{"id":5315,"date":"2010-12-23T04:08:21","date_gmt":"2010-12-23T03:08:21","guid":{"rendered":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/?p=5315"},"modified":"2010-12-23T04:08:21","modified_gmt":"2010-12-23T03:08:21","slug":"kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/","title":{"rendered":"K\u00ebrsh\u00ebndellat &#8211; fest\u00eb e lindjes s\u00eb jet\u00ebs s\u00eb re"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-5317\" title=\"Frrok Kristaj\" src=\"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/frrok_kristaj1-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" \/><br \/>\n<em><strong>Te festat e ciklit dim\u00ebror p\u00ebrfshihen Kolendrat dhe Buzmi, t\u00eb cilat bahen me rituale, q\u00eb jan\u00eb t\u00eb nj\u00eb prejardhjeje t\u00eb lasht\u00eb; kryesisht lidhen me fuqin\u00eb e diellit, p\u00ebrkat\u00ebsisht sh\u00ebnojn\u00eb solisticin dim\u00ebror t\u00eb diellit, q\u00eb mposht err\u00ebsir\u00ebn dhe b\u00ebn t\u00eb ngadh\u00ebnjej\u00eb drita<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Shkruan: <strong>Frrok KRISTAJ<\/strong><\/p>\n<p>Festimi i Krishtlindjes, m\u00eb 25 dhjetor, lidhet me veprimtarin\u00eb e perandorit romak me origjin\u00eb ilire, Kostandinit, i cili, njihej si \u201cinkarnimi\u201d apo \u201ctrup\u00ebzimi\u201d i Diellit, q\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb adhurohej si per\u00ebndi. Ky perandor dardano-ilir pasi e pranoi krisht\u00ebrimin, por edhe e legalizoi (i pari ne bot\u00eb) me Ediktin e Milanos, n\u00eb vitin 313, e udh\u00ebhoqi edhe Kon\u00e7ilin e Ni\u00e7eas (viti 325 pas Krishtit), n\u00eb t\u00eb cilin krisht\u00ebrimi njohu p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb zyrtare doktrin\u00ebn e \u201ctrinis\u00eb s\u00eb shenjt\u00eb\u201d. Kostandini e orientoi besimin e krishter\u00eb jo drejt nj\u00eb ndarjeje t\u00eb ashp\u00ebr me paganizmin, por e pasuroi besimin e ri me shum\u00eb element\u00eb ekzistues n\u00eb besimet e m\u00ebparshme romake. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuad\u00ebr, historiani Eduard Gibon sqaron se \u201ct\u00eb krishter\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt nuk e dinin dat\u00ebn e lindjes s\u00eb Krishtit, p\u00ebrcaktuan si fest\u00eb solemne 25 dhjetorin, Brumalin\u00eb, apo solsticin e dim\u00ebrit, t\u00eb cilin pagan\u00ebt e festonin \u00e7do vit n\u00eb p\u00ebrkujtim t\u00eb lindjes s\u00eb Diellit\u201d.<br \/>\nN\u00eb fakt, nata e Krishtlindjes nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm simboli apo fitorja e jet\u00ebs mbi vdekjen, por \u00ebsht\u00eb edhe kujtimi, q\u00eb \u201cZoti b\u00ebhet njeri, mish\u00ebrohet, q\u00eb edhe vet\u00eb njeriu t\u00eb hyjnizohet\u201d (Augustini). Ai ishte nj\u00ebri nga ne, por prap\u00eb u dallua, q\u00eb edhe ne t\u00eb dallojm\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye edhe ne lindim, sepse pa \u201cDiell\u201d jeta do t\u00eb ishte vet\u00ebm nj\u00eb nat\u00eb e pafund. Njeriut t\u00eb sot\u00ebm i duhet m\u00eb tep\u00ebr zemra se sa arsyeja e mendjes. Gj\u00ebrat mund t\u2019i shohim ashtu si\u00e7 i shohim vet\u00ebm me zem\u00ebr. At\u00eb, q\u00eb zemra e d\u00ebshiron ajo edhe e zgjedh, si iden\u00eb, politik\u00ebn, sistemin (t\u00eb cilin d\u00ebshirojm\u00eb ta aktualizojm\u00eb), shkoll\u00ebn, lirin\u00eb, etj. Zemra e ndri\u00e7on mendjen, kurse kriteriumi i zemr\u00ebs \u00ebsht\u00eb dashuria.<br \/>\nKrishtlindja, p\u00ebrkat\u00ebsisht lindja e re gjithmon\u00eb paraqet g\u00ebzim t\u00eb madh p\u00ebr nj\u00eb sht\u00ebpi shqiptare dhe p\u00ebr mbar\u00eb farefisin, p\u00ebr \u00e7ka djepi gjithmon\u00eb \u00ebsht\u00eb konsideruar nj\u00eb ur\u00eb n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn kalojn\u00eb brezet, q\u00eb nga familja e deri te jeta e p\u00ebrbashk\u00ebt &#8211; shoq\u00ebria. Prej djepit foshnja kalon n\u00eb prehrin e gjysh\u00ebrve, duke u lidhur k\u00ebshtu e kaluara me t\u00eb ardhm\u00ebn. K\u00ebtu zbulohen edhe gjurm\u00ebt e identitetit ton\u00eb, i cili qen\u00ebsisht lidhet me jet\u00ebn e q\u00eb vijon pa nd\u00ebrprer\u00eb.<\/p>\n<p>Festa e K\u00ebrsh\u00ebndellave<br \/>\nTradita e krishter\u00eb e besimit t\u00eb lindjes s\u00eb Krishtit n\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb ka ndikuar edhe n\u00eb etimologjin\u00eb e fjal\u00ebs shqipe \u201cKrishtlindje\u201d, t\u00eb italishtes \u201cNatale\u201d apo spanjishtes \u201cNavidad\u201d, nd\u00ebrsa anglishtja e sotme \u201cChristmas\u201d rrjedh nga anglishtja mesjetare \u201cChristes Masse\u201d (Mesha e Krishtit).<br \/>\nTe besimi i krishter\u00eb festa kryesore \u00ebsht\u00eb Krishtlindja, q\u00eb te shqiptar\u00ebt (me theks t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb Zym t\u00eb Hasit) njihet si K\u00ebrsh\u00ebndella apo Kshnella, fest\u00eb kjo q\u00eb, sipas kalendarit t\u00eb ri (julian), kremtohet m\u00eb 25 dhjetor, si Dita e lindjes s\u00eb Jezu Krishtit. Kjo fest\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja te besimtar\u00ebt e krishter\u00eb, pra edhe te shqiptar\u00ebt, p\u00ebrcillet edhe me ceremoni pagane e magjike. Kjo ndodh sidomos n\u00eb vigjiljen e K\u00ebrsh\u00ebndellave, e njohur si Nata e buzmit e q\u00eb nj\u00ebher\u00ebsh p\u00ebrcillet edhe me ritet e Kolendrave. Do theksuar se ritet e fest\u00ebs s\u00eb K\u00ebrsh\u00ebndellave te popujt e ndrysh\u00ebm jan\u00eb t\u00eb shum\u00ebllojshme, por kan\u00eb edhe elemente t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta.<br \/>\nTradita e fest\u00ebs s\u00eb K\u00ebrsh\u00ebndellave te shqiptar\u00ebt \u00ebsht\u00eb mbajtur gjall\u00eb edhe me rite pagane e magjike, t\u00eb cilat n\u00eb koh\u00ebt moderne jan\u00eb reduktuar mjaft, sidomos te pjesa e popullat\u00ebs s\u00eb krishtere q\u00eb jeton n\u00ebp\u00ebr qytete.<br \/>\nTe shqiptar\u00ebt festat e ciklit dim\u00ebror, ku p\u00ebrfshihen Kolendrat dhe Buzmi, jan\u00eb me prejardhje t\u00eb lasht\u00eb dhe lidhen sidomos me fuqin\u00eb e Diellit, p\u00ebrkat\u00ebsisht sh\u00ebnojn\u00eb kthimin e motit mbar\u00eb, q\u00eb dometh\u00ebn\u00eb mposhtet err\u00ebsira; zgjatet dita, q\u00eb n\u00ebnkupton se ngadhnjen drita. Tradita e \u201ckthimit t\u00eb motit mbar\u00eb\u201d sh\u00ebnon kthimin kah stina e ver\u00ebs dhe e ringjalljes s\u00eb natyr\u00ebs. Kjo dit\u00eb n\u00eb Mir\u00ebdit\u00eb njihet edhe si dit\u00eb k\u00ebndellje. N\u00eb fakt, Dita e kolendrave, p\u00ebrkat\u00ebsisht Dita e buzmit, q\u00eb mbahen m\u00eb 24 dhjetor, pra n\u00eb prak t\u00eb lindjes s\u00eb Jezu Krishtit &#8211; K\u00ebrsh\u00ebndellave, kan\u00eb karakter agrar, por q\u00eb lidhen drejtp\u00ebrdrejt me kultin e diellit, p\u00ebrkat\u00ebsisht me dit\u00ebn e lindjes s\u00eb diellit t\u00eb pamposhtur, po edhe me elementin e parashikimit t\u00eb shtimit t\u00eb rendimenteve p\u00ebr vitin vijues. N\u00eb fakt, buzmi \u00ebsht\u00eb edhe simbolik\u00eb e drit\u00ebs, por edhe lajm i g\u00ebzuesh\u00ebm mbi fitoren e \u201cDiellit t\u00eb pamposhtur\u201d. Fitorja p\u00ebrmbi err\u00ebsir\u00ebn dhe akullin, q\u00eb \u00ebsht\u00eb tmerri dhe frika e njeriut, p\u00ebrkat\u00ebsisht Dielli kuptohet edhe si burim i jet\u00ebs dhe i ngroht\u00ebsis\u00eb. Me k\u00ebt\u00eb simbolik\u00eb, t\u00eb krishter\u00ebt d\u00ebrgonin \u201czjarrin e k\u00ebsaj drite\u201d n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb dhe vatrat e veta, q\u00eb t\u00eb ndizet zjarri i dashuris\u00eb, i mir\u00ebsis\u00eb, i paqes dhe i ngroht\u00ebsis\u00eb n\u00eb jet\u00ebn familjare.<\/p>\n<p>Buzmi<br \/>\nGjurm\u00ebt m\u00eb t\u00eb shumta dhe m\u00eb origjinale t\u00eb Fest\u00ebs s\u00eb buzmit gjenden te shqiptar\u00ebt katolik\u00eb, ndon\u00ebse d\u00ebshmi t\u00eb k\u00ebtij riti jan\u00eb ruajtur edhe te shqiptar\u00ebt ortodoks, tek arb\u00ebresh\u00ebt e Italis\u00eb dhe tek arvantinasit e Greqis\u00eb.<br \/>\nMe ceremoni rituale m\u00eb 24 dhjetor, n\u00eb vigjilje t\u00eb K\u00ebrsh\u00ebndellave, n\u00eb m\u00ebngjes her\u00ebt nj\u00ebri nga meshkujt e sht\u00ebpis\u00eb shkon n\u00eb malin e vet dhe e pren buzmin. K\u00ebrcuri i buzmit duhet t\u00eb jet\u00eb dru qarri, e ka mjedise ku prehet bungu, arra, hardhia, g\u00ebshtenja, qershia etj. N\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn e rasteve prehet vet\u00ebm nj\u00eb buz\u00ebm, por ka raste ku prehen dy apo tre drunj p\u00ebr buz\u00ebm.<br \/>\nKur sillet n\u00eb oborr, buzmi mb\u00ebshtetet p\u00ebr sht\u00ebpi. N\u00eb or\u00ebt e mbr\u00ebmjes i prehen deg\u00ebt dhe cop\u00ebtohet. Pastaj, t\u00eb gjith\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e familjes, p\u00ebrve\u00e7 t\u00eb zotit t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb dhe shpnesh\u00ebs (sht\u00ebpiakes, ba\u00e7ic\u00ebs, zoj\u00ebs s\u00eb sht\u00ebpis\u00eb), t\u00eb cil\u00ebt rrijn\u00eb af\u00ebr vatr\u00ebs, t\u00eb tjer\u00ebt dalin jasht\u00eb. Sipas mosh\u00ebs, nga m\u00eb i vjetri e deri te m\u00eb i riu, marrin cop\u00eb t\u00eb buzmit dhe deg\u00eb dhe fillojn\u00eb t\u00eb hyjn\u00eb brenda n\u00eb sht\u00ebpi. Kur jan\u00eb gati p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb ata thon\u00eb me z\u00eb: \u201cPo vjen buzmi bujar \/ me gjethe e me bar \/ me edha, me shtjerra, \/ mbas tyne vjen vera\u201d. M\u00eb i vjetri hyn i pari duke th\u00ebn\u00eb: \u201cKoft\u00eb mir\u00eb zoti i shpis\u00eb!\u201d, e ai i p\u00ebrgjegjet: \u201cMir\u00eb se vjen! Me \u00e7ka po vjen?\u201d Ai i p\u00ebrgjigjet \u201cMe sh\u2019net e me bereqet e me t\u00eb gjitha t\u00eb mirat e Zotit\u201d dhe i l\u00ebshon copat dhe pjes\u00ebn kryesore t\u00eb buzmit af\u00ebr vatr\u00ebs. Pastaj hyn tjetri, i cili po ashtu i p\u00ebrs\u00ebrit fjal\u00ebt e t\u00eb parit, sikurse edhe i zoti i sht\u00ebpis\u00eb. Mir\u00ebpo, shton edhe: \u201cPo vij me djem e vajza e me miq e dashamir\u00eb\u201d, kurse tjetri pas tij vazhdon: \u201dPo vij me lop\u00eb e kije, me dhi e dhen\u00eb, me kal\u00eb e magar (e k\u00ebshtu i p\u00ebrmend edhe shtaz\u00eb t\u00eb tjera); tjetri pas tij shton \u201cMe grun\u00eb, me kallamoq, me pem\u00eb e kunguj&#8230;\u201d dhe k\u00ebshtu hyjn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb duke th\u00ebn\u00eb nga di\u00e7ka. Pastaj ulen rreth e rrotull vatr\u00ebs. Aty i zoti i sht\u00ebpis\u00eb e v\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb trash\u00eb t\u00eb buzmit n\u00eb zjarr e mbi te edhe copat e tjera. Kryet e buzmit (pjesa e trash\u00eb) \u00ebsht\u00eb i prer\u00eb pjerrtas, ku \u00ebsht\u00eb i gdhendur kryqi.<br \/>\nDuhet p\u00ebrmedur se kur dikush nga meshkujt shkon n\u00eb mal p\u00ebr ta prer\u00eb buzmin, shpnesha qet grur\u00eb (me ndonj\u00eb kok\u00ebrr misri e fasule) p\u00ebr ta zier\u00eb, pastaj gatuan kula\u00e7in e buzmit (m\u00eb i madh) dhe kule\u00e7\u00eb t\u00eb tjer\u00eb p\u00ebr pjestar\u00ebt e familjes dhe t\u00eb farefisit, p\u00ebr miq e p\u00ebr dashamir\u00eb; t\u00ebhollohen pet\u00eb, thehen arra dhe shtypen p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb pite dhe p\u00ebrgatiten edhe ushqime t\u00eb tjera.<br \/>\nN\u00eb kryqin e buzmit i zoti i sht\u00ebpis\u00eb e ndez nj\u00eb qiri (t\u00eb vog\u00ebl), e then kula\u00e7in e buzmit dhe pak e qet n\u00eb buz\u00ebm, sikurse q\u00eb qet edhe nj\u00eb lug\u00eb grur\u00eb t\u00eb zier\u00eb, e bereqete t\u00eb tjera dhe i v\u00eb ose i derdh q\u00eb t\u00eb gjitha n\u00eb pjes\u00ebn ku \u00ebsht\u00eb kryqi. N\u00eb vazhdim i zoti i sht\u00ebpis\u00eb e thot\u00eb lutjen &#8211; urat\u00ebn e bereqeteve dhe t\u00eb lindjes s\u00eb Jezu Krishtit. Pastaj t\u00eb gjith\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e familjes pijn\u00eb nga pak ver\u00eb, natyrisht duke e uruar fest\u00ebn e K\u00ebrsh\u00ebndellave.<br \/>\nN\u00eb vendin ku do t\u00eb shtrohet sofra qitet pak kasht\u00eb me ndonj\u00eb fije tall\u00eb. Mbi to shtrohet sofra dhe n\u00eb t\u00eb qiten bereqetet, duke filluar nga kula\u00e7i i buzmit, pitja me pet\u00eb, gruri i zier\u00eb, pem\u00eb e perime si dhe raki e ver\u00eb. Darkojn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e familjes s\u00eb bashku dhe urojn\u00eb fest\u00ebn e K\u00ebrsh\u00ebndellave. Sofra mbetet e shtruar t\u00ebr\u00eb nat\u00ebn, sikurse q\u00eb nuk fiken fare dritat n\u00eb sht\u00ebpi dhe n\u00eb vendin ku gjendet sofra e shtruar.<br \/>\nN\u00eb dit\u00ebn e K\u00ebrsh\u00ebndellave (m\u00eb 25 dhjetor) ndizet zjarri me gacat e buzmit. K\u00ebshtu veprohet edhe dit\u00ebn e dyt\u00eb dhe t\u00eb tret\u00eb, (m\u00eb 26 e 27 dhjetor), kur buzmi qitet jasht\u00eb. S\u00eb pari n\u00eb l\u00ebm\u00eb shp\u00ebrndahet kasht\u00eb dhe me nj\u00eb trash\u00ebsi m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb kasht\u00ebs b\u00ebhet nj\u00eb kryq anemban\u00eb l\u00ebm\u00ebs. Nga an\u00ebtar\u00ebt e familjes n\u00ebp\u00ebr l\u00ebm\u00eb sh\u00ebtitet buzmi e pastaj merret nj\u00eb s\u00ebpat\u00eb dhe shkohet te secila pem\u00eb. Buzmi duhet t\u00eb jet\u00eb i ndezur, t\u00eb ket\u00eb gac\u00eb dhe t\u00eb tymos\u00eb. Nj\u00ebri nga an\u00ebtar\u00ebt e familjes, duhet t\u00eb jet\u00eb mashkull, duhet ta bart\u00eb buzmin, kurse nj\u00eb tjet\u00ebr t\u00eb mbaj\u00eb s\u00ebpat\u00ebn e pas tyre shkojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt. Personi q\u00eb e ka s\u00ebpat\u00ebn i matet pem\u00ebs dhe e pyet \u201cA b\u00ebn a t\u00eb preva?\u201d, kurse personi q\u00eb e bart buzmin p\u00ebrgjigjet \u201cFale, fale se b\u00ebn, b\u00ebn\u201d. Shkohet te secila pem\u00eb. Te pema q\u00eb d\u00ebshirohet q\u00eb vitin tjet\u00ebr t\u00eb b\u00ebj\u00eb fruta, lihet buzmi n\u00eb deg\u00eb dhe m\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrfundon rituali i buzmit.<\/p>\n<p>Kolendrat<br \/>\nN\u00eb dit\u00ebn kur prehet buzmi dhe sillet n\u00eb oborr, p\u00ebrkat\u00ebsisht kur b\u00ebhet gatuarja e kule\u00e7\u00ebve, dalin kolendrat, n\u00eb Mir\u00ebdit\u00eb quhen k\u00ebndelljet, nd\u00ebrsa n\u00eb viset e Kosov\u00ebs kullan\u00ebt, kurse n\u00eb Zym quhen edhe kllan\u00ebt. Festa e kolendrave \u00ebsht\u00eb ritual, ku bashkohen t\u00eb rinjt\u00eb dhe shkojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr sht\u00ebpi duke k\u00ebnduar e uruar p\u00ebr shtimin e familjeve, p\u00ebr sh\u00ebndet t\u00eb mir\u00eb e p\u00ebr mbar\u00ebsi n\u00eb pun\u00eb. Gjurm\u00ebt e k\u00ebsaj feste gjenden edhe te pjes\u00ebtar\u00ebt e besimit islam, ku festa e kolendrave kremtohet si fest\u00eb e bor\u00ebs s\u00eb par\u00eb q\u00eb njihet si \u201cFest\u00eb e kullonave\u201d, n\u00eb \u00e7\u2019m\u00ebnyr\u00eb shihet uniteti dhe lasht\u00ebsia e k\u00ebtyre festave. Duhet theksuar se gatuarja e kule\u00e7\u00ebve njihet edhe si kule\u00e7t\u00eb e kullan\u00ebve, ose kule\u00e7t\u00eb quhen edhe kullan\u00eb.<br \/>\nKullan\u00ebt vishen me rrobat m\u00eb t\u00eb mira dhe armatosen me arm\u00eb. Shkojn\u00eb sht\u00ebpi me sht\u00ebpi duke k\u00ebnduar: \u201cO kolendra, melendra, \/ mir\u00ebdita, moj kad\u00ebn\u00eb! \/ Mir\u00eb sot, mir\u00eb mot, \/ ashtu dal\u00e7, p\u00ebr shum\u00eb mot! \/ Dil kad\u00ebn\u00ebs e sht\u00ebpis\u00eb, \/ hap der\u00ebn per\u00ebndis\u00eb \/ nxirr kullakn\u2019 e zotnis\u00eb. \/ Dil, moj dal\u00e7 e bardh\u00eb, \/ deri n\u2019mot me nji djal\u00eb! \/ Dil, moj dal\u00e7 e kuqe \/ deri n\u2019mot me nji nuse!\u201d Kur shpnesha (shpijakja) vonohet apo nuk sjell gj\u00eb p\u00ebr dhurata, at\u00ebher\u00eb kolendrat thumbojn\u00eb: \u201cNjitu kenka ni pus me rika, \/ t\u2019zojes shpis\u00eb i raft\u2019pika, \/ njitu kenka ni pus me pula, \/ t\u2019zojes shpis\u00eb i raft\u2019g\u00ebrbula, \/ njitu kenka ni pus me pata, \/ t\u2019zojes shpis\u00eb i raft\u2019l\u00ebngata\u201d.<br \/>\nK\u00ebshtu k\u00ebndohet dit\u00ebn, nd\u00ebrkaq, pas dark\u00ebs s\u00eb buzmit, p\u00ebrkat\u00ebsisht pas dark\u00ebs e deri n\u00eb koh\u00ebn e mesh\u00ebs s\u00eb mesnat\u00ebs, q\u00eb mbahet n\u00ebp\u00ebr t\u00eb gjitha kishat (katolike), ose pas mesh\u00ebs e deri n\u00eb m\u00ebngjes, kolendrat (gjat\u00eb nat\u00ebs secili prej tyre mban nga nj\u00eb fener) k\u00ebndojn\u00eb: \u201cHej, mir\u00eb prama, Geg\u00eb-e Tuna \/ hej Geg\u00eb Tuna strovenica, \/ hej strovenica, Mitrovica, \/ hej, \u00e7ov ti, trim, te Veco Zita. \/ Hej, buk\u00eb e ner\u00eb a ke me dhan\u00eb? \/ Hej, po na jemi do kullan\u00eb, \/ Hej, na jemi do p\u00ebrgjoj\u00ebsa, \/ hej, qi p\u00ebrgjojm\u00eb-o n\u00eb k\u00ebt\u00eb nat\u00eb, \/ hej, n\u00eb k\u00ebt\u00eb nat\u00eb e deri n\u2019drit\u00eb. \/ Hej, na ka le i bardhi (i lumi) Krisht. \/ Hej, jepja Zot-o t\u2019zotit t\u2019shpis\u00eb! \/ Hej, mush ibrikin e rakis\u00eb, \/ hej, del e shkepjau famullis\u00eb\u201d.<br \/>\nT\u00eb gjitha k\u00ebng\u00ebt e k\u00ebsaj feste jan\u00eb t\u00eb lidhura kryesisht me kultin e hyjnive, ve\u00e7mas me Jezu Krishtin, q\u00eb kan\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim shtimin e familjes, t\u00eb mbar\u00ebn, plleshm\u00ebrin\u00eb dhe bereqetet.<br \/>\nVet\u00eb fakti se kolendrat mund t\u00eb jen\u00eb pa dallim moshe apo pasurie, ata vepronin n\u00eb baz\u00eb t\u00eb nj\u00eb drejt\u00ebsie; zgjedhin prij\u00ebsin e tyre sipas mosh\u00ebs, p\u00ebrkat\u00ebsisht zgjedhin t\u00eb moshuarin m\u00eb t\u00eb men\u00e7ur, e nuk zgjedhet personi sipas pasuris\u00eb apo me pozit\u00eb. Kjo d\u00ebshmon se ata (kolendrat) jan\u00eb autoritar\u00eb n\u00eb organizimin dhe veprimin e tyre.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Te festat e ciklit dim\u00ebror p\u00ebrfshihen Kolendrat dhe Buzmi, t\u00eb cilat bahen me rituale, q\u00eb jan\u00eb t\u00eb nj\u00eb prejardhjeje t\u00eb lasht\u00eb; kryesisht lidhen me fuqin\u00eb e diellit, p\u00ebrkat\u00ebsisht sh\u00ebnojn\u00eb solisticin dim\u00ebror t\u00eb diellit, q\u00eb mposht err\u00ebsir\u00ebn dhe b\u00ebn t\u00eb ngadh\u00ebnjej\u00eb drita Shkruan: Frrok KRISTAJ Festimi i Krishtlindjes, m\u00eb 25 dhjetor, lidhet me veprimtarin\u00eb e perandorit [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5315","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>K\u00ebrsh\u00ebndellat - fest\u00eb e lindjes s\u00eb jet\u00ebs s\u00eb re - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"K\u00ebrsh\u00ebndellat - fest\u00eb e lindjes s\u00eb jet\u00ebs s\u00eb re - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Te festat e ciklit dim\u00ebror p\u00ebrfshihen Kolendrat dhe Buzmi, t\u00eb cilat bahen me rituale, q\u00eb jan\u00eb t\u00eb nj\u00eb prejardhjeje t\u00eb lasht\u00eb; kryesisht lidhen me fuqin\u00eb e diellit, p\u00ebrkat\u00ebsisht sh\u00ebnojn\u00eb solisticin dim\u00ebror t\u00eb diellit, q\u00eb mposht err\u00ebsir\u00ebn dhe b\u00ebn t\u00eb ngadh\u00ebnjej\u00eb drita Shkruan: Frrok KRISTAJ Festimi i Krishtlindjes, m\u00eb 25 dhjetor, lidhet me veprimtarin\u00eb e perandorit [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-12-23T03:08:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/frrok_kristaj1-150x150.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"K\u00ebrsh\u00ebndellat &#8211; fest\u00eb e lindjes s\u00eb jet\u00ebs s\u00eb re\",\"datePublished\":\"2010-12-23T03:08:21+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\\\/\"},\"wordCount\":2354,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/fjala.shkoder.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2010\\\/12\\\/frrok_kristaj1-150x150.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\\\/\",\"name\":\"K\u00ebrsh\u00ebndellat - fest\u00eb e lindjes s\u00eb jet\u00ebs s\u00eb re - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/fjala.shkoder.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2010\\\/12\\\/frrok_kristaj1-150x150.jpg\",\"datePublished\":\"2010-12-23T03:08:21+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/fjala.shkoder.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2010\\\/12\\\/frrok_kristaj1-150x150.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/fjala.shkoder.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2010\\\/12\\\/frrok_kristaj1-150x150.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"K\u00ebrsh\u00ebndellat &#8211; fest\u00eb e lindjes s\u00eb jet\u00ebs s\u00eb re\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"K\u00ebrsh\u00ebndellat - fest\u00eb e lindjes s\u00eb jet\u00ebs s\u00eb re - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"K\u00ebrsh\u00ebndellat - fest\u00eb e lindjes s\u00eb jet\u00ebs s\u00eb re - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"Te festat e ciklit dim\u00ebror p\u00ebrfshihen Kolendrat dhe Buzmi, t\u00eb cilat bahen me rituale, q\u00eb jan\u00eb t\u00eb nj\u00eb prejardhjeje t\u00eb lasht\u00eb; kryesisht lidhen me fuqin\u00eb e diellit, p\u00ebrkat\u00ebsisht sh\u00ebnojn\u00eb solisticin dim\u00ebror t\u00eb diellit, q\u00eb mposht err\u00ebsir\u00ebn dhe b\u00ebn t\u00eb ngadh\u00ebnjej\u00eb drita Shkruan: Frrok KRISTAJ Festimi i Krishtlindjes, m\u00eb 25 dhjetor, lidhet me veprimtarin\u00eb e perandorit [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2010-12-23T03:08:21+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/frrok_kristaj1-150x150.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"K\u00ebrsh\u00ebndellat &#8211; fest\u00eb e lindjes s\u00eb jet\u00ebs s\u00eb re","datePublished":"2010-12-23T03:08:21+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/"},"wordCount":2354,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/frrok_kristaj1-150x150.jpg","articleSection":["Artikuj"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/","name":"K\u00ebrsh\u00ebndellat - fest\u00eb e lindjes s\u00eb jet\u00ebs s\u00eb re - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/frrok_kristaj1-150x150.jpg","datePublished":"2010-12-23T03:08:21+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/#primaryimage","url":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/frrok_kristaj1-150x150.jpg","contentUrl":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/frrok_kristaj1-150x150.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/kershendellat-feste-e-lindjes-se-jetes-se-re\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"K\u00ebrsh\u00ebndellat &#8211; fest\u00eb e lindjes s\u00eb jet\u00ebs s\u00eb re"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5315","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5315"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5315\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5315"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5315"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5315"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}