb madhe t\u00eb Kapidan\u00ebve t\u00eb Mirdit\u00ebs, me t\u00eb cil\u00ebt familjarisht gjithnj\u00eb kan\u00eb ruajtur nd\u00ebr shekuj miq\u00ebsin\u00eb, q\u00eb vijon deri n\u00eb dit\u00ebt tona n\u00eb Kosov\u00eb dhe diaspor\u00eb.<br \/>\n\u201cNikoll\u00eb Mrijajn e donin dhe e nderonin t\u00eb gjith\u00eb, si nj\u00eb burr\u00eb atdhetar, familjar i p\u00ebrkshtuar, njeri me vizione t\u00eb kjarta komb\u00ebtare dhe q\u00eb bot\u00ebs shqiptare i dha bijt\u00eb e bijat, q\u00eb do t\u00eb ndjekin rrug\u00ebn e t\u00eb atit me nder dhe me faqe t\u00eb bardh\u00eb\u2026\u201d, vler\u00ebson studiuesi Mr. Jetish Kadishani n\u00eb librin monografik: \u201cNdue P\u00ebrlleshi\u2013Trimi i Dukagjinit\u201d (Sht\u00ebpia Botuese \u201cDrenusha\u201d, Prishtin\u00eb, 2009, f.302)<br \/>\nI paisur me k\u00ebto virtyte t\u00eb mo\u00e7me dhe fisnike shqiptare, im at\u00eb, la nj\u00eb em\u00ebr t\u00eb mir\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb trev\u00ebn e vet dhe n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi n\u00eb Kosov\u00eb, ku, kishte shum\u00eb miq dhe dashamir\u00eb, me t\u00eb cil\u00ebt kishte bashk\u00ebpunuar p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e shenjt\u00eb komb\u00ebtare.<br \/>\nVdekja e papritur n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb re e n\u00ebn\u00ebs time, goditi r\u00ebnd\u00eb familjen ton\u00eb, sidomos mua q\u00eb i kisha kaluar 2 vje\u00e7 dhe motr\u00ebn e vog\u00ebl Marien, e cila sapo kishte mbushur 3 jav\u00eb, q\u00eb kishte ardhur n\u00eb j\u00ebt\u00eb.<br \/>\nFal\u00eb kujdesit t\u00eb p\u00ebrkushtuar t\u00eb gjysh\u00ebs dhe t\u00eb gjith\u00eb antar\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb familjes, mundem t\u00eb rriteshim me dashuri, pa e ndjer\u00eb munges\u00ebn e n\u00ebn\u00ebs son\u00eb t\u00eb dashur.<br \/>\nShum\u00eb her\u00eb k\u00ebtu n\u00eb emigracion, jam prer\u00eb n\u00eb kujtime t\u00eb hershme, mbushur plot nostalgji t\u00eb thell\u00eb p\u00ebr familjen: n\u00ebn\u00ebn, babain, v\u00ebllain, motrat, t\u00eb af\u00ebrmit sht\u00ebpin\u00eb dhe vendlindjen.<br \/>\n\u00c7do gur, rrugic\u00eb e mahall\u00ebs, shok\u00ebt e shoqet e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb sime, m\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb q\u00eb t\u00eb ndjej af\u00ebr rinin\u00eb e hershme, duke p\u00ebrkujtuar ato vite, q\u00eb na burr\u00ebruan shum\u00eb shpejt, dhe asnj\u00ebher\u00eb nuk m\u00eb jan\u00eb shlyer nga kujtesa.<br \/>\nF\u00ebmij\u00ebria dhe disa vite t\u00eb rinis\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, m\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb mbresa t\u00eb thella. Ato jan\u00eb t\u00eb mbarsur me ngjarje t\u00eb bukura dhe nganj\u00ebher\u00eb edhe t\u00eb hidhura, sepse n\u00eb Atdheun tim sundonte nata e gjat\u00eb e kolonizator\u00ebve barbar serb, q\u00eb u mundua me t\u00eb gjith\u00eb m\u00ebnyrat dhe format t\u00eb asimiloj\u00eb popullin tim n\u00eb vendlindje.<br \/>\nEmigracioni yn\u00eb, n\u00eb vitet e m\u00ebvonshme t\u00eb rinis\u00eb, ka qen\u00eb i imponuar nga gjendja e r\u00ebnd\u00eb ekonomike dhe p\u00ebrndjekjet sistematike t\u00eb klik\u00ebs sllave.<br \/>\nSikurse mij\u00ebra t\u00eb rinj dhe t\u00eb reja t\u00eb popullit tim, disa situata t\u00eb r\u00ebnda i kam kaluar edhe un\u00eb (dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye), sikurse t\u00eb tjer\u00eb bashk\u00ebkombas, ruajm\u00eb kujtime plot plag\u00eb n\u00eb shpirt dhe rikujtojm\u00eb me nostalgji t\u00eb madhe Atdheun, mbasi jemi detyruar t\u00eb braktisim tok\u00ebn e martir\u00ebve t\u00eb dashur dardane, duke mos e harruar asnj\u00ebher\u00eb, se nga kam ardhur dhe ku jam lindur dhe rritur\u2026<br \/>\nKur mendoj sot, mbas shum\u00eb dekadave kujdesin e vijuesh\u00ebm t\u00eb familjes dhe t\u00eb af\u00ebrmve t\u00eb mi, prehem n\u00eb mendime t\u00eb thella historike, tek shfletoj her\u00eb mbas here vitet e shkuara, se si n\u00ebnat dhe baballar\u00ebt e mij\u00ebra f\u00ebmij\u00ebve, t\u00eb rinjve shqiptar\u00eb, kan\u00eb b\u00ebr\u00eb gjith\u00e7ka pozitive dhe me vler\u00eb, q\u00eb kan\u00eb mundur p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb lumturi, buz\u00ebqeshje, jet\u00eb t\u00eb qet\u00eb, f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tyre, q\u00eb ishin edhe lulja e Atdheut ton\u00eb t\u00eb shtrenjt\u00eb.<br \/>\nP\u00ebrpjekjet e tyre titanike, kan\u00eb qen\u00eb mbinjer\u00ebzore, duke pasur parasysh sundimin e eg\u00ebr serbo-sllav, p\u00ebr nj\u00eb shekull mbi vatrat tona, q\u00eb jan\u00eb lar\u00eb m\u00eb gjak bijsh m\u00eb t\u00eb mir\u00eb nd\u00ebr shekuj.<br \/>\nUn\u00eb, sikurse shum\u00eb f\u00ebmij\u00eb dhe t\u00eb rinj\u00eb kosovar\u00eb, u jemi mir\u00ebnjoh\u00ebs dhe p\u00ebrulemi me shum\u00eb respekt para mundit dhe sakrificave t\u00eb panum\u00ebrta, q\u00eb kan\u00eb treguar gjithnj\u00eb p\u00ebr ne prind\u00ebrit tan\u00eb t\u00eb dashur, si n\u00eb vendlindje ashtu edhe kur jemi vendosur p\u00ebrfundimisht n\u00eb dhe t\u00eb huaj p\u00ebrtej Oqeanit Atlantik, q\u00eb p\u00ebr ne dhe popullin shqiptar u b\u00eb Atdheu i Dyt\u00eb, shpresa dhe shp\u00ebtimi yn\u00eb, n\u00eb momentet m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira t\u00eb eksodit biblik nga vatrat tona st\u00ebrgjyshore, duke na sjell\u00eb nj\u00eb her\u00eb e p\u00ebrgjithmon\u00eb, lirin\u00eb dhe dhuruar m\u00eb pas Pavar\u00ebsin\u00eb, fal\u00eb merit\u00ebs s\u00eb SHBA-s\u00eb dhe President\u00ebve Bill Clinton dhe George W. Bush, p\u00ebr shp\u00ebtimin ton\u00eb.<br \/>\nK\u00ebto dit\u00eb, kur nisa t\u00eb hedh n\u00eb kart\u00ebn e bardh\u00eb vitet e s\u00eb kaluar\u00ebs, t\u00eb cilat i kisha d\u00ebgjuar me qindra her\u00eb nga im at\u00eb, n\u00eb biseda miq\u00ebsore me miq e t\u00eb af\u00ebrm p\u00ebr gjyshin e tij Nikoll\u00eb Mrij\u00ebn e Par\u00eb (1838-1907), babain e tij intelektualin e shquar Pren Nikoll\u00eb Mrij\u00ebn (1889-1923), p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet e tyre me burra t\u00eb njohur, luftrat dhe sakrificat e nj\u00ebpasnj\u00ebshme, q\u00eb ka p\u00ebrjetuar vendi i yn\u00eb e sidomos lidhjet dhe bashk\u00ebpunimi i pand\u00ebrprer\u00eb me klerin katolik t\u00eb vendit, ku, s\u00ebbashkut u b\u00ebn\u00eb si shp\u00ebtimi i trev\u00ebs son\u00eb nga asimilimi dhe ndoshta edhe zhdukja nga trualli i t\u00eb par\u00ebve autokton.<br \/>\nMarr\u00ebdh\u00ebniet e mira dhe frytshm\u00ebria e bashk\u00ebpunimit t\u00eb nd\u00ebrsjellt\u00eb, vinte nga sin\u00e7eriteti i past\u00ebr, midis meshtar\u00ebve dhe familjes time, e cila ka vijuar p\u00ebr shum\u00eb brezni pand\u00ebrprerje. Ajo \u00ebsht\u00eb forcuar dhe zgjeruar n\u00eb koh\u00eb dhe rrethana t\u00eb ndryshme historike, kur vendi kishte shum\u00eb nevoj p\u00ebr k\u00ebt\u00eb frytshm\u00ebri nd\u00ebrveprimi reciprok.<br \/>\nNuk isha m\u00eb shum\u00eb se 3 vje\u00e7, kur axha ose v\u00ebllai, me urdh\u00ebrin e bab\u00ebs m\u00eb sillnin n\u00eb mbr\u00ebmje tek Komuna e Zllakuqanit, ku, punonte \u00e7do dit\u00eb n\u00eb zyr\u00eb im at\u00eb. Sa fillonte t\u00eb binte nata, im at\u00eb, m\u00eb merrte p\u00ebr dore e her\u00eb n\u00eb krah, ku shkonim tek konaku i Kish\u00ebs s\u00eb Zllakuqanit.<br \/>\nBabai, ishte nj\u00eb besimtar shum\u00eb i devotsh\u00ebm dhe kishte nj\u00eb adhurim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr Sh\u00ebn Nikoll\u00ebn (ku, ai luste me miq e shok\u00eb ne sht\u00ebpi dit\u00ebn e Sh\u00ebn Kollit), mbasi k\u00ebt\u00eb em\u00ebr shum\u00eb popullor e g\u00ebzonte ai vet\u00eb (qysh n\u00eb dit\u00ebn e pag\u00ebzimit) dhe n\u00eb shum\u00eb brezni disa nga t\u00eb par\u00ebt e familjes dhe t\u00eb tjer\u00ebt, m\u00eb von\u00eb, q\u00eb do t\u00eb vijn\u00eb n\u00eb familjen time t\u00eb re. Por, nuk ishte vet\u00ebm kjo arsyeja, q\u00eb babai kishte d\u00ebshir\u00eb t\u00eb shkonte rregullisht n\u00eb konakun e Kish\u00ebs.<br \/>\nAsokohe, kur un\u00eb isha ende f\u00ebmij\u00eb dhe fillova t\u00eb rrit\u00ebm n\u00eb vitet n\u00eb vijim, e kam ende t\u00eb fresk\u00ebt n\u00eb kujtes\u00eb, se sh\u00ebrbimet n\u00eb Kish\u00ebn (me nj\u00eb histori t\u00eb lavdishme t\u00eb Zllakuqanit), plot devocion dhe p\u00ebrvujt\u00ebri, i kryente meshtari me komb\u00ebsi kroate (nga Bosnja) Pat\u00ebr Tom\u00eb Xhaja O.F.M. (1886-1955).<br \/>\nSi n\u00eb nj\u00eb vegim drite e kam parasysh portretin e klerikut t\u00eb Sh\u00ebn Fran\u00e7eskut, t\u00eb veshur thjesht\u00eb me zhgun dhe konopin karakterstik, sikurse t\u00eb gjith\u00eb pjes\u00ebtar\u00ebt e tjer\u00eb t\u00eb Urdh\u00ebrit m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr, q\u00eb ka vepruar n\u00eb trojet tona (qysh nga shekulli XIII dhe deri m\u00eb sot, sh\u00ebnimi im T.M.), kan\u00eb qen\u00eb pjes\u00eb e pandar\u00eb e grigj\u00ebs dhe popullit arb\u00ebror-shqiptar, t\u00eb cilit i sh\u00ebrbyen me p\u00ebrkushtim nd\u00ebr shekuj.<br \/>\nSandalet prej l\u00ebkure, me zhgunin (petkun e tyre), p\u00ebrvujt\u00ebria e p\u00ebrhershme, thjesht\u00ebsia dhe komunikimi i af\u00ebrt me nj\u00ebr\u00ebzit, dituria e thell\u00eb dhe e gjer\u00eb, q\u00eb vinte nga shkollat klasike dhe bashk\u00ebkohore t\u00eb koh\u00ebs, i b\u00ebn\u00eb k\u00ebto heronj shembullor t\u00eb p\u00ebrvuajtur apo Misionar t\u00eb Sh\u00ebn Fran\u00e7eskut, njer\u00ebzit m\u00eb t\u00eb dashur t\u00eb popullit ton\u00eb (kryesisht mal\u00ebsive tona), ku, ato sh\u00ebrbyen, n\u00ebn shembullin e p\u00ebrvujt\u00ebris\u00eb s\u00eb vijueshme t\u00eb Jezu Krishtit, Zot e Njeri, n\u00ebn moton klasike shum\u00ebshekullore dje dhe sot: \u201cLutu dhe Puno\u201d.<br \/>\nPat\u00ebr Toma, ishte nj\u00eb misionar i p\u00ebrkushtuar, q\u00eb g\u00ebzonte nderim dhe respekt t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb nga t\u00eb gjith\u00eb grupmoshat n\u00eb Kish\u00eb, ku, ai vepronte me dashuri e devocion dhe p\u00ebrtej saj, saqe shpesh vinin nga zona t\u00eb tjera, p\u00ebr t\u2019a d\u00ebgjuar n\u00eb mesh\u00eb dhe bashk\u00ebbiseduar me t\u00eb, mbas procesionit fetar.<br \/>\nKy bir i denj\u00eb i Sh\u00ebn Franceskut, kishte nj\u00eb trup mesatar, t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm, buzagaz dhe shum\u00eb karizmatik nga natyra.<br \/>\nDuke qen\u00eb i qeshur e i sjellsh\u00ebm deri n\u00eb p\u00ebrvujt\u00ebri dhe modesti shembullore, ai ka b\u00ebr\u00eb, q\u00eb t\u00eb admirohet nga shqiptar\u00ebt padallim feje, krahin\u00eb dhe ideje.<br \/>\nSipas historian\u00ebve t\u00eb koh\u00ebs son\u00eb, thuhet me t\u00eb drejt\u00eb me p\u00ebrshkrime, se ka qen\u00eb pik\u00ebrisht kjo (modeli i nj\u00eb kroati t\u00eb shqiptarizuar) nj\u00eb nga arsyet, q\u00eb shum\u00eb shqiptar\u00eb t\u00eb besimeve t\u00eb tjera t\u00eb mos e dinin me sakt\u00ebsi origjin\u00ebn e tij etnike, sepse ai njihte dhe fliste shum\u00eb mir\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, traditat, zakonet, historin\u00eb e krahin\u00ebs dhe m\u00eb gjer\u00eb, duke qen\u00eb nj\u00eb arb\u00ebror i mir\u00eb e i dashur p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ne.<br \/>\nGjithashtu, n\u00eb konakun e Kish\u00ebs, sh\u00ebrbente nj\u00eb kroate shum\u00eb e edukuar dhe p\u00ebrkushtuar Kish\u00ebs, e cila quhej Anna. T\u00eb gjith\u00eb e donin, sepse ishte nj\u00eb mot\u00ebr nderi e respektuar. Ajo p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, ka sh\u00ebrbyer me devocion, n\u00eb mir\u00ebmbajtjen e Kish\u00ebs dhe qel\u00ebs. Mot\u00ebr Anna, ishte nj\u00eb kuzhiniere shum\u00eb e mir\u00eb.<br \/>\nPat\u00ebr Toma dhe gjell\u00ebb\u00ebrsja mot\u00ebr Anna, mbanin gjithmon\u00eb \u00ebmb\u00eblsira n\u00eb qel\u00eb, si: bakllav\u00eb, tollumba dhe \u00ebmb\u00eblsira t\u00eb tjera, q\u00eb i kishin bler\u00eb nga \u00ebmb\u00ebltoret e famshme n\u00eb qytetin e Pej\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb qerasur t\u00eb ftuarit dhe p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e prind\u00ebrve, q\u00eb vinin p\u00ebr t\u2019a takuar meshtarin.<br \/>\nPasi ngopesha, duke ngr\u00ebn\u00eb gjell\u00eb t\u00eb shijshme dhe n\u00eb fund \u00ebmb\u00eblsira t\u00eb mira, n\u00eb od\u00ebn e pritjes s\u00eb mysafir\u00ebve t\u00eb priftit, shpesh m\u00eb zinte gjumi dhe n\u00eb k\u00ebllapi si nj\u00eb muzik\u00eb m\u00eb vinin n\u00eb vesh\u00eb z\u00ebrat e babait tim dhe Pat\u00ebr Tom\u00ebs, tek bisedonin deri n\u00eb or\u00ebt e vona t\u00eb nat\u00ebs, p\u00ebr tema t\u00eb ndryshme t\u00eb koh\u00ebs.<br \/>\nDisa her\u00eb gjumin e nat\u00ebs, ma prishnin tik-taket e nallanave (sandale) prej drurit, q\u00eb kishte veshur mot\u00ebr Anna, tek ecte me kujdes, p\u00ebr t\u2019u sjell\u00eb kafe, ver\u00eb dhe raki Pat\u00ebr Tom\u00ebs dhe babait tim.<br \/>\nGjat\u00eb rrug\u00ebs p\u00ebr n\u00eb sht\u00ebpi, n\u00eb err\u00ebsir\u00ebn e nat\u00ebs, qent\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb afroheshin pran\u00eb nesh. Babai, nuk p\u00ebrdorte shkop p\u00ebr t\u2019i trembur, por u nxirrte atyre plisin e bardh\u00eb, q\u00eb e kishte hequr nga koka dhe ato largoheshin m\u00ebnj\u00ebher\u00eb.<br \/>\nTakimet e babait tim me fratin ishin t\u00eb shpeshta dhe shum\u00eb her\u00eb q\u00ebndronim n\u00eb konakun e Pat\u00ebr Tom\u00ebs deri n\u00eb or\u00ebt e vona, ku k\u00ebto shk\u00ebmbenin mendime dhe ide me fratin kroat t\u00eb shqiptarizuar Pat\u00ebr Tom\u00eb Xhaj\u00ebn O.F.M.<br \/>\nM\u00eb kujtohet nj\u00eb nat\u00eb, kur un\u00eb isha duke fjetur n\u00eb krah\u00ebt e babait tim. Nga dremitja, m\u00eb zgjuan bisedat e para t\u00eb panjohura, ku, n\u00eb fakt m\u00eb von\u00eb m\u00ebsova, se kishte qen\u00eb patrulla e policis\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt e pyesnin bab\u00ebn, se ku kishte qen\u00eb n\u00eb or\u00ebt e vona t\u00eb nat\u00ebs.<br \/>\nBabai, me qet\u00ebsi u p\u00ebrgjigjet polic\u00ebve, se sapo kishte mbyllur zyr\u00ebn e pun\u00ebs. Atij i kishte ardhur keq t\u00eb m\u00eb zgjonte mua nga gjumi, q\u00eb m\u00eb kishte z\u00ebn\u00eb n\u00eb ato momente qet\u00ebsie.<br \/>\nT\u00eb neserm\u00ebn n\u00eb m\u00ebngjez e pyes babain, se kush kishin qen\u00eb njer\u00ebzit, q\u00eb flisnin n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb huaj dhe t\u00eb ndal\u00ebn n\u00eb rrug\u00eb mbr\u00ebm\u00eb. Ato biri im ishin polic\u00ebt, mu p\u00ebrgjigj ai.<br \/>\nIm at\u00eb, ktheu kok\u00ebn nga un\u00eb dhe m\u2019u drejtua me shum\u00eb seriozitet, duke m\u00eb th\u00ebn\u00eb: \u201cBiri im! Mos i trego askujt, se un\u00eb shkoj n\u00eb Kish\u00eb dhe takohem me fratin. N\u00ebse do t\u00eb marr\u00eb vesht shteti, se un\u00eb jam nj\u00eb besimtar i devotsh\u00ebm dhe mik i mir\u00eb i Pat\u00ebr Tom\u00ebs, do t\u00eb m\u00eb burgosin\u2026\u201d<br \/>\nEdhe pse isha f\u00ebmij\u00eb, i thash\u00eb, se kurr\u00eb nuk do t\u00eb flas me asnj\u00eb njeri p\u00ebr k\u00ebt\u00eb gj\u00eb.<br \/>\nKushdo e di se f\u00ebmja, ka nj\u00eb kujtes\u00eb t\u00eb admiruesh\u00ebm, sepse rikujton me detaje shum\u00eb gj\u00ebra t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb dhe familjes s\u00eb tij, por mbi t\u00eb gjith\u00eb prind\u00ebrit e dashur si n\u00ebn\u00ebn dhe bab\u00ebn.<br \/>\nM\u00eb kujtohet si sot, se nga ajo nat\u00eb, babai n\u00eb or\u00ebt e vona t\u00eb nat\u00ebs s\u00ebbashku me mua, her\u00eb n\u00eb krah dhe her\u00eb m\u00eb hidhte mbi shpin\u00eb, nuk binte m\u00eb rrug\u00ebs kryesore, por kalonte buz\u00eb lumit Drin ose nga P\u00ebrroi i Ranavic\u00ebs dhe buz\u00eb malit\u2026<br \/>\nShum\u00eb von\u00eb e m\u00ebsova, se k\u00ebt\u00eb ndryshim udh\u00ebtimi t\u00eb pazakonsh\u00ebm babai e kishte b\u00ebr\u00eb, q\u00eb t\u00eb mos takohej me polic\u00ebt, gjat\u00eb rrug\u00ebs s\u00eb kthimit p\u00ebr n\u00eb sht\u00ebpi nga konaku i Kish\u00ebs.<br \/>\nPat\u00ebr Toma, ka sh\u00ebrbyer si nj\u00eb misionar i p\u00ebrkushtuar p\u00ebr 27 vite me radh\u00eb (1927-1954). Edhe mua si f\u00ebmij\u00eb, m\u00eb erdhi keq p\u00ebr largimin e fran\u00e7eskanit t\u00eb p\u00ebrvuajtur Pat\u00ebr Tom\u00eb Xhaja O.F.M., q\u00eb ishte nj\u00eb meshtar\u00eb sh\u00ebmbullor e i palodhur n\u00eb vresht\u00ebn e Zotit.<br \/>\nUn\u00eb e ndjeva munges\u00ebn e tij, sepse ai m\u00eb donte shum\u00eb. Me dhimbje, m\u00ebsova lajmin e hidhur t\u00eb kalimit n\u00eb jet\u00ebn e amshuar, t\u00eb Pat\u00ebr Tom\u00eb Xhaj\u00ebs O.F.M. n\u00eb vitin 1955. Ai kishte nd\u00ebrruar jet\u00eb, kur kishte dal\u00eb n\u00eb pension, (n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb thyer), n\u00eb katundin kroat Goric\u00eb.<br \/>\nAsnj\u00ebher\u00eb, nuk do t\u00eb hiqet nga kujtesa e banor\u00ebve vendas t\u00eb Zllakuqanit, p\u00ebrkushtimi i madh i tij ndaj popullit shqiptar, duke qen\u00eb nj\u00eb meshtar i dashur, ndones\u00eb kishte lindur dhe rritur n\u00eb Kroaci.<br \/>\nFrati e ndjente vet\u00ebn gjithnj\u00eb si nj\u00eb arb\u00ebror dhe fliste me shum\u00eb respekt p\u00ebr popullin dhe traditat e mira shqiptare nd\u00ebr shekuj. P\u00ebr pun\u00ebn apo misionin e tij t\u00eb frytsh\u00ebm dhe bashk\u00ebpunimin me banor\u00ebt vendas, flitej asokohe gjithnj\u00eb n\u00eb odat e burrave n\u00eb Lugun e Drinit\u2026<br \/>\nUn\u00eb, n\u00eb mosh\u00ebn madhore, n\u00eb odat e kuvendeve t\u00eb burrave, m\u00ebsova mbi takimet e babait tim me Pat\u00ebr Tom\u00ebn, t\u00eb cilat, kishin patur r\u00ebnd\u00ebsi, p\u00ebr situat\u00ebn dhe rrethanat politike t\u00eb trazuara t\u00eb koh\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb e m\u00eb gj\u00ebr\u00eb.<br \/>\nM\u00eb kujtohet s\u00ebrisht nj\u00eb rast shum\u00ebdometh\u00ebn\u00ebs dhe tep\u00ebr patriotik i fratit kroato-shqiptar.<br \/>\nNj\u00eb dit\u00eb pranvere, babai im, ishte duke u treguar bashk\u00ebkombasve t\u00eb tij, kur nj\u00eb njeri e pyeti: \u201cPse Pat\u00ebr Tom\u00eb Xhaja O.F.M. nuk e pranoj ndihm\u00ebn financiare t\u00eb serbit Ars Peroviqit, mbasi ai kishte shprehur vullnetarisht d\u00ebshir\u00ebn, q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtoi Kish\u00ebn e re n\u00eb Zllakuqan, me shpenzimet e veta!?\u201d<br \/>\nBabai, u tha t\u00eb pranishm\u00ebve k\u00ebto fjal\u00eb: \u201cErdhi nj\u00eb dit\u00eb Tush Paloka, n\u00eb zyr\u00ebn time, tek Kumuna e Zllakuqanit dhe m\u00eb tha, se baba Uk\u00eb, k\u00ebrkon nj\u00eb takim me shpejt\u00ebsi me ju, mbasi nuk premton koha, se \u00e7\u00ebshtja \u00ebsht\u00eb shum\u00eb serioze dhe delikate. Pa e p\u00ebrfunduar Tushi fjal\u00ebn, u ngrita e i thash\u00eb. Mos \u00ebsht\u00eb s\u00ebmur\u00eb!? Jo m\u00eb tha. U nis\u00ebm menj\u00ebher\u00eb me Tushin, p\u00ebr t\u2019u takuar me Uk\u00eb Palok\u00ebn n\u00eb kull\u00ebn e tij. T\u00eb gjith\u00eb e dijn\u00eb, se Uka ka qen\u00eb Kryetar i Komun\u00ebs s\u00eb Gurrakocit, n\u00eb koh\u00ebn kur babai im (Pren Nikoll\u00eb Mrijaj) ishte Kryetar i Komun\u00ebs n\u00eb Zllakuqan dhe nj\u00ebherazi mik i ngusht\u00eb i familjes.<br \/>\nPa hezituar (mbasi ishte tep\u00ebr i shqet\u00ebsuar), duke njohur shum\u00eb mir\u00eb mentalitetin dhe dhelp\u00ebrin\u00eb e serbit, me nj\u00eb frym\u00eb Uka m\u00eb tregoi, se dje, kur isha duke udh\u00ebtuar me kal\u00eb n\u00eb fush\u00eb, para der\u00ebs s\u00eb oborrit shoh serbin Ars Peroviqin, i cili, m\u00eb thot\u00eb tekstualisht: \u201cPalok\u00eb! Ndalu pak t\u00eb pijm\u00eb nga nj\u00eb kafe. U ndala dhe n\u00eb bised\u00eb e sip\u00ebr, bashk\u00ebbiseduesi m\u00eb tha, se kam menduar t\u00eb marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr nd\u00ebrtimin e Kish\u00ebs s\u00eb re t\u00eb Zllakuqanit, mbasi shkoj shum\u00eb koh\u00eb dhe e ndjej edhe un\u00eb si detyrim (si kryqali q\u00eb jam) t\u2019a ndihmoj nd\u00ebrtimin e saj\u2026<br \/>\nUka e kuptoi holl\u00eb hilen apo \u201czem\u00ebrgj\u00ebr\u00ebsin\u00eb\u201d dhe prapasken\u00ebn djall\u00ebzore t\u00eb serbit. Ai, me qet\u00ebsi e durim burri t\u00eb men\u00e7ur, mbasi e d\u00ebgjon deri n\u00eb fund planin \u201cbamir\u00ebs\u201d t\u00eb Arsit, me gjakftoht\u00ebsi dhe zgjuar\u00ebsi diplomacie, i thot\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb: \u201cShum\u00eb fal\u00ebminderit Arso!\u201d<br \/>\nMir\u00ebpo, tregtari serb Peroviq, s\u00ebrisht me nj\u00eb padurim, q\u00eb e karakterizonte, vijon t\u00eb k\u00ebmbngul\u00eb n\u00eb inisiativ\u00ebn e tij, duke shtuar, se: \u201cKam d\u00ebshir\u00eb, q\u00eb frati i Kish\u00ebs s\u00eb Zllakuqanit Pat\u00ebr Tom\u00eb Xhaja, mbasi t\u00eb mbaroi nd\u00ebrtimi i Kish\u00ebs s\u00eb re, me shpenzimet e mia, t\u00eb vendos n\u00eb nj\u00eb pllak\u00eb t\u00eb posa\u00e7me em\u00ebrin tim: \u201cKjo Kish\u00eb, \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar me kontributin e Ars Peroviqit\u201d. Arsi, nd\u00ebr t\u00eb tjera shton edhe arsyen e nd\u00ebrtimit t\u00eb objektit kishtar, p\u00ebr besimtar\u00ebt e krishter\u00eb, se: \u201cKryqi ndihmon kryqin!\u201d<br \/>\nUka, i kishte th\u00ebn\u00eb babait tim, q\u00eb t\u2019i thot\u00eb fratit: \u201cN\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb mos pranoj\u00eb ndihmen e Arsit, mbasi ai ka nj\u00eb q\u00ebllim t\u00eb keq, me nj\u00eb prapavij\u00eb t\u00eb rrezikshme p\u00ebr t\u00eb ardhmen e Kish\u00ebs autoktone dardane.\u201d<br \/>\n\u00c7\u00ebshtja ishte tep\u00ebr serioze. Duhet gjetur nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, \u201cq\u00eb mishi t\u00eb piqet e helli t\u00eb mos digjet\u201d, sikurse thot\u00eb populli, p\u00ebr t\u00eb mos e zem\u00ebruar Arsin, i cili, mund t\u00eb lajm\u00ebroi pushtetin serb, q\u00eb sundonte asokohe n\u00eb Kosov\u00eb. Ishte koha p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb vendim t\u00eb kujdesh\u00ebm dhe tep\u00ebr t\u00eb rend\u00ebsish\u00ebm.<br \/>\nTrathtia serbe, mund t\u00eb thot\u00eb nj\u00eb dit\u00eb, se kan\u00eb prova historike, mbasi objekti i kultit, i nd\u00ebrtuar shum\u00eb vite m\u00eb par\u00eb, \u00ebsht\u00eb kish\u00eb ortodokse e ngritur mbi nj\u00eb truall serb dhe mbishkrimi n\u00eb pllak\u00ebn e saj me em\u00ebrin e Ars Peroviqit, tregon se nd\u00ebrtesa kishtare \u00ebsht\u00eb ngritur nga nj\u00eb pjes\u00ebtar i popullit serb, p\u00ebr t\u2019i sh\u00ebrbyer komunitetit t\u00eb tij, por q\u00eb shqiptar\u00ebt e kan\u00eb marr\u00eb me forc\u00eb at\u00eb, duke e kthyer n\u00eb kish\u00eb katolike.<br \/>\nKjo situat\u00eb e rrezikshme, ishte nj\u00eb thik\u00eb me dy mpresa, ku, Arsi k\u00ebrkonte t\u2019a fuste me djall\u00ebzi Kish\u00ebn dhe popullin autokton n\u00eb Zllakuqan.<br \/>\nBabai, i shqet\u00ebsuar shum\u00eb asokohe, u tha bashk\u00ebvendasve, se shkova menj\u00ebher\u00eb tek Pat\u00ebr Toma e i tregova me holl\u00ebsi, p\u00ebr planin djall\u00ebzor t\u00eb Arsit.<br \/>\nT\u00eb nj\u00ebjtin mendim kishte edhe frati, duke iu bashkuar z\u00ebrit t\u00eb kund\u00ebrshtimit me vendosm\u00ebri, por me durim dhe diplomaci, q\u00eb \u00e7\u00ebshtja t\u00eb zgjidhet me urti dhe largpam\u00ebsi, pa fyer q\u00ebllimin \u201cfisnik\u201d t\u00eb tregtarit serb Peroviqit.<br \/>\nFrati i zgjuar i thot\u00eb bab\u00ebs, dua q\u00eb n\u00eb takim me Arsin t\u00eb jeni edhe ju Nikoll\u00eb aty si nj\u00eb d\u00ebshmitar i historis\u00eb\u2026<br \/>\nNuk vonoi shum\u00eb dhe nj\u00eb dit\u00eb Arsi erdhi tek Kisha e Zllakuqanit. Frati, d\u00ebrgoi n\u00eb Komun\u00eb nj\u00eb njeri (korrierin), t\u00eb njoftoi babain tim, q\u00eb t\u00eb shkoj sa m\u00eb shpejt tek Kisha, p\u00ebr nj\u00eb pun\u00eb me shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi.<br \/>\nBabai im, kujton: \u201cFrati e kishte pritur Arsin me bujari, sipas tradit\u00ebs shqiptare, ku, po bisedonin e pinin t\u00eb ulur n\u00eb tavolin\u00eb. Kur u afrova Arsi, mu drejtua edhe mua, duke m\u00eb th\u00ebn\u00eb: \u2018Me vjen mir\u00eb, q\u00eb erdhet edhe ju zoti Nikoll\u00eb! Ka disa dit\u00eb, q\u00eb mendoj p\u00ebr nd\u00ebrtimin e Kish\u00ebs tuaj, s\u00eb cil\u00ebs i shkoj shum\u00eb koh\u00eb pa u nd\u00ebrtuar dhe si kryqali q\u00eb jam, kam shprehur gatishm\u00ebrin\u00eb, q\u00eb me mundsit\u00eb e mia financiare t\u2019a nd\u00ebrtoj k\u00ebt\u00eb kish\u00eb.\u2019\u201d<br \/>\nPor, Pat\u00ebr Tom\u00eb Xhaja O.F.M., mbasi e d\u00ebgjoi me shum\u00eb v\u00ebmendje dhe respekt propozimin e Arsit (kur ai mbaroi fjal\u00ebn e tij), me urti burri dhe zgjuar\u00ebsi kroati, ngriti got\u00ebn e rakis\u00eb dhe ua drejtoi miqve n\u00eb tryez\u00eb, dhe me shikimin nga mysafiri serb, tha k\u00ebto fjal\u00eb: \u201cShum\u00eb fal\u00ebminderit, p\u00ebr bujarin\u00eb tuaj mik Arso! Ne po vuajm\u00eb tash sa koh\u00eb, p\u00ebr t\u2019i bashkuar mjetet financiare, e fal\u00ebminderit Zotit, se para disa muajve shteti austriak, na ka financuar p\u00ebr nd\u00ebrtimin e Kish\u00ebs. Si gjithmon\u00eb katolik\u00ebt shqiptar\u00eb, kan\u00eb q\u00ebn\u00eb n\u00ebn p\u00ebrkujdesin e Perandoris\u00eb s\u00eb Austro-Hungaris\u00eb. Edhe k\u00ebsaj radhe, m\u00eb pran\u00eb nesh me zem\u00ebr dhe bujari kristiane, na dha ndihm\u00eb financiare Austro-Hungaria. Ne, po presim sa t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsohet koha dhe t\u00eb gjith\u00eb s\u00ebbashku, me besimtar\u00ebt e devotsh\u00ebm do t\u00eb fillojm\u00eb pa humbur koh\u00eb pun\u00ebn, p\u00ebr nd\u00ebrtimin e Kish\u00ebs s\u00eb re.<br \/>\nNga ana e tjet\u00ebr, zoti Arso edhe ju u fal\u00ebnderojm\u00eb shum\u00eb. Do t\u00eb ishte shum\u00eb mir\u00eb p\u00ebr banor\u00ebt e Lugu t\u00eb Drinit, n\u00ebse ju na ndihmoni bujarisht, p\u00ebr t\u00eb ndihmuar disa familje t\u00eb varf\u00ebra, q\u00eb kan\u00eb shum\u00eb nevoj\u00eb. E un\u00eb si udh\u00ebheq\u00ebs shpirt\u00ebror i besimtar\u00ebve dhe Kish\u00ebs, p\u00ebrve\u00e7 fal\u00ebnderimeve do t\u00eb lutem, q\u00eb Zoti t\u2019ua prij\u00eb mbar\u00eb ju dhe familjes.<br \/>\nArsi, mbasi e d\u00ebgjoi, se kush do t\u00eb ndihmoi nd\u00ebrtimin e Kish\u00ebs n\u00eb Zllakuqan dhe k\u00ebrkes\u00ebn e fratit, p\u00ebr t\u00eb ndihmuar familjet n\u00eb nevoj\u00eb, ai ngrihet n\u00eb k\u00ebmb\u00eb dhe largohet pa th\u00ebn\u00eb asnj\u00eb fjal\u00eb.<br \/>\nD\u00ebshtoi k\u00ebshtu plani serb, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrvetsuar Kish\u00ebn dhe historin\u00eb e saj autoktone, me rr\u00ebnj\u00eb t\u00eb thella iliro-dardane.\u201d<br \/>\nKujtimet p\u00ebr t\u00eb kaluar\u00ebn, nuk kan\u00eb t\u00eb sosur. Ato burojn\u00eb natyrsh\u00ebm, sapo nis t\u00eb flas me shok\u00eb, t\u00eb af\u00ebrm dhe dashamir\u00eb, me telefon n\u00eb vendlindje, apo n\u00eb biseda t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta me miq n\u00eb New York e gjetk\u00eb, p\u00ebr ngjarje t\u00eb ndryshme historike.<br \/>\nNj\u00eb tjet\u00ebr episod historik, m\u00eb vjen nga kujtesa e ngjarjeve t\u00eb jetuara n\u00eb vendlindje.<br \/>\nNj\u00eb dit\u00eb t\u00eb bukur pranvere, vjen p\u00ebr vizit\u00eb nj\u00eb mik i hersh\u00ebm n\u00eb kull\u00ebn ton\u00eb, i mir\u00ebnjohuri asokohe Zef Paloka.<br \/>\nN\u00ebna histori, tregon me prova dhe fakte, se Palokajt e Gurrakocit, gjithnj\u00eb jan\u00eb shquar si familje e fort\u00eb, n\u00eb rezistenc\u00ebn heroike dhe q\u00ebndres\u00eb stoike me arm\u00eb n\u00eb dor\u00eb, ndaj pushtimeve t\u00eb huaja, ku, m\u00eb s\u00ebshumti i jan\u00eb kund\u00ebrv\u00ebn\u00eb me gjoks anmiqve shekullor\u00eb si atij otoman dhe sllav. Ata me vendosm\u00ebri, kan\u00eb ruajtur t\u00eb paprekur asimilimin e fes\u00eb s\u00eb krishter\u00eb dhe identitetin e past\u00ebr arb\u00ebror.<br \/>\nGjat\u00eb bised\u00ebs, miku i porsa-ardhur i tha babait tim, se: \u201cKa shum\u00eb koh\u00eb, q\u00eb nuk po vjen p\u00ebr vizit\u00eb n\u00eb krahin\u00ebn e Podgurit\u201d (n\u00eb katundin ton\u00eb Gurrakoc).<br \/>\nIm at\u00eb dhe Zef Paloka si bashk\u00ebmoshatar\u00eb dhe shok\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb (n\u00eb koh\u00ebn e Krajl Aleksandrit t\u00eb ish-Jugosllavis\u00eb), kan\u00eb kryer sh\u00ebrbimin ushtarak n\u00eb Beograd.<br \/>\nGjyshja, menj\u00ebher\u00eb p\u00ebrgatit\u00eb dark\u00ebn dhe e sjell\u00eb at\u00eb n\u00eb sof\u00ebr. Biseda midis dy shok\u00ebve t\u00eb ngusht\u00eb, fillon dhe vijon shtruar, duke rrok \u00e7do tem\u00eb t\u00eb dit\u00ebs dhe ato q\u00eb i shqetsojnin shqiptar\u00ebt asokohe.<br \/>\nN\u00eb bised\u00eb e sip\u00ebr, Zefi, duke qen\u00eb shum\u00eb i shqetsuar, p\u00ebr ngjarjen q\u00eb po rr\u00ebfente, i hedh nj\u00eb v\u00ebshtrim babait tim, q\u00eb ishte i p\u00ebrqendruar tek tregimi i fjal\u00ebve t\u00eb mikut dhe vijon: \u201cSerb\u00ebt, i kan\u00eb nd\u00ebrtuar shum\u00eb bukur varrezat e komunitetit t\u00eb tyre. Ato jan\u00eb nd\u00ebrtuar me estetik\u00eb, t\u00eb rrethuar dhe stolisur me gur mermeri, t\u00eb latuar me shum\u00eb kujdes. \u00c7do i ndjer\u00eb, ka banes\u00ebn e tij t\u00eb amshimit, me foto dhe me shkronja t\u00eb kjarta, n\u00eb pllak\u00ebn kryesore.<br \/>\nM\u00eb vjen keq, i dashtun mik Nikoll\u00eb, por na duhet t\u00eb pranojm\u00eb se e kund\u00ebrta, paraqitet gjendja e mjeruar e varrezave tona, q\u00eb jan\u00eb t\u00eb vjetra dhe autoktone. Ne i fusim t\u00eb gjith\u00eb ato q\u00eb kalojn\u00eb n\u00eb amshim n\u00eb varreza kolektive. Varrezat, ku, preh\u00ebn t\u00eb par\u00ebt dhe t\u00eb af\u00ebrmit tan\u00eb, jan\u00eb t\u00eb pasistemuara, pa planimetri, rrug\u00eb p\u00ebr kalimtar\u00ebt, sikurse i ka komuniteti serb\u2026<br \/>\nPor ajo, q\u00eb m\u00eb shqetson me tep\u00ebr, \u00ebsht\u00eb se pothuajse n\u00eb \u00e7do gur, n\u00eb respekt t\u00eb t\u00eb vdekurve, serb\u00ebt ardhacak\u00eb, kan\u00eb shkruar emrin, mbiemrin, dat\u00ebn e lindjes dhe t\u00eb vdekjes, thua se ato kan\u00eb lindur n\u00eb Kosov\u00eb. Un\u00eb e di shum\u00eb mir\u00eb edhe se kur kan\u00eb ardhur shum\u00eb prej pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb k\u00ebtyre familjeve serbe, q\u00eb sot prehen n\u00eb k\u00ebto varreza.<br \/>\nI dashtun mik Nikoll\u00eb! E them me siguri t\u00eb plot\u00eb, se gati 80% t\u00eb t\u00eb vdekurve dhe varrosurve k\u00ebtu i mbaj mend qysh f\u00ebmij\u00eb, se kur kan\u00eb ardhur dhe ku kan\u00eb jetuar n\u00eb zonat tona. Habitem, pse ato nuk e kan\u00eb shkruar n\u00eb pllak\u00ebn e njer\u00ebzve apo t\u00eb af\u00ebrmve t\u00eb tyre, me sakt\u00ebsi se kur kan\u00eb ardhur dhe pothuajse t\u00eb gjitha datat e tyre t\u00eb ardhjes l\u00ebvizin nga 10 deri n\u00eb 20 vjet p\u00ebrpara, thua se ato jan\u00eb nga 100 apo 120 vje\u00e7.\u201d<br \/>\nDy burrat, q\u00eb po bashk\u00ebbisedonin deri n\u00eb or\u00ebt e vona t\u00eb nat\u00ebs, i kishin kuptuar dhelp\u00ebrit\u00eb e serb\u00ebve, q\u00eb gjith\u00e7ka e b\u00ebnin me paramendim, p\u00ebr t\u2019i sh\u00ebrbyer tez\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr, se ato \u2018jan\u00eb autokton n\u00eb tokat arb\u00ebrore dhe jo ardhcak\u2019, sikurse deshmojn\u00eb faktet kryene\u00e7e t\u00eb dokumenteve historike, q\u00eb ruhen me kujdes n\u00eb arkivat e Europ\u00ebs dhe ato shqiptare.<br \/>\nBabai, mbasi e d\u00ebgjoi me shum\u00eb v\u00ebmendje shqt\u00ebsimin e drejt\u00eb t\u00eb bashk\u00ebbiseduesit, i tha:<br \/>\n\u201cZef, \u00ebsht\u00eb mir\u00eb q\u00eb t\u00eb vish sa m\u00eb shpesh, sikurse baballar\u00ebt tan\u00eb, kan\u00eb vizituar shpesh njeri-tjetrin, mbasi ne jemi d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb shum\u00eb ngjarjeve pozitive dhe negative, q\u00eb i ka p\u00ebrjetuar mbi trupin e vet Kosova dhe krahina e jon\u00eb. Rezistenca dhe mbijetesa, kund\u00ebr \u00e7do pushtuesi t\u00eb huaj nd\u00ebr shekuj, dhe ndihma e t\u00eb madhit Zot, krahas disa shteteve mike, na kan\u00eb shp\u00ebtuar pa u shkrir\u00eb si komb.\u201d<br \/>\nN\u00eb bised\u00eb e sip\u00ebr, me mikun e sht\u00ebpis\u00eb Zefin, babai, kujton nj\u00eb ngjarje shum\u00eb interesante, q\u00eb ka ndodhur n\u00eb ato vite t\u00eb v\u00ebshtira n\u00eb Kosov\u00eb.<br \/>\nK\u00ebshtu ai rr\u00ebfen me dhimbje: \u201cIsha n\u00eb komun\u00ebn e Burimit (Istogut), at\u00eb dit\u00eb kur ndodhi rasti, n\u00eb dit\u00ebn e tregut (pazarit), ku, kisha dal\u00eb p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb di\u00e7ka p\u00ebr familje.<br \/>\nAt\u00eb dit\u00eb, u hap fjala, se disa burra t\u00eb njohur shqiptar\u00eb kishin p\u00ebrdhunar grat\u00eb e serb\u00ebve, t\u00eb cilat gjoja, po shkonin n\u00eb tregun e madh dhe shum\u00eb t\u00eb mir\u00ebnjohur t\u00eb dit\u00ebs s\u00eb enjte n\u00eb qytez\u00ebn e Burimit.<br \/>\nKy ishte nj\u00eb kurth dhe provokim i hapur i serb\u00ebve, p\u00ebr t\u00eb keqtrajtuar deri p\u00ebr vdekje burrat shqiptar\u00eb, p\u00ebr nj\u00eb krim, q\u00eb se kishin menduar e jo m\u00eb ta b\u00ebnin, sikurse mashtruan serb\u00ebt manjak\u00eb.<br \/>\nAt\u00eb dit\u00eb u alarmua vendi dhe menj\u00ebher\u00eb milicia serbe e mir\u00eborganizuar (n\u00eb k\u00ebt\u00eb kurth t\u00eb kurdisur) nga serb\u00ebt, kishin arrestuar n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb e tyre burrat m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb krahin\u00ebs\u2026<br \/>\nMbas disa dit\u00ebve, n\u00eb nj\u00eb bised\u00eb, q\u00eb kisha n\u00eb zyr\u00ebn time me Ruzha Raj\u00e7eviq, ra fjala p\u00ebr ngjarjen e ndodhur disa dit\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb tregun e madh.<br \/>\nAjo u tregua shum\u00eb e sin\u00e7ert\u00eb me mua dhe pohoj fjal\u00ebt:<br \/>\n\u201cNikoll\u00eb! Un\u00eb kam besim t\u00eb plot\u00eb n\u00eb ty. Nese ju, se mbani fjal\u00ebn, p\u00ebr \u00e7far\u00eb do t\u00eb tregoi tani, na shkon koka q\u00eb t\u00eb dyve. At\u00eb turp, q\u00eb t\u2019i ke d\u00ebgjuar, se demek e paskan b\u00ebr\u00eb shqiptar\u00ebt, n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb ashtu. At\u00eb e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb bashk\u00ebkombasit e mi serb. Turpin n\u00eb fjal\u00eb e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb burrat e shkinave, t\u00eb cil\u00ebt, jan\u00eb veshur me rroba tradicionale shqiptare dhe kan\u00eb dal\u00eb n\u00eb mes t\u00eb rrug\u00ebs e i kan\u00eb \u201cp\u00ebrdhunuar\u201d me qef grat\u00eb e tyre.<br \/>\nKjo ngjarje, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgatitur me holl\u00ebsi deri n\u00eb detajet m\u00eb t\u00eb im\u00ebta, s\u00ebbashku me milicin\u00eb n\u00eb zyrat e tyre. N\u00eb gjith\u00eb at\u00eb krim t\u00eb kurdisur, nuk nd\u00ebrhyri askush, sepse milicia ishte bashk\u00ebfajtore n\u00eb k\u00ebt\u00eb turp t\u00eb zakonsh\u00ebm, p\u00ebr pal\u00ebn serbe.<br \/>\nM\u00eb vjen shum\u00eb keq, p\u00ebr ata burra t\u00eb nd\u00ebrsh\u00ebm shqiptar, q\u00eb u munduan t\u2019i p\u00ebrlyenin n\u00eb nj\u00eb turp, q\u00eb se kishin ber\u00eb kurr\u00eb, duke i st\u00ebrmunduar n\u00eb dajak papushim p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb dhe disa prej tyre vdiq\u00ebn\u2026 \u201d<br \/>\nPas largimit t\u00eb Pader Tom\u00ebs n\u00eb Kish\u00ebn e Zllakuqanit, n\u00eb vitin 1954, erdhi p\u00ebr t\u2019a zevend\u00ebsuar meshtari Dom Pjet\u00ebr Berisha (1912-). Ai ishte me nj\u00eb shtat t\u00eb gjat\u00eb, i pash\u00ebm, fjal\u00eburt\u00eb, i kujdesh\u00ebm n\u00eb veshmbathje, i qet\u00eb, p\u00ebr nga natyra dhe shum\u00eb serioz, n\u00eb detyr\u00ebn si bari shpirt\u00ebror pran\u00eb grigj\u00ebs s\u00eb vet, q\u00eb e donte dhe respektone shum\u00eb.<br \/>\nSikurse Pader Toma, vite m\u00eb von\u00eb m\u00ebsova, se ky meshtar i p\u00ebrkushtuar p\u00ebr Fe, Atdhe dhe P\u00ebrparim, p\u00ebr qendrimet e tij nacionaliste kund\u00ebrserbe, kishte kaluar disa vite t\u00eb privimit t\u00eb liris\u00eb civile dhe fetare, duke vuajtur me dinjitet shqiptari n\u00eb burgjet e tmerrshme t\u00eb ish Jugosllavis\u00eb.<br \/>\nSi gjithnj\u00eb im at\u00eb vijoi tradit\u00ebn e familjes ton\u00eb, duke ruajtur t\u00eb pashk\u00ebputur lidhjet miq\u00ebsore me meshtar\u00ebt, q\u00eb kan\u00eb sh\u00ebrbyer me p\u00ebrkushtim shembullor, n\u00eb kishat katolike t\u00eb zon\u00ebs ton\u00eb.<br \/>\nIm at\u00eb, takohej me meshtar\u00ebt n\u00eb qelet e tyre n\u00eb or\u00ebt e vona t\u00eb nat\u00ebs, pa r\u00ebn\u00eb n\u00eb sy t\u00eb bashk\u00ebvendasve dhe spiun\u00ebve, q\u00eb informonin milicin\u00eb serbe, p\u00ebr \u00e7do veprim t\u00eb tij dhe bashk\u00ebfshatar\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb, q\u00eb ruanin lidhjet e ngushta m\u00eb klerin katolik asokohe.<br \/>\nMeqen\u00ebse babai ishte funksionar i lart\u00eb n\u00eb pushtetin lokal, ai nuk duhej t\u00eb shkonte n\u00eb Kish\u00eb, sepse feja nuk shikohej me sy t\u00eb mir\u00eb nga sistemi komunist jugosllav. Po nga ana e tjet\u00ebr, im at\u00eb asnj\u00ebher\u00eb se harroi tradit\u00ebn e katragjyshit, gjyshit dhe babait t\u00eb tij t\u00eb dashur.<br \/>\nAi ishte nj\u00eb besimtar i devotsh\u00ebm (kujtoi se f\u00ebmij\u00ebt e pag\u00ebzuar n\u00eb Kish\u00eb, kan\u00eb emra t\u00eb njohur, si: Pren, Tom\u00eb, Marie, etj.) i dhimbsh\u00ebm, bujar, duke ndihmuar me sa kishte mund\u00ebsi Kish\u00ebn dhe meshtar\u00ebt, me ndihma materiale dhe financiare, p\u00ebr t\u00eb mbijetuar ndaj rr\u00ebbeshit t\u00eb eg\u00ebr sllavo-komunist.<br \/>\nNikolla, u largua nga kjo jet\u00eb plot histori t\u00eb trazuar, duke par\u00eb m\u00eb n\u00eb fund lirin\u00eb e \u00ebnd\u00ebrruar prej koh\u00ebsh nga t\u00eb par\u00ebt e tij.<br \/>\nViti 1999, ka hyr\u00eb n\u00eb historin\u00eb e popullit kreshnik t\u00eb Kosov\u00ebs, si data e liris\u00eb s\u00eb shqipes n\u00eb vendin e shqiponjave.<br \/>\nAi vdiq i qet\u00eb, se f\u00ebmij\u00ebt, nipat dhe mbesat e tij, tashm\u00eb do t\u00eb flasin e shkruajn\u00eb gjuh\u00ebn shqipe (ndon\u00ebse nj\u00eb pjes\u00eb jeton dhe punon n\u00eb SHBA dhe Evrop\u00eb, sh\u00ebnimi im T.M.), se serb\u00ebt, nuk do t\u2019i qendrojn\u00eb m\u00eb mbi krye si \u00e7ekan. Ata, doket dhe zakonet e t\u00eb par\u00ebve, do t\u2019i ruajn\u00eb dhe pasurojn\u00eb jo n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb fshehur, por hapur dhe do t\u00eb mburren se jan\u00eb vijues t\u00eb t\u00eb par\u00ebve t\u00eb tyre dardan\u00eb\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tom\u00eb Mrijaj, New York Fillimi shek. XX dhe fundi i tij, n\u00eb analet e historis\u00eb s\u00eb popullit ton\u00eb, kan\u00eb mbetur si ngjarje t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb zgjimit t\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebs komb\u00ebtare, plot luftra e p\u00ebrpjekje t\u00eb pareshtura p\u00ebr liri dhe pavar\u00ebsi. Ishte viti 1911, kur m\u00eb 6 Prill, nacionalist\u00ebt shqiptar\u00eb, t\u00eb udh\u00ebhequr nga trimi i maleve kreshnike [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,3],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Nikoll\u00eb Mrijaj (1911-1999) - intelektual, atdhetar e kuvendar i odave t\u00eb burrave - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nikoll\u00eb Mrijaj (1911-1999) - intelektual, atdhetar e kuvendar i odave t\u00eb burrave - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tom\u00eb Mrijaj, New York Fillimi shek. XX dhe fundi i tij, n\u00eb analet e historis\u00eb s\u00eb popullit ton\u00eb, kan\u00eb mbetur si ngjarje t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb zgjimit t\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebs komb\u00ebtare, plot luftra e p\u00ebrpjekje t\u00eb pareshtura p\u00ebr liri dhe pavar\u00ebsi. Ishte viti 1911, kur m\u00eb 6 Prill, nacionalist\u00ebt shqiptar\u00eb, t\u00eb udh\u00ebhequr nga trimi i maleve kreshnike [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-12-29T07:38:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/tome_mrijaj.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"51 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"Nikoll\u00eb Mrijaj (1911-1999) &#8211; intelektual, atdhetar e kuvendar i odave t\u00eb burrave\",\"datePublished\":\"2013-12-29T07:38:09+00:00\",\"dateModified\":\"2013-12-29T07:38:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/\"},\"wordCount\":10219,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/tome_mrijaj.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Histori\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/\",\"name\":\"Nikoll\u00eb Mrijaj (1911-1999) - intelektual, atdhetar e kuvendar i odave t\u00eb burrave - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/tome_mrijaj.jpg\",\"datePublished\":\"2013-12-29T07:38:09+00:00\",\"dateModified\":\"2013-12-29T07:38:09+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/tome_mrijaj.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/tome_mrijaj.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Nikoll\u00eb Mrijaj (1911-1999) &#8211; intelektual, atdhetar e kuvendar i odave t\u00eb burrave\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\/\/fjala.info\/\"],\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nikoll\u00eb Mrijaj (1911-1999) - intelektual, atdhetar e kuvendar i odave t\u00eb burrave - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Nikoll\u00eb Mrijaj (1911-1999) - intelektual, atdhetar e kuvendar i odave t\u00eb burrave - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"Tom\u00eb Mrijaj, New York Fillimi shek. XX dhe fundi i tij, n\u00eb analet e historis\u00eb s\u00eb popullit ton\u00eb, kan\u00eb mbetur si ngjarje t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb zgjimit t\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebs komb\u00ebtare, plot luftra e p\u00ebrpjekje t\u00eb pareshtura p\u00ebr liri dhe pavar\u00ebsi. Ishte viti 1911, kur m\u00eb 6 Prill, nacionalist\u00ebt shqiptar\u00eb, t\u00eb udh\u00ebhequr nga trimi i maleve kreshnike [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2013-12-29T07:38:09+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/tome_mrijaj.jpg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"51 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"Nikoll\u00eb Mrijaj (1911-1999) &#8211; intelektual, atdhetar e kuvendar i odave t\u00eb burrave","datePublished":"2013-12-29T07:38:09+00:00","dateModified":"2013-12-29T07:38:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/"},"wordCount":10219,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/tome_mrijaj.jpg","articleSection":["Artikuj","Histori"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/","name":"Nikoll\u00eb Mrijaj (1911-1999) - intelektual, atdhetar e kuvendar i odave t\u00eb burrave - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/tome_mrijaj.jpg","datePublished":"2013-12-29T07:38:09+00:00","dateModified":"2013-12-29T07:38:09+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/tome_mrijaj.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2013\/tome_mrijaj.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nikolle-mrijaj-1911-1999-intelektual-atdhetar-e-kuvendar-i-odave-te-burrave\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nikoll\u00eb Mrijaj (1911-1999) &#8211; intelektual, atdhetar e kuvendar i odave t\u00eb burrave"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5400"}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5400"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5400\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5400"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5400"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5400"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}