![\"\"](\"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/aung_san_suu_kyi-300x180.jpg\" "\\"Aung")
<\/p>\n<\/p>\n
Ilir Hashorva<\/strong>, 16.11.2010<\/em><\/p>\n Burgu i vet\u00ebm i v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb frika, dhe e vetmja liri e v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb liria nga frika Aung San Suu Kyi u burgos gati n\u00eb koh\u00ebn q\u00eb Mandela u lirua nga burgu n\u00eb Afrik\u00ebn e Jugut. Lirimi i saj, nj\u00ebzet vjet m\u00eb pas, shkaktoi n\u00eb Burma dhe n\u00eb bot\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin entuziaz\u00ebm dhe v\u00ebmendje si edhe lirimi i Mandel\u00ebs. Presidenti Obama e quajti Suu Kyi-n\u00eb heroin\u00ebn e tij dhe frym\u00ebzim p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb luftojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut n\u00eb Burma dhe kudo n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n Nj\u00eblloj si Gandi, si Martin Luter Kingu, si Nelson Mandela, Aung San Suu Kyi n\u00eb Burma \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb simbol nd\u00ebrkomb\u00ebtar i rezistenc\u00ebs paq\u00ebsore heroike ndaj shtypjes, ndaj diktatur\u00ebs.<\/p>\n Prej m\u00eb se nj\u00ebzet\u00eb vjet\u00ebsh, n\u00eb nj\u00eb vend fqinj t\u00eb Indis\u00eb, nj\u00eb grua delikate, me z\u00eb t\u00eb but\u00eb, me pamje e sjellje fisnike, nj\u00eb grua q\u00eb buz\u00ebqesh, absolutisht trime, krejt\u00ebsisht idealiste, plot\u00ebsisht parimore po lufton, pa ngritur asnj\u00eb gisht p\u00ebr dhun\u00eb, kund\u00ebr nj\u00ebrit prej regjimeve m\u00eb t\u00eb konsoliduara ushtarake t\u00eb Azis\u00eb s\u00eb sotme, regjimit t\u00eb gjeneral\u00ebve t\u00eb Burm\u00ebs, apo t\u00eb Mianmarit, si\u00e7 quhet sot.<\/p>\n Aung San Suu Kyi \u00ebsht\u00eb bija e gjeneralit burmes, Aung San, hero i pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb vendit t\u00eb tij, i cili u vra n\u00eb vitin 1947, gjasht\u00eb muaj para pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Burm\u00ebs. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, ajo ishte dy vje\u00e7e.<\/p>\n N\u00eb vitin 1960, Aung San Suu Kyi shkoi n\u00eb Indi me n\u00ebn\u00ebn e cila ishte caktuar aty ambasadore e Burm\u00ebs. Ajo kaloi n\u00eb Indi kat\u00ebr vjet, nga viti 1960 deri n\u00eb vitin 1964, duke studiuar shkenca politike n\u00eb Universitetin e Delhit. Aty ajo zbuloi filozofin\u00eb e q\u00ebndres\u00ebs jo t\u00eb dhunshme t\u00eb Gandit. Gjat\u00eb koh\u00ebs q\u00eb studionte n\u00eb universitet, udh\u00ebheq\u00ebsi ushtarak i Burm\u00ebs, Ne Win, rr\u00ebzoi qeverin\u00eb demokratike t\u00eb vendit, p\u00ebrmes nj\u00eb grushti ushtarak shteti dhe vendosi diktatur\u00ebn. N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb filloi shkat\u00ebrrimi i Burm\u00ebs.<\/p>\n Pas Indis\u00eb, Suu Kyi shkoi n\u00eb Lond\u00ebr, n\u00eb Oksford, ku studioi p\u00ebr filozofi, politik\u00eb dhe ekonomi. Aty ajo u njoh edhe me burrin e saj t\u00eb ardhsh\u00ebm, me akademikun britanik, Michael Aris.<\/p>\n N\u00eb vitin 1988, kur kryeqyteti i vendit, Rangun, ziente nga protesta p\u00ebr demokraci t\u00eb student\u00ebve, punonj\u00ebsve dhe murgjve, n\u00eb to u p\u00ebrfshi edhe Suu Kyi. E frym\u00ebzuar nga Gandi dhe Martin Luter Kingu, ajo zgjodhi m\u00ebnyr\u00ebn e tyre t\u00eb luft\u00ebs dhe protest\u00ebs, ajo organizoi protesta masive paq\u00ebsore, udh\u00ebtoi n\u00eb gjith\u00eb vendin dhe b\u00ebri thirrje p\u00ebr reforma demokratike dhe zgjedhje t\u00eb lira.<\/p>\n N\u00eb vitin 1989, Suu Kyi u vu n\u00eb arrest sht\u00ebpie p\u00ebr \u2018rrezikim t\u00eb shtetit\u2019. Gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe ajo filloi nj\u00eb grev\u00eb urie n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb koleg\u00ebve t\u00eb saj t\u00eb burgosur. Tashti ajo kishte fituar emrin \u2018Gandi i Burm\u00ebs\u2019. L\u00ebvizja p\u00ebr demokraci vazhdonte dhe ajo u p\u00ebrhap nga kryeqyteti, Ranguni, n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin gjat\u00eb ver\u00ebs s\u00eb atij viti. L\u00ebvizja u quajt \u2018Pranvera e Rangunit.\u2019 Qeveria, e kryesuar nga udh\u00ebheq\u00ebsi ushtarak, Sein Lwin, u kund\u00ebrp\u00ebrgjigj duke masakruar mij\u00ebra protestues. Edhe pse, si pasoj\u00eb e asaj proteste Lwin-i dha dor\u00ebheqjen, regjimi ushtarak mbeti i paprekur.<\/p>\n N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, Suu Kyi i d\u00ebrgoi nj\u00eb let\u00ebr t\u00eb hapur qeveris\u00eb me t\u00eb cil\u00ebn i k\u00ebrkoi formimin e nj\u00eb Komiteti Konsultativ t\u00eb Popullit p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrgatitur zgjedhje shum\u00ebpartiake. M\u00eb 26 gusht, ajo iu drejtua nj\u00eb mitingu prej 500000 pjes\u00ebmarr\u00ebsish n\u00eb kryeqytet n\u00eb t\u00eb cilin deklaroi: \u201cSi vajza e babait tim, nuk mund t\u00eb q\u00ebndroj indiferente n\u00eb k\u00ebto q\u00eb po ndodhin… Kjo kriz\u00eb komb\u00ebtare mund t\u00eb quhet lufta e dyt\u00eb p\u00ebr pavar\u00ebsi\u201d. N\u00eb zgjedhjet q\u00eb u b\u00ebn\u00eb n\u00eb vitin 1990, ajo fitoi bindsh\u00ebm edhe pse ishte n\u00ebn arrest sht\u00ebpiak. Junta ushtarake nuk e dor\u00ebzoi pushtetin dhe e mban at\u00eb edhe sot.<\/p>\n Angazhimi i Aung San Suu Kyi n\u00eb mosdhun\u00eb, si dhe trim\u00ebria dhe gatishm\u00ebria e saj p\u00ebr \u00e7do sakrific\u00eb p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn luftonte, u duk qart\u00eb kur, gjat\u00eb nj\u00eb turi n\u00ebp\u00ebr vend, ajo u konfrontua me policin\u00eb e regjimit. Kur policia e k\u00ebrc\u00ebnoi se do t\u00eb q\u00ebllonte mbi t\u00eb, Suu Kyi u k\u00ebrkoi shoq\u00ebruesve t\u00eb saj t\u00eb hapeshin, doli n\u00eb ball\u00eb dhe u vu para arm\u00ebve q\u00eb ishin drejtuar kund\u00ebr saj.<\/p>\n N\u00eb vitin 1991, Suu Kyi-s\u00eb iu dha \u00e7mimi \u201cNobel p\u00ebr Paqe\u201d. Kryetari i Komitetit p\u00ebr \u00e7mimet \u201cNobel\u201d, Francis Sejested, n\u00eb paraqitjen q\u00eb i b\u00ebri, tha: \u201d\u00cbsht\u00eb nj\u00eb shembull i dalluar i fuqis\u00eb s\u00eb t\u00eb pafuqishm\u00ebve\u201d. Nga ana e saj, Suu Kyi tha: \u201cJu lutem p\u00ebrdorni lirin\u00eb tuaj p\u00ebr t\u00eb ndihmuar lirin\u00eb ton\u00eb\u201d.<\/p>\n N\u00eb vitin 1999, burri i Suu Kyi vdiq n\u00eb Angli. Autoritetet e vendit e lejuan at\u00eb t\u00eb shkonte p\u00ebr t\u00eb varrosur burrin, por ajo nuk shkoi, mbasi kishte frik\u00eb se nuk do ta lejonin t\u00eb kthehej.<\/p>\n N\u00eb vitin 2000, Suu Kyi p\u00ebrs\u00ebri u vu n\u00eb arrest sht\u00ebpie, sepse u p\u00ebrpoq t\u00eb udh\u00ebtonte p\u00ebr n\u00eb nj\u00eb qytet n\u00eb t\u00eb cilin ishte e ndaluar. U lirua n\u00eb vitin 2002. Pas nj\u00eb viti u burgos p\u00ebrs\u00ebri p\u00ebr shkak t\u00eb ndeshjes s\u00eb p\u00ebrkrah\u00ebsve t\u00eb saj me nj\u00eb turm\u00eb q\u00eb p\u00ebrkrahej nga regjimi. Ajo tha se izolimi ia kishte shtuar vendosm\u00ebrin\u00eb p\u00ebr t\u2019ia dedikuar jet\u00ebn qytetarit t\u00eb thjesht\u00eb burmez.<\/p>\n M\u00eb pas, regjimi ushtarak u detyrua t\u00eb hiqte p\u00ebrkoh\u00ebsisht t\u00eb gjitha kufizimet mbi veprimtarin\u00eb politike t\u00eb saj. N\u00eb konferenc\u00ebn e par\u00eb p\u00ebr shtyp pas lirimit t\u00eb p\u00ebrkohsh\u00ebm, Suu Kyi tha: \u201cLirimi im nuk \u00ebsht\u00eb ndonj\u00eb triumf p\u00ebr demokracin\u00eb. Un\u00eb do t\u00eb b\u00ebj \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb e mundur q\u00eb t\u00eb shoh se demokracia po vjen n\u00eb Burma dhe po vjen n\u00eb rrug\u00ebn e drejt\u00eb\u201d. Lufta e \u2018Gandit t\u00eb Burm\u00ebs\u2019 nuk ka mbaruar ende.<\/p>\n Gjat\u00eb koh\u00ebs q\u00eb ndodhej n\u00eb arrest, nj\u00eb gazetare amerikane u lejua ta intervistonte. Ajo e pyeti Aung Suu Kyi-n\u00eb p\u00ebr sakrific\u00ebn q\u00eb po b\u00ebnte p\u00ebr demokracin\u00eb n\u00eb vendin e saj. Aung Suu Kyi iu p\u00ebrgjigj se nuk po b\u00ebnte ndonj\u00eb sakrific\u00eb, se veprimet e saj ishin zgjedhur prej saj dhe se kur njeriu e zgjedh vet\u00eb rrug\u00ebn e veprimit, sado e v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb t\u00eb duket ajo, nuk mund t\u00eb quhet sakrific\u00eb.<\/p>\n N\u00eb vitin 2003 Aung San Suu u mbyll p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb burg, duke qen\u00eb e vetmja laureate e \u00e7mimit \u201cNobel p\u00ebr Paqe\u201d e burgosur. P\u00ebr t\u00eb, Madelein Albright, ish-ministre e Jashtme e Amerik\u00ebs, ka th\u00ebn\u00eb: \u201cKur qeveria e Burm\u00ebs p\u00ebrpiqet t\u00eb faj\u00ebsoj\u00eb viktimat me krime, dhe t\u00eb thot\u00eb se Aung San Suu Kyi dhe partia e saj jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr represionin e tyre, un\u00eb mund t\u2019i p\u00ebrgjigjem se t\u00eb nj\u00ebjtat fjal\u00eb jan\u00eb th\u00ebn\u00eb dikur edhe p\u00ebr Gandin dhe p\u00ebr Martin Luter Kingun dhe p\u00ebr Nelson Mandel\u00ebn dhe p\u00ebr Vaclav Havelin. Bota kupton\u201d. Nd\u00ebrsa, kryepeshkopi jugafrikan, laureat i \u00e7mimit \u201cNobel p\u00ebr paqe\u201d, Desmond Tutu, ka th\u00ebn\u00eb: \u201cN\u00eb statur\u00ebn fizike ajo \u00ebsht\u00eb e im\u00ebt dhe elegante, por n\u00eb at\u00eb morale, \u00ebsht\u00eb gjigante\u201d.<\/p>\n M\u00eb 7 n\u00ebntor t\u00eb k\u00ebtij viti, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb pas 20 vjet\u00ebsh, n\u00eb Burma u zhvilluan zgjedhje. N\u00eb zgjedhje mor\u00ebn pjes\u00eb parti pro qeveritare. Partia e Aung San Suu Kyi, Liga Komb\u00ebtare p\u00ebr Demokraci, nuk mori pjes\u00eb. P\u00ebrnj\u00ebher\u00eb pas zgjedhjeve u dhan\u00eb shenja se Aung Suu Kyi do t\u00eb lirohej dhe v\u00ebrtet, ajo u lirua pas gjasht\u00eb dit\u00ebsh, m\u00eb 13 n\u00ebntor. Lirimi i saj p\u00ebrkoi edhe me mbarimin e koh\u00ebs s\u00eb d\u00ebnimit. Aung San Suu Kyi u burgos gati n\u00eb koh\u00ebn q\u00eb Mandela u lirua nga burgu n\u00eb Afrik\u00ebn e Jugut. Lirimi i saj, nj\u00ebzet vjet m\u00eb pas, shkaktoi n\u00eb Burma dhe n\u00eb bot\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin entuziaz\u00ebm dhe v\u00ebmendje si edhe lirimi i Mandel\u00ebs. Presidenti Obama e quajti Suu Kyi-n\u00eb heroin\u00ebn e tij dhe frym\u00ebzim p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb luftojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut n\u00eb Burma dhe kudo n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n Q\u00ebndrimi i saj para turmave entuziaste q\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndesnin lirimin e saj, duke k\u00ebnduar dhe brohoritur, ishte tep\u00ebr dinjitoz. Ajo u tha atyre se demokracia e v\u00ebrtet\u00eb vjen vet\u00ebm at\u00ebher\u00eb kur populli t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje ta mbaj\u00eb n\u00ebn kontroll qeverin\u00eb, se duhet t\u00eb ngrihemi p\u00ebr at\u00eb q\u00eb mendojm\u00eb \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb, se nuk duheshin humbur shpresat.<\/p>\n Burgimi i fundit i saj zgjati 7 vjet. Lirimi i saj tashti, n\u00eb mosh\u00ebn 65-vje\u00e7are, nuk dihet n\u00ebse do t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrfundimtar apo jo, nuk dihet n\u00ebse ajo do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb aktive dhe me pesh\u00eb n\u00eb sken\u00ebn politike t\u00eb Burm\u00ebs s\u00eb sotme. Partia e saj, pa aktivitet p\u00ebr rreth 20 vjet, nuk dihet n\u00ebse do ta marr\u00eb apo jo veten.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ilir Hashorva, 16.11.2010 Burgu i vet\u00ebm i v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb frika, dhe e vetmja liri e v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb liria nga frika Aung San Suu Kyi u burgos gati n\u00eb koh\u00ebn q\u00eb Mandela u lirua nga burgu n\u00eb Afrik\u00ebn e Jugut. Lirimi i saj, nj\u00ebzet vjet m\u00eb pas, shkaktoi n\u00eb Burma dhe n\u00eb bot\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin entuziaz\u00ebm […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4798","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"\n