{"id":5039,"date":"2015-12-13T17:36:52","date_gmt":"2015-12-13T16:36:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=5039"},"modified":"2015-12-13T17:36:52","modified_gmt":"2015-12-13T16:36:52","slug":"migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/","title":{"rendered":"MIGENA ARLLATI DHE LUMIRA KELMENDI: SHQIPET JU P\u00cbRSH\u00cbNDESIN"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>Xhemail Peci<\/strong><br \/>\n<img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Xhemail Peci\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/xhemail_peci.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" \/><br \/>\n(<em>Fragmente nga eseu<\/em>)<\/p>\n<p>\u201c<em>Bijt e Shqipnis\u00eb jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapun n\u00eb mbar\u00eb rrokullin toksore (\u201cgjaku in\u00eb i shprishur\u201d) dhe t\u00eb gjith\u00eb, me t\u00eb rralla p\u00ebrjashtime, i ndiejn\u00eb t\u00eb gjalla n\u00eb zem\u00ebr lidhjet me vendin ku linden ata vet\u00eb ose prej kah u erdh\u00ebn t\u00eb par\u00ebt. K\u00ebto lidhje &#8211; verig\u00eb e mrekullueshme q\u00eb shtrin hallkat e veta n\u00ebp\u00ebr kontinente t\u00eb planetit &#8211; mund t\u00eb jen\u00eb vet\u00ebm landore ase shpirtnore, po edhe t\u00eb p\u00ebrzieme. <\/em><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Lumira Kelmendi dhe Migena Arllati\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/lumira_kelmendi_migena_arllati.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><br \/>\n<strong>Lumira Kelmendi dhe Migena Arllati<\/strong><\/p>\n<p>Arbresh\u00ebt e Italis\u00eb, p\u00ebr shembull e duen Shqipnin\u00eb me nji ndiesi poetike t\u00eb thjesht\u00eb, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn kujtimet e larg\u00ebta historike shkrihen n\u00eb nj\u00eb drit\u00eb andrre: n\u2019at ndiesi nuk l\u00ebviz asnji lakmi landore dobije, ve\u00e7 dishiri bujare m\u2019e pa vendin e zanafilles edhe fisin qi i u dhuroi gjakun e dejvet, t\u00eb malt\u00ebsuem sa ma tep\u00ebr n\u00eb shkall\u00eb qytetnije e lavdije. Ne tjer\u00ebt e duem Shqipnin shpirtnisht e njiherit landorisht sepse, mbrend\u00eb e jasht\u00eb, d.m. th. n\u2019atdhe e n\u2019m\u00ebrgim, dishirojm\u00eb t\u2019a shofim t\u00eb nderueme, po, por edhe t\u00eb p\u00ebrparueme n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb qi n\u00eb truell t\u00eb saj t\u00eb mundemi me jetue sa ma lum na vet\u00eb ose, s\u2019paku, bijt ton\u00eb, po qe se na vet\u00eb, p\u00ebr nji arsye a p\u00ebr nji tjet\u00ebr, mbesim e vdesim p\u00ebrjashta.\u201d (Ernest Koliqi)<\/p>\n<p><strong>Marin Barleti: Secili shkon rrjedh\u00ebs s\u00eb gjakut t\u00eb vet.<\/strong><br \/>\nThirrja e z\u00ebrit t\u00eb gjakut i prek\u00eb zemrat dhe p\u00ebrsh\u00ebndetja e shpalosur si nj\u00eb zem\u00ebr-thirrje poetike n\u00eb nj\u00eb dit\u00eb n\u00ebntori, nuk ka si t\u00eb mos sjell\u00eb nd\u00ebrmend th\u00ebnien e Marin Barletit se secili shkon rrjedh\u00ebs s\u00eb gjakut t\u00eb vet.<br \/>\nThirrjet e poet\u00ebve t\u00eb nj\u00eb kombi shpesh b\u00ebhen obelisqet q\u00eb ngriten n\u00eb ball\u00eb t\u00eb koh\u00ebs. Duke paralajm\u00ebruar t\u00eb ardhmen q\u00eb do t\u00eb vij\u00eb, poet\u00ebt shpesh e sfidojn\u00eb realitetin e koh\u00ebs s\u00eb tyre n\u00eb em\u00ebr t\u00eb nj\u00eb realiteti t\u00eb ri. Zem\u00ebr-klithjet e poet\u00ebve si Naim Frash\u00ebri, Pashko Vasa apo Fan Noli u b\u00ebn obelisqe koh\u00ebsh dhe epokash: O Moj Shqypni\u2026 O malet e Shqip\u00ebris\u00eb\u2026O Flamur gjak, o flamur shkab\u00eb, o vend e vat\u00ebr, o m\u00ebm\u00eb e bab\u00eb\u2026<\/p>\n<p>Pjet\u00ebr Budi: Qoft\u00eb p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn e dheut t\u00eb Arb\u00ebrit!<br \/>\nP\u00ebrsh\u00ebndetja e p\u00ebrbashk\u00ebt sa edhe ogurbardh\u00eb: Shqipet ju p\u00ebrsh\u00ebndesin, gjithsesi m\u00eb kujton nj\u00eb nga zem\u00ebr-thirrjet m\u00eb kuptimplote n\u00eb gjith\u00eb poezin\u00eb dhe let\u00ebrsin\u00eb shqipe, nj\u00eb thirrje aktuale sot e mot. Thirrja q\u00eb skaliti n\u00eb ball\u00eb t\u00eb koh\u00ebs e me z\u00ebrin e zemr\u00ebs s\u00eb tij, poeti Pjet\u00ebr Budi: Qoft\u00eb p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn e dheut t\u00eb Arb\u00ebrit!&#8230;<br \/>\nN\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, rrug\u00ebtimi i p\u00ebrbashk\u00ebt i dy misionareve t\u00eb kultur\u00ebs shqiptare, nuk ka se si t\u00eb mos ngjaj\u00eb me nj\u00eb rrug\u00ebtim t\u00eb shqiponjave. Gjithsesi nj\u00eb rrug\u00ebtim simbolik p\u00ebr t\u00eb cilin profesor Selman Riza thoshte: \u201cShqipja jon\u00eb ka dy krer\u00eb. P\u00ebrse t\u00eb mos b\u00ebhet edhe gjuha e bashkuar prej dy krye-dialekteve?\u201d<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se kaq, nj\u00eb zem\u00ebr-thirrje si kjo, jo rast\u00ebsisht m\u00eb kujton shkrimin e titulluar Zef Skiroi, poet i vllaznimit gjithshqiptar t\u00eb Ernest Koliqit, nj\u00eb shkrim gjith\u00eb p\u00ebrkushtim p\u00ebr poem\u00ebn \u201cKthimi\u201d t\u00eb Skiroit:<br \/>\n\u201c\u2026I mall\u00ebngjyesh\u00ebm bie n\u00eb gjunj\u00eb dhe puth\u00eb tok\u00ebn e andrrueme. Ndjen\u00eb shpirtat e mo\u00e7\u00ebm q\u00eb e p\u00ebrsh\u00ebndesin\u2026Poeti lundron drejt Shqipnis\u00eb i qarkuem prej shpirtnave t\u00eb m\u00ebdhej t\u2019arb\u00ebresh\u00ebve dhe n\u00eb brigjet e atdheut t\u00eb rigjetun, e prisnin Hijet e Madh\u00ebrishme t\u2019St\u00ebrgjysh\u00ebnve shqiptar\u00eb:<\/p>\n<p><em>\u201dO gjaku i jyn\u00eb<br \/>\nq\u00eb k\u00ebthehe prap n\u00eb z\u00ebmb\u00ebr\u00eb<br \/>\ni d\u00eblir po sikur shkove.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Shpirta q\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndesin! Hije q\u00eb presin! S\u00ebrish malli. Malli q\u00eb \u00e7an\u00eb malin. Malli, p\u00ebr t\u00eb cilin s\u00ebrish Ernest Koliqi, n\u00eb shkrimin tjet\u00ebr Papas Petrotta, Flamurtar i Kultur\u00ebs Shqiptare (Malli arbresh p\u00ebr Shqipni), gdhendte kronikat e nj\u00eb malli q\u00eb do t\u00eb shfaqet e ri-shfaqet p\u00ebr t\u00eb sat\u00ebn her\u00eb, n\u00eb l\u00ebndinat e lot\u00ebve e n\u00eb Fush\u00ebn e Korabit, n\u00eb kap\u00ebrcyell t\u00eb shekujve e n\u00eb portet dhe aeroportet. Gjithsesi nj\u00eb ndjesi dhembshurie dhe krenarie:<\/p>\n<p>\u201c\u00c7do shqiptar zem\u00ebr-ndjesh\u00ebm pushtohet zakonisht nga nji p\u00ebrshtypje e gjall\u00eb \u00e7udije kur rasa e qet m\u2019u takue me arbresh\u00eb. Mbas pes\u00ebqind vjetvet jo vet\u00ebm qi krenija e Arb\u00ebrit nuk asht shue n\u00eb gjak t\u00eb tyne por asht fuqizue.\u201d<br \/>\nPra, edhe nj\u00eb rrug\u00ebtim n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb kultur\u00ebs dhe t\u00eb artit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb d\u00ebshmi e radh\u00ebs gjith\u00eb p\u00ebrkushtim dhe admirim, gj\u00eb q\u00eb merr nj\u00eb kuptim\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr vet\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetjen, p\u00ebr shprehjen e p\u00ebrzgjedhur, si dhe p\u00ebr fjal\u00ebn e gdhendur n\u00eb ballin e koh\u00ebs.<\/p>\n<p>Dy fjal\u00eb zemre q\u00eb n\u00eb vete gjithsesi bartin mall e q\u00eb shpalosen flatrave t\u00eb shqiponj\u00ebs, fjal\u00eb q\u00eb kalldr\u00ebmeve t\u00eb kujtimeve n\u00eb k\u00ebshtjell\u00eb t\u00eb kujtes\u00ebs ngrejn\u00eb edhe krenarin\u00eb e ligjshme.<br \/>\nRrug\u00eb q\u00eb shpalosin shtigje drite, udh\u00ebtime q\u00eb n\u00eb vete kan\u00eb sa p\u00ebrshendetje po aq edhe takime e p\u00ebrqafime.<br \/>\nN\u00eb nj\u00eb mision si ky dhe n\u00eb nj\u00eb vizion si ky, fjala gjithmon\u00eb merr flatra. Fjala \u00ebsht\u00eb nj\u00eb krua galdimi. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb uj\u00ebvar\u00eb e bardh\u00eb, nj\u00eb diadem\u00eb n\u00eb ball\u00eb. E th\u00ebn\u00eb simbolikisht, e t\u00ebr\u00eb rilindja mendore dhe shpirt\u00ebroe e nj\u00eb kombi fillon kur shqipet filluan t\u2019ua m\u00ebsonin shqipen, shqipeve t\u00eb shqipeve. N\u00eb vler\u00ebsimin e nj\u00eb misioni t\u00eb till\u00eb, nj\u00eb nga poet\u00ebt e thelpinjve m\u00eb t\u00eb holl\u00eb lirik t\u00eb k\u00ebtij kombi thuri shprehjen nga m\u00eb t\u00eb bukurat. Duke th\u00ebn\u00eb me t\u00eb drejt\u00eb se \u201cRilindja e b\u00ebri Shqip\u00ebrin\u00eb p\u00ebr shqiptar\u00eb\u201d, Lasgush Poradeci n\u00eb nderim t\u00eb Breznive Or\u00ebmira p\u00ebrkujtoi se k\u00ebto brezni, lart\u00ebsuan at\u00eb q\u00eb ai e pag\u00ebzoi aq bukur: Pelerinat\u00ebn e Gjakut.<\/p>\n<p><strong>Pelerinata e Gjakut<\/strong><br \/>\nN\u00eb rrug\u00ebtimin e tij t\u00eb gjat\u00eb e n\u00eb lart\u00ebsim t\u00eb k\u00ebsaj pelerinate t\u00eb shenjt\u00eb, nj\u00eb shpend i rrall\u00eb sa edhe krenar, po shfaqej s\u00ebrish n\u00eb kujtes\u00ebn e k\u00ebtij kombi t\u00eb lasht\u00eb sa vet\u00eb trojet e tij st\u00ebrgjyshore. Po valonte prap\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e lar\u00eb me gjak. Sa m\u00eb lart q\u00eb ngritej ai shpend, aq m\u00eb shum\u00eb rritej shpresa, aq m\u00eb shum\u00eb zgjohej ndjenja, aq m\u00eb e qart\u00eb b\u00ebhej e pritmja e nj\u00eb kombi. Simbolika e nj\u00eb shpendi n\u00eb nj\u00eb fush\u00eb gjaku, si dhe simbolika e shprehjes n\u00eb shpalim t\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetjes, marrin nj\u00eb kuptim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb duke u shkrir\u00eb n\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebn, si nj\u00eb mish\u00ebrim epokash dhe shekujsh. Si nj\u00eb shpalim kujtimesh t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs krenare q\u00eb kur mbreti Agron l\u00ebshoi zem\u00ebr-klithjen e tij: Vraje vdekjen! Q\u00eb kur Pirrua iu drejtua ushtar\u00ebve t\u00eb tij: Un\u00eb jam shqiponja, ju jeni bijt\u00eb e mi! Q\u00eb kur kryekalor\u00ebsi i liris\u00eb u foli bijve t\u00eb Arb\u00ebris\u00eb: Lirin\u00eb nuk ua solla un\u00eb, por e gjeta k\u00ebtu n\u00eb mesin tuaj!\u2026Q\u00eb kur Lek\u00eb Dukagjini dha urdh\u00ebrin ushtarak sa edhe atdhetar: \u201cEmbetha\u201d (Mbi ta!)\u2026<\/p>\n<p>N\u00eb kap\u00ebrcyell t\u00eb shekujve, ky shpend i shenjt\u00eb u b\u00eb d\u00ebshmitar i ngjarjeve t\u00eb parreshtura, u b\u00eb udh\u00ebrr\u00ebfyes n\u00eb rrug\u00ebn e madhe t\u00eb liris\u00eb, rrug\u00eb e cila shpesh u shkri n\u00eb epitete q\u00eb n\u00eb vete kishin shkronja gjaku, si: Shqiponja e gjuh\u00ebs shqipe (Petro Nini Luarasi), Martiri i gjuh\u00ebs shqipe (Papa Kristo Negovani)\u2026<br \/>\nShtegtoi ky shpend krenar shekujve dhe epokave, ngriti krye e sfidoi perandori t\u00eb shumta dhe t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebshme. Sfidoi dhe fitoi, doli ngadh\u00ebnjimtar. Kombi q\u00eb aq shum\u00eb e mbajti n\u00eb zem\u00ebr, q\u00eb aq shum\u00eb e ushqeu me gjak si vet\u00eb Nositi zogjt\u00eb e tij, i prir\u00eb nga ky shpend jo rrall\u00eb e ndjeu veten krenar, duke u b\u00ebr\u00eb ngadh\u00ebnjimtar n\u00ebp\u00ebr beteja t\u00eb shumta, edhe pse aq shpesh t\u00eb pabarabarta.<\/p>\n<p>Prandaj edhe rrug\u00ebtimi prej misionaresh t\u00eb kultur\u00ebs n\u00eb shtegun e drit\u00ebs \u00ebsht\u00eb vet\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetja q\u00eb shpalos nj\u00eb ogur t\u00eb bardh\u00eb. N\u00eb yll\u00ebsin\u00eb e fjal\u00ebs shqipe Migena Arllati e thur\u00eb nj\u00eb q\u00ebndism\u00eb prej m\u00ebndafshi, madje deri n\u00eb ato p\u00ebrmasa sa poetja dhe p\u00ebrsh\u00ebndetja shkrihen n\u00eb nj\u00eb. P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se kaq, n\u00ebn petkun e simbolikes p\u00ebrsh\u00ebndetja merr p\u00ebrmasat e nj\u00eb embleme ilire, d\u00ebshmi se toka bujare e gjakut ka shkruar kronikat e veta gjithmon\u00eb si nj\u00eb etje t\u00eb p\u00ebrhershme p\u00ebr rreze drite: \u201cShqipet ju p\u00ebrsh\u00ebndesin!\u201d<\/p>\n<p><strong>Vjen nga larg nj\u00eb zog i shkruar<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Homazh \u00c7ameris\u00eb\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/homazh_camerise.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><\/p>\n<p>Yll\u00ebsia e fjal\u00ebs shqipe shpalos k\u00ebshtu nj\u00eb zem\u00ebr-thirrje, e cila shtrihet n\u00eb lasht\u00ebsi si\u00e7 shtrihet edhe vet\u00eb k\u00ebnga lirike: \u201cVjen nga larg nje zog i shkruar, nd\u00ebr kurbetet shkon m\u00ebrguar!\u201d Ashtu si\u00e7 do t\u00eb k\u00ebndonin poet\u00ebt e nj\u00eb kombi t\u00eb lasht\u00eb sa vet\u00eb nj\u00eb shpend i shenjt\u00eb: \u201cNj\u00eb shqiponj\u00eb e arratisur fluturon\u201d (Lasgush Poradeci), \u201cShqiponjat flututojn\u00eb lart\u201d (Ismail Kadare)\u2026<\/p>\n<p>N\u00eb psher\u00ebtimat lirike dhe n\u00eb k\u00ebng\u00ebt epike, nj\u00eb shpend i shenjt\u00eb n\u00eb nj\u00eb fush\u00eb gjaku po b\u00ebhej shpresa rip\u00ebrterit\u00ebse e nj\u00eb kombi. Sa m\u00eb lart q\u00eb ngritej ky shpend n\u00eb qiell, aq me shum\u00eb p\u00ebrulej p\u00ebrpara tij nj\u00eb komb i t\u00ebr\u00eb, tek i cili mendjet e tij m\u00eb t\u00eb ndritura kishin rr\u00ebnjosur iden\u00eb se vet\u00eb gjuha shqipe ishte shpirti i k\u00ebtij kombi. N\u00eb mij\u00ebvje\u00e7ar\u00ebt e shkuar shum\u00eb\u00e7ka do t\u00eb mblidhej tek rrug\u00ebtimi dhe fluturimi i gjat\u00eb i k\u00ebtij shpendi, prandaj edhe p\u00ebrsh\u00ebndetja qe shpalos poetja gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb merr p\u00ebrmasat e nj\u00eb oguri t\u00eb bardh\u00eb. Ve\u00e7se n\u00eb rrug\u00ebtimin e saj, poetja dhe profesoresha nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm. Poetja dhe gazetarja jan\u00eb n\u00eb rrug\u00ebtimin e tyre t\u00eb p\u00ebrbashket prej misionareve t\u00eb kultur\u00ebs dhe artit. Elikona ilire dhe Etleva dardane. Migena Arllati (Kosovarja nga Elbasani) dhe Lumira Kelmendi &#8211; pa dyshim nj\u00eb pasardh\u00ebse e denj\u00eb e pararend\u00ebsve t\u00eb saj. Q\u00eb t\u00eb dyja n\u00eb nj\u00eb mision tep\u00ebr fisnik, n\u00eb nj\u00eb vizion q\u00eb n\u00ebnkupton nj\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetje si nj\u00eb emblem\u00eb ilire. Gjithsesi, q\u00eb n\u00ebnkupton edhe nj\u00eb parafrazim t\u00eb th\u00ebn\u00eb p\u00ebr Breznit\u00eb Or\u00ebmira: \u201cNd\u00ebrsa lirin\u00eb e pajisin me nj\u00eb vel hyjnor, atdheun e veshin me rrobe t\u00eb shenjt\u00ebruara!\u201d<br \/>\nMigena Arllati: Shqip\u00ebria ime, shenjt\u00ebria ime!<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb sat\u00ebn her\u00eb, n\u00eb yll\u00ebsin\u00eb e fjal\u00ebs shqipe shpaloset k\u00ebshtu nj\u00eb sfond n\u00eb t\u00eb cilin lirika dhe epika shkrihen n\u00eb nj\u00eb. Migena Arllati e njeh zem\u00ebr-klithjen e simotr\u00ebs s\u00eb saj, poetes Af\u00ebrdita Sk\u00ebnderi, se: \u201cDheu i Jugut e sheh \u00ebnd\u00ebrr dheun e Veriut!\u201d Prandaj, \u00ebsht\u00eb poetja ajo q\u00eb bashkon malet dhe njer\u00ebzit, brigjet dhe zemrat. Migena Arllati bashkon Elbasanin me Erenikun. Me gjuh\u00ebn e simbolikes dhe t\u00eb metafor\u00ebs, ajo e shpalos kaq bukur nj\u00eb kuror\u00eb drite. Duke shkruar nj\u00eb poem\u00eb biografike \u201cPeri i gjat\u00eb\u201d (pjes\u00eb e cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb poezia e titulluar G\u00ebzuar N\u00ebntorin Kuq e Zi) ajo n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ka shkruar preludin e nj\u00eb agimi q\u00eb po zbardh\u00ebllon. Duke mbajtur k\u00ebshtu ne nj\u00ebr\u00ebn dor\u00eb nj\u00eb q\u00ebndism\u00eb me m\u00ebndafsh vetetimash, dhe n\u00eb dor\u00ebn tjet\u00ebr ngjyrat e ylberit t\u00eb cilat n\u00ebp\u00ebrmjet fjal\u00ebs shqipe ia fal\u00eb atdheut, zonja Migena ngre ne piadestal shqipen me dy krena, madje ne ato p\u00ebrmasa ku simfonia e shqipeve b\u00ebhet nj\u00eb me simfonin\u00eb e fjal\u00ebs:<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Migena Arllati me flamur\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/migena_arllati_me_flamur.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><\/p>\n<blockquote><p>Dielli m\u0451 ngroh shqip<br \/>\nedhe H\u0451na shqip m\u0451 flet<br \/>\nbij\u0451 e Elbasanit<br \/>\nnuse e Gjakov\u0451s<br \/>\nn\u0451 damar\u0451 l\u0451viz gjak i nj\u0451jt\u0451<br \/>\n\u2026<br \/>\nK\u0451tu Ereniku gurgullon shqip<br \/>\n\u2026.<br \/>\nMali me malin s\u2019bashkohet<br \/>\npor njer\u0451zit bashkohen nj\u0451 dit\u0451,<br \/>\nkok\u0451n n\u0451 Shqip\u0451ri<br \/>\ntrupin n\u0451 Kosov\u0451<br \/>\nveshur me Himnin e Flamurit<br \/>\ndy grushta dh\u00e9 n\u0451 duar<br \/>\nk\u0451tu s\u2019kam qen\u0451 kurr\u0451 e huaj!<\/p><\/blockquote>\n<p>Ajo e di se ka me ardh\u00eb&#8230;Ajo e parandien se ka me zbardh\u00eb&#8230;sepse ajo \u00ebsht\u00eb poetja e cila bashk\u00ebbisedon me atdheun duke e shprehur krenarin\u00eb e saj t\u00eb ligjshme, gjithmon\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet yll\u00ebsis\u00eb s\u00eb fjal\u00ebs shqipe, si nje ogur t\u00eb bardh\u00eb: \u201cShqip\u00ebria ime, shenjt\u00ebria ime!\u201d<\/p>\n<p><strong>Zonjat e M\u00ebdha t\u00eb kultur\u00ebs shqiptare<\/strong><br \/>\nSa her\u00eb q\u00eb flasim p\u00ebr zonjat e m\u00ebdha t\u00eb kultur\u00ebs shqiptare, nuk ka se si t\u00eb mos shfaqen n\u00eb kujtes\u00eb edhe ato q\u00eb hap\u00ebn rrug\u00eb e \u00e7el\u00ebn shtigje. Pararend\u00ebset q\u00eb meritojn\u00eb gjith\u00eb respektin dhe nderimin, ndjenj\u00ebn e pafund t\u00eb mir\u00ebnjohjes e t\u00eb p\u00ebrkujtimit. Fjala vjen, s\u2019ka se si t\u00eb mos na kujtohet Elena Gjika, e cila me t\u00eb drejt\u00eb \u00ebsht\u00eb quajtur Muz\u00eb e Qytet\u00ebrmit n\u00eb mes t\u00eb Lindjes dhe Per\u00ebndimit, tek i shkruante Jeronim de Rad\u00ebs se: \u201cAkademia duhet t\u00eb jet\u00eb shpirti i nj\u00eb kombi\u201d, se \u201c\u00e7do l\u00ebvizje politike duhet t\u00eb priret nga nj\u00eb l\u00ebvizje kulturore e letrare.\u201d<\/p>\n<p>Armand Pommier, n\u00eb monografin\u00eb e tij p\u00ebr Elena Gjik\u00ebn (\u201cZonja kontesh\u00eb Dora D\u2019Istria\u201d, Paris, 1863), duke shpalosur portretin e k\u00ebsaj zonje t\u00eb madhe t\u00eb klutur\u00ebs shqiptare, mes tjerash shkruante: \u201cN\u00ebn ndikimin e nj\u00eb sistemi dobiprur\u00ebs, ku baraspeshohen m\u00eb s\u00eb miri ana morale dhe ana fizike, u zhvilluan n\u00eb p\u00ebrmasa dhe n\u00eb harmoni me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb magjep\u00ebse men\u00e7uria dhe trupi i Elen\u00ebs. S\u00eb shpejti, fama e saj p\u00ebr zgjuarsi e bukuri do jehonte aq larg. M\u00eb 1849, ishte nj\u00eb vazj\u00eb e re e fort e hijshme, e gjat\u00eb, e hajthme, elegante, aq edhe e lidhur, privilegj i mrekulluesh\u00ebm i racave helenike; fytyra e saj me nj\u00eb ovale t\u00eb p\u00ebrkryer, me nj\u00eb harmoni t\u00eb shk\u00eblqyer t\u00eb kontureve n\u00eb t\u00ebr\u00eb holl\u00ebsit\u00eb e tyre, ishte me nj\u00eb bardh\u00ebsi shp\u00ebrthyese, tonuar leht\u00eb n\u00eb t\u00eb tr\u00ebndafilt\u00eb dhe gjall\u00ebuar nga syt\u00eb kafe mrekullor\u00eb, v\u00ebshtrimet dep\u00ebrtuese dhe t\u00eb gjalla t\u00eb t\u00eb cil\u00ebve mbartin ngroht\u00ebsi e mir\u00ebsi, flok\u00eb t\u00eb zinj rethonin si kuror\u00eb ballin e saj t\u00eb gjer\u00eb, mbi t\u00eb cilin shk\u00eblqenin gjith\u00eb llamburinat e gjenis\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Na shfaqen k\u00ebshtu n\u00eb kujtes\u00eb edhe Sevasti e Parashqevi Qiriazi, gazeta \u201cYlli i M\u00ebngjesit\u201d dhe \u00ebndrra aq fisnike q\u00eb ylli i m\u00ebngjesit do t\u00eb binte p\u00ebrmbi qepallat e nj\u00eb atdheu t\u00eb lir\u00eb e t\u00eb shum\u00ebvuajtur.<br \/>\nKur kishte rastisur q\u00eb nj\u00ebra nga motrat Qiriazi ta vizitonte m\u00ebuesin e gjuh\u00ebs shqipe Koto Hoxhin, n\u00eb burgun fam\u00ebkeq t\u00eb Jedi Kulles, m\u00ebsuesi atdhetar nga Qestorati i Gjirokastr\u00ebs pat th\u00ebn\u00eb me krenari t\u00eb ligjshme: Un\u00eb vet\u00ebm trupin e paskam t\u00eb burgosur, por shpirtin t\u00eb lir\u00eb!&#8230;<\/p>\n<p>Nuk ka se si t\u00eb mos vete mendja edhe tek Musine Kokalari e tek Dr. Sabiha Kasimati, tek sakrifica dhe p\u00ebrkushtimi tyre, tek dashuria p\u00ebr gjuh\u00ebn shqipe, p\u00ebr kultur\u00ebn, p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb, p\u00ebr t\u00eb bukur\u00ebn dhe t\u00eb madh\u00ebrishmen. Gjithsesi, edhe p\u00ebr misionin q\u00eb ato bartnin mbi shpatullat e tyre. K\u00ebto Zonja t\u00eb M\u00ebdha t\u00eb kultur\u00ebs shqiptare e t\u00eb letrave shqipe, e vun\u00eb krenarin\u00eb p\u00ebrmbi lumturin\u00eb. K\u00ebto martire t\u00eb liris\u00eb e t\u00eb demokracis\u00eb, dashurin\u00eb p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e vun\u00eb p\u00ebrmbi pasurin\u00eb.<\/p>\n<p>Natyra shqiptare qe treguar aq dor\u00ebl\u00ebshuar n\u00eb faljen e dhuntive ndaj k\u00ebtyre zonjave t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb kultur\u00ebs shqiptare, por jo edhe fati. N\u00eb shkrimet dhe ligj\u00ebrimet e tyre, ato thur\u00ebn himne p\u00ebr lirin\u00eb e atdheut dhe t\u00eb ardhmen e tij. Me vuajtjen dhe sakrific\u00ebn e pashembullt, idealet e tyre ngadh\u00ebnjyen p\u00ebrmbi padrejt\u00ebsit\u00eb e koh\u00ebs. Ato shkruan nj\u00eb porosi p\u00ebr p\u00ebrjet\u00ebsi dhe nj\u00eb let\u00ebrsi p\u00ebr lakmi. Fjala vjen, Marie Shllaku ishte nj\u00eb nga ato Zonja t\u00eb M\u00ebdha, q\u00eb shkroi me gjakun e saj t\u00eb dlir\u00eb, nj\u00eb nga krye-poemat epike t\u00eb kombit t\u00eb saj. Duke klithur p\u00ebrpara tog\u00ebs s\u00eb zez\u00eb t\u00eb pushkatimit, ajo e tha preludin e nj\u00eb dite q\u00eb patjet\u00ebr do t\u00eb vinte: Kosov\u00eb, gjaku im t\u2019u b\u00ebft\u00eb drit\u00eb! Studentja e re e cila ishte p\u00ebrcaktuar p\u00ebr t\u00eb studiuar filozofi n\u00eb Rom\u00eb dhe e cila thellohej me zot\u00ebsi edhe n\u00eb let\u00ebrsi, hyri n\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsi dhe ashtu si\u00e7 ishte ringjallur Mamica Kastrioti tek Shote Galica, ashtu nj\u00eblloj do t\u00eb ringjallej edhe Shote Galica tek Marie Shllaku.<\/p>\n<p>Prandaj \u00ebsht\u00eb i nderuar nj\u00eb komb, djepin e liris\u00eb t\u00eb s\u00eb cilit e p\u00ebrkundin edhe Zonjat e M\u00ebdha t\u00eb kultur\u00ebs, gjithmon\u00eb duke rendur rrug\u00ebs s\u00eb pararend\u00ebsve t\u00eb tyre.<br \/>\nZonjat e M\u00ebdha dhe zem\u00ebr-thirrja e mendjeve t\u00eb ndritura t\u00eb kombit shqiptar, zem\u00ebr-klithja e njer\u00ebzve t\u00eb pen\u00ebs e t\u00eb pushk\u00ebs, t\u00eb tribun\u00ebs e t\u00eb aksionit, t\u00eb fjal\u00ebs e t\u00eb vepr\u00ebs: Zonja M\u00ebm\u00eb!<br \/>\nGjithsesi, edhe zem\u00ebr-thirrja e Naimit t\u00eb Frash\u00ebllinjve, i cili sa bukur ka th\u00ebn\u00eb, q\u00eb e past\u00eb bekimin aty ku ka r\u00ebn\u00eb: Lum kush t\u00eb rronj\u00eb, t\u00eb ta shoh\u00eb zonj\u00eb!<\/p>\n<p>Z\u00ebri i zemr\u00ebs gjithmon\u00eb flet ngapak, sepse z\u00ebri \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmi e q\u00ebndres\u00ebs dhe e sfidimit t\u00eb harres\u00ebs, q\u00eb nga koha e lasht\u00ebsis\u00eb kur mbreti Agron tha: Vraje vdekjen! Q\u00eb kur Gjon Buzuku nisi poem\u00ebn e tij t\u00eb madhe t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe: U, Doni Gjoni\u2026Un\u00eb e bekoj at\u00eb q\u00eb t\u00eb kujton! Un\u00eb e mallkoj at\u00eb, q\u00eb ty t\u00eb harron!<br \/>\nGjon Buzuku, ky misionar ogurbardh\u00eb i gjuh\u00ebs shqipe e ky prijatar, shfaqet dhe rishfaqet me mesazhin e tij t\u00eb madh, nj\u00eblloj si p\u00ebrsh\u00ebndetja e shqipeve: Kujtesa \u00ebsht\u00eb bekim, harresa \u00ebsht\u00eb mallkim!<\/p>\n<p><strong>G\u00ebte: Sa \u00ebmb\u00ebl ting\u00ebllon gjuha e n\u00ebn\u00ebs n\u00eb dhe t\u00eb huaj!<\/strong><br \/>\nZ\u00ebri gjithmon\u00eb \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmia m\u00eb e mir\u00eb se n\u00eb fillim ishte fjala, ashtu si\u00e7 shkruan n\u00eb Librin e Shenjt\u00eb! Z\u00ebri \u00ebsht\u00eb dhunti, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bekim i rrall\u00eb. Z\u00ebri gjithmon\u00eb e vret harres\u00ebn, dhe sa her\u00eb q\u00eb e vret harres\u00ebn ai e shpalos edhe m\u00eb shum\u00eb, edhe m\u00eb qart\u00eb porosin\u00eb e mbretit Agron: Vraje vdekjen! Z\u00ebri b\u00ebhet k\u00ebshtu ura lidh\u00ebse n\u00eb mes Tok\u00ebs dhe Qiellit, n\u00eb mes t\u00eb dhuntis\u00eb s\u00eb falur dhe p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb s\u00eb \u00ebnd\u00ebrruar. B\u00ebhet, ashtu si\u00e7 thoshte Viktor Hygo, lutje &#8211; lidhja e infinitit t\u00eb shpirtit me at\u00eb t\u00eb Krijuesit t\u00eb Universit. E z\u00ebri i artikuluar gjithsesi se d\u00ebshmon edhe p\u00ebr zonjat nga bota e lart\u00ebsuar.<\/p>\n<p>Z\u00ebri q\u00eb flet n\u00ebp\u00ebrmjet mikrofonit, shpalos kronikat e nj\u00eb kulture t\u00eb lasht\u00eb e tep\u00ebr dometh\u00ebn\u00ebse n\u00eb p\u00ebrmbajtjen e saj. K\u00ebto kronika marrin p\u00ebrmasat e dritareve prej kah e shohim bot\u00ebn dhe prej kah bota na sheh dhe na njeh m\u00eb mir\u00eb. T\u00eb jesh n\u00eb nj\u00eb mision t\u00eb till\u00eb do t\u00eb thot\u00eb pra t\u00eb kesh nj\u00eb mision t\u00eb qart\u00eb drite, do t\u00eb thot\u00eb se misioni i luft\u00ebtar\u00ebve t\u00eb drit\u00ebs \u00ebsht\u00eb mision lirie. T\u2019u jap\u00ebsh z\u00eb, t\u2019u fal\u00ebsh z\u00eb k\u00ebtyre kronikave do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb jesh n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm q\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim ka lart\u00ebsimin dhe shk\u00eblqimin e kultur\u00ebs. Ky mision shquhet p\u00ebr pasion, p\u00ebr vizion por edhe p\u00ebr p\u00ebrkushtim e qasje profesionale ku nu mungon kamera me syrin e shqiponj\u00ebs, e ku si n\u00eb nj\u00eb ur\u00eb me tri harqe, yll\u00ebsia e fjal\u00ebs shqipe shpalos rreze drite. Kamera, mikrofoni dhe montazhierja: KultArt.<\/p>\n<p><strong>Dy kamerat e RTK-\u00ebs me sy shqiponjash<\/strong><br \/>\nFigurativisht, ura me tri harqe ka edhe lentat e ylberit n\u00eb yll\u00ebsin\u00eb e fjal\u00ebve shqipe. Dhe ura q\u00eb i lidh\u00eb brigjet, q\u00eb figurativisht i bashkon cop\u00ebt e ndara, p\u00ebrb\u00ebhet nga tre emra: Kameramani Ahmet Konujusha, gazetarja Lumira Kelmendi dhe montazherja Fiorda Domi-Lokaj. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, Radio Televizioni i Kosov\u00ebs ka dy kamera, syt\u00eb e t\u00eb cilave ngjajn\u00eb aq shum\u00eb me syt\u00eb e shqiponjave. Nj\u00ebra \u00ebsht\u00eb e kameramanit Fatmir Hadri, dhe tjetra e Ahmet Konjush\u00ebs\u2026<\/p>\n<p>Emra q\u00eb ngriten n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb nj\u00eb misioni kaq fisnik si\u00e7 \u00ebsht\u00eb kultura e nj\u00eb kombi. Njer\u00ebz t\u00eb devotsh\u00ebm n\u00eb q\u00ebllimin e tyre, por gjithsesi edhe profesione me gjurm\u00eb t\u00eb denja prej pararend\u00ebsish, si: Ali Hadri, Enver Hadri, Flamur Hadri\u2026Pa harruar as nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb me kamer\u00eb -Ruzhdi Domin, gjurm\u00ebve t\u00eb t\u00eb cilit ec\u00ebn edhe montazherja e cila ndon\u00ebse n\u00eb prapavij\u00eb, me p\u00ebrkushtimin dhe profesionalizmin n\u00eb pun\u00ebn e saj, gjithsesi e meriton epitetin: \u201cBleta Shqiptare e Thimi Mitkos.\u201d<\/p>\n<p>Dhe cili syresh nuk nderoi edhe Koblenzin, apo th\u00ebn\u00eb m\u00eb drejt se cilin syresh do t\u00eb nderonte Koblenzi, e n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb nuk do t\u00eb nderonte vetveten. Ku \u00ebsht\u00eb kultura shqiptare, aty jan\u00eb edhe misionar\u00ebt e saj. E ku shkojn\u00eb misionar\u00ebt aty shkon dhe p\u00ebrhapet edhe m\u00eb shum\u00eb kultura e nj\u00eb kombi. Jo vet\u00ebm n\u00eb Akademin\u00eb kushtuar poetit Martin Camaj\u2026 Prandaj, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb bashkatdhetar\u00ebt n\u00eb Koblenz, ua kan\u00eb borxh nj\u00eb shprehje t\u00eb nderimit e t\u00eb mir\u00ebnjohjes p\u00ebr p\u00ebrkushtimin e p\u00ebrhersh\u00ebm q\u00eb kan\u00eb misionar\u00ebt e kultur\u00ebs. Le t\u00eb shpresojm\u00eb se nj\u00eb dit\u00eb kjo patjet\u00ebr do t\u00eb ndodh\u00eb dhe se dita e nj\u00eb d\u00ebshmie t\u00eb till\u00eb nuk do t\u00eb jet\u00eb larg.<br \/>\n<strong><br \/>\nGjurm\u00ebve t\u00eb pararend\u00ebsve. Dy d\u00ebshmi se nuk ka rast\u00ebsi!<\/strong><br \/>\nNga mikrofoni i gazetares Lumira Kelmendi t\u00eb emisionit KultArt, poeti i vargut t\u00eb gjakut-Ali Podrimja (Kosova, \u00ebsht\u00eb gjaku im q\u00eb nuk falet!), foli ndoshta p\u00ebr her\u00eb t\u00eb fundit duke p\u00ebrkujtuar me dhembshuri se Kosova shpesh qe teatri tragjik i Iliris\u00eb.<\/p>\n<p>Nga po ky mikrofon, ca fjal\u00eb zemre ran\u00eb si ca buqeta me lule n\u00eb nj\u00eb nderim nga m\u00eb t\u00eb rrall\u00ebt p\u00ebr poetin i cili po nj\u00ebjt\u00ebsohej me atdheun e tij p\u00ebr fatin tragjik.<br \/>\nDuke shprehur nderimin dhe respektin e thell\u00eb, mir\u00ebnjohjen dhe fal\u00ebnderimin p\u00ebr poetin e vargut t\u00eb gjakut, gazetarja Lumira Kelmendi i thuri poetit nj\u00eb poem\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsie: Lamtumir\u00eb poet! E paq dheun e leht\u00eb dhe paqen e amshuar!&#8230;<br \/>\nGazetarja e talentit t\u00eb dhuruar nga natyra, por edhe e p\u00ebrkushtimit t\u00eb d\u00ebshmuar me nj\u00eb qasje dhe qart\u00ebsi profesionale, n\u00eb rrug\u00ebtimin e saj \u00ebsht\u00eb e shoq\u00ebruar nga pararend\u00ebsit e saj.<\/p>\n<p>Nuk do mend se Migena Arllati n\u00eb p\u00ebrkushtimin e saj p\u00ebr gjuh\u00ebn e ka frym\u00ebzimin nga pararend\u00ebsit e shquar t\u00eb shqipes si Anonimi i Elbasanit e Theodor Haxhifilipi (M\u00ebsues Todri), pa harruar kurr\u00eb as emrat q\u00eb nderuan dhe lart\u00ebsuan vendin e tyre, si Aqif pash\u00eb Elbasani (nj\u00eb nga atdhetar\u00ebt m\u00eb t\u00eb devotsh\u00ebm e krahu i fort\u00eb i Ismail Qemalit), Lef Nosi (nj\u00eb nga diplomat\u00ebt m\u00eb t\u00eb zot\u00eb q\u00eb ka pasur Shqip\u00ebria, e babai i filatelis\u00eb shqiptare), Visarion Xhuvani (nj\u00eb prift patriot e nj\u00eb poliglot i shquar, krahu i djatht\u00eb i Fan Stilian Nolit n\u00eb themelimin e Kish\u00ebs Autoqefale Shqiptare), Ethem Haxhiademi (nj\u00eb nga dramaturg\u00ebt m\u00eb premtues q\u00eb nxor\u00ebn letrat shqipe), Sotir Paparisto (ligj\u00ebruesin e shquar t\u00eb pedagogjis\u00eb e t\u00eb psikologjis\u00eb n\u00eb Normalen e Elbasanit), Kristaq Cipo, Mahir Domi, Aleks Buda dhe sa e sa t\u00eb tjer\u00eb\u2026<\/p>\n<p>Ve\u00e7mas n\u00eb dashurin\u00eb p\u00ebr gjuh\u00ebn, poetja dhe studiuesja n\u00eb t\u00eb djatht\u00eb t\u00eb saj ka Konstantin Nelko Kristoforidhin (p\u00ebr t\u00eb cilin me t\u00eb drejt\u00eb \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb se ai ishte \u201cgjuh\u00ebtari q\u00eb sh\u00ebtiti k\u00ebmb\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb\u201d, dhe i cili \u201ce deshti gjuh\u00ebn e m\u00ebm\u00ebs si lulja drit\u00ebn e diellit\u201d), e n\u00eb t\u00eb majt\u00eb ajo e ka Aleksand\u00ebr Xhuvanin (p\u00ebr t\u00eb cilin profesori erudit Selman Riza pat th\u00ebn\u00eb se: \u201cp\u00ebrmes shkrimeve t\u00eb tij shijojm\u00eb m\u00eb t\u00eb bukur\u00ebn e shkodranishtevet.\u201d)<br \/>\nQ\u00eb t\u00eb dy figura eminente e gjithmon\u00eb frym\u00ebzuese p\u00ebr dashurin\u00eb ndaj gjuh\u00ebs shqipe. I pari, me epitetin nga m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebsit: Babai i gjuh\u00ebs shqipe. Dhe i dyti, nj\u00eb nga m\u00eb t\u00eb p\u00ebrkushtuarit p\u00ebr past\u00ebrtin\u00eb e gjuh\u00ebs shqipe.<br \/>\nNj\u00eblloj, n\u00eb rrug\u00ebtimin prej gazetareje dhe misionareje t\u00eb kultur\u00ebs, Lumira Kelmendi q\u00ebndron mes dy krah\u00ebve, mes dy ikonave. Nj\u00ebra figur\u00eb e nderuar sa dhe prijatare e gazetaris\u00eb televizive, kurse tjetra ikon\u00eb e fletorarizm\u00ebs shqiptare: Qazim dhe Ramiz Kelmendi.<\/p>\n<p>Gjithsesi, Migena Arllati dhe Lumira Kelmendi jan\u00eb dy d\u00ebshmi q\u00eb flasin z\u00ebsh\u00ebm, se nuk ka rast\u00ebsi!<br \/>\nZ\u00ebri dhe zonjat nga bota e lart\u00ebsuar.<br \/>\nZ\u00eb zemrash n\u00eb petale fjal\u00ebsh.<br \/>\nN\u00eb flatra t\u00eb shqiponj\u00ebs.<br \/>\nZ\u00ebri dhe zonjat nga bota e lart\u00ebsuar:<br \/>\nShqipet ju p\u00ebrsh\u00ebndesin!<br \/>\nNj\u00ebra \u00ebsht\u00eb poetja &#8211; Migena Arllati, e cila gjakimin e saj e ka thurur n\u00eb flatra fjal\u00ebsh: Me gjuh\u00ebn e rrjedh\u00ebs s\u00eb Drinit dua t\u2019ju flas (poezia e shp\u00ebrblyer \u201cBurri i Dheut\u201d), dhe tjetra \u00ebsht\u00eb gazetarja-Lumira Kelmendi, e cila n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetje ndoshta t\u00eb lasht\u00eb sa vet\u00eb mosha q\u00eb ka toka bujare t\u00eb gjakut, ka p\u00ebrmbledhur ogurin e bardh\u00eb t\u00eb t\u00eb gjitha breznive or\u00ebmira:<br \/>\nOr\u00ebmire!<\/p>\n<p>Si n\u00eb nj\u00eb udh\u00ebtim shqiponjash, poetja kthehet tek rrjedha e Drinit t\u00eb p\u00ebrmallsh\u00ebm t\u00eb Lasgushit. N\u00eb po k\u00ebt\u00eb rrug\u00ebtim, gazetarja kthehet tek fjala e cila ka hyr\u00eb n\u00ebn urdh\u00ebrat e bekimit hyjnor q\u00eb nga lasht\u00ebsia.<br \/>\nQ\u00eb t\u00eb dyja ecin n\u00ebp\u00ebr shtigje drite duke iu falur nj\u00eb rrug\u00ebtimi t\u00eb gjat\u00eb, p\u00ebr t\u00eb cilin poeti Ernest Koliqi l\u00ebshoi zem\u00ebr-thirrjen e tij t\u00eb njohur: O gjuh\u00eb e folun, tre mij\u00eb prannvera!<br \/>\nOremire!<br \/>\nSi\u00e7 do ta p\u00ebrmbyllte gazetarja Lumira Kelmendi nj\u00eb nga kronikat e saj m\u00eb t\u00eb bukura me Arb\u00ebresh\u00ebt e Italis\u00eb, duke p\u00ebrkujtuar k\u00ebshtu p\u00ebrsh\u00ebndetjen nga m\u00eb t\u00eb rrallat dhe gjithsesi nga m\u00eb dometh\u00ebneset, me t\u00eb cil\u00ebn arb\u00ebresh\u00ebt shfaqin dashurin\u00eb e tyre p\u00ebr gjakun e Arb\u00ebrit:<br \/>\nMirupafshim!<\/p>\n<p><strong>N\u00ebntori. Doruntina dhe Motra e Gjergj Elez Alis\u00eb<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"\u00c7am\u00ebria n\u00eb flamur\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/cameria_ne_flamur.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><\/p>\n<p>Rrug\u00ebtim n\u00ebntori. Muaji q\u00eb numrin n\u00ebnt\u00eb e nxjerr\u00eb nga mitet dhe legjendat, q\u00eb e b\u00ebn nj\u00ebmend\u00ebsi pasi ka kaluar motet e m\u00ebdha, malet dhe bjeshk\u00ebt, pasi ka zbardh\u00eblluar mbi honet e shekujve.<br \/>\nN\u00ebntori merr p\u00ebrmasat e nj\u00eb muaji q\u00eb sh\u00ebnon nj\u00eb ogur t\u00eb bardh\u00eb, sepse numri n\u00ebnt\u00eb n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb popullore shqiptare \u00ebsht\u00eb nj\u00eb num\u00ebr me fat. N\u00eb n\u00ebntor, si n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrmbyllje t\u00eb nj\u00eb viti a t\u00eb nj\u00eb rrug\u00ebtimi t\u00eb gjat\u00eb, g\u00ebzimi i fest\u00ebs e p\u00ebrmbledh\u00eb gjith\u00eb vitin, e kuror\u00ebzon gjith\u00eb mundin.<br \/>\nN\u00ebntori \u00ebsht\u00eb muaji q\u00eb e sjell\u00eb edhe Doruntin\u00ebn. Pa \u00e7ka se pyetja mund t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet prap\u00eb, ndon\u00ebse n\u00ebn petkun e simbolikes: Kush e solli Doruntin\u00ebn? Fjala e dh\u00ebn\u00eb apo dhembja e v\u00ebllait p\u00ebr t\u00eb motr\u00ebn? Pa harruar as dhembjen proverbiale t\u00eb motr\u00ebs p\u00ebr t\u00eb v\u00ebllan\u00eb, e p\u00ebrjet\u00ebsuar aq dhembsh\u00ebm tek lot\u00ebt e motr\u00ebs p\u00ebrmbi plag\u00ebt e Gjergj Elez Alis\u00eb\u2026<\/p>\n<p>Vrojtuar nga ky priz\u00ebm, duke e nd\u00ebrthurur legjend\u00ebn me nj\u00ebmend\u00ebsin\u00eb, albanologu suedez Ullmar Qvick ka shkruar: \u201cMusine Kokalari \u00ebnd\u00ebrronte Suedin\u00eb, ambientin e bukur dhe t\u00eb qet\u00eb ku jetoi dhe veproi Selma Lagerlof, por mund\u00ebsia e saj p\u00ebr t\u00eb par\u00eb vendin ton\u00eb u shkat\u00ebrrua nga tragjedia e saj personale, e cila ishte edhe tragjedia e vendlindjes s\u00eb saj. Ajo mot\u00ebr e Gjergj Elez Alis\u00eb, si\u00e7 e quan Eglantina Mandia, nuk erdhi kurr\u00eb n\u00eb Vermland\u00eb\u201d.<br \/>\nPrandaj, pyetja shtrohet s\u00ebrish: Kush e solli Doruntin\u00ebn? Po Musinen\u00eb, kush e solli n\u00eb Vermland\u00eb?<br \/>\nGjithsesi, fjala shqipe dhe yll\u00ebsia e saj. Simotrat e saj. Sofra e p\u00ebrbashk\u00ebt. Kronikat e kultur\u00ebs dhe t\u00eb artit q\u00eb shpalosin kalldr\u00ebme kujtimesh, q\u00eb hapin dritare agimesh duke ngritur atdheun n\u00eb lart\u00ebsit\u00eb q\u00eb ai meriton. Kronikat e kultur\u00ebs n\u00eb k\u00ebshtjell\u00eb t\u00eb kujtes\u00ebs son\u00eb historike\u2026<\/p>\n<p><strong>N\u00eb Vermland\u00eb. N\u00eb Kalabri. N\u00eb Koblenz\u2026<\/strong><br \/>\nElikona ilire. Etleva dardane. Doruntina dhe Motra e Gjergj Elez Alis\u00eb. Mitet e zhveshura, legjenda dhe realiteti. Eposi i kreshnik\u00ebve: R\u00ebnka Diell! Dhe dyvarg\u00ebshi i madh lirik i Pjet\u00ebr Bogdanit: Veshur me Diell! Mbathur me H\u00ebn\u00eb! Legjenda e krushqve t\u00eb ngrir\u00eb dhe poema e madhe e gjuh\u00ebs shqipe: U, Doni Gjoni\u2026<br \/>\nKosovarja nga Elbasani dhe Kristin\u00eb Amonpur e RTK-\u00ebs:<br \/>\nShqipet ju p\u00ebrsh\u00ebndesin!&#8230;<\/p>\n<p><strong>Shqip\u00ebria dhe poezia n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn rrah flatrat liria e saj<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"100 vjet shtet\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/100_vjet_shtet.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><\/p>\n<p>Poeti romantik anglez Bajroni, do ta quante Shqip\u00ebrin\u00eb toka se shpirtave t\u00eb pap\u00ebrkulur. Tok\u00eb heronjsh n\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb koh\u00ebrat. K\u00ebshtu do t\u00eb shkruante Lamartini p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, kurse Frederik Mistral m\u00eb 16 maj 1885, duke e p\u00ebrg\u00ebzuar p\u00ebr \u201clirikat me bukuri hynore\u201d, dhe duke i quajtuar ato \u201cnj\u00eb parfum i idileve biblike\u201d, mes tjerash i shkruante Jeronim de Rad\u00ebs: \u201cJu p\u00ebrg\u00ebzoj, zot\u00ebri, q\u00eb i keni p\u00ebrkushtuar muz\u00ebn tuaj, dashurin\u00eb tuaj dhe jet\u00ebn tuaj kultit t\u00eb gjuh\u00ebs suaj am\u00ebtare, lavd\u00ebrimit t\u00eb vendit tuaj dhe t\u00eb rac\u00ebs suaj\u2026Qofshi pra i lumtur q\u00eb jeni p\u00ebrzgjedh\u00eb p\u00ebr t\u00eb hartuar psalmet e Shqip\u00ebris\u00eb suaj t\u00eb \u00ebmb\u00ebl. Poezit\u00eb tuaja t\u00eb kulluara e t\u00eb p\u00ebrshpirtshme jan\u00eb monumente t\u00eb atdheut tuaj.\u201d<\/p>\n<p>Nj\u00eb ogur t\u00eb bardh\u00eb shprehte edhe Baroni Pol d\u2019Eeturnel de Konstant (Senator francez), n\u00eb letr\u00ebn d\u00ebrguar Kryetarit t\u00eb Qeveris\u00eb, Iljaz Bej Vrionit, m\u00eb 18 maj 1921, tek i shkruante nga Parisi: \u201cE pasur, pitoreske, pun\u00ebtore, paqedash\u00ebse dhe e respektuar, Shqip\u00ebria do t\u00eb jet\u00eb Zvicra e Gadishullit Ballkanik. Udh\u00ebtar\u00ebt e Bot\u00ebs s\u00eb Lasht\u00eb dhe t\u00eb Bot\u00ebs s\u00eb Re do t\u00eb ven\u00eb aty p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar besimin dhe lirin\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Lui Benloeu, nj\u00eb filolog dhe albanolog i shquar, n\u00eb shkrimin Forca e gjakut shqiptar (Dizhon, 19 mars 1877, si pjes\u00eb e studimit linguistiko-etnorafik \u201cGreqia para grek\u00ebve\u201d, botuar n\u00eb Paris, 1877), shfaqte gjithashtu nj\u00eb admirim t\u00eb hapur, duke shkruar: \u201cAdmironi megjithat\u00eb forc\u00ebn e gjakut q\u00eb ngadh\u00ebnjen, madje edhe mbi urrejtjet fetare dhe m\u00ebson toleranc\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs rac\u00eb\u201d. Nd\u00ebrkaq, n\u00eb Analiz\u00eb e gjuh\u00ebs shqipe-Studim gramatikor krahasimtar (Paris, 1879), shkruante se k\u00ebrkesat e popullsive t\u00eb varf\u00ebra jan\u00eb q\u00eb t\u00eb ruajn\u00eb lidhjet e gjuh\u00ebs dhe t\u00eb gjakut \u201cme q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb mos b\u00ebhen pre e fqinj\u00ebve t\u00eb pandersh\u00ebm n\u00eb p\u00ebrgjim zgjerimesh t\u00eb pap\u00ebrligjshme.\u201d<\/p>\n<p>Duke shkruar p\u00ebr poet\u00ebt bashk\u00ebkohor shqiptar\u00eb, Mishel Mete (p\u00ebrkthyes i poezive, eseve dhe letrave t\u00eb Ismail Kadares\u00eb) n\u00eb eseun e titulluar Poet\u00eb q\u00eb flasin p\u00ebr nj\u00eb popull t\u00eb t\u00ebr\u00eb, do t\u00eb vinte n\u00eb pah se: \u201cGjuha shqipe mban domosdo nj\u00eb vend t\u00eb privilegjuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb nj\u00eb identiteti komb\u00ebtar, elementi thelb\u00ebsor i t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb ajo vet\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>E p\u00ebrderisa Robert Eskarpit, m\u00eb 1970 duke iu referuar vepr\u00ebs s\u00eb Ismail Kadares\u00eb, do t\u00eb shprehej se: Nj\u00eb shqiptar p\u00ebrmban gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb, Alan Boske n\u00eb parath\u00ebnien e librit \u201cIsmail Kadare dhe poezia e re shqipe\u201d (Paris, 1973), do t\u00eb p\u00ebrmbledhte gjith\u00eb misionin e artit poetik shqiptar n\u00eb nj\u00eb fjali tep\u00ebr dometh\u00ebn\u00ebse dhe t\u00eb shprehur aq bukur: Shpirti i Shqip\u00ebris\u00eb gjendet n\u00eb poezit\u00eb e saj m\u00eb t\u00eb mira.<\/p>\n<p>S\u00eb fundmi, n\u00eb parafrazim t\u00eb poetit francez Lui Aragon, Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb nj\u00eb em\u00ebr ku mblidhen shekujt. Nj\u00eb zem\u00ebr ku zgjohen ardhm\u00ebrit\u00eb\u2026<br \/>\nLatif Berisha, Poeti dhe Profesori Martir:<br \/>\nFluturimin e lir\u00eb t\u00eb shqipeve n\u00eb gjakun ton\u00eb<\/p>\n<p>N\u00eb ligj\u00ebratat e tij p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb e Romantizmit, nj\u00eb nga th\u00ebniet m\u00eb t\u00eb shpeshta q\u00eb profesori dhe poeti martir i sillte n\u00eb mbamendjen ton\u00eb prej student\u00ebsh, ishte zem\u00ebr-klithja e poetit arb\u00ebresh Jeronim de Rada: Doemos do t\u00eb vdesim n\u00eb shtrat, n\u00eb mos r\u00ebn\u00e7im n\u00eb prag t\u00eb sht\u00ebpive tona!<\/p>\n<p>Profesori sikur e kishte parandier fatin tragjik, por m\u00eb shum\u00eb se kaq ai e kishte shpalosur profecin\u00eb e tij prej poeti: Ne nuk d\u00ebshirojm\u00eb asgj\u00eb m\u00eb shum\u00eb se sa fluturimin e lir\u00eb t\u00eb shqipeve n\u00eb gjakun ton\u00eb!&#8230;<br \/>\nNj\u00eb em\u00ebr q\u00eb rri p\u00ebrjet\u00ebsisht n\u00eb \u00e7do zem\u00ebr. Shqipe. Nj\u00eb poem\u00eb epike, nj\u00eb em\u00ebr t\u00eb cilin kombi e vuri gjithmon\u00eb p\u00ebrmbi mermeret e q\u00ebndisura. Emri i nj\u00eb shpendi t\u00eb shenjt\u00eb n\u00eb nj\u00eb fush\u00eb gjaku. Sa m\u00eb lart q\u00eb ngritet ky shpend, aq m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrkulemi p\u00ebrpara tij. Simfonia e fjal\u00ebs b\u00ebhet nj\u00eb me simfonin\u00eb e shqipeve, ashtu si\u00e7 shkroi poeti Ernest Koliqi n\u00eb vepr\u00ebn e tij dramatike t\u00eb titulluar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb simbolike Simfonija e Shqipevet:<\/p>\n<blockquote><p>N\u2019buz\u00ebt e reja t\u2019ona<br \/>\nlulzon, sa here i \u00e7elim,<br \/>\nnji myster shum i vjet\u00ebr.<br \/>\nfjal\u00ebt e lashta e t\u2019njoma,<br \/>\nqi kemi na te goja,<br \/>\nkumbuen, n\u2019agim t\u2019njerzimit<br \/>\nmbi brigjet ballkanike.<br \/>\nKaluen breznit ormira,<br \/>\nkaluen breznit orzeza,<br \/>\npor gjuha e Ilyrvet t\u2019mo\u00e7\u00ebm<br \/>\nn\u2019Shqiptar\u2019t e so\u00e7\u00ebm mbet.<\/p><\/blockquote>\n<p>Simfonia e fjal\u00ebs shqipe. Yll\u00ebsia e saj q\u00eb ngjitet brezit t\u00eb qiellit. Mesazh i shapolsur si nj\u00eb q\u00ebndism\u00eb vet\u00ebtimash n\u00eb flatrat e shqiponj\u00ebs: Un\u00eb jam nx\u00ebn\u00ebse e Sami Frash\u00ebrit! (Musine Kokalari p\u00ebrpara trupit gjykues)! Un\u00eb jam p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb si Republik\u00eb Aristokratike! (Marie Shllaku p\u00ebrpara trupit gjykues)\u2026Zonjat e M\u00ebdha t\u00eb kultur\u00ebs shqiptare. Q\u00eb nga Elena Gjika, Parashqevia, Sevastia e deri tek Nermin Vlora dhe Va\u00e7e Zela me zem\u00ebr-thirrjen n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn shpalosen bardh\u00ebsit\u00eb e atdheut: Rrjedhin k\u00ebng\u00eb e ligj\u00ebrime\u2026<\/p>\n<p>Pa dyshim, nj\u00eb gjakim i p\u00ebrhersh\u00ebm, si ai i Princit t\u00eb Poezis\u00eb Shqipe -Lasgush Poradecit: \u201cduke p\u00ebrc\u00eblluar drejt shqipes zjarrin drith\u00ebrues t\u00eb ilirishtes\u201d, ashtu si\u00e7 \u00ebndrronte edhe Princi i Gjuh\u00ebs Shqipe &#8211; Faik Konica, q\u00eb t\u2019i kthehet Shqip\u00ebris\u00eb, shk\u00eblqimi i dikursh\u00ebm q\u00eb kishte n\u00eb koh\u00eb t\u00eb Iliris\u00eb.<br \/>\nUdh\u00ebtar\u00ebt e Bot\u00ebs s\u00eb Lasht\u00eb dhe t\u00eb Bot\u00ebs s\u00eb Re:<br \/>\nSHQIPET JU P\u00cbRSH\u00cbNDESIN!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xhemail Peci (Fragmente nga eseu) \u201cBijt e Shqipnis\u00eb jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapun n\u00eb mbar\u00eb rrokullin toksore (\u201cgjaku in\u00eb i shprishur\u201d) dhe t\u00eb gjith\u00eb, me t\u00eb rralla p\u00ebrjashtime, i ndiejn\u00eb t\u00eb gjalla n\u00eb zem\u00ebr lidhjet me vendin ku linden ata vet\u00eb ose prej kah u erdh\u00ebn t\u00eb par\u00ebt. K\u00ebto lidhje &#8211; verig\u00eb e mrekullueshme q\u00eb shtrin hallkat [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,7],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>MIGENA ARLLATI DHE LUMIRA KELMENDI: SHQIPET JU P\u00cbRSH\u00cbNDESIN - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"MIGENA ARLLATI DHE LUMIRA KELMENDI: SHQIPET JU P\u00cbRSH\u00cbNDESIN - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Xhemail Peci (Fragmente nga eseu) \u201cBijt e Shqipnis\u00eb jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapun n\u00eb mbar\u00eb rrokullin toksore (\u201cgjaku in\u00eb i shprishur\u201d) dhe t\u00eb gjith\u00eb, me t\u00eb rralla p\u00ebrjashtime, i ndiejn\u00eb t\u00eb gjalla n\u00eb zem\u00ebr lidhjet me vendin ku linden ata vet\u00eb ose prej kah u erdh\u00ebn t\u00eb par\u00ebt. K\u00ebto lidhje &#8211; verig\u00eb e mrekullueshme q\u00eb shtrin hallkat [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-12-13T16:36:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/xhemail_peci.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"29 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"MIGENA ARLLATI DHE LUMIRA KELMENDI: SHQIPET JU P\u00cbRSH\u00cbNDESIN\",\"datePublished\":\"2015-12-13T16:36:52+00:00\",\"dateModified\":\"2015-12-13T16:36:52+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/\"},\"wordCount\":5780,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/xhemail_peci.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\",\"Let\u00ebrsi\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/\",\"name\":\"MIGENA ARLLATI DHE LUMIRA KELMENDI: SHQIPET JU P\u00cbRSH\u00cbNDESIN - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/xhemail_peci.jpg\",\"datePublished\":\"2015-12-13T16:36:52+00:00\",\"dateModified\":\"2015-12-13T16:36:52+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/xhemail_peci.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/xhemail_peci.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"MIGENA ARLLATI DHE LUMIRA KELMENDI: SHQIPET JU P\u00cbRSH\u00cbNDESIN\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\/\/fjala.info\/\"],\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"MIGENA ARLLATI DHE LUMIRA KELMENDI: SHQIPET JU P\u00cbRSH\u00cbNDESIN - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"MIGENA ARLLATI DHE LUMIRA KELMENDI: SHQIPET JU P\u00cbRSH\u00cbNDESIN - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"Xhemail Peci (Fragmente nga eseu) \u201cBijt e Shqipnis\u00eb jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapun n\u00eb mbar\u00eb rrokullin toksore (\u201cgjaku in\u00eb i shprishur\u201d) dhe t\u00eb gjith\u00eb, me t\u00eb rralla p\u00ebrjashtime, i ndiejn\u00eb t\u00eb gjalla n\u00eb zem\u00ebr lidhjet me vendin ku linden ata vet\u00eb ose prej kah u erdh\u00ebn t\u00eb par\u00ebt. K\u00ebto lidhje &#8211; verig\u00eb e mrekullueshme q\u00eb shtrin hallkat [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2015-12-13T16:36:52+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/xhemail_peci.jpg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"29 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"MIGENA ARLLATI DHE LUMIRA KELMENDI: SHQIPET JU P\u00cbRSH\u00cbNDESIN","datePublished":"2015-12-13T16:36:52+00:00","dateModified":"2015-12-13T16:36:52+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/"},"wordCount":5780,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/xhemail_peci.jpg","articleSection":["Artikuj","Let\u00ebrsi"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/","name":"MIGENA ARLLATI DHE LUMIRA KELMENDI: SHQIPET JU P\u00cbRSH\u00cbNDESIN - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/xhemail_peci.jpg","datePublished":"2015-12-13T16:36:52+00:00","dateModified":"2015-12-13T16:36:52+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/xhemail_peci.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/xhemail_peci.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/migena-arllati-dhe-lumira-kelmendi-shqipet-ju-pershendesin\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"MIGENA ARLLATI DHE LUMIRA KELMENDI: SHQIPET JU P\u00cbRSH\u00cbNDESIN"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5039"}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5039"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5039\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}