{"id":413,"date":"2009-11-19T11:32:07","date_gmt":"2009-11-19T10:32:07","guid":{"rendered":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/?p=413"},"modified":"2009-11-19T11:32:07","modified_gmt":"2009-11-19T10:32:07","slug":"nje-hap-larg-kolonizimit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/","title":{"rendered":"Nj\u00eb hap larg kolonizimit"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" style=\"margin-left: 10px; margin-right: 10px; border: 0px;\" src=\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/adri_nurellari.jpg\" border=\"0\" alt=\"Adri Nurellari\" width=\"150\" align=\"right\" \/><\/p>\n<p><strong>Adri Nurellari<\/strong>, <em>19.11.2009<\/em><\/p>\n<p><em>Botuar tek gazeta Shqip<\/em>.<\/p>\n<p>P\u00ebr pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb publikut shqiptar \u00ebsht\u00eb padyshim ngaz\u00ebllyes lajmi q\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb iu dha drita jeshile n\u00eb procesin e aplikimit p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb statusin e vendit kandidat p\u00ebr an\u00ebtar. Gjithashtu akoma m\u00eb entuziazmues \u00ebsht\u00eb edhe prespektiva shum\u00eb e af\u00ebrt e mund\u00ebsimit t\u00eb udh\u00ebtimit pa viza n\u00eb vendet e zon\u00ebs shengen t\u00eb Bashkimit Evropian duke rr\u00ebzuar at\u00eb mur t\u00eb madh prej vizash q\u00eb z\u00ebvend\u00ebsoi p\u00ebr shqiptar\u00ebt murin e Berlinit. Ndryshimi q\u00eb ka p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb udh\u00ebtimi pa viza ka p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb radikal p\u00ebr shqiptar\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb hequr picire t\u00eb pakrahasueshme p\u00ebr t\u00eb udh\u00ebtuar drejt per\u00ebndimit duke kap\u00ebrcyer malet n\u00eb k\u00ebmb\u00eb e detin me gomone.<br \/>\nMir\u00ebpo p\u00ebr disa aspekte ekziston nj\u00eb perceptim publik masiv relativisht i gabuar lidhur me \u00e7\u00ebshtjen e liberalizimit t\u00eb vizave mes shqiptar\u00ebve. Ky proces ka p\u00ebr t\u00eb mund\u00ebsuar udh\u00ebtimin por jo q\u00ebndrimin e lir\u00eb t\u00eb bashk\u00ebqytetar\u00ebve tan\u00eb n\u00eb vendet e zhvilluara evropiane. I ashtuquajturi koncept i L\u00ebvizjes s\u00eb Lir\u00eb ka p\u00ebr t&#8217;u p\u00ebrmbushur me an\u00ebtar\u00ebsimin e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb BE koh\u00eb kur nj\u00eb shtetas yni do lejohet t\u00eb vendoset, jetoj\u00eb e pun\u00ebsohet n\u00eb nj\u00eb vend tjet\u00ebr an\u00ebtar si t\u00eb ishte shtetas vendas e jo i ardhur. Nj\u00eb tjet\u00ebr perceptim i gabuar \u00ebsht\u00eb bindja se me l\u00ebvizjen e lir\u00eb \u00e7do shqiptari kan\u00eb p\u00ebr t&#8217;i ecur pun\u00ebt fjoll\u00eb nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb nuk kuptohet se kur t\u00eb vihet n\u00eb jet\u00eb ai realitet, ne jo vet\u00ebm do eksportojm\u00eb krah\u00eb pune, por sipas t\u00eb gjitha gjasave kemi p\u00ebr t\u00eb importuar krah pune. Pra nuk ka p\u00ebr t\u00eb patur thjesht\u00eb shqiptar\u00eb q\u00eb do l\u00ebvizin t\u00eb lir\u00eb drejt per\u00ebndimit por edhe vet\u00eb tregu yn\u00eb i brendsh\u00ebm i pun\u00ebs ka p\u00ebr t&#8217;u konkurruar ashp\u00ebr nga prurjet q\u00eb mund t\u00eb vijn\u00eb nga jasht\u00eb.<br \/>\nPik\u00ebs\u00ebpari duhet v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje fakti q\u00eb kostoja e krahut t\u00eb pun\u00ebs n\u00eb vendin ton\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb dhe aq e ul\u00ebt, dhe sidomos kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr pun\u00eb t\u00eb kualifikuar t\u00eb ardhurat jan\u00eb relativisht t\u00eb larta. Madje hera her\u00ebs mund t\u00eb konkurrojn\u00eb edhe me vende t\u00eb BE-s\u00eb per\u00ebndimore e jo m\u00eb me vende an\u00ebtare t\u00eb lindjes. K\u00ebshtu p\u00ebr shembull n\u00eb universitetet private nj\u00eb lektor me nj\u00eb diplom\u00eb master paguhet diku tek 25 euro neto p\u00ebr or\u00eb m\u00ebsimi dhe duke patur parasysh q\u00eb norma e zakonshme \u00ebsht\u00eb pak a shum\u00eb 12 or\u00eb m\u00ebsim n\u00eb jav\u00eb i bie q\u00eb t\u00eb marr\u00eb 1200 euro n\u00eb muaj q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rrog\u00eb e ngjashme me at\u00eb t\u00eb pedagog\u00ebve shum\u00eb her\u00eb m\u00eb t\u00eb kualifikuar t\u00eb universiteteve t\u00eb Italis\u00eb dhe Spanj\u00ebs.<\/p>\n<p>Po t\u00eb shikohen t\u00eb dh\u00ebnat e nj\u00eb studimi t\u00eb kryer nga Observatori i Karrier\u00ebs Akademike i Institutit Universitar Evropian dallohet se n\u00eb Itali nj\u00eb koleg asistent pedagog merr bruto 1500 euro rrog\u00eb mujore nd\u00ebrsa n\u00eb Spanj\u00eb 1584 euro mir\u00ebpo po t\u00eb merren parasysh taksat shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnda q\u00eb k\u00ebto vende kan\u00eb duket qart\u00eb q\u00eb k\u00ebta lektor\u00eb t\u00eb rinj me tituj apo proces doktorature pa t\u00eb cilin s&#8217;mund t\u00eb japin m\u00ebsim andej \u00e7ojn\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi nj\u00eb rrog\u00eb neto m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl se nj\u00eb asistent pedagog shqiptar q\u00eb lejohet t\u00eb japi m\u00ebsim vet\u00ebm me titullin master. Konkretisht sipas OECD-s\u00eb rrogave bruto italiane iu merren mesatarisht 45.2% n\u00eb taksa kurse n\u00eb Spanj\u00eb 39.1%. Duhet v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje se n\u00eb konsiderat\u00eb p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb m\u00ebsim zakonisht merren ata q\u00eb kan\u00eb diploma universitare t\u00eb huaja.<\/p>\n<p>Kuptohet q\u00eb po qe se pedagogu shqiptar \u00ebsht\u00eb me titullin doktor i shkencave dhe ka nj\u00eb far\u00eb reputacioni, ose n\u00ebse pedagogu jep m\u00ebsim n\u00eb disa universitete private njeherazi, at\u00ebhere t\u00eb ardhurat jan\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb majme. N\u00eb Poloni pastaj, sipas t\u00eb nj\u00ebjtit burim, n\u00eb vitin akademk 2006-2007 nj\u00eb pedagog universitar me p\u00ebrvoje n\u00eb m\u00ebsimdhenie dhe me titullin profesor asociuar e ka pasur rrog\u00ebn bruto 586 euro n\u00eb muaj, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rrog\u00eb m\u00eb e ul\u00ebt se e nj\u00eb akademiku me titull profesor i asociuar q\u00eb jep m\u00ebsim n\u00eb nj\u00eb universitet publik shqiptar, e jo m\u00eb po t\u00eb b\u00ebhet krahasim me ata q\u00eb japin m\u00ebsim n\u00eb universitete private. Ukraina mandej e ka rrog\u00ebn bruto t\u00eb nj\u00eb profesori t\u00eb asociuar 200 euro nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb nj\u00eb asistent pedagog n\u00eb nj\u00eb universitet publik shqiptar e ka rrog\u00ebn neto af\u00ebrsisht 400 euro.<\/p>\n<p>Esht\u00eb folur vet\u00ebm duke b\u00ebr\u00eb krahasime sasiore dhe duke marr\u00eb t\u00eb mir\u00ebqen\u00eb q\u00eb titujt jan\u00eb ekuivalent pa v\u00ebn\u00eb n\u00eb dyshim cil\u00ebsin\u00eb apo rigorozitetin e dh\u00ebnies s\u00eb titujve. \u00ebsht\u00eb marr\u00eb enkas p\u00ebr krahasim profesioni i profesorit meq\u00ebn\u00ebse p\u00ebrfaq\u00ebson m\u00eb s\u00eb miri iden\u00eb e nj\u00eb punonj\u00ebsi shum\u00eb t\u00eb kualifikuar. Ky shembull vlen p\u00ebr t\u00eb treguar se k\u00ebrkesa p\u00ebr njer\u00ebz t\u00eb kualifikuar n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb relativisht e lart\u00eb, sepse ne i kemi t\u00eb pak\u00ebt, e p\u00ebr rrjedhoj\u00eb pagat p\u00ebr k\u00ebta lloj individ\u00ebsh jan\u00eb goxha t\u00eb larta dhe konkurruese n\u00eb nivel evropian. Krahasime t\u00eb ngjashme kuptohet q\u00eb jan\u00eb t\u00eb shumta edhe jasht\u00eb sektorit akademik.<br \/>\nK\u00ebshtu po t\u00eb shikohen p\u00ebrfaq\u00ebsit\u00eb e investitor\u00ebve kryesor\u00eb t\u00eb huaj n\u00eb Shqip\u00ebri v\u00ebshtir\u00eb se shikon q\u00eb n\u00eb krye t\u00eb k\u00ebtyre p\u00ebrfaq\u00ebsive emra shqiptar\u00eb, kryesisht jan\u00eb grek, italian\u00eb ose t\u00eb vendeve t\u00eb tjera fqinje. Por edhe n\u00eb list\u00ebn e bizneseve vip apo t\u00eb bizneseve shqiptare n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi vihen dendur re emra drejtuesish t\u00eb huaj. Kjo gj\u00eb tregon se shtimi masiv i shkollave dhe student\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb vitet e fundit nuk ka sjell\u00eb rritjen e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb produktit shkollor dhe kapjen e standardeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare duke i b\u00ebr\u00eb t\u00eb diplomuarit tan\u00eb q\u00eb t\u00eb konkurrojn\u00eb n\u00eb nivel nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Rritja e k\u00ebrkesave p\u00ebr profesionist\u00eb m\u00eb t\u00eb kualifikuar thjesht ka sjell\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri m\u00eb shum\u00eb t\u00eb huaj. Padyshim q\u00eb kjo rritje e k\u00ebrkes\u00ebs e p\u00ebr rrjedhoj\u00eb e pages\u00ebs p\u00ebr persona t\u00eb kualifikuar ka edhe efektin pozitiv t\u00eb rikthimit t\u00eb trurit ( brain gain) po me sa duket diaspora jon\u00eb nuk ka kultivuar detyrimisht shum\u00eb njer\u00ebz shum\u00eb mir\u00eb t\u00eb shkolluar q\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbush k\u00ebto nevoja.<br \/>\nEsht\u00eb interesant fakti q\u00eb edhe ato sektor\u00eb q\u00eb jan\u00eb zhvilluar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb vitet e fundit nuk kan\u00eb shkaktuar ndonj\u00eb rritje thelb\u00ebsore t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb krahut t\u00eb pun\u00ebs. K\u00ebshtu p\u00ebr shembull media elektronike ka spikatur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb si nj\u00eb sektor ku jan\u00eb nivestuar fonde t\u00eb m\u00ebdha e megjithat\u00eb shpesh kompanive mediatike iu duhet q\u00eb n\u00eb munges\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb kualifikuar t\u00eb pajtojn\u00eb ekspert\u00eb t\u00eb huaj si regjizor\u00eb, skenarist\u00eb, skenograf\u00eb etj. Kuptohet kjo ndodh n\u00eb rastet kur televizionet nuk i kan\u00eb marr\u00eb t\u00eb gatshme modelet duke plagjiaruar krejt\u00ebsisht deri n\u00eb detaj emisionet e transmetuar\u00eb na per\u00ebndim. Madje spotet kryesore publicitare dhe klipet kryesore muzikore q\u00eb transmetohen n\u00eb Shqip\u00ebri prodhohen n\u00eb Maqedoni pasi ne ende nuk kemi ekspert\u00eb t\u00eb niveleve t\u00eb larta pa\u00e7ka se paraja \u00ebsht\u00eb hedhur lum\u00eb n\u00eb at\u00eb fush\u00eb.<\/p>\n<p>Edhe n\u00eb nd\u00ebrtim vihen re sh\u00ebnja t\u00eb tilla kur fasadat e rrokaqiejve luksoz t\u00eb Tiran\u00ebs jan\u00eb montuar nga punonj\u00ebs kinez apo kurd\u00eb nd\u00ebr\u00ebkoh\u00eb q\u00eb jan\u00eb t\u00eb panum\u00ebrt pun\u00ebtor\u00ebt shqiptar\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtimit q\u00eb presin m\u00eb kot\u00eb p\u00ebr pun\u00eb tek ushtari i panjohur. Edhe po t\u00eb shoh\u00ebsh kompanit\u00eb e marketingut apo marr\u00ebdh\u00ebnieve me publike n\u00eb Tiran\u00eb nuk \u00ebsh\u00eb \u00e7udi q\u00eb t\u00eb gjesh n\u00eb krye t\u00eb list\u00ebs kompanit\u00eb q\u00eb jan\u00eb deg\u00eb t\u00eb vendeve fqinje si Maqedonia apo Greqia. Kjo situat\u00eb \u00ebsht\u00eb akoma m\u00eb pikante n\u00eb kontekstin shqiptar, n\u00eb kushtet kur ekonomia jon\u00eb ka kaluar n\u00eb postmoderniz\u00ebm, pa u modernizuar fillimisht. Pra n\u00eb kushtet kur kemi nj\u00eb sektor t\u00eb madh sh\u00ebrbimi e nj\u00eb sektor prodhimi n\u00eb miniatur\u00eb. I pari k\u00ebrkon burime njer\u00ebzore t\u00eb kualifikuara, i dyti k\u00ebrkon forc\u00eb pun\u00ebtore masive. P\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb akoma m\u00eb t\u00eb zymt\u00eb prespektiv\u00ebn e burimeve njer\u00ebzore shqiptare duhet t\u00eb mos harroet t\u00eb p\u00ebrmendet edhe etika profesionale dhe rendimenti. Si nj\u00eb trash\u00ebgimi e keqe e komunizmit por ca edhe lidhur me t\u00eb qenurit mesdhetar neve na \u00ebsht\u00eb mbrujtur nj\u00eb stil pune jo dhe aq konkurrues n\u00eb nivel nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Jo m\u00eb kot fabrik\u00ebs s\u00eb madhe t\u00eb \u00e7imentos n\u00eb Fush\u00eb Kruj\u00eb i ka leverdisur m\u00eb shum\u00eb q\u00eb t\u00eb sjell\u00eb nga hemisfera tjet\u00ebr e mbaj n\u00eb pun\u00eb qindra pun\u00ebtor\u00eb kinez\u00eb q\u00eb kan\u00eb pretendime modeste, jan\u00eb t\u00eb palodhur e kok\u00ebulur sesa t\u00eb marr\u00eb me rroga m\u00eb t\u00eb larta pun\u00ebtor\u00eb shqiptar\u00eb t\u00eb cil\u00ebt v\u00ebshtir\u00eb se punojn\u00eb rregullisht pa u ndalur t\u00eb pijn\u00eb nga dhjet\u00eb cigare, t\u00eb shk\u00ebmbejn\u00eb nja pes\u00eb thashetheme, t\u00eb pijn\u00eb dy-tre kafe n\u00eb dit\u00eb e ta zgjasin dy or\u00eb vaktin e drek\u00ebs.<br \/>\nMe pak fjal\u00eb l\u00ebvizja e lir\u00eb do ket\u00eb nj\u00eb impakt q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb menduar shum\u00eb seriozisht n\u00eb Shqip\u00ebri e q\u00eb lidhet me n\u00ebnshtrimin e burimeve njer\u00ebzore mediokre tona ndaj nj\u00eb tregu t\u00eb madh dhe agresiv nd\u00ebrkomb\u00ebtar. N\u00ebqoft\u00ebse ne deri m\u00eb sot kemi eksportuar burime njer\u00ebzore, se shpejti mund t\u00eb b\u00ebhemi t\u00ebrheq\u00ebs p\u00ebr burime njer\u00ebzore t\u00eb huaja e t\u00eb importojm\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbushur pozicione ky\u00e7e p\u00ebr t\u00eb cilat nuk ka konkurrent\u00eb shqiptar. Mbase anglez\u00ebt, gjerman\u00ebt apo hollandez\u00ebt nuk do joshen nga tregu yn\u00eb e sdo vijn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, por padyshim tregu yn\u00eb ka p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb shum\u00eb josh\u00ebs p\u00ebr profesionist\u00eb t\u00eb rinj t\u00eb kualifikuar mir\u00eb t\u00eb vendeve fqinj si Maqedonia, Serbia, Bullgaria t\u00eb cil\u00ebt do t\u00ebrhiqen t\u00eb vijn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri jo vet\u00ebm nga rrogat q\u00eb do mund t\u00eb sigurojn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri q\u00eb shpesh jan\u00eb m\u00eb t\u00eb majme se t\u00eb vendit t\u00eb tyre, jo vet\u00ebm nga af\u00ebrsia gjeografike e nga fakti q\u00eb me p\u00ebrmir\u00ebsimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb rrug\u00ebve duke punuar n\u00eb Tiran\u00eb do jen\u00eb vet\u00ebm 4-5 or\u00eb larg vendlindjes ku mund t\u00eb kthehen rehat me makin\u00eb \u00e7do fundjave, por edhe sepse tek ne ata nuk do gjejn\u00eb konkurrenc\u00eb t\u00eb fort\u00eb.<br \/>\nPor ajo q\u00eb e b\u00ebn akoma m\u00eb t\u00eb sterrosur situat\u00ebn \u00ebsht\u00eb fakti q\u00eb importimi i burimeve njer\u00ebzore \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht i leht\u00eb p\u00ebr fusha q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me shkencat ekzakte apo t\u00eb aplikuara apo teknologjin\u00eb e lart\u00eb. Kjo pasi p\u00ebr t\u00eb till\u00eb krah pune sikurse jan\u00eb inxhinier\u00ebt apo informaticien\u00ebt \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e leht\u00eb transferimi n\u00eb Shqip\u00ebri sepse njohja e gjuh\u00ebs shqipe, traditave apo konteksti kulturor \u00ebsht\u00eb pothuaj e panevojshm\u00eb p\u00ebr ta n\u00eb ushtrimin e profesionit t\u00eb tyre ne vendin ton\u00eb. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr q\u00eb nevojat p\u00ebr profesionist t\u00eb k\u00ebtyre fushave ka p\u00ebr t\u00eb ardhur n\u00eb rritje e shkollat tona nuk jan\u00eb t\u00eb gatshme q\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatisin kuadro p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballur k\u00ebt\u00eb k\u00ebrkes\u00eb k\u00ebshtu q\u00eb sipas t\u00eb gjitha gjasave do e kompensojm\u00eb me importin. Fatkeq\u00ebsisht t\u00eb gjitha shkollat sikurse edhe maturant\u00ebt i jan\u00eb v\u00ebrsulur deg\u00ebve t\u00eb shkencave sociale, si jurisprudenca, ekonomia, shkencat politike dhe gazetaria nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb numri i inxhinir\u00ebve \u00ebsht\u00eb i pap\u00ebrfillsh\u00ebm. K\u00ebtu deri diku b\u00ebjn\u00eb p\u00ebrjashtim inxhinier\u00ebt e nd\u00ebrtimit t\u00eb cil\u00ebt me ket\u00eb kriz\u00eb q\u00eb po kalon nd\u00ebrtimi do jen\u00eb t\u00eb padobish\u00ebm p\u00ebr disa vite radh\u00eb. Me dhimbje duhet v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje se edhe pjesa d\u00ebrmuese e student\u00ebve shqiptar\u00eb q\u00eb studiojn\u00eb n\u00eb per\u00ebndim duke marr\u00eb nj\u00eb arsim m\u00eb cil\u00ebsor\u00eb kan\u00eb ndjekur studimet p\u00ebr shkenca sociale apo humanitete.<br \/>\nSituata q\u00eb pret t\u00eb na vij\u00eb do jet\u00eb deri diku e ngjashme me at\u00eb t\u00eb ish-kolonive britanike, ku p\u00ebrve\u00e7 t\u00eb bardh\u00ebve anglez q\u00eb ishin kolonizator\u00ebt e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb, supremaci t\u00eb madhe kan\u00eb indian\u00ebt. K\u00ebta t\u00eb fundit duke patur arsim t\u00eb mir\u00eb, shpirt sip\u00ebrmarrje dhe zell pun\u00ebtor\u00ebsh ata kan\u00eb l\u00ebvizur nga gadishulli indian n\u00eb koloni t\u00eb tjera britanike dhe jan\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb vende si Afrika e Jugut apo Fiji si nj\u00eb lloj i ri kolonizator\u00ebsh. Fal\u00eb ep\u00ebrsis\u00eb q\u00eb kan\u00eb n\u00eb konkurrimin me popullsis\u00eb vendase ata kan\u00eb mund\u00ebsuar t\u00eb shtien n\u00eb dor\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb biznesit, politik\u00ebs, medias si dhe shoq\u00ebris\u00eb civile. N\u00ebse teprohet pak dhe b\u00ebhet nj\u00eb paraleliz\u00ebm n\u00eb vija t\u00eb trasha shqiptar\u00ebt ballafaqohen me nj\u00eb rrezik n\u00eb nj\u00eb far mase t\u00eb ngjashme, sepse brenda nj\u00eb \u201cperandorie\u201d t\u00eb re me metropol n\u00eb Bruksel, tek ne kan\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhur p\u00ebr t\u00eb na konkurruar jo qytetar\u00ebt e metropolit, por t\u00eb tjer\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb periferis\u00eb, sikurse jan\u00eb fqinj\u00ebt tan\u00eb p\u00ebr ne, e sikurse jan\u00eb indian\u00ebt p\u00ebr afrikan\u00ebt. Pra n\u00ebse vijohet me k\u00ebt\u00eb rit\u00ebm, brenda Bashkimit Evropian\u00eb, fal\u00eb l\u00ebvizjes s\u00eb lir\u00eb tek ne do dynden bullgar\u00ebt, serb\u00ebt apo rumun\u00ebt e kualifikuar mir\u00eb q\u00eb do z\u00ebn\u00eb poste menaxheriale, drejtuese apo inxhinierike, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb shqiptar\u00ebt do jen\u00eb t\u00eb aft\u00eb t\u00eb mbushin kryesisht postet e \u201chyzmeqar\u00ebve\u201d.<br \/>\nKjo analiz\u00eb padyshim q\u00eb nuk b\u00ebn thirrje p\u00ebr masa proteksioniste. K\u00ebto masa nuk zgjidhin gj\u00eb p\u00ebrve\u00e7se d\u00ebmtojn\u00eb m\u00eb tej cil\u00ebsin\u00eb e sh\u00ebrbimeve apo produkteve q\u00eb marrin konsumator\u00ebt, inflacionojn\u00eb m\u00eb tep\u00ebr tregun e t\u00eb kualifikuarve shqiptar\u00eb duke i b\u00ebr\u00eb gjithashtu ata q\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb t\u00eb mos avancojn\u00eb sepse imunizohen nga trysnia e konkurrenc\u00ebs s\u00eb jashtme. Kjo analiz\u00eb n\u00eb fakt synon q\u00eb t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb v\u00ebmendjen nga retorika populiste dhe e zbraz\u00ebt e k\u00ebrpudhizimit t\u00eb arsimi t\u00eb lart\u00eb si dhe nga entuziazmi i tepruar p\u00ebr faktin q\u00eb do mund t\u00eb vizitojm\u00eb t\u00eb af\u00ebrmit dhe monumentet e per\u00ebndimit pa patur nevoj\u00ebn e vizave, drejt disa implikimeve akoma me serioze q\u00eb s\u00eb shpejti kan\u00eb p\u00ebr t\u00eb nxjerre hapur n\u00eb pah paaft\u00ebsin\u00eb e shkollave tona dhe burimeve njer\u00ebzore shqiptare.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Adri Nurellari, 19.11.2009 Botuar tek gazeta Shqip. P\u00ebr pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb publikut shqiptar \u00ebsht\u00eb padyshim ngaz\u00ebllyes lajmi q\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb iu dha drita jeshile n\u00eb procesin e aplikimit p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb statusin e vendit kandidat p\u00ebr an\u00ebtar. Gjithashtu akoma m\u00eb entuziazmues \u00ebsht\u00eb edhe prespektiva shum\u00eb e af\u00ebrt e mund\u00ebsimit t\u00eb udh\u00ebtimit pa viza n\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Nj\u00eb hap larg kolonizimit - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nj\u00eb hap larg kolonizimit - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Adri Nurellari, 19.11.2009 Botuar tek gazeta Shqip. P\u00ebr pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb publikut shqiptar \u00ebsht\u00eb padyshim ngaz\u00ebllyes lajmi q\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb iu dha drita jeshile n\u00eb procesin e aplikimit p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb statusin e vendit kandidat p\u00ebr an\u00ebtar. Gjithashtu akoma m\u00eb entuziazmues \u00ebsht\u00eb edhe prespektiva shum\u00eb e af\u00ebrt e mund\u00ebsimit t\u00eb udh\u00ebtimit pa viza n\u00eb [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2009-11-19T10:32:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/adri_nurellari.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"Nj\u00eb hap larg kolonizimit\",\"datePublished\":\"2009-11-19T10:32:07+00:00\",\"dateModified\":\"2009-11-19T10:32:07+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/\"},\"wordCount\":2418,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/adri_nurellari.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/\",\"name\":\"Nj\u00eb hap larg kolonizimit - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/adri_nurellari.jpg\",\"datePublished\":\"2009-11-19T10:32:07+00:00\",\"dateModified\":\"2009-11-19T10:32:07+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/adri_nurellari.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/adri_nurellari.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Nj\u00eb hap larg kolonizimit\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\/\/fjala.info\/\"],\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nj\u00eb hap larg kolonizimit - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Nj\u00eb hap larg kolonizimit - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"Adri Nurellari, 19.11.2009 Botuar tek gazeta Shqip. P\u00ebr pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb publikut shqiptar \u00ebsht\u00eb padyshim ngaz\u00ebllyes lajmi q\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb iu dha drita jeshile n\u00eb procesin e aplikimit p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb statusin e vendit kandidat p\u00ebr an\u00ebtar. Gjithashtu akoma m\u00eb entuziazmues \u00ebsht\u00eb edhe prespektiva shum\u00eb e af\u00ebrt e mund\u00ebsimit t\u00eb udh\u00ebtimit pa viza n\u00eb [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2009-11-19T10:32:07+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/adri_nurellari.jpg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"Nj\u00eb hap larg kolonizimit","datePublished":"2009-11-19T10:32:07+00:00","dateModified":"2009-11-19T10:32:07+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/"},"wordCount":2418,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/adri_nurellari.jpg","articleSection":["Artikuj"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/","name":"Nj\u00eb hap larg kolonizimit - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/adri_nurellari.jpg","datePublished":"2009-11-19T10:32:07+00:00","dateModified":"2009-11-19T10:32:07+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/adri_nurellari.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/adri_nurellari.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/nje-hap-larg-kolonizimit\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nj\u00eb hap larg kolonizimit"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/413"}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=413"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/413\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}