![\"Besnik](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/besnik_mustafaj.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Besnik Mustafaj<\/strong>, 19.11.2009<\/em><\/p>\n Para pak koh\u00ebsh ishte p\u00ebr vizit\u00eb zyrtare n\u00eb vendin ton\u00eb Presidenti i Republik\u00ebs \u00c7eke, zoti Vaclav Klaus. Nd\u00ebr veprimtarit\u00eb publike q\u00eb u zhvilluan p\u00ebr nder t\u00eb tij, ishte edhe promovimi i librit t\u00eb tij \u201cPlaneti blu n\u00eb vargonj t\u00eb gjelb\u00ebr\u201d, p\u00ebrkthyer dhe botuar n\u00eb shqip nga Instituti Shqiptar p\u00ebr Marr\u00ebdh\u00ebnie Nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n P\u00ebrmbledhtazi mund t\u00eb thuhet se libri \u00ebsht\u00eb nj\u00eb polemik\u00eb e mpreht\u00eb me ambientalist\u00ebt e sot\u00ebm. Si\u00e7 e pohon edhe vet\u00eb, Vaclav Klaus e zhvillon kritik\u00ebn e tij nga pozitat e nj\u00eb liberali klasik, n\u00eb kuptimin q\u00eb ka ky term n\u00eb fjalorin e shkencave politike. Q\u00ebllimi im n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast nuk \u00ebsht\u00eb as p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur pik\u00ebpamjet e Presidentit Klaus dhe as p\u00ebr t\u2019i kund\u00ebrshtuar ato. Madje, un\u00eb nuk e kam fare p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb jap ndonj\u00eb gjykim lidhur me tezat q\u00eb hidhen aty. Do t\u00eb doja vet\u00ebm t\u00eb paraqisja dy-tri konsiderata an\u00ebsore, si shkas p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen tek nj\u00eb aspekt me r\u00ebnd\u00ebsi, sipas meje, n\u00eb realitetin e elitave politike shqiptare.<\/p>\n Vaclav Klaus \u00ebsht\u00eb n\u00eb vij\u00ebn e par\u00eb t\u00eb sken\u00ebs politike \u00e7eke qysh n\u00eb dit\u00ebt e para t\u00eb revolucionit t\u00eb kadifenjt\u00eb, pra, qysh n\u00eb fillimin e ngjarjeve, q\u00eb soll\u00ebn rr\u00ebzimin e diktatur\u00ebs komuniste dhe vendosjen e pluralizmit n\u00eb vendin e tij. Me sa di un\u00eb, ai \u00ebsht\u00eb ekonomist dhe ka meritat e veta n\u00eb reformat e thella, q\u00eb transformuan ekonomin\u00eb e modelit leninist t\u00eb vendit t\u00eb vet n\u00eb nj\u00eb ekonomi konkurruese t\u00eb tregut t\u00eb lir\u00eb. Por edhe ky kontribut, sado i \u00e7muar, p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb angazhim t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb nga ana e tij ndaj kombit t\u00eb vet dhe un\u00eb nuk kam nd\u00ebrmend ta shtjelloj m\u00eb gjat\u00eb. Fjal\u00ebn e kam tjet\u00ebr kund.<\/p>\n Vet\u00ebm fare pak koh\u00eb pasi kishte z\u00ebn\u00eb vend n\u00eb sken\u00ebn politike t\u00eb Prag\u00ebs, Vaclav Klaus kap\u00ebrcen p\u00ebrtej qerthullit t\u00eb problematik\u00ebs s\u00eb tranzicionit postkomunist \u00e7ekosllovak dhe p\u00ebrfshihet n\u00eb nj\u00eb nga debatet m\u00eb t\u00eb reja, q\u00eb po rrokte planetin mbar\u00eb e q\u00eb ishte dhe \u00ebsht\u00eb debati mbi k\u00ebrc\u00ebnimet p\u00ebr t\u00eb ardhmen e bot\u00ebs son\u00eb, q\u00eb p\u00ebrmban zhvillimi i ekonomis\u00eb me ritmet, me t\u00eb cilat po ec\u00ebn dhe me mjetet teknologjike, mbi t\u00eb cilat po mb\u00ebshtetet. Sa p\u00ebr nj\u00eb piket\u00eb orientuese n\u00eb koh\u00eb, po kujtojm\u00eb se ballafaqimin e par\u00eb me p\u00ebrfaq\u00ebsuesin m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb ambientalist\u00ebve t\u00eb k\u00ebsaj gjinie, Al Gore, n\u00eb nj\u00eb nga televizionet m\u00eb prestigjioze amerikane, Vaclav Klaus e ka pasur n\u00eb vitin 1992. Botimi \u201cPlaneti blu n\u00eb vargonj t\u00eb gjelb\u00ebr\u201d afro nj\u00ebzet vjet m\u00eb von\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sintez\u00eb e k\u00ebsaj polemike t\u00eb gjat\u00eb e q\u00eb me sa duket do t\u00eb vazhdoj\u00eb, po t\u00eb mbajm\u00eb parasysh q\u00eb problemi n\u00eb fjal\u00eb nuk ka gjasa t\u00eb dal\u00eb nga v\u00ebmendja e politikan\u00ebve dhe e opinionit publik.<\/p>\n T\u00eb dh\u00ebnat e m\u00ebsip\u00ebrme nuk hedhin drit\u00eb mbi cil\u00ebsin\u00eb e analizave t\u00eb autorit Klaus, ama zbulojm\u00eb nj\u00eb personalitet, i cili, edhe pse pjes\u00eb e nj\u00eb ekipi q\u00eb do t\u00eb udh\u00ebhiqte nj\u00eb vend me nj\u00ebmij\u00eb e nj\u00eb probleme krejt specifike, kishte sakaq vet\u00ebdijen e lart\u00eb se bashk\u00eb me lirin\u00eb politike, kishte fituar jo vet\u00ebm t\u00eb drejt\u00ebn, por edhe detyrimin t\u00eb mendonte edhe p\u00ebr problematik\u00ebn q\u00eb shqet\u00ebsonte bot\u00ebn e madhe, bot\u00ebn e lir\u00eb, ku do t\u00eb integrohej tashm\u00eb vendi i tij. Dhe jo vet\u00ebm kaq. Ai shfaqej qysh n\u00eb fillim si nj\u00eb politikan pa asnj\u00eb kompleks inferioriteti p\u00ebr shkak t\u00eb prapambetjes, ku e kishte l\u00ebn\u00eb Historia vendin e tij.<\/p>\n Dhe m\u00eb tej: ai kishte bindjen e qart\u00eb se, p\u00ebrderisa problemet e k\u00ebsaj bote, ku po p\u00ebrfshihej edhe vendi i tij ishin t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta, edhe zgjidhja e tyre mund t\u00eb ishte vet\u00ebm n\u00eb saj\u00eb t\u00eb kontributit t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, qoft\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e rrahjes s\u00eb ideve e qoft\u00eb n\u00eb praktik\u00eb. Pra, zgjidhjet e k\u00ebtyre problemeve nuk mund t\u00eb ishin monopol i elitave politike t\u00eb vendeve t\u00eb m\u00ebdha e t\u00eb pasura. Rrjedhimisht, politikani \u00e7ek Klaus do t\u00eb p\u00ebrfshihej n\u00eb polemika publike deri edhe me z\u00ebvend\u00ebspresidentin e Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, Al Gore dhe do t\u2019i vazhdonte polemikat me t\u00eb edhe pasi Al Gore do t\u00eb ishte fitues i \u00e7mimit \u201cNobel\u201d.<\/p>\n Dhe s\u00eb fundi, Vaclav Klaus ka mundur t\u00eb ket\u00eb z\u00ebrin e vet n\u00eb k\u00ebt\u00eb polemik\u00eb globale kaq gjat\u00eb sepse n\u00eb shkrimet dhe ligj\u00ebratat e tij ka treguar se zot\u00ebron njohje t\u00eb thella t\u00eb tem\u00ebs p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn flet, ka nj\u00eb mendim t\u00eb vetin dhe koherent gjat\u00eb shtrirjes n\u00eb koh\u00eb dhe ndjek me v\u00ebmendje e n\u00eb dinamik\u00eb k\u00ebrkimet dhe shtjellimet e reja t\u00eb kund\u00ebrshtar\u00ebve t\u00eb tij.<\/p>\n Pa m\u00ebdyshje do t\u00eb thosha se ky angazhim n\u00eb nj\u00eb problematik\u00eb t\u00eb till\u00eb globale nuk ka pasur e as nuk ka ndonj\u00eb ndikim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb pun\u00ebt e p\u00ebrditshme t\u00eb Vaclav Klaus p\u00ebr drejtimin e partis\u00eb s\u00eb vet dhe as p\u00ebr zhvillimin e fushatave elektorale \u00e7eke, t\u00eb cilat ai her\u00eb i ka humbur e her\u00eb i ka fituar. Me pak fjal\u00eb, ky investim shum\u00eb i madh politiko-intelektual nuk e ka ndihmuar haptas as t\u00eb vij\u00eb n\u00eb pushtet, as ta mbaj\u00eb pushtetin. Por ky investim e ka rritur statur\u00ebn e tij si politikan \u00e7ek n\u00eb syt\u00eb e opinionit publik nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Qoft\u00eb ata q\u00eb jan\u00eb pajtuar me pik\u00ebpamjet e tij, qoft\u00eb ata q\u00eb e kan\u00eb kund\u00ebrshtuar, kan\u00eb mbajtur gjithsesi mend se po i referoheshin nj\u00eb z\u00ebri \u00e7ek.<\/p>\n Dhe do kujtuar se Vaclav Klaus, me kontributin e tij n\u00eb debatin mbi efektet e ngrohjes s\u00eb klim\u00ebs n\u00eb t\u00eb ardhmen e planetit ton\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb politikani i vet\u00ebm \u00e7ek q\u00eb e ka kap\u00ebrcyer provincializmin q\u00eb ka sunduar shumic\u00ebn e politikan\u00ebve t\u00eb tranzicionit postkomunist n\u00eb ish-bllokun e Lindjes. Nj\u00eb shembull shum\u00eb i ndritsh\u00ebm p\u00ebr kontribute n\u00eb fusha krejt t\u00eb tjera n\u00eb zhvillimet bot\u00ebrore t\u00eb k\u00ebsaj periudhe \u00ebsht\u00eb edhe Vaclav Havel. Ja, pra, nj\u00eb nga shpjegimet e p\u00ebrfillshme p\u00ebr njohjen e gjer\u00eb dhe simpatin\u00eb q\u00eb g\u00ebzojn\u00eb sot \u00e7ek\u00ebt krahasuar me shum\u00eb nga popujt e tjer\u00eb, q\u00eb vijn\u00eb nga e nj\u00ebjta Histori.<\/p>\n Nj\u00eb p\u00ebrfundim i till\u00eb buron natyrsh\u00ebm, pasi elitat politike drejtuese jan\u00eb nj\u00eb shenj\u00eb thelb\u00ebsore identifikuese p\u00ebr cil\u00ebsin\u00eb e kultur\u00ebs politike dhe t\u00eb mentalitetit q\u00eb sjell secili komb n\u00eb thesarin e p\u00ebrpjekjeve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta t\u00eb kombeve t\u00eb lira p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar p\u00ebr njer\u00ebzimin nj\u00eb t\u00eb sotme e nj\u00eb t\u00eb ardhme m\u00eb t\u00eb paqt\u00eb e m\u00eb t\u00eb begat\u00eb. P\u00ebr t\u2019u kthyer konkretisht te realiteti yn\u00eb, do pranuar me keqardhje t\u00eb thell\u00eb se ne shqiptar\u00ebt nuk kemi ende asnj\u00eb shembull t\u00eb till\u00eb, me t\u00eb cilin do t\u00eb mund t\u00eb identifikoheshin sado pak, q\u00eb nuk do t\u00eb thot\u00eb doemos se do t\u00eb duhej t\u00eb krenoheshin n\u00eb \u00e7do rast, kur t\u00eb binte fjala p\u00ebr debatet lidhur me problematikat globale, ani pse po mbushen n\u00ebnt\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vjet nga rr\u00ebzimi i diktatur\u00ebs.<\/p>\n Asnj\u00ebri nga politikan\u00ebt tan\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb shfaqur si z\u00eb individualisht n\u00eb ndonj\u00ebrin nga debatet e m\u00ebdha, ku shohim t\u00eb p\u00ebrfshihen politikan\u00ebt e niveleve t\u00eb larta t\u00eb vendeve t\u00eb tjera t\u00eb m\u00ebdha e t\u00eb vogla. Edhe nj\u00eb tentativ\u00eb q\u00eb b\u00ebri Fatos Nano, kur shkroi nj\u00eb artikull n\u00eb nj\u00eb nga gazetat amerikane lidhur me nd\u00ebrhyrjen ushtarake n\u00eb Irak, nuk arriti t\u00eb ngjallte respekt as tek ata q\u00eb ishin p\u00ebr nd\u00ebrhyrjen e as te kund\u00ebrshtar\u00ebt, p\u00ebr faktin e thjesht\u00eb se shtjellimi ishte i paraqitur jasht\u00eb standardeve q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb paraqitje t\u00eb tilla. Th\u00ebn\u00eb shqeto: teksti ishte shkruar me nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb tepruar servilizmi ndaj Presidentit Bush. Si rrjedhim, edhe n\u00ebse fjala e Kryeministrit shqiptar t\u00ebrhoqi v\u00ebmendje, prodhoi kryesisht vet\u00ebm p\u00ebr\u00e7mim.<\/p>\n Ky rast fatkeq i Nanos tregon t\u00eb pakt\u00ebn se temat dhe tribunat ku udh\u00ebheq\u00ebsit tan\u00eb mund ta thoshin e mund ta thon\u00eb fjal\u00ebn e vet me modesti, por pa ndrojtje, nuk kan\u00eb munguar e as nuk mungojn\u00eb. Po ashtu, \u00ebsht\u00eb krejt e v\u00ebrtet\u00eb se nj\u00eb pjes\u00eb e mir\u00eb e elit\u00ebs ton\u00eb politike njeh mjaftuesh\u00ebm edhe gjuh\u00eb t\u00eb huaja, \u00e7ka n\u00ebnkupton se mjafton t\u00eb ket\u00eb d\u00ebshir\u00eb dhe mund t\u2019i ndjek\u00eb n\u00eb dinamik\u00eb zhvillimet bot\u00ebrore. Atyre, pra, nuk u mungojn\u00eb as konteksti dhe as mjetet p\u00ebr ta rreshtuar veten midis koleg\u00ebve t\u00eb tyre nga vendet e tjera, duke i shtuar k\u00ebshtu nj\u00ebher\u00ebsh seriozitet e dinjitet edhe kombit, q\u00eb kan\u00eb marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr ta drejtojn\u00eb. Pse nuk e b\u00ebjn\u00eb, at\u00ebher\u00eb, kur i paskan edhe kontekstin, edhe mjetet?<\/p>\n P\u00ebrgjigjja p\u00ebr nj\u00eb pyetje t\u00eb till\u00eb do t\u00eb ishte gjithsesi komplekse dhe nxjerr n\u00eb pah disa dob\u00ebsi t\u00eb r\u00ebnda t\u00eb elit\u00ebs son\u00eb drejtuese. M\u00eb kryesorja, e cila gjithsesi duhet p\u00ebrmendur, \u00ebsht\u00eb mungesa e nj\u00eb vizioni prej politikan\u00ebsh modern\u00eb. Le t\u00eb marrim si shembull vet\u00ebm nj\u00eb aspirat\u00eb, e ku besoj se t\u00eb gjith\u00eb, pavar\u00ebsisht ngjyrave partiake, bashkohen me sinqeritet: integrimi evropian. Asnj\u00ebri nga politikan\u00ebt tan\u00eb t\u00eb lart\u00eb nuk merr guximin dhe as mundimin t\u00eb shprehet n\u00eb nj\u00eb gazet\u00eb t\u00eb madhe evropiane lidhur me debatin q\u00eb ekziston realisht mbi zgjerimin e Bashkimit Evropian. I shohim udh\u00ebheq\u00ebsit tan\u00eb vet\u00ebm t\u00eb mbajn\u00eb sh\u00ebnime dhe t\u00eb japin shpjegime. P\u00ebrfshirja e tyre n\u00eb k\u00ebt\u00eb debat mbarevropian do t\u00eb ishte shenj\u00eb e pjekuris\u00eb s\u00eb tyre, por do t\u00eb ishte edhe shenj\u00eb e \u00e7lirimit t\u00eb tyre nga \u00e7do ndjenj\u00eb inferioriteti, qoft\u00eb ky inferioritet i t\u00eb voglit, qoft\u00eb i prapambeturit, qoft\u00eb edhe i nevojtarit.<\/p>\n Mbytja n\u00eb pellgun e problematik\u00ebs shqipo-shqiptare mund t\u00eb ngjaj\u00eb si p\u00ebrkushtim p\u00ebr zgjidhjen e \u201cdetyrave t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb\u201d, por n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nxjerr n\u00eb pah nj\u00eb aspekt thelb\u00ebsor t\u00eb provincializmit t\u00eb elit\u00ebs ton\u00eb politike, gj\u00eb q\u00eb pa dyshim \u00ebsht\u00eb me ndikim shum\u00eb t\u00eb d\u00ebmsh\u00ebm p\u00ebr p\u00ebrparimin e kultur\u00ebs politike dhe t\u00eb mentalitetit t\u00eb krejt shoq\u00ebris\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Besnik Mustafaj, 19.11.2009 Para pak koh\u00ebsh ishte p\u00ebr vizit\u00eb zyrtare n\u00eb vendin ton\u00eb Presidenti i Republik\u00ebs \u00c7eke, zoti Vaclav Klaus. Nd\u00ebr veprimtarit\u00eb publike q\u00eb u zhvilluan p\u00ebr nder t\u00eb tij, ishte edhe promovimi i librit t\u00eb tij \u201cPlaneti blu n\u00eb vargonj t\u00eb gjelb\u00ebr\u201d, p\u00ebrkthyer dhe botuar n\u00eb shqip nga Instituti Shqiptar p\u00ebr Marr\u00ebdh\u00ebnie Nd\u00ebrkomb\u00ebtare. P\u00ebrmbledhtazi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"yoast_head":"\n