{"id":4698,"date":"2015-10-29T22:30:31","date_gmt":"2015-10-29T21:30:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=4698"},"modified":"2015-10-29T22:30:31","modified_gmt":"2015-10-29T21:30:31","slug":"marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/","title":{"rendered":"Marjan Sebaj Sopi: Intervist\u00eb ekskluzive me m\u00ebsuesin dhe autorin Feri Arifi"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"alignright\" title=\"Marjan Sebaj Sopi\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/marjan_sebaj_sopi.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" \/> &#8220;K\u00ebto ishin histori t\u00eb paprekura nga historian\u00ebt tan\u00eb. Nd\u00ebrsa regjimi komunist (Serb\u00ebt, mqaedonasit sllav) ishin t\u00eb p\u00ebrkushtuar dhe vendosur ku punonin nat\u00eb e dit\u00eb t\u00eb humbnin gjurm\u00ebt e historis\u00eb son\u00eb t\u00eb lasht\u00eb e t\u00eb lavdishme.&#8221; (Feri Arifi, m\u00ebsues)<br \/>\nIntervist\u00eb ekskluzive p\u00ebr &#8220;ZemraShqiptare&#8221;, me m\u00ebsuesin dhe autorin e librit monografik;<\/p>\n<p><strong>&#8220;TANUSHA N\u00cb RRJEDHAT E HISTORIS\u00cb&#8221; Z. FERI ARIFI<\/strong><\/p>\n<p>Nga <strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong><\/p>\n<p><strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Z. Feri Arifi, ka koh\u00eb q\u00eb kam pasur d\u00ebshir\u00eb t\u2019ju takoj, por si\u00e7 duket Juve jeni gjithmon\u00eb e gjithnj\u00eb aktiv, n\u00eb l\u00ebvizje e n\u00eb pun\u00eb, duke k\u00ebrkuar e zbuluar thesare t\u00eb vlefshme dhe shum\u00eb t\u00eb \u00e7muara p\u00ebr historiografin\u00eb (historin\u00eb) ton\u00eb t\u00eb lasht\u00eb e t\u00eb lavdishme. Mir\u00ebpo, para se t\u2019ia fillojm\u00eb bised\u00ebs Ju p\u00ebrsh\u00ebndes p\u00ebrzem\u00ebrsisht n\u00eb em\u00ebr tim dhe gjith\u00eb lexuesve, ju fal\u00ebnderoj q\u00eb gjet\u00ebt koh\u00eb t\u00eb jeni bashk\u00ebbisedues i yni, por si tradit\u00eb apo zakon e kemi q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb na prezentoheni me nj\u00eb biografi t\u00eb shkurt\u00ebr Tuaj\u00ebn dhe t\u00eb familjes Tuaj?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Nj\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetje p\u00ebr ju i nderuari Marjan Sebaj-Sopi, p\u00ebrsh\u00ebndetje p\u00ebr gjith\u00eb lexuesit e ZemraShqiptare dhe gjith\u00eb shqiptar\u00ebt kahdo q\u00eb jan\u00eb. Zoti Ju bekoft\u00eb.<br \/>\nUn\u00eb u linda n\u00eb Tanush\u00eb m\u00eb 06.05.1958 nga babai Hisni Arifi nga Tanusha dhe e \u00ebma Mihane q\u00eb \u00ebsht\u00eb nga fshati Mjak. Ata kishin kat\u00ebr djem dhe kat\u00ebr vajza. Nd\u00ebrsa un\u00eb isha f\u00ebmija i kat\u00ebrt. M\u00ebsimet e fillores i mbarova n\u00eb shkoll\u00ebn tet\u00ebvje\u00e7are t\u00eb Tanush\u00ebs n\u00eb kushte mjaft t\u00eb v\u00ebshtira, q\u00eb at\u00ebher\u00eb ishte hapur p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb m\u00eb 1964, dhe quhej \u201cLiria\u201d.<br \/>\nShkoll\u00ebn e mesme e kreva n\u00eb Viti n\u00eb gjimnazin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm \u201cBoro e Ramizi.\u201d, p\u00ebr ne ishte dhe m\u00eb v\u00ebshtir\u00eb n\u00eb koh\u00ebn m\u00eb t\u00eb re u desht\u00eb q\u00eb t\u00eb rrug\u00ebtonim 13 km rrug\u00eb n\u00ebp\u00ebr male, p\u00ebr t\u00eb arritur n\u00eb Viti, dy drejtimet ishin 26 km. Por dhe nj\u00eb gj\u00eb duhet ta p\u00ebrmendi, profesor\u00ebt e koh\u00ebs q\u00eb punonin n\u00eb Gjimnaz duke ditur se ne ishim nx\u00ebn\u00ebsit e par\u00eb nga Tanusha, n\u00eb shkoll\u00ebn e mesme, kishin nj\u00eb d\u00ebshir\u00eb t\u00eb flakt\u00eb p\u00ebr t\u00eb na ndihmuar q\u00eb ta kryejm\u00eb shkollimin me sukses. P\u00ebr ta arsimuar at\u00eb teren t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb n\u00eb Tanush\u00eb ku dhe i fal\u00ebnderoj shum\u00eb nga zemra. Nd\u00ebrsa p\u00ebr kat\u00ebr vite n\u00eb koh\u00ebn e dimrit ishim t\u00eb detyruar q\u00eb t\u00eb banonim n\u00eb Viti. K\u00ebto ishin vitet m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira t\u00eb jet\u00ebs sime. 1973\/1977.<br \/>\nPas mbarimit t\u00eb shkoll\u00ebs s\u00eb mesme u regjistrova n\u00eb shkoll\u00eb t\u00eb lart\u00eb n\u00eb Shkup, dega histori \u2013 gjeografi.<br \/>\nNd\u00ebrsa nga viti 1978\/79 fillova t\u00eb punoj\u00eb si m\u00ebsues i par\u00eb i ciklit t\u00eb lart\u00eb n\u00eb Tanush\u00eb, n\u00eb vendlindjen time.<br \/>\nPasi fillova t\u00eb punoj si m\u00ebsues, nga fshati u zgjodha p\u00ebr dy mandate Ansambleist i fshatit tim Tanush\u00eb n\u00eb Kuvendin e Komun\u00ebs s\u00eb \u00c7airit-Shkup.<br \/>\n<img decoding=\"async\" class=\"alignright\" title=\"Feri Arifi\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/feri_arifi.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" \/> Si aktivist i fshatit tim isha gjithnj\u00eb n\u00eb krye t\u00eb shum\u00eb iniciativave me q\u00ebllim q\u00eb t\u2019ua p\u00ebrmir\u00ebsoj jet\u00ebn e bashk\u00ebfshatar\u00ebve t\u00eb mi n\u00eb Tanush\u00eb. Nd\u00ebrsa m\u00eb iniciativ\u00ebn e m\u00ebsuesve t\u00eb par\u00eb t\u00eb k\u00ebtij fshati hapem shum\u00eb rrug\u00eb, t\u00eb cilat e lidhen fshatin me qytetin e Vitis\u00eb e m\u00eb von\u00eb edhe me Shkupin. Por q\u00eb ishin rrug\u00eb t\u00eb paasfaltuara. Pun\u00ebn e arsimtarit e kreva p\u00ebr plot 13 vite. Nd\u00ebrsa me fillimin e luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb u inkuadrova n\u00eb logjistik\u00ebn U\u00c7K\u2013s\u00eb n\u00ebn Komand\u00ebn e Xhavit Hasanit, m\u00eb von\u00eb sht\u00ebpia e ime ishte e njohur p\u00ebr p\u00ebrcjelljen, hyrjen e daljen e ushtar\u00ebve t\u00eb U\u00c7K\u2013s\u00eb nga fshatrat e Vitis\u00eb dhe fshatrave t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs. Por me t\u00eb p\u00ebrfunduar lufta e Kosov\u00ebs u pun\u00ebsova n\u00eb nd\u00ebrmarrjen e uj\u00ebsjell\u00ebsit \u201cHidromorava\u201d n\u00eb Viti.<br \/>\nN\u00eb vitin 2001. Pasi filloi lufta n\u00eb Maqedoni prap\u00eb u aktivizova n\u00eb furnizimin e Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare Komb\u00ebtare, n\u00eb viset e Tanush\u00ebs, Kumanov\u00ebs e Hara\u00e7in\u00ebs. Tani punoj n\u00eb nd\u00ebrmarrjen e uj\u00ebsjell\u00ebsit \u201cHidromorava\u201d n\u00eb Viti.<br \/>\nNd\u00ebrsa sa i p\u00ebrket familjes, un\u00eb jam i martuar me Feriden nga Drenusha komuna e Ka\u00e7anikut, kemi pes\u00eb vajza dhe nj\u00eb djal\u00eb, jetoj s\u00eb bashku me familjen time n\u00eb Viti.<br \/>\nVajza e madhe Valbona ka magjistruar n\u00eb fakultetin Ekonomik n\u00eb Prishtin\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb e martuar n\u00eb Fush\u00eb Kosov\u00eb dhe ka nj\u00eb djal\u00eb, nd\u00ebrsa vajza e dyt\u00eb Hanifja ka kryer vet\u00ebm shkoll\u00ebn e mesme n\u00eb Viti dhe \u00ebsht\u00eb martuar n\u00eb Rakaj t\u00eb Ferizajt ka dy djem, tani jeton n\u00eb Itali, vajza e tret\u00eb Albulena ka kryer Fakultetin e Gjuh\u00ebs Angleze dhe tani \u00ebsht\u00eb n\u00eb vitin e dyt\u00eb t\u00eb magjistratur\u00ebs n\u00eb Fakultetin e Filologjis\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb, punon si arsimtare e ciklit t\u00eb lart\u00eb n\u00eb G\u00ebrmov\u00eb dhe Sodovin\u00eb, dy vajzat e vogla Elhamja dhe Fikretja, jan\u00eb viti i dyt\u00eb n\u00eb Fakultetin e Filologjis\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb, Gjuh\u00eb Shqipe, nd\u00ebrsa djali m\u00eb i vogli \u00c7lirimi, \u00ebsht\u00eb viti i dyt\u00eb shkolla e mesme n\u00eb Viti drejtimi i shkencave t\u00eb natyr\u00ebs.<br \/>\nUn\u00eb jam i lumtur me familjen time, punoj dhe veproj q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt t\u00eb shkollohen e pavar\u00ebsohen secili me bindjet e veta t\u00eb shkollimit qe kan\u00eb kryer dhe do ta kryejn\u00eb por mbes me shpres\u00eb se do t\u00eb doktorojn\u00eb n\u00eb lemit\u00eb e tyre p\u00ebrkat\u00ebse, sepse jan\u00eb n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb re dhe dot kontribojn\u00eb p\u00ebr shtetin Etnik &#8211; Shqip\u00ebrin\u00eb.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Z. Feri Arifi, si\u00e7 cek\u00ebt edhe vet, juve keni patur nj\u00eb f\u00ebmij\u00ebri t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, me plot\u00eb sfida jet\u00ebsore, mir\u00ebpo nuk u dor\u00ebzuat asnj\u00ebher\u00eb. D\u00ebshira dhe vullnati i madh, edukimi familiar n\u00eb frym\u00ebn patriotike e atdhedash\u00ebse, n\u00eb dashuri t\u00eb pamas\u00eb p\u00ebr Kombin ton\u00eb t\u00eb lasht\u00eb Shqiptar ju shtyri q\u00eb qysh nga mosha e re t\u00eb mirreni me hulumtime, t\u00eb mirreni me lasht\u00ebsin\u00eb e Kombit ton\u00eb dhe me gjetje t\u00eb mrekullueshme arkeologjike e q\u00eb ndoshta parimisht \u00ebsht\u00eb d\u00ebtyr\u00eb e njer\u00ebzve profesional p\u00ebrkat\u00ebs dhe e shtetit. Na thuani ju lut\u00ebm, nga n\u00eb Ju gjith\u00eb kjo d\u00ebshir\u00eb dhe vullnet, besa edhe forc\u00eb dhe guxim t\u2019iu \u00e7aseni apo t\u2019i hyni nj\u00eb pune me mjaft\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi q\u00eb nga rinia e Juaj?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Po n\u00eb k\u00ebt\u00eb detyr\u00eb si m\u00ebsues q\u00eb isha, n\u00ebp\u00ebr oda burrash mblodha shum\u00eb sh\u00ebnime t\u00eb historis\u00eb dhe luft\u00ebrave q\u00eb u zhvilluan n\u00eb k\u00ebto terrene t\u00eb bukura t\u00eb mal\u00ebsis\u00eb dhe Maleve t\u00eb Zeza t\u00eb Shkupit, Tanshes. Por itineraret ishin ato q\u00eb Tanush\u00ebs ia shtonin bukurin\u00eb. Kurse lasht\u00ebsin\u00eb e kishte, nga k\u00ebtu del se ky fshati ishte shum\u00eb i vjet\u00ebr me q\u00eb nuk mbahej mend nga t\u00eb paret tan\u00eb.<br \/>\nK\u00ebto do ju sjellim disa fotografi q\u00eb kemi b\u00ebr\u00eb me monumente rreth fshatit Tanush\u00eb si Kala, Faltore t\u00eb ndertuara para mij\u00ebra vitesh si manastire, kisha, e m\u00eb von\u00eb xhami.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Guri n\u00eb kalan\u00eb e Mjakut\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/guri_kala_mjaku.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Guri n\u00eb Kalan\u00eb Mjakut me Gelqere<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Themelet e kishes s\u00eb Klu\u00e7it\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/themelet_kishes_klucit.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Themelet e kishes s\u00eb Klu\u00e7it ku supozohet se ka qen\u00eb sheshi tregu ne Tanush\u00eb<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Xhamia e vjet\u00ebr e fshatit Tanush\u00eb\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/xhamia_vjeter_tanushe.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Xhamia e vjet\u00ebr e fshatit Tanush\u00eb. Te kroji Malit 1928<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Gur varri ku fiksohet simboli dardan i diellit ne Tanush\u00eb\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/gur_varri_me_flamur_dardan.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Gur varri ku fiksohet simboli dardan i diellit ne Tanush\u00eb <\/strong>(FOTO: Feri Arifi).<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Gur varri nga varret e krushq\u00ebve n\u00eb Kod\u00ebr t\u00eb Smal\u00ebs Tanush\u00eb\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/gur_varri_koder_smales_tanushe.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Gur varri nga varret e krushq\u00ebve n\u00eb Kod\u00ebr t\u00eb Smal\u00ebs Tanush\u00eb<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Gur t\u00eb vjet\u00ebr varresh n\u00eb Tanush\u00eb\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/gur_vjeter_varresh_tanushe.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Gur t\u00eb vjet\u00ebr varresh n\u00eb Tanush\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Gjat\u00eb hulumtimeve tona kemi hasur n\u00eb varrezat, q\u00eb jan\u00eb t\u00eb shumta n\u00eb num\u00ebr dhe jan\u00eb tipike Pellazgo-Ilire.<br \/>\nT\u2019i p\u00ebrkushtohem Tanush\u00ebs dhe rrethin\u00ebs s\u00eb fshatrave q\u00eb ishin rreth nesh, vuajtjet e shumta t\u00eb k\u00ebsaj popullate nga armiqt\u00eb e shumt\u00eb q\u00eb kishin p\u00ebr q\u00ebllim zbrazjen e k\u00ebtij fshati malor.<br \/>\nEdhe pse sfidat ishin t\u00eb rrezikshme d\u00ebgjoja nga babai dhe t\u00eb tjer\u00ebt, cil\u00ebt thonin gjithnj\u00eb; ju jeni t\u00eb ri nuk e dini kush jan\u00eb serbo-sllav\u00ebt, ata masakrojn\u00eb gra, burra, pleq vet\u00ebm p\u00ebr ta marr\u00eb k\u00ebt\u00eb tok\u00eb t\u00eb lasht\u00eb sepse luft\u00ebrat i kishin p\u00ebrjetuar vet\u00eb&#8230;, dhe thoshin se; duhet t\u00eb jeni vigjilent\u00eb ato do t\u00eb vin\u00eb her\u00ebt n\u00eb m\u00ebngjes dhe do t\u00eb mbushet mal e \u00c7uba&#8230;, k\u00ebshtuq\u00eb neve as gjumin se b\u00ebm\u00eb kurr\u00eb rehat nga k\u00ebta barbar\u00eb.<br \/>\nVet\u00eb gjetjet arkeologjike, vet toponimet&#8230; K\u00ebto ishin histori t\u00eb paprekura nga historian\u00ebt tan\u00eb. Nd\u00ebrsa regjimi komunist (Serb\u00ebt, mqaedonasit sllav) ishin t\u00eb p\u00ebrkushtuar dhe vendosur e punonin nat\u00eb e dit\u00eb t\u00eb humbnin gjurm\u00ebt e historis\u00eb son\u00eb t\u00eb lasht\u00eb e lavdishme.<br \/>\n&#8220;Edhe sot e kujtojn\u00eb se si Zelba ua thoshte n\u00eb sy banor\u00ebve t\u00eb Pobozhjes se kisha \u201cSh\u00ebn Premtja e sot Sveta Petka\u201d dhe t\u00eb tjerat ishin kisha shqiptare tonat.&#8221;<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Kuptohet se pushtuesit m\u00eb duket se m\u00eb tep\u00ebr i kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi k\u00ebsaj pune t\u00eb zbulimeve, gjetjeve arkeologjike, t\u00eb historis\u00eb ton\u00eb?! Por, si\u00e7 e cekni Juve ata k\u00ebto gj\u00ebra i heshtnin, apo i shtrembonin dhe i p\u00ebrdornin p\u00ebr politika t\u00eb tyre ditore. Armiqt\u00eb d\u00ebshironin t\u2019i humbnin gjurm\u00ebt e lasht\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kombit ton\u00eb. Mir\u00ebpo, Juve si\u00e7 cek\u00ebm q\u00eb nga rinia nuk mund t\u2019iu ndal kush p\u00ebr t\u00eb zbardhur t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, p\u00ebr t\u2019ia plasuar opinionit t\u00eb ngusht\u00eb e t\u00eb gjer\u00eb, shkurt\u00eb historiografis\u00eb, fakte e d\u00ebshmi t\u00eb gjalla dhe t\u00eb dor\u00ebs s\u00eb par\u00eb rreth lasht\u00ebsis\u00eb ton\u00eb. A e ndienin vet\u00ebn Tuaj dikur si i ri e m\u00eb von\u00eb n\u00eb mosh\u00eb madhore (student e arsimtar) t\u00eb rrezikuar nga ish sistemi apo m\u00eb mir\u00eb t\u00eb themi nga pushtuesit tan\u00eb Serb\u00ebt? \u00c7\u2019b\u00ebnin ata e \u00e7ka ju kur dinin ndonj\u00eb detaj apo gjetje arkeologjike? Si arrit\u00ebt t\u2019iu shmangeni rreziqeve t\u00eb cilat ndoshta do iu kushtonin me jet\u00eb po e kuptuan q\u00eb juve po punoni shkurt\u00eb e me fakte kund\u00ebr shtrembimit e tyre por p\u00ebr t\u00eb zbardhur vet\u00ebm e vet\u00ebm t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, pa paragjykime, pa gjelozi, pa urrejtje ndaj armiq\u00ebve tan\u00eb t\u00eb p\u00ebrbetuar, meq\u00eb natyra juaj dhe edukimi k\u00ebt\u00eb nuk e don?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Un\u00eb vuajta nga pushteti komunist shum\u00eb n\u00eb \u00e7do skaj, rrug\u00eb, e vend q\u00eb shpinte p\u00ebr Shkup. Policia dy her\u00eb me burgosen. Nd\u00ebrsa n\u00eb pyetje m\u00eb mor\u00ebn shum\u00eb her\u00eb nga m\u00ebngjesi e deri n\u00eb mesdit\u00ebn tjet\u00ebr ku inspektor\u00ebt u nd\u00ebrronin n\u00eb \u00e7do or\u00eb vet\u00ebm e vet\u00ebm duke pyetur se \u00e7ka punohet n\u00eb Tanush\u00eb, me k\u00eb shoq\u00ebrohem, k\u00eb e kam shok n\u00eb Kosov\u00eb e Maqedoni e plot\u00eb pyetje t\u00eb tjera m\u00eb shtronin duke m\u00eb maltretuar, plot\u00eb shpifje e \u00e7ka jo d\u00ebgjohej nga goja e tyre dhe imagjinata e tyre e s\u00ebmuar dhe gjenocidiale.<br \/>\nM\u00eb kujtohet nj\u00eb rast, ku n\u00eb Tanush\u00eb pas nj\u00eb plagosje t\u00eb nj\u00eb fshatari q\u00eb quhej Bajram Shaqiri, policia than\u00eb s\u00eb bashku me polic\u00ebt serb\u00eb t\u00eb Vitis\u00eb se k\u00ebt\u00eb e kan\u00eb vrar\u00eb vet\u00eb fshatar\u00ebt. Polici i quajtur Llasta q\u00eb ishte serb nga Kumanova dhe ishte p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr Tanush\u00eb ,e k\u00ebt\u00eb rast m\u00eb tha: \u201cSllushaj Ferija, ti si protiv derzhave, ako te ubie nekoj da znash da za tebe qe plaqa tvoja zhena edna nedela i tvoj deca, tatko i majka nemat dati zaboravat a drugit selani ni nemat dati spomnat ni ime pamti ovaj req shto hoqesh radi\u201d. (\u2018\u2019D\u00ebgjo Feri, Ti je kund\u00ebr shtetit dhe n\u00ebse t\u00eb vret ndokush at\u00ebher\u00eb dije q\u00eb p\u00ebr Ty do t\u00eb qan\u00eb e vajtoj vet\u00ebm gruaja e f\u00ebmijt\u00eb tuaj nj\u00eb jav\u00eb, por edhe n\u00ebna e babai nuk do t\u00eb t\u00eb harrojn\u00eb kurse sa i p\u00ebrket bashk\u00ebfshatar\u00ebve e qytetar\u00ebve tjer\u00eb as em\u00ebrin nuk do ta p\u00ebrkujtojn\u00eb e p\u00ebrmendin, k\u00ebt\u00eb mos e harro por t\u2019i b\u00ebj\u00eb si t\u00eb duash\u2019 )<br \/>\nMir\u00ebpo, pamvar\u00ebsisht matretimeve, k\u00ebrxnimeve&#8230;,un\u00eb kurr\u00eb nuk pushova nga zbulimet p\u00ebr fshatin Tanush\u00eb.<br \/>\nTanusha \u00ebsht\u00eb k\u00ebshtu p\u00ebr shkak t\u00eb armiqve t\u00eb saj, t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs pothuajse n\u00eb t\u00eb gjitha periudhat po nga lasht\u00ebsia, e deri m\u00eb sot. Ishte dhe mbeti nj\u00eb bastion i Dardanis\u00eb s\u00eb lasht\u00eb shembull i t\u00eb gjitha rezistencave dhe luft\u00ebrave t\u00eb pandalshme m\u00eb shekuj q\u00eb b\u00ebr\u00ebn Shqiptar\u00ebt, p\u00ebr realizimin e aspiratave shekullore p\u00ebr ta nd\u00ebrtuar nj\u00eb shtet me kufi etnik Shqiptar.<br \/>\nEdhepse shkenca jon\u00eb historiografike n\u00eb vazhdim\u00ebsi e ka anashkaluar kontriboutin e Tanush\u00ebs dhe banor\u00ebve t\u00eb saj, n\u00eb l\u00ebvizjet e t\u00eb gjitha koh\u00ebrave, kontribouti i Tanush\u00ebs \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i madh n\u00eb t\u00eb gjitha etapat dhe koh\u00ebrat e etnis\u00eb shqiptare. T\u00eb kujtojm\u00eb vet\u00ebm periudhat q\u00eb jan\u00eb m\u00eb t\u00eb fresk\u00ebta, q\u00eb nga p\u00ebrpjekjet e para p\u00ebr shtet etnik shqiptar. Duke qen\u00eb n\u00eb mes Kodrat dhe Malet e Zeza t\u00eb Shkupit, e Kosov\u00ebs, nga edhe vie em\u00ebri i k\u00ebsaj zone, pra Karadak sipas Turkut e ku edhe vet Sulltan Murati, kaloi n\u00ebp\u00ebr Tanush\u00eb dhe sot disa varreza gjenden n\u00eb Samakov\u00eb t\u00eb Kurbalive ose Korbliqit, nd\u00ebrsa pas betej\u00ebs s\u00eb turqve q\u00eb sipas mbamendjes s\u00eb t\u00eb moshuarve thuhet se Millosh Kopili; ishte gjak shqiptari dhe serbet e mor\u00ebn ose ne ua dham\u00eb atyre lavdin\u00eb ton\u00eb q\u00eb kishim nd\u00ebr shekuj n\u00eb k\u00ebto beteja e nga rrodhi gjaku i njer\u00ebzve, u b\u00eb KOS dhe pik\u00ebrisht mendoi se nga k\u00ebtu rrjedh fjala Kosov\u00eb por dhe ishte b\u00ebrthama etnike Dardano \u2013 shqiptare, k\u00ebshtu lirisht mund t\u00eb themi se Tanush\u00ebn e ka pas poligon luftarak edhe Shkupi antik, mandej si kryeqend\u00ebr e Vilajetit t\u00eb Kosov\u00ebs,<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Karadaku\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/karadaku.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Mali i zi i Shkupit, q\u00eb Turku ja vuri emrin <\/strong><strong>Karadak<\/strong> e Serbet Skopska Cerna Gora. Vet pamja tregon se ky \u00ebsht\u00eb Mali i Zi Shqip.<\/p>\n<p>Po edhe nga k\u00ebrc\u00ebnimi bullgaro-serb, b\u00ebhej vendstrehim i Shtabeve t\u00eb kryengrit\u00ebsve Shqiptar.<br \/>\nTanusha jetonte af\u00ebr mbetjeve q\u00eb nga banor\u00ebt identifikoheshin si t\u00eb \u201ctumave\u201d, dometh\u00ebn\u00eb mbi nekropolet e vjetra antike. Shum\u00eb mite e legjenda q\u00eb kishin rr\u00ebnj\u00ebt q\u00eb nga besimet e vjetra iliro-dardane, u bart\u00ebn deri n\u00eb koh\u00ebt e vona. Shum\u00eb Tanushas\u00eb, at\u00ebher\u00eb kur ishim n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb re, d\u00ebgjonim rr\u00ebfimet p\u00ebr historin\u00eb e paraardh\u00ebsve Dardan\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht nga plaku i men\u00e7ur, Zelbehar Ajvazi, po edhe nga pleqt\u00eb e tjer\u00eb. Q\u00eb mua m\u00eb sh\u00ebrbeu si pik\u00eb nisje p\u00ebr t\u00eb shkruar nj\u00eb lib\u00ebr p\u00ebr k\u00ebt\u00eb fshat t\u00eb lasht\u00eb dhe p\u00ebr lasht\u00ebsin\u00eb, dhe luft\u00ebrat q\u00eb mos t\u00eb mbesin t\u00eb pashkruara.<br \/>\nEdhe sot e kujtojn\u00eb se si Zelba ua thoshte n\u00eb sy banor\u00ebve t\u00eb Pobozhjes se kisha \u201cSh\u00ebn Premtja e sot Sveta Petka\u201d dhe t\u00eb tjerat ishin kisha shqiptare tonat. Po ta them t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn edhe kisha n\u00eb Dunav, dhe ajo tek ju mbi Binq t\u00eb Kalaja jan\u00eb motra dhe Kan\u00eb qen\u00eb shqiptare ishte i pashmangsh\u00ebm t\u00eb arsyetonte me grumbullimin e argumenteve t\u00eb ofruara. Por dua t\u00eb tregoj dhe nj\u00eb gj\u00eb shum\u00eb interesante q\u00eb nuk e kam shkruar n\u00eb librin tim. Pasi ju jeni nga Binqa, mund ta v\u00ebrtetoni dhe nj\u00eb fakt shum\u00eb interesant. Familje sot t\u00eb shumta n\u00eb Binq, e at\u00ebher\u00eb dy jan\u00eb t\u00eb shp\u00ebrngulura nga Malina, vend af\u00ebr Tanush\u00ebs q\u00eb vendi quhet Rreshke, shqip, a ato familje jan\u00eb: Momqill Sokoli, e sod\u00eb Sokoloviq ishin Shqiptare Ortodokse t\u00eb konvertuar n\u00eb Serb. Pyetni s\u00eb nga e kan\u00eb prejardhjen dhe si quhej vendi ato do\u2019tu tregojn\u00eb.<br \/>\nPo ashtu lufta e fundit, Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare Komb\u00ebtare e vitit 2001, u zhvillua n\u00eb Tanush\u00eb dhe rrethin\u00eb, duke u njomur ai truall i lasht\u00eb rishtas me gjakun e shum\u00eb djelmoshave t\u00eb Tanush\u00ebs. Edhe d\u00ebshmori i par\u00eb i k\u00ebsaj lufte \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht nga Tanusha. Muzafer Xhaferi, Njiazi Sinani, Gazmend Arifi, Sahit Sejdia, e shum\u00eb tjer\u00eb.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Me nj\u00eb rast\u00eb gjat\u00eb bised\u00ebs s\u00eb p\u00ebrzem\u00ebrt me Ju n\u00eb Viti, m\u00eb pat\u00ebt th\u00ebn\u00eb; \u2018\u2019z. Marjan nuk e di a ka njeri n\u00eb Anamorav\u00eb apo gjetiu i cili ka b\u00ebr\u00eb aq kilometra k\u00ebmb\u00eb saq\u00eb kam b\u00ebr\u00eb un\u00eb gajt\u00eb k\u00ebtyre viteve&#8230;\u2019\u2019. Pra, z. Arifi, duke njohur konfiguracionin apo m\u00eb mir\u00eb t\u00eb themi terenin kah juve kani k\u00ebrkuar vite t\u00eb t\u00ebra e mos t\u00eb them t\u00eb t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn tuaj deri m\u00eb tani, dhe nga keni qitur n\u00eb drit\u00eb t\u00eb v\u00ebrteta bind\u00ebse dhe faktologji t\u00eb pamohueshme, dhe zbuluar shum\u00eb e shum\u00eb gj\u00ebra t\u00eb cilat historia e arkeologjia por ndoshta edhe populli i kishte l\u00ebn\u00eb n\u00eb harres\u00eb, q\u00eb dua t\u00eb them ato godina, ato Kisha e manastire, gjith\u00eb ato kalaja apo k\u00ebshtjella q\u00eb me koh\u00eb (por edhe q\u00ebllime t\u00eb caktuara si\u00e7 cek\u00ebt m\u00eb lart\u00eb) jan\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb harres\u00eb. n\u00eb m\u00ebshir\u00ebn e koh\u00ebs, mbrapa shpine dhe interesimit, gjith\u00eb ato apo nj\u00eb histori, nj\u00eb lasht\u00ebsi, nj\u00eb kultur\u00eb t\u00eb lasht\u00eb i ka mbuluar dheu, pluhuri e si\u00e7 themi dushku&#8230;Pra, na p\u00ebrshkruani terenin kah jeni p\u00ebrq\u00ebndruar m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb zbulime apo pun\u00ebn Tuaj p\u00ebr ne e historin\u00eb ton\u00eb t\u00eb shenjt\u00eb?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Z. Marjan. Po kjo pjes\u00eb, bile edhe toponimi Kopilaq\u00eb, lidhet me kompleksin e xeheroreve t\u00eb k\u00ebtij regjioni e q\u00eb p\u00ebrfshinin territorin q\u00eb nga Ka\u00e7aniku, me fshatin K\u00ebrbliq, Vitia e sotme me Samakov\u00ebn, Kalan\u00eb e Bin\u00e7\u00ebs, Kalan\u00eb e Mjakut, kalan\u00eb e Goshic\u00ebs, Kalan\u00eb e G\u00ebr\u00e7arit Kalan e Terpezes, me komplekset e minierave q\u00eb shtrihen rreth fshatrave Letnic\u00eb, Shashare e deri te Kalaja e Brez\u00ebs, etj, Ka edhe t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb mendojn\u00eb se toponimi Tanush\u00eb q\u00eb lidhet edhe me kompleksin e minierave dikur mund t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb i lidhur me emrin e feudalit mesjetar Gjin Tanushi, pararend\u00ebsit t\u00eb familjes s\u00eb Dukagjin\u00ebve, atij q\u00eb e sjell titullin \u201cduk\u00eb\u201d. Q\u00eb i thuhet Tanush-ec<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Kalaja e Mjakut e quajtur \u201cKalaja Virane\u201d\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/kalaja_virane.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Kalaja e Mjakut e quajtur \u201cKalaja Virane\u201d (e fotografuar nga larg Feri Arifi) Por ajo u qunte kalaja Ilire nga Tanushasit.<\/strong><\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa emri Tanush\u00eb, i cili e z\u00ebvend\u00ebsoi at\u00eb t\u00eb trajt\u00ebs sllave, Tanishe (va)c, u dasht\u00eb t\u00eb pritet p\u00ebr shekuj deri te ndryshimet e m\u00ebdha q\u00eb erdh\u00ebn me luft\u00ebn e vitit 2001, q\u00eb fshatar\u00ebt e fshatit, por edhe m\u00eb gjer\u00eb, t\u00eb marrin guximin dhe ta kthejn\u00eb emrin e vjet\u00ebr, t\u00eb cilin jo vet\u00ebm banor\u00ebt e p\u00ebrqafuan me g\u00ebzimin m\u00eb t\u00eb madh k\u00ebt\u00eb trajt\u00eb t\u00eb mo\u00e7me t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr dardano \u2013 ilire. Ky em\u00ebr, q\u00eb p\u00ebr \u00e7do fshatar ka nj\u00eb kuptim, madje edhe p\u00ebrk\u00ebdhel\u00ebs, ngase ia kujton lasht\u00ebsin\u00eb, zotin e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj toke, tanushasin e lasht\u00eb, q\u00eb lindi bashk\u00eb me dheun nga ai pellazgu i lasht\u00eb.<br \/>\nP\u00ebr pasurit\u00eb minerale qe dhe sot jan\u00eb te dukshme \u201cllom hekuri\u201d, ka n\u00eb t\u00eb gjitha an\u00ebt, nga Tanusha e deri n\u00eb territorin e Letnic\u00ebs s\u00eb sotme, ku supozohet se ka ekzistuar edhe kompleksi me mbi 15 vend g\u00ebrmimesh. Por un\u00eb kam has vet\u00ebm n\u00eb 5 vende t\u00eb k\u00ebtyre komplekseve n\u00eb nj\u00eb areal t\u00eb gjer\u00eb q\u00eb p\u00ebrfshin territorin e Deb\u00eblldehut, fshatin Samakov\u00eb, Letnicen, po edhe vet\u00eb fshatin Tanush\u00eb, me minierat af\u00ebr Kodr\u00ebs s\u00eb Selisht\u00ebs, n\u00eb Kodr\u00ebn e Varreve. K\u00ebto miniera zakonisht kan\u00eb qen\u00eb af\u00ebr kalave, rreth vendbanimeve dhe t\u00eb qyteteve t\u00eb at\u00ebhershme. Edhe sot arkeolog\u00ebt k\u00ebrkojn\u00eb lokacionin diku n\u00eb k\u00ebt\u00eb territor t\u00eb qytetit t\u00eb lasht\u00eb antik, Arabantion, mes Tanush\u00ebs dhe Kalas\u00eb s\u00eb T\u00ebrpez\u00ebs, mbi fshatin T\u00ebrpez\u00eb t\u00eb Vitis\u00eb Apo mbi Kala te Binqes. Por gjat\u00eb nj\u00eb vizite q\u00eb kam b\u00ebr\u00eb mbi fshatin Bin\u00e7\u00eb. Un\u00eb vij n\u00eb p\u00ebrfundim m\u00eb rrug\u00ebt e rrugicat e shum\u00ebta q\u00eb gjenden aty ,ni kalan\u00eb e Bin\u00e7\u00ebs dhe varrezat e shum\u00ebta por edhe nj\u00eb Kish\u00eb q\u00eb gjinden t\u00eb Shaqir\u00ebt e Dobelldehut dhe vendi quhej Pozhoran, se di\u00e7ka aty mund t\u00eb ket\u00eb por besoj s\u00eb me k\u00ebto hulumtime, ekspertet e shtetit duhet t\u00eb mir\u00ebrn, t\u00eb gjurmojn\u00eb dhe padyshim t\u00eb gjejn\u00eb at\u00eb q\u00eb k\u00ebrkohet. K\u00ebshtu lirisht mund t\u00eb themi pa hamendje s\u00eb dikur rrafshi i Morav\u00ebs ishte i t\u00ebri i mbuluar m\u00eb Uj\u00eb.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Bukur na shpjeguat, por neve na intereson k\u00ebtu tanim\u00eb meq\u00eb cek\u00ebt banor\u00ebt, apo d\u00ebshmitar\u00ebt e gjall\u00eb, njer\u00ebz t\u00eb urt\u00eb, t\u00eb ditur, njer\u00ebz n\u00eb mosha t\u00eb shtyera dhe autoritativ, nga familje t\u00eb respektuara dhe patriotike e t\u00eb cil\u00ebt i keni marr\u00eb n\u00eb pyetje, me t\u00eb cil\u00ebt keni kontaktuar e bashk\u00ebbiseduar, me t\u00eb cil\u00ebt keni vizituar gjith\u00eb ato vende nga ata banor\u00eb cil\u00ebt sipas goj\u00ebdh\u00ebnave e tradit\u00ebs brez pas brezi ruajt\u00ebn kujtimet e t\u00eb par\u00ebve t\u00eb tyre, ruajt\u00ebn edhe vendet po edhe em\u00ebrtimet e artifakte t\u00eb ndryshme tjera historiko-arkeologjike. Na thuani Ju lut\u00ebm a hasnit apo edhe sot (meq\u00eb juve vazhdoni t\u00eb punoni pa ndal), pra a kishit v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb komunikoni, t\u00eb nxjerrni t\u00eb d\u00ebshiruar\u00ebn nga bashk\u00ebbiseduesit at\u00ebher\u00eb dhe tani kur sadopak mund t\u00eb themi se g\u00ebzojm\u00eb nj\u00eb lloj lirie? Meq\u00eb e njohim historin\u00eb familjet e juaj te Tanushes dhe brezat e juaj sa jan\u00eb dhe vendet e juaja ku dhe ka jetoni sot. e saj ve\u00e7mas nga shekulli i 14 e k\u00ebndej. A ngurronin t\u00eb flisnin gjith\u00eb ajo plejad\u00eb e njer\u00ebzve (breza t\u00eb ndrysh\u00ebm dhe ne sa breza num\u00ebroni) me t\u00eb cil\u00ebt kontaktonitm dhe pse hesht\u00ebn deri tani, deri n\u00eb zbardhjen e fakteve nga Ju?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Do t\u00eb p\u00ebrgjigjem shkurt n\u00eb pyetjen e juaj, U mir\u00ebprita nga \u00e7do kush q\u00eb mora sh\u00ebnime. N\u00eb koh\u00ebt e hershme q\u00eb nga vitet e 80-ta t\u00eb shekullit q\u00eb e lam\u00eb pas, vet\u00ebm m\u00eb thoshin ruaju sepse do t\u00eb t\u00eb z\u00ebn\u00eb, kurse pas vitit 2001 \u00e7do kush kishte d\u00ebshir\u00eb q\u00eb t\u00eb lexonte nj\u00eb histori p\u00ebr Tanush\u00ebn. Heshtja ishte ajo frika nga Pushtuesit e shumt\u00eb q\u00eb kishin burgos, vra e masakrua shqiptar, n\u00eb gjdo kohe por un\u00eb mblodha k\u00ebto sh\u00ebnime neper arkive nga viti 2008. Dhe Tanushasve zot\u00ebrueseve t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre trojeve dhe mund t\u00eb shihet se si jan\u00eb nd\u00ebrruar pronar\u00ebt e rrem\u00eb t\u00eb pronave tanushase si n\u00eb Butel, ashtu edhe n\u00eb Pobozhje, dhe si i kan\u00eb ndryshuar pronar\u00ebt dhe tapit\u00eb false, her\u00eb nga turku e her\u00eb nga serbi e Bullgaria.<br \/>\nVet\u00ebm me nj\u00eb pun\u00eb serioze arkivore, mund t\u00eb demantohen falsifikimet e tipit t\u00eb Uroshqviqit, i cili thoshte: se n\u00eb Tanush\u00eb erdh\u00ebn vet\u00ebm tri familje gjithsej e jo v\u00ebllaz\u00ebrit\u00eb, si \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta, q\u00eb njihen nga emrat:<br \/>\n1.Ismajli ose \u00c7ela,<br \/>\n2.Mata ose Ahmataj,<br \/>\n3.Imeri ose Hasa,<br \/>\n4.Sallahi ose Imeri,<br \/>\n5.Osmani ose \u00c7uni- Imeri,<br \/>\n6.Demiri ose Imeri, 7<br \/>\n.Dulla ose Alia,<br \/>\n8.Xhelili ose Hoda,<br \/>\n9.Ademi ose Gjutja e<br \/>\n10.Regjepi i Manit\u201d.<br \/>\n11.Trakalaqt\u00eb, s\u00eb pari vijn\u00eb n\u00eb Ferizaj e m\u00eb von\u00eb n\u00eb Sojev\u00eb. Pas ngat\u00ebrres\u00eb me beun e asaj ane, Trakalaqi, ikin s\u00eb pari af\u00ebr Bin\u00e7\u00ebs s\u00eb Vitis\u00eb, mandej n\u00eb Korbliq, dhe p\u00ebrfundimisht rehatohen n\u00eb Tanush\u00eb.<br \/>\nTrash\u00ebgimtar\u00ebt e k\u00ebtyre familjeve shp\u00ebrndahen fillimisht n\u00eb Lubisht\u00eb, kurse sot jan\u00eb n\u00eb Pozhoran t\u00eb Vitis\u00eb dhe Lisic\u00eb te Shkupit, Llopat Kabash, Shkup Fier Turqi Kosov\u00eb e vende tjera. Nd\u00ebrkaq N\u00ebse duam q\u00eb matematikisht ta p\u00ebrmbyllim k\u00ebt\u00eb konstatim del se jan\u00eb 13 familje e jo tri ose kat\u00ebr, sa thuhen n\u00eb historiografin\u00eb serbe edhe ket kur behet fjal per kohet e hershme te shk 14 dhe 15- t\u00eb.<br \/>\nNga k\u00ebto v\u00ebllaz\u00ebri apo barqe, ndoshta ndonj\u00eb p\u00ebrcaktim tjet\u00ebr terminologjik do t\u00eb ishte m\u00eb i sakt\u00eb, brez pas brezi arrit\u00ebn t\u00eb b\u00ebhen deri n\u00eb 1410 sht\u00ebpi e 15 breza t\u00eb num\u00ebruar, sa mbahen mend, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb mbi 13000 banor\u00eb. Madje asnj\u00eb fshat n\u00eb Maqedoni, nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb i madh se ky, ndon\u00ebse i kaluan shum\u00eb etapa t\u00eb v\u00ebshtira t\u00eb shfarosjeve t\u00eb p\u00ebrmasave t\u00eb m\u00ebdha, her\u00eb t\u00eb turqve, her\u00eb t\u00eb serb\u00ebve e her\u00eb t\u00eb sllavo \u2013 bullgar\u00eb, deri n\u00eb periudh\u00ebn m\u00eb t\u00eb re.<br \/>\nP\u00ebr vjet\u00ebrsin\u00eb e k\u00ebsaj popullate, t\u00eb Tanush\u00ebs pos dokumenteve arkivore, d\u00ebshmojn\u00eb, si\u00e7 tham\u00eb, edhe mbetjet arkeologjike, \u00e7far\u00eb jan\u00eb varrezat ilire, q\u00eb gjenden n\u00eb Pobozhje, dhe Butel qe i shkatrun bullgaret dhe jan te izoluara nga trash\u00ebgimtar\u00ebt e v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr shekuj, rr\u00ebfejn\u00eb banor\u00ebt e Tanush\u00ebs.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: z. Feri Arifi, Ju si studiues, si dashamir\u00eb i historis\u00eb, dashamir\u00eb i t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, atdhedash\u00ebs e patriot, njeri q\u00eb tradicionalisht punoi p\u00ebr bashkimin e gjitha trojeve arb\u00ebrore (shqiptare) cek\u00ebt se jeni nga Tanusha, fshat\u00eb ky i lasht\u00eb e tani n\u00eb brezin kufitar Kosov\u00eb \u2013 Maqedoni, Ju lut\u00ebm na thuanni di\u00e7 m\u00eb tep\u00ebr p\u00ebr k\u00ebt\u00eb fshat\u00eb i cili gjithnj\u00eb gjat\u00eb historis\u00eb dha kontriboutin e tij patriotik. Ku gjindet ai, rreth popoullat\u00ebs e vendet fqinje t\u00eb saj: Pak histori rreth k\u00ebtij vendbanimi dhe njer\u00ebzve q\u00eb jetonin e jetojn\u00eb n\u00eb te?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Fshati Tanush\u00eb i takon tipit t\u00eb fshatrave t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb. T\u00ebr\u00ebsia e k\u00ebtij fshati p\u00ebrbehet nga lagjet t\u00eb shumta q\u00eb jan\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb n\u00ebp\u00ebr hap\u00ebsira t\u00eb larg\u00ebta, kryesisht kodrina. P\u00ebr t\u00eb pasur nj\u00eb p\u00ebrfytyrim ia vlen t\u00eb beh\u00ebt nj\u00eb lloj evidencimi i peizazhit kodrinor t\u00eb Tanush\u00ebs.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Pamje e fshatit Tanush\u00eb\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/pamje_fshati_tanushe.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Pamje e fshatit Tanush\u00eb (feri arifi)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Kodra e Furr\u00ebs n\u00eb shqip\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/kodra_furres.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Kodra e Furr\u00ebs n\u00eb shqip<\/strong><\/p>\n<p>Kodra e Furr\u00ebs kufizohet me fshatin Malin\u00eb, n\u00eb lindje, kurse n\u00eb veri me fshatin Debolldeh, ku pika ma e lart\u00eb mbidetare \u00ebsht\u00eb 1492 metra, prej nga mund t\u00eb shifet nj\u00eb v\u00ebshtrim panoramik i nj\u00eb pjese t\u00eb madhe t\u00eb Rrafshit t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Lumi i Stanit\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/lumi_stanit.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Lumi i Stanit<\/strong>, qe esh\u00ebt i mbushur me themele Dardane dhe Faltore te vjetra qe i ka mbuluar dheu.<\/p>\n<p>Pastaj Kodra e Gat\u00eb, n\u00eb lindje kufizohet me Rreshket e Malines dhe shkon deri t\u00eb Lumi i Stanit, Nd\u00ebrkaq Lumi Stanit, ngjitet n\u00eb per\u00ebndim, kurse nga burimi dhe vazhdon deri te Lugjet e Imta, n\u00eb fund t\u00eb Kodr\u00ebs s\u00eb Lisit, Resena e Ep\u00ebrme deri n\u00eb Lak t\u00eb Shqiponjave (Orvi\u00e7it) kufizohet me fshatin Brez\u00eb, kurse n\u00eb jugper\u00ebndim me Kuqevishtin,<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Laku i Shqiponjave\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/laku_shqiponjave.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Laku i Shqiponjave<\/strong> (Orvi\u00e7it) nga k\u00ebtu Shkupi shifet si ne pllemben e dor\u00ebs<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa Laki i Shqiponjave (Orvi\u00e7it) bashkohet me Bajashnic\u00ebn, n\u00eb jug, dhe vazhdon p\u00ebr Paralak, (Presllap), t\u00eb Kodr\u00ebs s\u00eb Ftoft\u00eb, (Studen\u00eb), dhe kufizohet me fshatin Bllac\u00eb,<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Paralaki\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/paralaki.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Vija lart e majeve lart nga lendina qe quhet Pajashnica, ParaLaki (Presllapi) dhe Kodra e Ftoft\u00eb (Studena)<\/strong><\/p>\n<p>Blilaki \u00ebsht\u00eb nji Bli mij\u00ebvje\u00e7ar dhe \u00ebsht\u00eb Kthes\u00eb len\u00ebdin q\u00eb serbet e bejn (Bilak) kufizohet me Bllac\u00eb dhe Korbliq, dhe vazhdon nga Kodra e Llokmes nga Kepi Sokolit, Nedersa nga Lumi i Kluqit Madh dhe t\u00eb vog\u00ebl. P\u00ebr t\u00eb vazhduar n\u00eb rrjedh\u00ebn q\u00eb formon Morav\u00ebn e Bin\u00e7es.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Kepi i Sokolit dhe Llokmja n\u00eb Kluq t\u00eb Madh\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/kepi_sokolit.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Kepi i Sokolit dhe Llokmja n\u00eb Kluq t\u00eb Madh<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Marava e Biqes\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/marava_biqes.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/>Takimi i dy lumenjve: Pajashnica me Lumin e Kluqit t\u00eb Madh e vog\u00ebl ku formohet <strong>Marava e Biqes<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"V\u00ebshtrimi i Tanush\u00ebs nga KISHA mbi Samakov\u00eb\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/pamja_tanushes_nga_kisha.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>V\u00ebshtrimi i Tanush\u00ebs nga KISHA mbi Samakov\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Laku i Zallit, te Mulliri i Mo\u00e7\u00ebm, q\u00eb ngjitet Kodr\u00ebs s\u00eb Gjutallar\u00ebve, p\u00ebrreth p\u00ebrroit t\u00eb Rimit fillon kufiri me fshatin Mjak p\u00ebr te vazhduar N\u00eb p\u00ebrrua t\u00eb fshatit Debolldeh. Tanusha fillon t\u00eb kufizohet n\u00eb veri me k\u00ebt\u00eb fshat. K\u00ebshtu kufizohet ky fshat me fqinj\u00ebt e vet. Gjithmon\u00eb ishim n\u00eb miq\u00ebsi me fshatrat shqiptare sepse na bashkuan armiqet, qe k\u00ebrkonin k\u00ebto fshatra t\u2019i fusin n\u00ebn administrim t\u00eb vetin p\u00ebr at\u00eb dhe pati shum\u00eb luft\u00ebra. Sot Tanusha sipas regjistrimit tim q\u00eb kam b\u00ebr\u00eb ka 1410 sht\u00ebpi dhe 13000 mij\u00eb banor\u00eb por pa mundur t\u2019i gjej\u00eb t\u00eb gjitha sht\u00ebpit\u00eb sepse kishte edhe n\u00ebp\u00ebr vende t\u00eb larg\u00ebta, si fshat i vjet\u00ebr duhet t\u00eb jet\u00eb mbi 2000 sht\u00ebpi por kur flasim p\u00ebr sot Tanusha gati se \u00ebsht\u00eb boshatisur, me vet\u00ebm 20 sht\u00ebpi. Ndersa vera kulmon nga banor\u00ebt q\u00eb e punojn\u00eb tok\u00ebn.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: \u00c7ka mund t\u00eb shtoni rreth vendeve p\u00ebr rrreth fshatit Tanush\u00eb, na thuani di\u00e7 p\u00ebr bashk\u00ebjetes\u00ebn, marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrnjer\u00ebzore mes atyre vendeve si dhe marr\u00ebdh\u00ebniet e p\u00ebrb\u00ebrjen komb\u00ebtare dhe fetare t\u00eb tyre?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Fshatrat q\u00eb jan\u00eb rreth Tanushe jan\u00eb fshatra m\u00eb t\u00eb ri se fshati Tanush\u00eb, duke u nisur nga shum\u00eb sh\u00ebnime t\u00eb gjetura n\u00ebp\u00ebr arkive t\u00eb ndryshme. K\u00ebta fshatra kan\u00eb nj\u00eb histori t\u00eb lasht\u00eb dhe fqinj\u00ebsi t\u00eb mir\u00eb n\u00eb mes vete. Nuk mundem ta anashkaloj\u00eb asnj\u00eb fshat pa e p\u00ebrmendur. Sepse n\u00eb \u00e7do luft\u00eb na ndihmuan dhe kishte luft\u00ebtar\u00eb t\u00eb t\u00eb gjitha fshatrave p\u00ebrreth nesh, bile kishte dhe d\u00ebshmor\u00eb, t\u00eb marrim shembull f. Smir\u00eb ishin dy d\u00ebshmor\u00eb. Ndihmesa n\u00eb ushqim ishte pik\u00ebrisht nga Binqa e Vitis\u00eb. N\u00eb luft\u00ebn e Gurit t\u00eb zi, q\u00eb u zhvillua thuhet se Dod Doda me kat\u00ebr p\u00ebs burra ishte furnizuesi kryesor, bile tek ne mbahet mend se ishte me Tirqi t\u00eb bardh\u00eb dhe armatimi e buka vinin nga Binqa dhe fshatrat p\u00ebrreth. E sa i p\u00ebrket fes\u00eb pasi me pyete mund t\u00eb them t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, n\u00eb koh\u00ebrat e vjetra ishim pagan, por m\u00eb von\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb ishte katolik e tjetra ishte ortodoks shqiptar\u00eb e me ardhjen e turkut ne u konvertuam n\u00eb islam sepse disaher\u00eb u shp\u00ebrngul\u00ebm dhe prap\u00eb u kthyem. Ne ishim n\u00eb Butele, Idrizov, t\u00eb Shkupit, m\u00eb von\u00eb nga trysnia u shp\u00ebrngul\u00ebm n\u00eb fshatin Pobozhje, at\u00ebher\u00eb kur ishim ne e quanim \u00ac\u201dvendi zotit\u2019\u2019 ku kemi dhe varret tona. Pasi ik\u00ebm erdh\u00ebn disa banor\u00eb nga Letnica q\u00eb deri n\u00eb vitet e 70-ta t\u00eb shekullit q\u00eb e lam\u00eb pas. Karvan\u00ebt shkonin p\u00ebr Pobozhje e Shkup p\u00ebr rite t\u00eb ndryshme fetare asnj\u00ebher\u00eb si fshat i madh q\u00eb ishim me fe Islame nuk pat\u00ebm problem\u00eb me fshatrat e vogla t\u00eb feve t\u00eb ndryshme sepse ne i kishim v\u00ebllez\u00ebr t\u00eb nj\u00eb gjaku.<br \/>\n<img decoding=\"async\" class=\"alignright\" title=\"Feri Arifi - Tanusha\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/feri_arifi_tanusha.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" \/><br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Kur jemi te fshati tanim\u00eb t\u00eb themi legjendar Tanusha, un\u00eb duke lexuar k\u00ebtyre dit\u00ebve nj\u00eb vep\u00ebr Tuaj\u00ebn e ton\u00ebn t\u00eb mrekullueshme q\u00eb keni b\u00ebr\u00eb, dhe qitur n\u00eb drit\u00eb (keni botuar) p\u00ebr opinion, un\u00eb personalisht e sin\u00e7erisht ju them se; mbeta i habitur me gjith\u00eb ato t\u00eb dh\u00ebna, me gjith\u00eb at\u00eb pun\u00eb q\u00eb kishit b\u00ebr\u00eb ku thuajse nuk kishit l\u00ebn\u00eb periudh\u00eb pa cekur. Duke studijuar k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr apo m\u00eb mir\u00eb ta quaj \u2018\u2019Enciklopedi t\u00eb Anamorav\u00ebs\u2019\u2019 me rrethin\u00eb, m\u00eb ra n\u00eb sy se ky lib\u00ebr ka 574 fq. P\u00ebr rrethin\u00ebn ton\u00eb e historin\u00eb ton\u00eb Komb\u00ebtare ishte them lirisht n\u00eb Bib\u00ebl apo Kur\u2019an n\u00eb veti. Libri n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb mrekullueshme paraqit\u00ebte historin\u00eb ton\u00eb q\u00eb nga lasht\u00ebsia dmth krejt n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb shk\u00eblqyer metodologjike gjitha ngjarjet q\u00eb kan\u00eb ndodhur n\u00eb k\u00ebto hap\u00ebsira. Nuk kishte ngat\u00ebrresa, nuk kishte pakjar\u00ebt\u00ebsi as p\u00ebr lexuesit m\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl apo njom\u00eb&#8230;\u00c7do ngjarje keni p\u00ebrshkruar past\u00ebr e kjert\u00eb sikur loti. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb Ju p\u00ebrg\u00ebzoi dhe n\u00eb em\u00ebr t\u00eb gjith\u00ebve ju falenderoi. Librin e kishit ndar\u00eb n\u00eb dy pjes\u00eb?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Librin e ndava ne dy pjes\u00eb sepse desha ti bej dy libra por mund\u00ebsit ishin aq dhe e b\u00ebra vet\u00ebm nj\u00eb megjith\u00ebse sh\u00ebnime kisha shum\u00eb qe me mbeti dhe nj\u00eb lib\u00ebr, pa e p\u00ebrfshi ne ket\u00eb lib\u00ebr, por dhe e ndava Historin\u00eb Ve\u00e7, dhe Monografin\u00eb ve\u00e7, p\u00ebr ket\u00eb arsye e b\u00ebra ket\u00eb.<br \/>\nJam munduar meq\u00eb mos t\u00eb m\u00eb mbetet asgj\u00eb por kjo \u00ebsht\u00eb e pa mundur i nderuar autor i disa librave. Marjan Sopi-Sebaj, por Tanusha ka shum\u00eb e shum\u00eb histori m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha se kjo q\u00eb un\u00eb kam shkruar, un\u00eb kisha shum\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi sepse ishte libri i par\u00eb i imi p\u00ebr ta renditur \u00e7do send n\u00eb vendin e vet me mori shum\u00eb koh\u00eb por m\u00eb n\u00eb fund ia vlejti sepse Tanusha ka sadopak nj\u00eb histori dhe nj\u00eb lib\u00ebr t\u00eb shkruar sa p\u00ebr t\u00eb mos humbur historia.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Juve nj\u00eb dit\u00eb gjat\u00eb bised\u00ebs m\u00eb that\u00eb se kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pun\u00eb modeste n\u00eb krahasim me gjith\u00eb ata heronj\u00eb, gjith\u00eb at\u00eb plejad\u00eb patriot\u00ebsh q\u00eb dha vendi yn\u00eb gjat\u00eb historis\u00eb, gjith\u00eb ai gjak q\u00eb u derdh. Mir\u00ebpo, ndaj mendimin me shum\u00eb intelektual q\u00eb kam patur rastin t\u00eb bisedojm\u00eb rreth pun\u00ebs e n\u00eb ve\u00e7anti librit Tuaj ku thon\u00eb se ky lib\u00ebr \u00ebsht\u00eb orientim, rrug\u00eb tregim, rrug\u00ebrr\u00ebfim dhe tregues p\u00ebr gjeneratat e ardhshme, p\u00ebr historian\u00eb t\u00eb rinj\u00eb, p\u00ebr breza t\u00eb rinj\u00eb, p\u00ebr njer\u00ebz q\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb dhe e duan t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e past\u00ebr, prandaj nj\u00ebsoj them edhe un\u00eb; nga libri i Juaj n\u00ebse vazhdojm\u00eb ta studijojm\u00eb mund t\u00eb nxjerrim profesor t\u00eb rinj\u00eb, magjistra e doktora madje edhe akademik e shkenctar\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi:<\/strong> Tanusha \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fshat q\u00eb sot shtrihet mbi nj\u00eb lokacion t\u00eb pasur arkeologjik, ku nd\u00ebrlidhen shtresime t\u00eb ndryshme, dhe mund\u00ebn \u00e7do njeri student, m\u00ebsues, profesor, Magjist\u00ebr, Doktor, e qethem me plot goj\u00ebn te b\u00ebhen Doktor te Historis\u00eb me Tanush\u00ebn dhe gjurmimet n\u00eb k\u00ebt\u00eb fshat dhe rreth tij. Por q\u00eb ajo m\u00eb dominuesja \u00ebsht\u00eb e periudh\u00ebs s\u00eb antikitetit. Ndon\u00ebse nuk ka pasur ndonj\u00eb studim t\u00eb specializuar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb problematik\u00eb, edhe pse un\u00eb kam sh\u00ebtit dhe kam par\u00eb shum\u00eb monumente t\u00eb cilat i ka mbuluar dheu dikush tjet\u00ebr t\u00eb merret m\u00eb k\u00ebt\u00eb problematik\u00eb p\u00ebr vendin tim t\u00eb lindjes Tanush\u00ebn t\u00eb shenjt\u00eb q\u00eb zoti na i dhuroi, me t\u00eb cil\u00ebn do t\u00eb d\u00ebshmohen me sakt\u00ebsi se cilat mbetje t\u00eb cil\u00ebs periudh\u00eb do t\u2019i takonte, megjithat\u00eb jan\u00eb mbetjet q\u00eb e d\u00ebshmojn\u00eb nj\u00eb vazhdim\u00ebsi kulturore e etnike t\u00eb Tanush\u00ebs q\u00eb nga antikiteti i hersh\u00ebm e deri m\u00eb sot. Tanusha me rrethin\u00eb gjat\u00eb periudh\u00ebs antike ka qen\u00eb zemra e Dardanis\u00eb. Por un\u00eb mund te them me plot goj\u00ebn se n\u00eb k\u00ebto kodra diku \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qytet i humbur dhe mbuluar nga dheu nd\u00ebr shekuj. Ku mund t\u2019i themi tipit t\u00eb Atanasie Urosheviqit q\u00eb deshi \u00e7do objekt ta b\u00ebn serb\u00eb por vet\u00ebm n\u00eb Tanush\u00eb themelet dhe varret e t\u00eb par\u00ebve i than\u00eb jo kjo \u00ebsht\u00eb tok\u00eb Dardane. Sepse ky tip Atanasije Urosheviqi, ishte caktuar me mision t\u00eb posa\u00e7\u00ebm dhe serb\u00ebt kishin derdhur shum\u00eb mjete p\u00ebr ta punuar librin e tij q\u00eb t\u00eb mbulohen rr\u00ebnj\u00ebt e k\u00ebtij populli t\u00eb lasht\u00eb aq sa \u00ebsht\u00eb toka. Nga Kalat, Faltoret, Manastiret, Kishat, Xhamit, te nd\u00ebrtuar mbi k\u00ebto kulte t\u00eb lashta Pellazgo Dardane.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Kalaja Mjakut\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/kalaja_mjakut.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Kalaja Mjakut<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Kodra e faltores mbi Samakov\u00eb n\u00eb Korbliq\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/kodra_faltores_korbliq.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Kodra e faltores mbi Samakov\u00eb n\u00eb Korbliq qe esht vaq e madhe sa nuk mund te parashikohet<\/strong><\/p>\n<p><strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Librin e kishit ndar\u00eb n\u00eb dy pjes\u00eb, ku e gjitha dokumentohej edhe me fotografi e gjetje t\u00eb ndryshme arkeologjike. Juve shkruani mbi t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn historike me fakte t\u00eb gjalla q\u00eb nga koh\u00ebra t\u00eb hershme duke u nisur nga vendbanimi Tanusha, paraqitni n\u00eb lib\u00ebr dokumente e fakte t\u00eb dor\u00ebs s\u00eb par\u00eb dhe dor\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb, d\u00ebshmitar t\u00eb pamohuesh\u00ebm&#8230;vazhdoni me periudh\u00ebn e Perandoris\u00eb Osmane, periudh\u00eb kjo e err\u00ebt p\u00ebr kombin ton\u00eb, gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb na dokumentoni edhe me dokumente t\u00eb shkruara p\u00ebr Tanush\u00ebn e rrethin\u00ebn si shembull; Tanushasit n\u00ebp\u00ebr val\u00ebt e historis\u00eb?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Ashtu esh\u00ebt un\u00eb librin e ndava ne dy pjes\u00eb sepse po ta them te v\u00ebrtet\u00ebn bile m\u00eb sh\u00ebnimet qe kisha ky lib\u00ebr duhej te behej ne pes\u00eb pjes\u00eb por p\u00ebr shkak Madhsis hoqa shum\u00eb sh\u00ebnime qe n\u00eb te ardhmen t\u00eb shkruaj ndonj\u00eb lib\u00ebr tjet\u00ebr. Nd\u00ebrsa sa i p\u00ebrket Perandoris\u00eb Osmane, nj\u00eb pjes\u00eb nga fshati vuajti shum\u00eb kemi shum\u00eb njer\u00ebz q\u00eb shkuan bedel\u00eb ushtar m\u00eb nga nen\u00eb vite e m\u00eb tep\u00ebr ku jan\u00eb qindra s\u2019oshe e kurr\u00eb s\u2019u kthyen luftuan n\u00eb tokat Arabe, e bullgari. Por kemi dhe Bajraktar dhe n\u00eb fund, Turku i vrau, ne oborr t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Duke par\u00eb se Tanushasit gjithnj\u00eb kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb burra e djem\u00eb, v\u00ebllez\u00ebr e motra n\u00eb altarin e liris\u00eb, m\u00eb duket se asnj\u00eb kontribout t\u00eb Tanushasve dhe njer\u00ebz\u00ebve p\u00ebr rreth nuk e harroni pa cekur, pa dokumentuar dhe zbardhur deri n\u00eb imt\u00ebsi jet\u00ebn dhe veprimtarin\u00eb patriotike t\u00eb bashk\u00ebfshatar\u00ebve Tuaj e bashk\u00ebkombasit tan\u00eb. Mir\u00ebpo, ajo q\u00eb m\u00eb ka ra mua n\u00eb sy ndoshta \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht periudha e vitit 1910 \u2013 14 me ardhjen e bullgarit dhe Mbret\u00ebris\u00eb Serbis\u00eb e k\u00ebndej, \u00e7ka mund t\u00eb na thuani shkurtimisht p\u00ebr p\u00ebrgaditjen, kryengritjen, lut\u00ebn e Kaqanikut dhe \u00e7lirimin e Shkupit nga Perandoria Osmane? Ishte kjo koh\u00eb e lavdishme me burra q\u00eb nuk guxon t\u2019i harroj Kombi?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Po p\u00ebr k\u00ebt\u00eb Tanusha, ishte sulmuar \u00e7do her\u00eb nga armiqt\u00eb e panum\u00ebrt por kishte burra t\u00eb m\u00ebdhenj dhe luft\u00ebtar t\u00eb denj\u00eb q\u00eb kurr\u00eb nuk u shkrua p\u00ebr ta kjo mbase m\u00eb detyroi t\u2019i hy k\u00ebsaj pune m\u00eb shum\u00eb mund vet\u00ebm e vet\u00ebm qe gjerat e harruara te dalin n\u00eb drit\u00ebn e liris\u00eb.<br \/>\nK\u00ebshtu them nga mllefi i madh sepse nj\u00eb kohe turku nuk hapi shkolla p\u00ebr shqiptaret, e dikur serbi deshi qe ti q\u00ebnj\u00ebrros nga faqja e historis\u00eb se keti fshati heroik q\u00eb armikut gjdoher ju kund\u00ebrp\u00ebrgjigjen me forc\u00ebn qe kishin dhe pse n\u00eb luft\u00ebrat e zhvilluara fitoret ishin t\u00eb k\u00ebtyre burrave q\u00eb nga viti 1910 n\u00eb luft\u00ebn m\u00eb Dergut Pash\u00ebn, n\u00eb Ka\u00e7anik ku s\u00eb bashku m\u00eb te Madhin Idriz Seferin ishin mbi 20 luftar t\u00eb m\u00ebdhenj te Tanush\u00ebs, ku luftuan armikun shekullor otoman. Nd\u00ebrsa krer\u00ebt e vitit 1912 kishin parapar\u00eb t\u00eb ngrihej flamuri i pavar\u00ebsis\u00eb p\u00ebr nj\u00eb shtet real shqiptar bash ne qendr\u00ebn e Dardanis\u00eb Shkupin.<br \/>\nNd\u00ebrsa krer\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb kryengritjes kaluan n\u00ebp\u00ebr Tanush, Isa Boletini, Bajram Curri, dhe miku i Tanush\u00ebs Luani i Karadakut, Idriz Seferi, ishte nj\u00eb territor me nj\u00eb pesh\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme gjeostrategjike, qoft\u00eb si vend ku lidheshin itineraret q\u00eb shpinin nga t\u00eb gjitha an\u00ebt e territoreve shqiptare, nga presioni otoman, s\u00eb bashku m\u00eb Tanushasit. Baca Idriz vendstrehim e kishte Tanush\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb dhe sht\u00ebpi t\u00eb vet\u00ebn. Pastaj, vrasja e tre deputet\u00ebve t\u00eb Tanush\u00ebs q\u00eb ishin n\u00eb krahun e Idriz Seferit m\u00eb 1912 n\u00eb tetor, serb\u00ebt kishin z\u00ebn\u00eb pusit\u00eb t\u00eb ardhur kolon n\u00eb fshatrat fqinje t\u00eb Kuqevisht\u00ebs e Banjanit, me p\u00ebrkrahjen e Rusis\u00eb cariste n\u00eb Lakun e Shqiponjave. Mund t\u00eb them lirisht se ishte beteja e par\u00eb e k\u00ebtij fshati m\u00eb forcat Serbe q\u00eb u zhvillua disa dit\u00eb, q\u00eb k\u00ebta serb t\u00eb mos shkelnin n\u00eb Tanush\u00eb, por edhe pse nuk mundnin t\u00eb hynin n\u00eb fshatin Tanush\u00eb, serbo-sllav\u00ebt nj\u00eb nga nj\u00eb n\u00ebp\u00ebr male, livadhe dhe rrug\u00eb p\u00ebr Shkup vran\u00eb 24 veta deri n\u00eb vitin 1922 q\u00eb Tanush\u00ebs t\u2019ia fusin frik\u00ebn dhe t\u00eb iknin nga ky fshat, por banor\u00ebt iu p\u00ebrballuan k\u00ebtyre rrebesheve, njashtu dhe bullgari i par\u00eb q\u00eb sundoi dy vite e djegi lagjen e Kluqit t\u00eb Madh t\u00eb Tanush\u00ebs, k\u00ebto ishin luft\u00ebra t\u00eb tmerrshme t\u00eb sllav\u00ebve kundrejt k\u00ebtij fshati, njashtu t\u00eb lodhur e t\u00eb rraskapitur nga k\u00ebto luft\u00ebra erdhi lufta e dyt\u00eb bot\u00ebrore m\u00eb 1941 dhe Gjermania e Italia pushtuan Jugosllavin\u00eb edhe pse si vend fashist shqiptar\u00ebt me plot t\u00eb drejt\u00eb ua dhan\u00eb p\u00ebrkrahjen dy shteteve, kurse Bullgaris\u00eb jo, sepse kishte djeg\u00eb lagjen e Kluqit t\u00eb Vog\u00ebl, prap\u00eb t\u00eb Tanush\u00ebs n\u00eb fillim t\u00eb majit 1941, sepse ishin lodhur p\u00ebr shum\u00eb vite me serbosllavo-bullgar\u00ebt e \u00e7oroditur dhe t\u00eb pangopur me gjakun e Tanushas\u00ebve t\u00eb pafajsh\u00ebm. Tanushasit menj\u00ebher\u00eb formuan Qetat e veta me luft\u00ebtar\u00eb t\u00eb devotsh\u00ebm t\u00eb Tanush\u00ebs dhe u vendos\u00ebn n\u00eb fshatrat serbe q\u00eb i kishte kolonizuar Serbia me ardhacak, k\u00ebshtu i sunduan k\u00ebto fshatra p\u00ebr tri vite, por pa prekur f\u00ebmij\u00eb, gra, burra dhe pleq. Vet\u00ebm ata q\u00eb kishin b\u00ebr\u00eb krime n\u00eb fshatin Tanush\u00eb. Komandant i Qet\u00ebs ishte Tefit Tanishevci, Avdulla Shaqiri, Zylbehar Beqiri, Hesat Bekteshi, e shum\u00eb luft\u00ebtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb. Nd\u00ebrsa ngjarje e vendime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme ndodh\u00ebn n\u00eb k\u00ebt\u00eb fshat tipik Dardan. Ne si intelektual\u00eb vet\u00eb duhet t\u00eb bindemi se gjaku i k\u00ebtyre burrave shqiptar\u00eb ishte i past\u00ebr, pa p\u00ebrzierje me gjene t\u00eb huaja. K\u00ebt\u00eb gj\u00eb na mund\u00ebsoi vendi dhe malet q\u00eb zoti na i dhuroi neve si njer\u00ebz t\u00eb k\u00ebsaj toke Dardane.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: P\u00ebrse gjith\u00eb ky interesim i armiq\u00ebve tan\u00eb p\u00ebr k\u00ebto troje, hap\u00ebsira t\u00eb Anamorav\u00ebs, a mos ndoshta pik\u00ebrisht shkaku i lasht\u00ebsis\u00eb s\u00eb k\u00ebtyre trojeve (apo historis\u00eb q\u00eb po ruhet ende n\u00ebn dhe) apo nj\u00eb krahine q\u00eb duket mjaft strategjike n\u00eb shum\u00eb kuptime, shembull luftarake, politike, ekonomike, kulturore etj&#8230;?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Po armiqt\u00eb ishin t\u00eb interesuar, t\u2019i marrin k\u00ebto troje, sepse un\u00eb kam par s\u00eb k\u00ebtu di\u00e7ka meshifet q\u00eb nga Shkodra, Kuksi, Luma, Sharri Shkupi, Pollogu i Tetov\u00ebs e n\u00eb Kumanov\u00eb. Po mund t\u00eb them lirisht dhe fshatrat tona. Tanusha, Bin\u00e7a, Grnqari, Terpeza Smira, Goshinca, t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebto Kala p\u00ebr rreth Kodrave t\u00eb nd\u00ebrtuara si\u00e7 shifet n\u00eb koh\u00ebrat e ma hershme rrafshi i Morav\u00ebs ishte i mbuluar me uj\u00eb deri sa u hap vendi quajtur n\u00eb: UGLAR t\u00eb GJILANIT. Mandej m\u00eb b\u00ebn\u00eb t\u00eb mendoj vall\u00eb a mos lindi Bota nga k\u00ebto vende, shifni k\u00ebtu do ua sjell\u00eb nj\u00eb shkrim-skript t\u00eb gjetur dhe ruajtur n\u00eb Arhiv\u00ebn e tyre SERBOSLLAVE n\u00eb Shkup t\u00eb shkruar nga nj\u00eb turk boshnjak apo ndoshta edhe shqiptar i Anadollit dhe ja shkrimin e tij cilin doemos duhet publikuar (p\u00ebrkthimi menj\u00ebher\u00eb n\u00ebn tekstin):<br \/>\n1&#8230;\u041e\u0432\u0430\u0430 \u043c\u0430\u043b\u0430 \u0438\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u0430 \u043d\u0430 \u0441\u0435\u043b\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430\u0441\u0435\u043b\u0431\u0430 \u0448\u0442\u0438 \u0433\u043e \u043d\u043e\u0441\u0438 \u0438\u043c\u0435\u0442\u043e \u0422\u0430\u043d\u0443\u0448\u0435\u0432\u0446\u0438 \u0441e \u043d\u043e\u0452\u0430 \u0432\u043e \u043e\u0431\u043b\u0430\u0441\u0442\u0430, \u0413\u043e\u0440\u043d\u0430 \u041c\u043e\u0440\u0430\u0432\u0430 \u0418\u0437\u043c\u043e\u0440\u043d\u0438\u043a. \u041e\u0432\u043e\u0430 \u043e\u0431\u043b\u0430\u0441\u0442,\u043f\u0435\u0440\u043f\u043e\u0441\u0442\u043e\u0440\u0435\u043d\u043e \u0435 \u0440\u0430\u0441\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434\u0435\u043d\u0430 \u043d\u0430 \u0441\u0435\u0432\u0435\u0440\u043e\u0437\u0430\u043f\u0434\u0435\u043d\u0438\u043e\u0442 \u0434\u0435\u043b \u043d\u0430 \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0430 \u0438 \u0442\u043e\u0430 \u0435 \u0441\u043e\u0441\u0442\u0430\u0432\u0435\u043d \u0434\u0435\u043b\u043d\u0430 \u0435\u0434\u043d\u0430 \u043f\u043e\u0448\u0438\u0440\u043e\u043a\u0430 \u0440\u0435\u0433\u0438\u043e\u043d \u0448\u0442\u043e \u0433\u043e \u043d\u043e\u0441\u0438 \u0438\u043c\u0435\u0442\u043e \u041a\u043e\u0441\u043e\u0432\u043e. \u0422\u0435\u043a\u0441\u0442\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u043e\u0432\u0430\u0430 \u043c\u0430\u043b\u0430 \u0438\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u0430 \u043d\u0430 \u0441\u043f\u043e\u043c\u0435\u043d\u0430\u0442\u0430\u0432\u0430 \u0441\u0435\u043b\u0441\u043a\u0430 \u043d\u0430\u0441\u0435\u043b\u0431\u0430 \u0435 \u0438\u0437\u0433\u043e\u0442\u043e\u0432\u0435\u043d\u0430 \u0432\u0435\u0440\u0437 \u043e\u0441\u043d\u043e\u0432\u0430 \u043d\u0430 \u043c\u043d\u043e\u0433\u043e \u0441\u0442\u0430\u0440\u0438 \u0434\u043e\u043a\u0443\u043c\u0435\u043d\u0442\u0438 \u0441\u043e\u0431\u0440\u0430\u043d\u0438, \u0434\u0435\u043f\u043e\u043d\u0438\u0440\u0430\u043d\u0438\u0438 \u0441\u0435 \u0447\u0443\u0432\u0430\u0442 \u0432\u043e \u043fo\u0437\u043d\u0430\u0442\u0438\u043e\u0442 \u0430\u0440\u0445\u0438\u0432 \u043d\u0430 \u0433\u0440\u0430\u0434\u043e\u0442 \u0418\u0441\u0442\u0430\u043d\u0431\u0443\u043b-\u0420\u0435\u043f\u0443\u043f\u043b\u0438\u043a\u0430 \u0422\u0443\u0440\u0446\u0438\u0430. \u041e\u0434 \u0446\u0435\u043b\u043e\u043a\u0443\u043f\u043d\u0430\u0442\u0430 \u041d\u0435\u0458\u0437\u0438\u043d\u0430 \u0441\u043e\u0434\u0435\u0440\u0436\u0438\u043d\u0430 \u0441\u0435 \u0433\u043b\u0435\u0434\u0430 \u0434\u0435\u043a\u0430 \u0432\u043e \u043d\u0435\u0430 \u0434\u043e\u043c\u0438\u043d\u0430\u043d\u0442\u043d\u043e \u043c\u0435\u045b\u0443\u0442\u043e\u0430 \u0438\u043c\u0430\u0442 \u043c\u043d\u043e\u0433\u0443 \u0441\u0442\u0430\u0440\u0438 \u0441\u0430\u0447\u0443\u0432\u0435\u043d\u0438 \u0438\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u0441\u043a\u0438.<br \/>\n(\u201dKjo histori \u0435 shkurt\u00ebr e fshatit, i cili e mban emrin Tanush\u00eb, gjendet n\u00eb krahin\u00ebn e Morav\u00ebs s\u00eb Ep\u00ebrme \u2013 Kjo krahin\u00eb, \u00ebsht\u00eb shtrir\u00eb n\u00eb pjes\u00ebn veriper\u00ebndimore t\u00eb Maqedonis\u00eb dhe ajo \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse e nj\u00eb territori m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb q\u00eb e mban emrin Kosov\u00eb. Teksti i k\u00ebsaj historie t\u00eb shkurt\u00ebr t\u00eb fshatit t\u00eb p\u00ebrmendur \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpiluar n\u00eb baz\u00eb t\u00eb dokumenteve shum\u00eb t\u00eb vjetra, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb grisura, t\u00eb deponuara dhe ruhen n\u00eb arkivin e njohur t\u00eb qytetit t\u00eb Stambollit (Republika e Turqis\u00eb). Nga p\u00ebrmbajtja e gjith\u00ebmbar\u00ebshme e saj shihet se n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend dominues kan\u00eb p\u00ebrshkrime shum\u00eb t\u00eb vjetra e t\u00eb ruajtura historike,<br \/>\n\u0412\u043e \u043d\u0430\u0458\u0441\u0442\u0430\u0440\u043e\u0442\u043e \u0438\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u0441\u043a\u043e \u0432\u0440\u0435\u043c\u0435 \u043d\u0430 \u0441\u0435\u0433\u0430\u0448\u043d\u0430\u0442\u0430 \u043e\u0431\u043b\u0430\u0441\u0442 \u043f\u043e \u0438\u043c\u0435 \u0413\u043e\u0440\u043d\u0430 \u041c\u043e\u0440\u0430\u0432\u0430-\u0418\u0437\u043c\u043e\u0440\u043d\u0438\u043a \u0441\u0435 \u0432\u0435\u043b\u0438 \u0434\u0435\u043a\u0430 \u0442\u0430\u0430 \u043d\u043e\u0430\u0433\u0430\u043b\u0430 \u0432\u043e \u0420\u0430\u043c\u043a\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0430 \u0442\u0435\u0440\u0438\u0442\u043e\u0440\u0438\u0430\u0442\u0430 \u043ao\u0458\u0430 \u0458\u0430 \u043f\u043e\u0441\u0435\u0434\u0443\u0432\u0430\u043b\u043e \u0418\u043b\u0438\u0440\u0441\u043a\u043e \u041f\u043b\u0435\u043c\u0435 \u043f\u043e \u0438\u043c\u0435 \u0414\u0410\u0420\u0414\u0410\u041d\u0418. \u0421\u0435 \u0441\u043c\u0435\u0442\u0430 \u0438\u0441\u0442\u043e \u0442\u0430\u043a\u043e \u0434\u0435\u043a\u0430 \u043d\u0430\u0458\u0441\u0442\u0430\u0440\u0438\u0442\u0435 \u0436\u0438\u0442\u0435\u043b\u0438 \u043d\u0430 \u043e\u0432\u0430\u0430 \u043e\u0431\u043b\u0430\u0441\u0442 \u0431\u0438\u043b\u0435 \u0436\u0438\u0442\u0435\u043b\u0438\u0442\u0435 \u0448\u0442\u043e \u043c\u0443 \u043f\u0440\u0438\u043f\u0430\u0433\u0430\u043b\u0435 \u043d\u0430 \u0438\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u0441\u043a\u043e\u0442\u043e \u043f\u043b\u0435\u043c\u0435 \u0414\u0430\u0440\u0434\u0430\u043d\u0446\u0438 \u0437\u043d\u0430\u0447\u0438 \u043d\u0430 \u043e\u0432\u0438\u0435 \u043f\u0440\u043e\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438 \u043e\u0431\u043b\u0430\u0441\u0442\u0430 \u0442\u043e\u0433\u0430\u0448 \u0441\u0435 \u0432\u0438\u043a\u0430\u043b\u0430 \u0414\u0410\u0420\u0414\u0410\u041d\u0418\u0418\u0410<br \/>\n(\u201cN\u00eb koh\u00ebn m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr historike, t\u00eb krahin\u00ebs s\u00eb sotme me em\u00ebr Morava e Ep\u00ebrme \u2013 Izmornik, thuhet se ajo ndodhet n\u00eb korniza t\u00eb territorit t\u00eb cilin e posedonte fisi ilir me emrin \u201cDardan\u201d. Po ashtu mendohet se banor\u00ebt m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb k\u00ebsaj krahine kan\u00eb qen\u00eb banor\u00eb t\u00eb cil\u00ebt i takonin fisit Ilir-DARDAN. Dometh\u00ebn\u00eb n\u00eb k\u00ebto hap\u00ebsira dikur shtrihej krahina q\u00eb at\u00ebher\u00eb quhej DARDANI\u201d).<br \/>\nSipas vizitave q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00ebp\u00ebr terrene t\u00eb ndryshme dhe rreth lumenjve dhe n\u00eb rrethin\u00ebn e Tanush\u00ebs, n\u00eb tekstin e monografis\u00eb t\u00eb Fadil Reshat shihet se k\u00ebto vende jan\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb e gjer\u00eb e nj\u00eb civilizimi t\u00eb hersh\u00ebm autokton q\u00eb \u00ebsht\u00eb ruajtur deri n\u00eb dit\u00ebt e sotme. K\u00ebto g\u00ebrmadha q\u00eb mbet\u00ebn nga civilizimet e hershme e q\u00eb jan\u00eb manastire t\u00eb vjetra dardane, por edhe mure qytetesh t\u00eb vjetra, themelet e t\u00eb cilave ende jan\u00eb t\u00eb dukshme mbi tok\u00eb e m\u00eb shum\u00eb t\u00eb mbuluara nga dheu, jan\u00eb pron\u00eb pik\u00ebrisht te k\u00ebsaj popullate q\u00eb jeton aty, t\u00eb indigjen\u00ebve dardano \u2013 shqiptar.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Gur\u00ebt nga themeli i Kalas\u00eb s\u00eb Mjakut\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/guret_themelit_kalase_mjakut.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Gur\u00ebt nga themeli i Kalas\u00eb s\u00eb Mjakut<\/strong><\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, shtrohet \u00e7\u00ebshtja: ku \u00ebsht\u00eb Tanusha n\u00eb k\u00ebt\u00eb mes? Ajo na del si nj\u00eb vendbanim i hersh\u00ebm q\u00eb \u00ebsht\u00eb i rrethuar nga kala t\u00eb shumta, nj\u00eb vendbanim ku kryq\u00ebzohen shum\u00eb rrug\u00eb, vend i lidhjeve n\u00eb t\u00eb gjitha drejtimet t\u00eb nj\u00eb itinerari antik.<br \/>\nPo ua jap k\u00ebto sh\u00ebnime megjith\u00ebse jan\u00eb dhe ne librin tim por t\u00eb papara ndonjiher.<br \/>\n\u201c\u0421\u0435\u043b\u043e\u0442\u043e \u0422\u0430\u043d\u0443\u0448\u0435\u0432\u0446\u0438. \u0412\u043e \u043e\u0432\u0438\u0458 \u0437\u0430\u043f\u0438\u0441 \u0435 \u0437a\u0431\u0435\u043b\u0435\u0436\u0435\u043d\u043e \u0441\u043b\u0435\u0434\u043d\u043e\u0442\u043e. \u041f\u0440\u0438\u043f\u0430\u0434\u043d\u0438\u0446\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0430 \u0430\u043b\u0431\u0430\u043d\u0441\u043a\u0438 \u0435\u0442\u043d\u0438\u043a\u0443\u043c \u0458\u0430 \u0441\u0430\u043a\u0430\u0442 \u0445\u0440\u0430\u0431\u0440\u043e\u0441\u0442\u0430 \u0432\u0438\u0441\u0442\u0438\u043d\u0446\u043a\u0438\u043e\u0442 \u0410\u043b\u0431\u0430\u043d\u0435\u0446 \u043d\u0435 \u0431\u0438 \u0433\u043e \u043c\u0430\u043b\u0442\u0440\u0435\u0442\u0438\u0440\u0430\u043b \u043e\u043d\u0430\u0458 \u0448\u0442\u043e \u0445\u0440\u0430\u0431\u0440\u043e \u0438 \u043f\u043e\u0448\u0442\u0435\u043d\u043e \u043c\u0443 \u0441\u0435 \u0441\u043f\u0440\u043e\u0442\u0438\u0432\u0441\u0442\u0430\u0432\u0438\u043b \u0438\u0430\u0458\u0430 \u043f\u043e\u0446\u0435\u043d\u0443\u0432\u0430\u0442 \u0441\u043b\u0430\u0431\u043e\u0441\u0442\u0430 \u0438 \u043a\u0443\u043a\u0430\u0432\u0438\u0447\u043b\u0438\u043a\u043e\u0442.<br \/>\n(\u201cFshati Tanush\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrshkrim \u00ebsht\u00eb v\u00ebrejtur edhe kjo: Pjes\u00ebtar\u00ebt e etnikumit shqiptar e duan dhe e vler\u00ebsojn\u00eb trim\u00ebrin\u00eb. Shqiptari i v\u00ebrtet\u00eb i Tanush\u00ebs nuk e keqtrajton at\u00eb q\u00eb trim\u00ebrisht dhe ndershm\u00ebrisht i kund\u00ebrvihet sepse k\u00ebta e p\u00ebrbuzin dob\u00ebsin\u00eb dhe qyqarll\u00ebkun\u201d).<br \/>\nK\u00ebtu thuhet prerazi p\u00ebr nj\u00eb tipar karakterizues t\u00eb tanushasit, q\u00eb \u00ebsht\u00eb pasoj\u00eb e nj\u00eb morali, vler\u00ebsim trim\u00ebris\u00eb edhe te kund\u00ebrshtari, dometh\u00ebn\u00eb te armiku.<br \/>\nNj\u00eb nder e respekt p\u00ebr at\u00eb q\u00eb e meriton,d\u00ebshmohet edhe p\u00ebrmes faktit se q\u00eb nga shekulli i XV- t\u00eb e deri m\u00eb sot Tanusha kishte shum\u00eb pak ngat\u00ebrresa mes bashk\u00ebfshatar\u00ebve.<br \/>\n\u201d\u0422\u0430\u043d\u0443\u0448\u0435\u0432\u0446\u0438 \u0438\u043c\u0430\u043b\u0430 \u043d\u0435\u043a\u043e\u0433\u0430\u0448 120 c\u0435\u043b\u0441\u043a\u0438 \u043d\u0430\u0441\u0435\u043b\u0431\u0438\u0438 \u0435\u0434\u0435\u043d \u0433\u0440\u0430\u0434\u0447\u0435. \u0421\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434 \u0442\u043e\u0433\u0430\u0448\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0430\u0434\u043c\u0438\u043d\u0438\u0441\u0442\u0440\u0430\u0442\u0438\u0432\u043d\u0430 \u043f\u043e\u0434\u0435\u043b\u0431\u0430\u043d\u0430 \u043e\u0432\u0430 \u043e\u0431\u043b\u0430\u0441\u0442 \u0441\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0430\u0441\u0435\u043b\u0435\u043d\u0438 \u043c\u0435\u0441\u0442\u0430 \u043c\u0443 \u043f\u0440\u0438\u043f\u0430\u0433\u0430\u043b\u0435 \u043d\u0430 \u0433\u0438\u043b\u0430\u043d\u0441\u043a\u0430 \u043e\u043a\u043e\u043b\u0438\u0430.<br \/>\n(Fshati Tanush\u00eb dikur ka pasur 120 vendbanime fshatare dhe nj\u00eb qytez\u00eb. Sipas ndarjes se at\u00ebhershme administrative t\u00eb gjitha vendet e banuara i takonin rrethit t\u00eb Gjilanit).<br \/>\n\u201c\u0418\u0430\u043a\u043e \u0431\u0438\u043b\u0435 \u043d\u0435 \u0442\u0430\u043a\u043e \u043c\u0430\u0442\u0440\u0438\u0430\u0458\u043b\u043d\u043e \u0431\u043e\u0433\u0430\u0442\u0438, \u0436\u0438\u0442\u0435\u043b\u0438 \u043d\u0430 \u043e\u0432\u0430 \u0441\u0435\u043b\u0441\u043a\u0430 \u043d\u0430\u0441\u0435\u043b\u0431\u0430 \u0441\u043e \u0432\u0435\u0440\u0441\u043a\u0438\u0442\u0435 \u0448\u0442\u043e \u0433\u0438 \u0438\u043c\u0430\u043b\u0435 \u0441\u043e \u0433\u0440\u0430\u0434 \u0441\u043a\u043e\u043f\u0458\u0435 \u0441\u0435\u043a\u043e\u0433\u0430\u0448 \u0441\u0435 P\u0430\u0437\u043b\u0438\u043a\u0443\u0432\u0430\u043b\u0435 \u043f\u043e \u0441\u0432\u043e\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043a\u0443\u043b\u0442\u0443\u0440\u0430.<br \/>\n(\u201cEdhe pse kan\u00eb qen\u00eb materialisht jo aq t\u00eb pasur, banor\u00ebt e k\u00ebtij vendbanim fshati me lidhjet q\u00eb kishin me qytetin e Shkupit, gjithmon\u00eb dalloheshin me kultur\u00ebn e tyre\u201d)<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Juve vazhdoni n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kronologjike (si\u00e7 e keni librin q\u00eb nga fillimi i saj) t\u00eb na paraqitni historin\u00eb e k\u00ebtyre an\u00ebve (Anamorav\u00ebs). Nuk i l\u00ebni anash apo nuk i anashkaloni asesi as vitet e luft\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb bot\u00ebrore dhe patriot\u00ebt nacionalist e kund\u00ebrshtar t\u00eb sistemit komunist\u00eb (partizan). \u00c7ka b\u00ebr\u00ebn k\u00ebto an\u00eb kund\u00ebr qetave partizano-\u00e7etnike apo ishim n\u00eb gjum\u00eb e shiqonim si na masakrojn\u00eb, dhunojn\u00eb n\u00ebnat e motrat tona ardhacak\u00ebt kanibal t\u00eb ardhur nga Karpate e vise t\u00eb ndryshme n\u00eb trojet tona st\u00ebrgjyshore: Mund t\u00eb ve\u00e7oni ndonj\u00eb detaj apo ngjarje, person n\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr komunist\u00ebve?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Po dhe Lufta e Dyt\u00eb Bot\u00ebrore n\u00eb Tanush\u00eb e pati bastionin e vet t\u00eb rezistenc\u00ebs. Historia e instrumentalizuar komuniste, gjithnj\u00eb kur vinte n\u00eb pyetje rivler\u00ebsimi i zhvillimit t\u00eb l\u00ebvizjes komuniste, heshtej kontributi i k\u00ebtij fshati. Me t\u00eb vetmen arsye se Tanusha ka qen\u00eb ajo Golgota komunisto- \u00e7etnike, vendi ku i lan\u00eb eshtrat shum\u00eb aradha q\u00eb ishin nisur q\u00eb ta shuajn\u00eb frym\u00ebn liridash\u00ebse t\u00eb tanushas\u00ebve. Tanusha ishte ai vend q\u00eb p\u00ebr tre muaj me radh\u00eb e mbajti vij\u00ebn e frontit t\u00eb luft\u00ebs, duke dh\u00ebn\u00eb shembullin se si luftohet p\u00ebr atdheun dhe popullin, ku ran\u00eb shum\u00eb d\u00ebshmor\u00eb dhe shum\u00eb u plagos\u00ebn duke sakrifikuar \u00e7do gj\u00eb edhe jet\u00ebn. Q\u00eb nga data e 18 shtatorit 1944, pastaj i t\u00ebr\u00eb muaji tetor,dhe n\u00ebntor do t\u00eb jet\u00eb me sulme t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebshme, ku p\u00ebr t\u2019i marr\u00eb k\u00ebto territore vazhduan luftimet p\u00ebr \u00e7do dit\u00eb deri me 24-30 tetor 1944. Gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe shqiptar\u00ebt hyn\u00eb af\u00ebr atyre fshatrave ku ishin vendosur brigadat e shumta partizane, t\u00eb cil\u00ebt ishin bashkuar t\u00eb gjith\u00eb serb\u00ebt e k\u00ebtyre fshatrave, e t\u00eb cil\u00ebve u kishin ardhur n\u00eb ndihm\u00eb edhe partizan\u00ebt nga Vranja, Presheva, Bujanoci dhe nga Anomorava e Vitis\u00eb.<br \/>\nShqiptar\u00ebt nd\u00ebrmarrin nj\u00eb ofensiv\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb nj\u00eb teren shum\u00eb t\u00eb hapur q\u00eb nga Guri i Zi, duke r\u00ebn\u00eb n\u00eb fshatin Brodec, mandej n\u00eb Livadhin e Sulltan Muratit, (vend ku kishte pushuar n\u00eb vitin 1389 Sulltan Murati e q\u00eb m\u00eb von\u00eb ia nd\u00ebrruan emrin duke e quajtur Livadhi i Carit) n\u00eb drejtim t\u00eb Kuqevishtit dhe teposht\u00eb kah P\u00ebrroi i Tlynit, n\u00eb Bajashnic\u00eb, p\u00ebr t\u00eb r\u00ebn\u00eb n\u00eb drejtim t\u00eb minier\u00ebs s\u00eb Bajanit e deri n\u00eb Gornjan. N\u00eb k\u00ebt\u00eb sulm t\u00eb shqiptar\u00ebve ran\u00eb d\u00ebshmor\u00eb n\u00eb Bajashnic\u00eb, pik\u00ebrisht te Kroi i Pajashnices: Idriz Dalip Arifi, plagoset Emli Hamdi Ibrahimi. N\u00eb Lakin e Orvi\u00e7it, plagoset Misim Rrustem Misimi, nd\u00ebrsa n\u00eb Brodec plagosen Kasum Man Arifi, Hasip Bektesh Selimi, Rasim Lutfi Selimi, t\u00eb gjith\u00eb nga Tanusha.<br \/>\nTanushasit, q\u00eb e kishin rrethuar kufirin dhe e ruanin k\u00ebt\u00eb kufi nat\u00eb e dit\u00eb, sepse i kishin familjet e tyre n\u00eb fshat q\u00eb mund q\u00eb ishin preja e par\u00eb e sulmeve serbe, p\u00ebr shkak t\u00eb situat\u00ebs s\u00eb p\u00ebrgjithshme q\u00eb ishte krijuar me ndryshimin e raportit t\u00eb forcave n\u00eb t\u00eb gjitha frontet e luft\u00ebs, kurse lufta k\u00ebtu kishte mbetur si q\u00ebrim hesapesh mes shqiptar\u00ebve dhe serb\u00ebve.<br \/>\nK\u00ebta luft\u00ebtar\u00eb dinin po ashtu edhe p\u00ebr urdhrin e krer\u00ebve shqiptar\u00eb ku thuhej q\u00eb vendi t\u00eb ruhet, ama mos t\u00eb sulmohet armiku, sepse \u00ebsht\u00eb n\u00ebnshkruar kapitullimi i Gjermanis\u00eb naziste. Tani partizan\u00ebt ishin n\u00eb luft\u00eb vet\u00ebm me shqiptar\u00ebt, e jo me tjer\u00ebt. Nga ana tjet\u00ebr, luft\u00ebtar\u00ebt e Bllac\u00ebs, me Avdyl Dur\u00ebn n\u00eb krye, kishin sulmuar fshatrat n\u00eb lindje t\u00eb Kosov\u00ebs.<br \/>\nTefit Tanisheci ishte ulur n\u00eb nj\u00eb shk\u00ebmb ne Lakun e Shqiponjave, dhe mendonte p\u00ebr fatin e luft\u00ebs. Tash shumica e luft\u00ebtar\u00ebve ishin t\u00ebrhequr prej frontit dhe kishin shkuar n\u00ebp\u00ebr vendet e tyre nga Morava, duke e kuptuar se kjo luft\u00eb, n\u00ebse vazhdohet do t\u00eb jet\u00eb e pakuptimt\u00eb e ai si komandant dhe nj\u00eb strateg lufte q\u00eb ishte, (edhe pse shum\u00eb merita ia mor\u00ebn t\u00eb tjer\u00ebt fal\u00eb historian\u00ebve t\u00eb nj\u00ebansh\u00ebm n\u00eb interpretimin e rezistenc\u00ebs nacionaliste n\u00eb Kosov\u00eb gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe, ngase puna e k\u00ebtij trimi me tanushasit e tij ishte e paarritshme p\u00ebr shqiptar\u00ebt e tjer\u00eb), ishte shum\u00eb i brengosur p\u00ebr fatin e keq t\u00eb luft\u00ebs q\u00eb u zgjidh n\u00eb tryezat nd\u00ebrkomb\u00ebtare, por m\u00eb shum\u00eb edhe pse i vriten e i plagosen gjith\u00eb ata shok\u00eb, me t\u00eb cil\u00ebt kishte frontin e luft\u00ebs me fitore kund\u00ebr bandave serbe.<br \/>\nNga dhembja e madhe dhe mu n\u00eb Lakun e Shqiponjave (Orvi\u00e7it), ku kishte ndezur nj\u00eb zjarr, nga dhembja p\u00ebr shok\u00ebt, q\u00eb p\u00ebr \u00e7do dit\u00eb vriteshin n\u00eb vija t\u00eb ndryshme t\u00eb frontit dhe at\u00eb vet\u00ebm Tanushas, i binte zjarrit me nj\u00eb shkop p\u00ebr ta larguar d\u00ebshp\u00ebrimin q\u00eb e kishte kapluar. Ishin edhe dit\u00ebt shum\u00eb t\u00eb ftohta n\u00eb mbarimin e tetorit dhe fillimit t\u00eb n\u00ebntorit 1944, e po edhe lart\u00ebsia mbidetare e maleve b\u00ebnte q\u00eb t\u00eb jet\u00eb dhe me ftoft\u00eb se zakonisht,<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb ishte i domosdosh\u00ebm nj\u00eb k\u00ebshillim, nj\u00eb takim i komandant\u00ebve T\u00eb Tanushes q\u00eb t\u00eb merrej nj\u00eb vendim dhe t\u00eb dihej se cili do t\u00eb jet\u00eb orientimi i m\u00ebtutjesh\u00ebm i k\u00ebsaj lufte. Komandant\u00ebt e luft\u00ebs ishin t\u00eb gjith\u00eb aty: Tefit Tanisheci, Ajvazi, Avdulla Bajram Shaqiri, Zylbehar Beqiri, Rexhep Daut Fazliu, Liman Beq\u00eb Limani, Hesat Rashit Bekteshi, Shaip Beqir Ajvazi, Raif Bektesh Selimi, Beram Hysen Hoda, Nexhip Ali Veseli, Hisen Din Veseli, Xhemail Ajet Dani Hisni Avdi Arifi, Xhavit Hasan Hoda, Ahmet Sahit Kurtishi, Bilall Nuhi Jetishi, e shum\u00eb komandant te togjeve nga Tanusha sepse Tanusha tash kish mbet vet n\u00eb vien e frontit, dhe shum\u00eb komandant\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, t\u00eb togjeve e udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb luft\u00ebs\u201d.<br \/>\nLufta e v\u00ebrtet\u00eb dhe fronti i v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb mbrojtjen e \u00e7\u00ebshtjes shqiptare fillonte k\u00ebtu n\u00eb Tanush. \u00e7doher\u00eb e them ket\u00eb sepse Historianet tan i hyn ne hak k\u00ebtyre luftetarve, t\u00eb tanush\u00ebs bilbile as nuk p\u00ebrmendej buka e dhen e tanushasve p\u00ebr kaq vite luft\u00eb n\u00eb k\u00ebto troje q\u00eb ishte nj\u00eb nder luftuat m\u00eb t\u00eb rrepta m\u00eb partizanet e jo q\u00eb shkruhet neper disa vende tjera por kush nuk shkruajti as nj\u00eb rresht deri m\u00eb sod\u00eb u anashkalua thuhej diku ne kopilaq, diku te guri zi, e them ket nga mllefi.<br \/>\nNd\u00ebrsa prap riorganizimi i ri i NDSH-s\u00eb u b\u00eb, duke ndjekur modelet e demokracis\u00eb euro-atlantike, t\u00eb shtyr\u00eb nga disa anglo-amerikan \u00e7far\u00eb ishte programi i NDSH-s\u00eb, nacionalizmit t\u00eb moderuar, rishtas i falet Tanush\u00ebs. Prap\u00eb k\u00ebtu historiografia jon\u00eb i hyri n\u00eb hak Tanush\u00ebs. Themelimi i NDSH-s\u00eb nuk u b\u00eb diku n\u00eb \u201cMalet e Kopilaq\u00ebs\u201d, Kongresi par\u00eb me t\u00eb gjith\u00eb krer\u00ebt e Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore u mbajt n\u00eb Tanush\u00eb q\u00eb asnj\u00ebher\u00eb tjet\u00ebr n\u00eb trojet shqiptare nuk ishte mbajtur nj\u00eb kongres i till\u00eb ku mor\u00ebn pjes\u00eb krer\u00ebt nga Shqip\u00ebria, Kosova, Maqedonia, Kosova Lindore, dhe ra n\u00eb harres\u00eb vet\u00ebm pse ishte n\u00eb Tanush\u00eb. Kongresi n\u00eb fjal\u00eb u mbajt n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb dhe oborrin e luft\u00ebtarit t\u00eb shquar tanushas, Zylbehar Beqir Ajvazit. P\u00ebrs\u00ebri Tanusha \u00ebsht\u00eb ai bastioni i nj\u00eb l\u00ebvizjeje t\u00eb madhe dhe nj\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsim. K\u00ebshtu Tanusha e d\u00ebshmon k\u00ebt\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsim politik? P\u00ebr arsye se ajo ka jetuar me shekuj n\u00eb mbetjet e nj\u00eb kulture t\u00eb lasht\u00eb Dardane, n\u00eb rrethin\u00ebn e Kalave, t\u00eb shumta, pran\u00eb Minierave t\u00eb shumta t\u00eb antikitetit dhe t\u00eb mesjet\u00ebs. Ku kama shkaut prap\u00eb se shkeli Tanush\u00ebn, sikur ne vendedet e tjera qe u b\u00ebn Masakra te paparashikueshme. Imagjinata kriminele sllave, shpikte n\u00eb vazhdim\u00ebsi metoda dhe m\u00ebnyra presioni ndaj shqiptar\u00ebve vet\u00ebm e vet\u00ebm q\u00eb t\u2019i pak\u00ebsoj\u00eb n\u00eb num\u00ebr apo edhe t\u2019i shp\u00ebrngul\u00eb fare nga trojet e tyre etnike.<br \/>\nPas aksionit t\u00eb mbledhjes s\u00eb arm\u00ebve dhe fushat\u00ebs p\u00ebr mbledhjen e \u201ctepric\u00ebs\u201d s\u00eb ushqimit, q\u00eb gjoja i kishin fshatar\u00ebt e Tanush\u00ebs, kur p\u00ebrjetuan nj\u00eb tmerr shum\u00eb t\u00eb madh, serbo-bullgar\u00ebt n\u00eb fillim t\u00eb viteve t\u00eb \u201960 \u2013 ta, filluan nj\u00eb val\u00eb t\u00eb re represioni. Fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr programin e hartuar me p\u00ebrpik\u00ebm\u00ebri p\u00ebr shpron\u00ebsimin e shqiptar\u00ebve t\u00eb Tanush\u00ebs nga pronat e tyre q\u00eb i kishin q\u00eb nga periudhat m\u00eb t\u00eb hershme t\u00eb ekzistenc\u00ebs s\u00eb tyre. Ky program i tjet\u00ebrsimit t\u00eb pronave t\u00eb shqiptar\u00ebve, ishte hartuar deri n\u00eb detajet m\u00eb t\u00eb vogla. S\u00eb pari do t\u00eb fillohej me ato malore, ato t\u00eb Karadakut apo Malit t\u00eb Zi t\u00eb Shkupit, atyre viseve q\u00eb e rrethonin qytetin e lashte dardan, Skupin antik, q\u00eb ka arritur deri n\u00eb dit\u00ebt tona me emrin paksa t\u00eb modifikuar, por me rr\u00ebnj\u00ebn e fjal\u00ebs dardane.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Edhe pse u shuan shum\u00eb tentime t\u00eb nacionalist\u00ebve tan\u00eb, u burgos\u00ebn shum\u00eb, p\u00ebsuan shum\u00eb persona e familje si\u00e7 i paraqitni edhe n\u00eb librin tuaj t\u00eb mrekulluesh\u00ebm, na intereson a pati pastaj gjat\u00eb periudh\u00ebs \u2018\u2019t\u00eb paq\u00ebs jugosllave\u2019\u2019 rahati si\u00e7 pretentohej at\u00ebher\u00eb t\u00eb na paraqit\u00ebt ai shtet apo ajo ideologji dhe a pati l\u00ebvizje shqiptare n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim dmth tendenc\u00eb p\u00ebr shk\u00ebputje dhe bashkim t\u00eb trojeve shqiptare, \u00ebnd\u00ebr e gjith\u00eb neve, end\u00ebrr shum\u00ebshekullore?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Po Imagjinata kriminele sllave, shpikte n\u00eb vazhdim\u00ebsi metoda dhe m\u00ebnyra presioni ndaj shqiptar\u00ebve vet\u00ebm e vet\u00ebm q\u00eb t\u2019i pak\u00ebsoj\u00eb n\u00eb num\u00ebr apo edhe t\u2019i shp\u00ebrngul\u00eb fare nga trojet e tyre etnike.<br \/>\nPas aksionit t\u00eb mbledhjes s\u00eb arm\u00ebve dhe fushat\u00ebs p\u00ebr mbledhjen e \u201ctepric\u00ebs\u201d s\u00eb ushqimit, q\u00eb gjoja i kishin fshatar\u00ebt e Tanush\u00ebs, kur p\u00ebrjetuan nj\u00eb tmerr shum\u00eb t\u00eb madh, serbo-bullgar\u00ebt n\u00eb fillim t\u00eb viteve t\u00eb \u201960 \u2013 ta, filluan nj\u00eb val\u00eb t\u00eb re represioni. Fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr programin e hartuar me p\u00ebrpik\u00ebm\u00ebri p\u00ebr shpron\u00ebsimin e shqiptar\u00ebve t\u00eb Tanush\u00ebs nga pronat e tyre q\u00eb i kishin q\u00eb nga periudhat m\u00eb t\u00eb hershme t\u00eb ekzistenc\u00ebs s\u00eb tyre. Ky program i tjet\u00ebrsimit t\u00eb pronave t\u00eb shqiptar\u00ebve, ishte hartuar deri n\u00eb detajet m\u00eb t\u00eb vogla. S\u00eb pari do t\u00eb fillohej me ato malore, ato t\u00eb Karadakut apo Malit t\u00eb Zi t\u00eb Shkupit, atyre viseve q\u00eb e rrethonin qytetin e lashte dardan, Shkupin antik, q\u00eb ka arritur deri n\u00eb dit\u00ebt tona me emrin paksa t\u00eb modifikuar, por me rr\u00ebnj\u00ebn e fjal\u00ebs dardane.<br \/>\n\u201cTokat e Maleve t\u00eb Zeza t\u00eb Shkupit, t\u00eb cilave ua kishin v\u00ebn\u00eb syrin pushtuesit sllav, rast\u00ebsisht nuk thirreshin \u201cMale t\u00eb Zeza\u201d, edhe pse serb\u00ebt kishin tentuar t\u2019ua ndryshojn\u00eb emrin p\u00ebrmes p\u00ebrkthimit n\u00eb (Skopska) C\u00ebrna Gora. Nd\u00ebrsa emri v\u00ebrtet\u00eb e ishte nxjerr\u00eb nga pamja reale e tyre, nga err\u00ebsira e gjetheve t\u00eb pyjeve q\u00eb perceptohej nga larg si nj\u00eb gjelb\u00ebrim i err\u00ebsuar q\u00eb v\u00ebrtet sodit\u00ebsit do t\u2019i ngjallte frik\u00eb dhe respekt nj\u00ebkoh\u00ebsisht.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Meq\u00eb arrit\u00ebm deri n\u00eb vitet e l\u00ebvizjeve studentore, vitet e Univeristeti (1970 e k\u00ebndej, si e shini juve k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb relativisht s\u00eb paku n\u00eb sy t\u00eb bot\u00ebs \u2018\u2019t\u00eb qet\u00eb\u2019 dhe a ishte v\u00ebrtet\u00eb kjo koh\u00eb e qet\u00eb dhe rehatshme edhe p\u00ebr shqiptar?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Te ne n\u00eb Maqedoni as q\u00eb l\u00ebvizi di\u00e7ka nga vendi, ishin vite t\u00eb zeza edhe pse n\u00eb Kosov\u00eb u pan pak ndryshime n\u00ebp\u00ebrmjet Maqedonis\u00eb filluan tortura t\u00eb heshtjes se asimilimit t\u00eb shqiptareve ku fes i jepej nj\u00eb rendis kurse shkollimit shqip i mbyllej dera dhe regjistrimet n\u00ebp\u00ebr vendet e pista te ofiqar\u00ebve SLLAV BEHEJ ME PRAPASHTESA. Ky Presioni mbi popullat\u00ebn shqiptare shkonte deri n\u00eb at\u00eb nivel sa pretendimet p\u00ebr asimilim, dometh\u00ebn\u00eb t\u00eb tjet\u00ebrsimit t\u00eb identitetit etnik, tashm\u00eb ishin iniciativa legale. S\u00eb pari k\u00ebta eliminuan \u00e7do shkrim n\u00eb alfabetin e tyre ne \u201cllatinic\u00eb\u201d, pas k\u00ebsaj pasoi ndalimi i \u00e7do shenje publike n\u00eb alfabetin dhe gjuh\u00ebn shqipe. Menj\u00ebher\u00eb pas k\u00ebsaj erdhi n\u00eb radh\u00eb ngjitja e prapashtes\u00ebs \u201cov\u201d, \u201cviq\u201d, dhe \u201cski\u201d, te mbiemrat e shqiptar\u00ebve, q\u00eb ishte shkalla e par\u00eb e prishjes s\u00eb identitetit shqiptar n\u00eb mbiemrat e tyre.<br \/>\nBaballar\u00ebt e pashkolluar dhe t\u00eb frik\u00ebsuar se do t\u00eb mund t\u00eb ndodhte ndonj\u00eb e keqe edhe m\u00eb e madhe nga k\u00ebta \u00e7etnik\u00eb serb\u00eb, detyroheshin t\u00eb duronin k\u00ebt\u00eb dhun\u00eb psikike dhe terror q\u00eb kanoste thelbin e identitetit komb\u00ebtar. Si puna e let\u00ebrnjoftimeve dhe pasaportave, jan\u00eb l\u00ebshuar me trajtat sllave t\u00eb mbiemrave, si p.sh Selimi &#8211; Selimovi\u00e7 (kurse v\u00ebllai tjer\u00eb, Selimovski). Edhe te k\u00ebta mbiemra me prapashtesa sllave, edhe pse kanq\u00ebn brenda nj\u00eb familjeje, shpesh kan\u00eb eksperimentuar duke ua ndryshuar secilit, nj\u00ebri ta kishte me prefiksin maqedonas, v\u00ebllai tjet\u00ebr bullgar apo serb, etj. ( \u201cov\u2019, \u201cski\u201d e \u201cviq\u201d). Me qindra emra ishin t\u00eb \u201cgabuar\u201d q\u00ebllimisht. N\u00ebse dikush mund t\u00eb k\u00ebrkonte p\u00ebrmir\u00ebsimin e gabimit n\u00eb let\u00ebrnjoftim, procedura zgjaste pa kufi. K\u00ebto ishin pun\u00ebt e pista t\u00eb nj\u00eb administrate, e cila ushtrohej nga ofiqar\u00ebt serb\u00eb, si p.sh: Sllovako Miserdevski dhe Bojko&#8230;. K\u00ebto pun\u00eb vazhduan deri m\u00eb 2O14 edhe sod Vazhdojn\u00eb.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Banor\u00eb t\u00eb Tanush\u00ebs\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/id_cards.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb librat \u2013 am\u00eb t\u00eb Tanush\u00ebs ka me qindra emra t\u00eb nd\u00ebrruar n\u00eb \u201cov\u201d, \u201cviq\u201d e m\u00eb von\u00eb n\u00eb \u201cski\u201d, q\u00eb u b\u00ebn\u00eb me q\u00ebllim q\u00eb m\u00eb von\u00eb t\u00eb thuhet se n\u00eb Tanush\u00eb ka serb\u00eb, bullgar\u00eb e maqedonas. Ishte ky nj\u00eb lloj asimilimi i heshtur, nj\u00eb sulm n\u00eb palc\u00ebn e identitetit nacional t\u00eb shqiptar\u00ebve, fakt q\u00eb d\u00ebshmon q\u00ebllimet e k\u00ebtij shteti fashist.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Si\u00e7 e thoni e gjitha kjo edhe solli kryengritjen gjith\u00ebpopullore, demostratat dhe n\u00eb fund luft\u00ebn heroike t\u00eb familjes s\u00eb Jashar\u00ebve dhe shum\u00eb familjeve tjera si n\u00eb Dukagjin t\u00eb Haradinajve, Likoshan&#8230;etj etj.. mesues. I nderuar juve as k\u00ebsaj kohe nuk ndejt\u00ebt duarkryq: juve nuk shiqonit se \u00e7ka po ndodh\u00eb, p\u00ebrveq q\u00eb shkruanit, p\u00ebrveq hulumtimeve me t\u00eb cil\u00ebt mirreshit t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn, sh\u00ebnuat gjith\u00eb ngjarjen dhe shkrimet e Juaja ku i kishit n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, ku ishit Juve, n\u00eb at\u00eb pa koh\u00eb apo ferr p\u00ebr popullin ton\u00eb?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Nj\u00eb num\u00ebr i madh i fshatit tim t\u00eb Tanush\u00ebs ishin pjes\u00ebtar t\u00eb Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare t\u00eb Kosov\u00ebs, q\u00eb ishin neper\u00eb vijat e fronteve t\u00eb ndryshme n\u00eb Kosov\u00eb: Dukagjin, Suharek\u00eb, Prizren. n\u00eb Zon\u00ebn e Neredimes, at\u00eb t\u00eb Karadakut dhe n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb Kosov\u00ebs. Nj\u00eb pjes\u00eb tjet\u00ebr se bashku me Xhavit Hasanin, Ridvan Nezirin, dhe dhjet\u00ebra te tjer\u00eb ku dhe un\u00eb pata fatin te isha ne mesin e tyre nga Maqedonia ishim n\u00eb furnizim me armatim, p\u00ebrcjellje t\u00eb vullnetar\u00ebve q\u00eb hynin n\u00eb luft\u00ebn e Kosov\u00ebs. Numri i ushtar\u00ebve nga Tanusha ishte ta krahasosh me fshatrat e tjer\u00eb shum\u00eb i madh i Tanushasve mbi 40 sosh. Kishim nj\u00eb t\u00eb vrar\u00eb dhe 6 t\u00eb plagosur rend. P\u00ebr Tanush\u00ebn kjo luft\u00eb ishte e jona. Un\u00eb them duke i gjurmuar dokumentet e me hershme, ket\u00eb here: Kosova b\u00ebri luft\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr vete. Por prap\u00eb kishte si t\u00eb them: Armiku deshi q\u00eb ti p\u00ebr\u00e7aj dhe formohen dy Ushtri UCK qe ishte e formuar me her\u00ebt dhe me von\u00eb u Lajm\u00ebrua dhe FARK por fal zotit u morren vesh. Kjo tek shqiptaret nuk duhet p\u00ebrs\u00ebritur tjerat here.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Pas nj\u00eb apo dy vitesh filloi lufta edhe n\u00eb Maqedoni, \u00e7ka ndodhi n\u00eb pika t\u00eb shkurt\u00ebra atje, \u00e7ka ndodhi me fshatin e lasht\u00eb Tanush\u00eb dhe popullat\u00ebn e asaj ane, meq\u00eb sip cek\u00ebm disa her\u00eb m\u00eb par\u00eb Tanusha ishte historikisht vend strategjik dhe n\u00eb sy t\u00eb okopuesit apo okopuesv\u00ebe t\u00eb ndrysh\u00ebm?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Po keqtrajtimet b\u00ebheshin n\u00eb Tanush\u00eb dhe fshatrat p\u00ebrreth sepse ishin p\u00ebrgjat\u00eb kufirit me Kosov\u00eb dhe me Preshev\u00ebn, ngase strategjia e tyre ishte q\u00eb fshatrat rreth brezit kufitar t\u00eb shp\u00ebrngulen nga k\u00ebto treva dhe kjo t\u00eb mbes\u00eb tok\u00eb sllave dhe t\u00eb lidhet n\u00eb trek\u00ebnd\u00ebshin Kosov\u00eb \u2013 Serbi \u2013 Maqedoni, si pik\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn shqiptar\u00ebt nuk duhet t\u00eb ken\u00eb qasje n\u00eb mes veti.<br \/>\nOpinioni vendor dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar duhet ta dij\u00eb p\u00ebr rolin e ish-luft\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Ushtrive \u00c7lirimtare t\u00eb trojeve shqiptare n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, t\u00eb cil\u00ebt reaguan se ishin duke e p\u00ebrcjell\u00eb gjendjen e pap\u00ebrmir\u00ebsuar t\u00eb drejtave qytetar\u00ebve, p\u00ebrkund\u00ebr t\u00eb gjitha orvatjeve p\u00ebr zgjidhjen e \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb pazgjidhur shqiptare,<br \/>\nD\u00ebshtimi i politik\u00ebs, ishte Maqedonia k\u00ebrkesat tonat shqiptare ishin p\u00ebr barazi, Maqeonet e sodit qe nuk jan\u00eb maqedon e them ket me plot Gojen. P\u00ebrdoren dhun\u00ebn ndaj shqiptareve, e b\u00ebri t\u00eb domosdoshme q\u00eb djemt\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb kombit t\u2019i dalin zot popullit dhe tok\u00ebs s\u00eb vet me themelimin e Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare Komb\u00ebtare. Formimi k\u00ebsaj ushtrie kishte t\u00eb vetmin q\u00ebllim: \u00e7lirimin e trojeve dhe popullit shqiptar n\u00eb Maqedoni nga zgjedhja sllave. K\u00ebshtu u lind Ushtria \u00c7lirimtare Komb\u00ebtare n\u00eb Tanush\u00ebn heroike si gjithher\u00eb. Kryesisht me njer\u00ebzit e saj q\u00eb lind\u00ebn u rrit\u00ebn n\u00eb k\u00ebto Male t\u00eb Zeza t\u00eb Shkupit Dardane. Jo rast\u00ebsisht gjdo her\u00eb k\u00ebtu formohen ushtrit\u00eb Lufta me turkun lufta par bot\u00ebrore lufta dyt\u00eb po dhe kjo e fundit qe e mbajn\u00eb bajrakun tanushasit sepse mund te them lirisht se Tanushas ne luften e kosove krahasur me fshatrat tjer te rrethit \u00ebsht\u00eb num\u00ebr i madh i shqiptar\u00ebve t\u00eb Tanush\u00ebs. Ku kishin qen\u00eb pjes\u00ebtar t\u00eb Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare t\u00eb Kosov\u00ebs,<br \/>\n\u00cbsht\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb cek\u00ebt kur gazetarja maqedonase me em\u00ebrin Snezana Llupevska e pytur :\u201cPse vendose t\u00eb shkosh pik\u00ebrisht n\u00eb Tanush\u00eb\u201d &#8211; e pyeta gazetaren Snezhana Llupevska. \u201cKishte informacione, t\u00eb cilat v\u00ebrtiteshin jo zyrtarisht, se di\u00e7ka po ndodh n\u00eb kufirin me Kosov\u00ebn. Num\u00ebroheshin disa fshatrat Llojan, Tanush\u00eb, Likov\u00eb etje. Un\u00eb e zgjodha Tanush\u00ebn si fshat, i cili gjithmon\u00eb ka qen\u00eb problematik. Kur ka ndodhur ndonj\u00eb gj\u00eb, gjithmon\u00eb ka ndodhur aty\u201d \u2013 p\u00ebrgjigjet: Ajo Pas ikjes dhe lirimit saj pasoj sulmi Serbo sllav po ne ket\u00eb dat\u00eb dhe dit\u00eb:<br \/>\nM\u00eb dat\u00ebn 16 shkurt 2001, fshatar\u00ebt e Tanush\u00ebs me t\u00eb d\u00ebgjuar p\u00ebr vrasjen e Muzafer Xhaferit mbas dite me r\u00ebnien e d\u00ebshmorit t\u00eb par\u00eb mori nj\u00eb hov t\u00eb madh p\u00ebrkrahjeje nga t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt.<br \/>\nReagimet e para t\u00eb gazetaris\u00eb shqiptare, si n\u00eb Prishtin\u00eb, ashtu dhe n\u00eb Maqedoni, ishin shum\u00eb t\u00eb vrazhd\u00ebt dhe pa asnj\u00eb mir\u00ebkuptim p\u00ebr Ushtrin\u00eb \u00c7lirimtare Komb\u00ebtare n\u00eb Maqedoni.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Z. Feri Arifi, i nderuar, a jan\u00eb gjitha k\u00ebto elemente ato q\u00eb Ju shtyr\u00ebn juve t\u00eb mos ndaleni s\u00eb punuari me pend e besa dhe pushk\u00eb? Dua t\u00eb them edhepse e di se juve nuk paragjykoni, nuk anoni, nuk urreni&#8230;por a \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht gjaku i derdhur i sa e sa bashk\u00ebfshatar\u00ebve Tuaj, bashkombasve tuaj ajo q\u00eb ju shtyri e gjith\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn Tuaj jet\u00ebsorem gjith\u00eb potencialin intelektual, gjith\u00eb frym\u00ebn Tuaj patriotike e mendjen Tuaj t\u00eb sh\u00ebndritur ta fusni n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb popullit tanim\u00eb kur g\u00ebzojm\u00eb lirin\u00eb, por q\u00eb n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb me vepr\u00ebn tuaj na thrrisni, na p\u00ebrbeni, na lutni&#8230; t\u00eb mos ndalemi s\u00eb hulumtuari, punuari p\u00ebr shtet e komb\u00eb, p\u00ebr bashkimin e trrojeve tona arb\u00ebrore? Un\u00eb s\u00eb paku ashtu e kam kuptuar fund e kry porosin\u00eb e librit Tuaj? A q\u00ebndon kjo dhe \u00e7ka mund t\u00eb na thoni Juve?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Duke d\u00ebgjuar n\u00ebp\u00ebr oda se sa t\u00eb vrar\u00eb e t\u00eb plagosur ishin nga vendlindja ime dhe si ishin zhvilluar betejat me Otomanet dhe ato Serbe me Shqiptar\u00ebt n\u00eb k\u00ebto troje, si f\u00ebmij\u00eb u frym\u00ebzova me k\u00ebt\u00eb duke e d\u00ebgjuar babain tim. Kishim borxh p\u00ebr atdheun dhe bashkimin e Shqip\u00ebris\u00eb etnike n\u00eb kufijt\u00eb e saj t\u00eb vjet\u00ebr, por q\u00eb n\u00eb k\u00ebto luft\u00ebra Tanusha del e para, sepse n\u00eb luft\u00ebn e Kosov\u00ebs ishin mbi 40 luft\u00ebtar\u00eb, e mos t\u00eb flas p\u00ebr luft\u00ebn se Maqedonis\u00eb sepse Tanusha ishte \u00e7erdhe dhe fillim i luft\u00ebs, kishte qindra luft\u00ebtar\u00eb n\u00eb luft\u00ebn e Kosov\u00ebs kishim nj\u00eb d\u00ebshmor dhe pes\u00eb veta t\u00eb plagosur rend, kurse n\u00eb luft\u00ebn e Maqedonis\u00eb ishin mbi 13 d\u00ebshmor\u00eb e dhjet\u00ebra t\u00eb plagosur, ky ishte ai motivi p\u00ebrfundimtar q\u00eb m\u00eb ka shtyr\u00eb t\u00eb b\u00ebj thirrje p\u00ebr nj\u00eb Shqip\u00ebri Etnike.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: A gjet\u00ebt p\u00ebrkrahje gjat\u00eb hulumtimeve Tuaja e q\u00eb p\u00ebr ne, p\u00ebr gjeneratat e reja n\u00ebse d\u00ebshirojn\u00eb ardhm\u00ebri t\u00eb drejt dhe reale t\u00eb mb\u00ebshtetur n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn faktike, p\u00ebr pun\u00ebm e Juaj me decenie nga shoq\u00ebria e jon\u00eb a keni p\u00ebrkrahjen apo mb\u00ebshtetjen? Sot a keni p\u00ebrkrahjen e institucioneve tona? Shoq\u00ebris\u00eb son\u00eb?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Un\u00eb e kam p\u00ebrmendur, por ndihmes ishte ajo se kuvendi komunal i \u00c7airit dhe komuna e Haraqin\u00ebs, ma botoi librin p\u00ebr ta par\u00eb drit\u00ebn e diellit dhe i fal\u00ebnderoj n\u00eb pafund\u00ebsi edhe pse m\u00eb mijra euro harxhova n\u00eb gjurmime, ky ishte vet\u00ebkontribouti im dhe vullneti im i madh njashtu atdhedashuria ime q\u00eb brezat e ardhsh\u00ebm t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb histori t\u00eb Tanush\u00ebs, m\u00eb gjith\u00eb ato emra shqip q\u00eb Serb\u00ebt as q\u00eb munden ti p\u00ebrkthenin n\u00eb gjuh\u00ebn e tyre edhe pse ndryshuan shum\u00eb ato mbeten: SHUEGJARDHNIK, KODRA MOLLAVE, GJIBRA, LLUGJI, KODRA FURRES etj.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Si\u00e7 e cekni na duhet pun\u00eb e pun\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb e p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb pastaj t\u00eb rehatsh\u00ebm t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb r\u00ebnit tan\u00eb d\u00ebshmor gjat\u00eb shekujve. \u00c7ka pritni nga institucionet tona, a keni b\u00ebr\u00eb ndonj\u00eb lutje reth hulumtimeve, trash\u00ebgimis\u00eb kulturore dmth ruajtjes s\u00eb atyre monumenteve (varresave, pllakave artifakteve etj etj&#8230;), pra a kujdes\u00ebt kush p\u00ebr k\u00ebto gj\u00ebra p\u00ebr ne t\u00eb shenjnta?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: E din\u00eb ITKSHM-ja n\u00eb Shkup se un\u00eb kam shkruar librin \u201cTanusha n\u00eb rrjedhat e historis\u00eb\u201d bile drejtori i k\u00ebsaj Skender Hasani mbajti nj\u00eb fjalim t\u00eb bukur p\u00ebr librin. P\u00ebr ruajtjen e k\u00ebtyre monumenteve pak jan\u00eb t\u00eb interesuar sepse gjysma e tyre gjenden n\u00eb Kosov\u00eb: kalat\u00eb, faltoret, kishat e xhamit\u00eb, nd\u00ebrsa t\u00eb them dhe nga ana jon\u00eb jan\u00eb shum\u00eb varreza, e kisha t\u00eb gjurmuara e gropuara nga njer\u00ebzit e pand\u00ebrgjegjsh\u00ebm sepse politika serbe e bullgare ka ofruar harta t\u00eb lloj\u00ebllojshme me fotografi t\u00eb kalave , faltoreve, kishave, e vend varrezave, ku thuhet se n\u00eb k\u00ebto vende duhet gjurmuar se ka ari, kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb politik sllave q\u00eb do t\u2019i shkat\u00ebrroj\u00eb vendet me mbetje t\u00eb lashta n\u00ebp\u00ebrmes shqiptar\u00ebve sepse ato s\u2019kan\u00eb mund\u00ebsi ta b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb pun\u00eb. Un\u00eb kam hasur me dhjet\u00ebra gurvarresh q\u00eb jan\u00eb tipike ilire t\u00eb groposura dhe t\u00eb thyera ,mandej nj\u00eb kish\u00eb n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb fshatit Malin\u00eb n\u00eb lumin e stanit q\u00eb quhet Kisha e Bardh\u00eb q\u00eb ende gropohet dhe shkat\u00ebrrohet, se aty gjendet ari. Dhjetra njer\u00ebz m\u00eb than\u00eb se ne kemi harta p\u00ebr k\u00ebto vende, i lus n\u00ebp\u00ebrmes k\u00ebsaj interviste q\u00eb mos t\u2019i shkat\u00ebrrojn\u00eb kultet e vjetra pellazgo-ilire sepse serbet n\u00ebp\u00ebrmes k\u00ebsaj duan t\u2019i arrijn\u00eb q\u00ebllimet e tyre ,duke th\u00ebn\u00eb se n\u00eb k\u00ebto troje nuk ka pasur shqiptar\u00eb por ROM, QERKEZ, VLLAH,etj. Ku ishte e pamundur q\u00eb ato t\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb k\u00ebto terrene t\u00eb v\u00ebshtira n\u00eb pyje t\u00eb dendura dhe t\u00eb m\u00ebdha.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Dhe meq\u00eb jemi kah fundi i k\u00ebsaj bisede aq konstruktive, t\u00eb hapur, t\u00eb dashur me Ju, neve Ju njohim dhe po t\u00eb rrinim\u00eb me muaj kemi se \u00e7ka t\u2019i tregojm\u00eb t\u00eb rinj\u00ebve, popullit, pra na thuani di\u00e7 lidhje me k\u00ebt\u00eb fshat\u00eb monografin\u00eb e cilit e keni b\u00ebr\u00eb e p\u00ebr t\u00eb cilin fol\u00ebm m\u00eb lart\u00eb. Si q\u00ebndron puna sot me k\u00ebt\u00eb fshat: Sa banor\u00eb ka? N\u00eb far\u00eb kushte jetojn\u00eb? A jeni juve fshat\u00eb administrativisht me Maqedoni apo Kosov\u00eb meq\u00eb deri para disa viteve neve e dim\u00eb, edhe un\u00eb e dij se e gjith\u00eb jeta, tregtia etj jan\u00eb zhvilluar nga Tanusha n\u00eb Kosov\u00eb, Bin\u00e7\u00eb-Viti, Gjilan, Preshev\u00eb&#8230;<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Po ne jemi fshat q\u00eb jemi n\u00ebn administrimin e Shkupit, q\u00eb nga koh\u00ebrat e hershme sepse kufjit\u00eb ishin t\u00eb pandar\u00eb ,por m\u00eb 1912 n\u00eb koh\u00ebn e okupimit serb Kosova u nda nga ne, tek ne u vendos kufiri administrativ kurse u vulos me ardhjen e Titos me 1945 sepse k\u00ebto ishin planet e Serbis\u00eb q\u00eb p\u00ebr ta shk\u00ebputur Maqedonin\u00eb nga trojet am\u00eb dhe p\u00ebr ta formuar nj\u00eb shtet t\u00eb ri n\u00eb Maqedoni q\u00eb nuk kishte ekzistuar por toka ishte ajo qe mbante emrin Maqedoni ja fjal\u00ebt e nj\u00eb plaku t\u00eb men\u00e7ur dhe t\u00eb moshuar q\u00eb ishte i lindur m\u00eb 1907, n\u00eb Tanush: Zylbehar Beqir Ajvazi, Maqedon etnik nuk ka, thoshte Zylbehari. Popullata vendore jan\u00eb vllah dhe disa bullgar\u00eb q\u00eb mbeten n\u00eb k\u00ebto trevat tona. Kurr\u00eb mos shkruani p\u00ebr k\u00ebta se jan\u00eb maqedonas. Kur u formuan Brigada Kosovaro &#8211; Maqedone, quheshin ashtu vet\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb emrit, q\u00eb ishin emrat e vendeve, tok\u00ebs, territorit prej nga u rekrutuan t\u00eb rinjt\u00eb. K\u00ebto territore jan\u00eb t\u00eb banuar nga shqiptar\u00ebt. Popullata maqedonase nuk ka ekzistuar asnj\u00ebher\u00eb. K\u00ebta i formoi si maqedon Serbia, s\u00eb bashku me Titon, e Tempon, duke pasur pretendime p\u00ebr t\u2019u zgjeruar m\u00eb von\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend shqiptar n\u00eb em\u00ebr t\u00eb sllaveve maqedonas, q\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb jan\u00eb bullgar\u00eb. Sot, d\u00ebgjoj se ka njer\u00ebz ose popull maqedonas. K\u00ebta nuk jan\u00eb maqedonas. Merrni e shiheni defter\u00ebt e regjistrimeve turke nga 1900 e jo m\u00eb larg dhe do t\u00eb shihni se kush kan\u00eb qen\u00eb banor\u00ebt vendor\u00eb. Mandej edhe mbajtja mend e gjysh\u00ebrve dhe st\u00ebrgjysh\u00ebrve tan\u00eb, d\u00ebshmon se k\u00ebtu s\u2019 kan\u00eb ekzistuar maqedonasit si popull. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb g\u00ebnjesht\u00ebr e Serbis\u00eb dhe e politik\u00ebs s\u00eb Titos, e Tempos, Kurr\u00eb nuk duhet pranuar si e till\u00eb Maqedonia sepse \u00ebsht\u00eb vendi Aleksand\u00ebrit shqiptar, i vendit t\u00eb quajtur Maqedoni e historis\u00eb s\u00eb hershme shqiptare.<br \/>\nN\u00eb ish-Jugosllavin\u00eb e Titos kryesisht tregtin\u00eb e kemi b\u00ebr\u00eb n\u00eb qytetin e Vitis\u00eb, ku mund t\u00eb p\u00ebrmend motrat e nderit, q\u00eb na ndihmuan m\u00eb s\u00eb tep\u00ebrmi sepse ne ambulant\u00eb ton\u00ebn nuk kishim dhe shpres\u00ebn p\u00ebr cdo t\u00eb s\u00ebmur e kishim aty .Vlen\u00eb t\u2019i p\u00ebrmendim dhe shitoret e fshatit Binq\u00eb sepse dhe ju jeni po nga ky fshat dhe e kemi me borxh t\u2019i p\u00ebrmendim shit\u00ebsit q\u00eb na ndihmuan shum\u00eb,fshatar\u00ebt u furnizuan me mall nga 1. Zefit e Davidi 2.Fitori, 3.Nuhi Ahmeti, 4.Filipi, 5.Seb Nuiqi, i fal\u00ebnderoj shum\u00eb n\u00eb em\u00ebr te fshatit dhe timin personal.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: Lidhje me hulumtime e shkrime, do na g\u00ebzoni s\u00eb shpejti me ndonj\u00eb vep\u00ebr t\u00eb k\u00ebtill\u00eb: Keni n\u00eb plan t\u00eb botoni di\u00e7 edhepse ndoshta po ju them k\u00ebt\u00eb sikur miku mikut, juve i keni sfiduar shum\u00eb historian t\u00eb njohur edhe shqiptar\u00eb p\u00ebrveq atyre serb? Meq\u00eb ata kan\u00eb shkruar shum\u00ebher\u00eb edhe me prapavij, me paragjykime, besa bes\u00eb edhe t\u00eb poprositur e t\u00eb shitur p\u00ebr pak para apo mjete tjera? Juve i demaskoni shum\u00eb ngjarje? Juve me d\u00ebshmitar okular t\u00eb koh\u00ebs me njer\u00ebz t\u00eb dor\u00eb s\u00eb par\u00eb e shpjegoni shembull ngjarjne n\u00eb p\u00ebrpik\u00ebri: Ka reagime nga historian\u00ebt tan\u00eb, s\u00eb paku juve p\u00ebrsonalisht?<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Po sa i p\u00ebrket shkrimeve, jam duke punuar nj\u00eb lib\u00ebr mjaft intersant q\u00eb t\u00eb zbardhen historit\u00eb q\u00eb ne nuk i kemi ditur titull i librit do t\u00eb jet\u00eb KONGRESI i \u2013I- i NDSH-s\u00eb M\u00cb 15,16, GUSHT N\u00cb TANUSH\u00cb\u201d Feri Hisni Arifi.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: z. Feri Arifi, ju k\u00ebrkojm\u00eb falje meq\u00eb ju mor\u00ebm kaq shum\u00eb koh\u00eb, p\u00ebr juve koh\u00eb e shenjt\u00eb dhe e bekuar sepse gjithnj\u00eb jeni n\u00eb teren, gjithnj\u00eb jeni me njer\u00ebz e n\u00eb hulumtim t\u00eb fakteve tjera p\u00ebr dobi t\u00eb kombit. Gjith\u00ebsesi ishte k\u00ebnaq\u00ebsi e ve\u00e7ant biseda me ju? Ishte k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb d\u00ebdjojm\u00eb se si na paraqitni dhe zbardhi historin\u00eb ton\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb mundshme dhe pa anime, pa paragjykime, pa ofenduar askend, por duke th\u00ebn gjithnj\u00eb me fakte t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. Pra, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb lexuesve tan\u00eb t\u00eb shumt\u00eb t\u00eb zemrashqiptare, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb tim p\u00ebrsonal ju uroj n\u00eb rend t\u00eb par\u00eb sh\u00ebndet, jet\u00eb sa m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb dhe presim t\u00eb na g\u00ebzoni me vepra tjera t\u00eb cilat mesiguri se n\u00eb t\u00eb ardhm\u00ebn do jen\u00eb edhe l\u00ebnd p\u00ebr studime t\u00eb reja shkencore, p\u00ebr magjistratora e doktoratura. K\u00ebshtuq\u00eb vazhdoni pun\u00ebn Tuaj t\u00eb shenjt\u00eb dhe p\u00ebrr fund dy tre fjal\u00eb p\u00ebr gjith\u00eb opinjonin ton\u00eb t\u00eb gjer\u00eb.<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Po ishte nj\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi e ve\u00e7ant\u00eb z. Marjan Sebaj-Sopi q\u00eb b\u00ebm\u00eb k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr Tanush\u00ebn e Lasht\u00ebtsis\u00eb. Luft\u00ebrat e shumta q\u00eb u zhvilluan n\u00eb k\u00ebto troje, t\u00eb Dardanis\u00eb s\u00eb vjet\u00ebr, me mij\u00ebra vite, t\u00eb vuajtura por prap\u00eb i mbijetuam torturave t\u00eb tyre . \u00cbsht\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr fshatin tim t\u00eb lindjes Tanush\u00ebn q\u00eb askush deri m\u00eb tani nuk e ka b\u00ebr\u00eb. Them se dhe tanushasit do t\u00eb jen\u00eb mir\u00ebnjoh\u00ebs p\u00ebr k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb q\u00eb ju e b\u00ebt\u00eb me mua.<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj Sopi<\/strong>: P\u00ebr mua por besoj edhe p\u00ebr lexuesit tan\u00eb t\u00eb dashur, ishte k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb ndajm\u00eb gjith\u00eb k\u00ebto njohuri me Ju, u pasurova shpirt\u00ebrisht por na obliguat t\u00eb punojm\u00eb e mos t\u00eb flejm\u00eb. Zoti ju dhasht\u00eb sh\u00ebndet. E bekoft\u00eb jet\u00ebn e veprimtarin\u00eb Tuaj. Ju faleminderit.<br \/>\n<strong>Z. Feri Arifi<\/strong>: Ishte nj\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi e ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb bisedohet me ju z. Marjan Sebaj-Sopi, sh\u00ebndet p\u00ebr ju dhe shqiptar\u00ebt, ende kemi pun\u00eb dhe sfida t\u00eb pakryera, presim q\u00eb populli shqiptar t\u00eb bashkohet n\u00eb nj\u00eb shtet Etnik Shqiptar.<\/p>\n<p>Eksluzive p\u00ebr &#8220;ZemraShqiptare&#8221;<br \/>\n<strong>Marjan Sebaj SOPI<\/strong><br \/>\n<em>Viti; 14.10.2015<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Varrezat e d\u00ebshmor\u00ebve n\u00eb Tanush\u00eb\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/varrezat_deshmoreve_tanushe.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" \/><strong>Varrezat e d\u00ebshmor\u00ebve n\u00eb Tanush\u00eb, ku pushojn\u00eb eshtrat e heronjve tan\u00eb.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;K\u00ebto ishin histori t\u00eb paprekura nga historian\u00ebt tan\u00eb. Nd\u00ebrsa regjimi komunist (Serb\u00ebt, mqaedonasit sllav) ishin t\u00eb p\u00ebrkushtuar dhe vendosur ku punonin nat\u00eb e dit\u00eb t\u00eb humbnin gjurm\u00ebt e historis\u00eb son\u00eb t\u00eb lasht\u00eb e t\u00eb lavdishme.&#8221; (Feri Arifi, m\u00ebsues) Intervist\u00eb ekskluzive p\u00ebr &#8220;ZemraShqiptare&#8221;, me m\u00ebsuesin dhe autorin e librit monografik; &#8220;TANUSHA N\u00cb RRJEDHAT E HISTORIS\u00cb&#8221; Z. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Marjan Sebaj Sopi: Intervist\u00eb ekskluzive me m\u00ebsuesin dhe autorin Feri Arifi - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Marjan Sebaj Sopi: Intervist\u00eb ekskluzive me m\u00ebsuesin dhe autorin Feri Arifi - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"&#8220;K\u00ebto ishin histori t\u00eb paprekura nga historian\u00ebt tan\u00eb. Nd\u00ebrsa regjimi komunist (Serb\u00ebt, mqaedonasit sllav) ishin t\u00eb p\u00ebrkushtuar dhe vendosur ku punonin nat\u00eb e dit\u00eb t\u00eb humbnin gjurm\u00ebt e historis\u00eb son\u00eb t\u00eb lasht\u00eb e t\u00eb lavdishme.&#8221; (Feri Arifi, m\u00ebsues) Intervist\u00eb ekskluzive p\u00ebr &#8220;ZemraShqiptare&#8221;, me m\u00ebsuesin dhe autorin e librit monografik; &#8220;TANUSHA N\u00cb RRJEDHAT E HISTORIS\u00cb&#8221; Z. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-10-29T21:30:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/marjan_sebaj_sopi.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"65 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"Marjan Sebaj Sopi: Intervist\u00eb ekskluzive me m\u00ebsuesin dhe autorin Feri Arifi\",\"datePublished\":\"2015-10-29T21:30:31+00:00\",\"dateModified\":\"2015-10-29T21:30:31+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/\"},\"wordCount\":13135,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/marjan_sebaj_sopi.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/\",\"name\":\"Marjan Sebaj Sopi: Intervist\u00eb ekskluzive me m\u00ebsuesin dhe autorin Feri Arifi - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/marjan_sebaj_sopi.jpg\",\"datePublished\":\"2015-10-29T21:30:31+00:00\",\"dateModified\":\"2015-10-29T21:30:31+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/marjan_sebaj_sopi.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/marjan_sebaj_sopi.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Marjan Sebaj Sopi: Intervist\u00eb ekskluzive me m\u00ebsuesin dhe autorin Feri Arifi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\/\/fjala.info\/\"],\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Marjan Sebaj Sopi: Intervist\u00eb ekskluzive me m\u00ebsuesin dhe autorin Feri Arifi - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Marjan Sebaj Sopi: Intervist\u00eb ekskluzive me m\u00ebsuesin dhe autorin Feri Arifi - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"&#8220;K\u00ebto ishin histori t\u00eb paprekura nga historian\u00ebt tan\u00eb. Nd\u00ebrsa regjimi komunist (Serb\u00ebt, mqaedonasit sllav) ishin t\u00eb p\u00ebrkushtuar dhe vendosur ku punonin nat\u00eb e dit\u00eb t\u00eb humbnin gjurm\u00ebt e historis\u00eb son\u00eb t\u00eb lasht\u00eb e t\u00eb lavdishme.&#8221; (Feri Arifi, m\u00ebsues) Intervist\u00eb ekskluzive p\u00ebr &#8220;ZemraShqiptare&#8221;, me m\u00ebsuesin dhe autorin e librit monografik; &#8220;TANUSHA N\u00cb RRJEDHAT E HISTORIS\u00cb&#8221; Z. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2015-10-29T21:30:31+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/marjan_sebaj_sopi.jpg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"65 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"Marjan Sebaj Sopi: Intervist\u00eb ekskluzive me m\u00ebsuesin dhe autorin Feri Arifi","datePublished":"2015-10-29T21:30:31+00:00","dateModified":"2015-10-29T21:30:31+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/"},"wordCount":13135,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/marjan_sebaj_sopi.jpg","articleSection":["Artikuj"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/","name":"Marjan Sebaj Sopi: Intervist\u00eb ekskluzive me m\u00ebsuesin dhe autorin Feri Arifi - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/marjan_sebaj_sopi.jpg","datePublished":"2015-10-29T21:30:31+00:00","dateModified":"2015-10-29T21:30:31+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/marjan_sebaj_sopi.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2015\/marjan_sebaj_sopi.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/marjan-sebaj-sopi-interviste-ekskluzive-me-mesuesin-dhe-autorin-feri-arifi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Marjan Sebaj Sopi: Intervist\u00eb ekskluzive me m\u00ebsuesin dhe autorin Feri Arifi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4698"}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4698"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4698\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}