{"id":4013,"date":"2015-07-23T11:58:33","date_gmt":"2015-07-23T10:58:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fjala.info\/?p=4013"},"modified":"2015-07-23T11:58:33","modified_gmt":"2015-07-23T10:58:33","slug":"fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/","title":{"rendered":"Fashizmi islamik apo shpata e Kalifit Islamik"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" title=\"Hamed Abdel-Samad\" alt=\"\" src=\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/hamed_abdel_samad.jpg\" width=\"300\" \/> <strong>Hamed ABDEL \u2013 SAMAD<\/strong> *<\/p>\n<p>OPINION &#8211; A duhet t\u00eb kemi frik\u00eb nga islami? Po. Ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00ebse jemi mysliman\u00eb. Sepse ne po p\u00ebrjetojm\u00eb nj\u00eb dimension t\u00eb ri t\u00eb xhihadit global, nj\u00eb shp\u00ebrthim t\u00eb forcave m\u00eb radikale t\u00eb islamit. Pa marr\u00eb parasysh n\u00ebse islamist\u00ebt militant\u00eb e interpretojn\u00eb islamin si duhet apo e keqp\u00ebrdorin p\u00ebr q\u00ebllime politike, rreziku q\u00eb aktualisht buron nga islami nuk ndryshon.<\/p>\n<p>Mjerimi politik n\u00eb shtetet arabe dhe ekstremizmi n\u00eb rritje po e b\u00ebjn\u00eb nj\u00eb fe bomb\u00eb t\u00eb kurdisur. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb shumica e mysliman\u00ebve jan\u00eb paq\u00ebsor\u00eb. Por, nj\u00eb pakic\u00eb po e sheh dhun\u00ebn si realizim t\u00eb nj\u00eb premtimi t\u00eb shenjt\u00eb.<\/p>\n<p>Kur para pak jav\u00ebsh milic\u00ebt e Shtetit Islamik marshuan n\u00eb Irak, p\u00ebrkrah\u00ebsit publikuan nj\u00eb hart\u00eb t\u00eb bot\u00ebs t\u00eb Kalifatit t\u00eb ardhsh\u00ebm: \u00e7do territor, ku aktualisht jetojn\u00eb apo kan\u00eb jetuar m\u00eb her\u00ebt mysliman\u00ebt, pritet t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e Shtetit Islamik brenda pes\u00eb viteve t\u00eb ardhshme \u2013 gjysma e Azis\u00eb, tri t\u00eb kat\u00ebrtat e Afrik\u00ebs, pjes\u00eb t\u00eb Europ\u00ebs Lindore dhe, natyrisht, Andaluzia. E si do t\u00eb arrihet kjo?<\/p>\n<p>Nj\u00eb luft\u00ebtar e shpjegoi: \u201cFitorja e islamit nuk do t\u00eb arrihet pa u shqyer gjymtyr\u00eb dhe pa u bluar kafka\u201d.<\/p>\n<p>Synohet q\u00eb brutaliteti i shfrenuar t\u00eb ndryshoj\u00eb rrjedh\u00ebn e historis\u00eb dhe t\u00eb arrij\u00eb me forc\u00eb Perandorin\u00eb e Zotit. Kjo \u00ebsht\u00eb absurde. Dhe mund t\u00eb themi si kund\u00ebrshtim: nj\u00eb armat\u00eb me 30 mij\u00eb pjes\u00ebtar\u00eb nuk do ta realizoj\u00eb k\u00ebt\u00eb. Por, kujdes! Rreziku nuk vjen vet\u00ebm nga kjo trup\u00eb vrastare, por edhe nga nj\u00eb ide.<\/p>\n<p>Kalifati si hart\u00eb mentale \u00ebsht\u00eb i gravuar n\u00eb kujtimin kolektiv t\u00eb islamit: si kujtim p\u00ebr pushtetin e tij ushtarak dhe ekonomik mes shekujve 7 dhe 11. Profeti Muhamed kishte vizatuar nj\u00eb hart\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb t\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n<p>Thuhet se ai i kishte d\u00ebrguar letra Perandorit t\u00eb Bizantit, mbretit t\u00eb Sasanid\u00ebve n\u00eb Persi, guvernatorit romak n\u00eb Egjipt dhe mbretit t\u00eb krishter\u00eb t\u00eb Abisinis\u00eb: \u201cPranoje islamin, at\u00ebher\u00eb je i sigurt!\u201d Pak pas vdekjes s\u00eb Muhamedit, shum\u00eb prej k\u00ebtyre territoreve u gjenden n\u00ebn sundimin islamik.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb \u00ebndrra e fuqis\u00eb absolute q\u00eb sot puqet me paraliz\u00ebn, si\u00e7 e ndjejn\u00eb shum\u00eb mysliman\u00eb. Kjo paraliz\u00eb i shtyn\u00eb mij\u00ebra t\u00eb rinj nga Europa t\u00eb shkojn\u00eb n\u00eb Siri dhe Irak. Pas d\u00ebshtimit t\u00eb rebelimit arab me premtimet e tij p\u00ebr liri, tani po ngjallet zem\u00ebrimi i shenjt\u00eb.<\/p>\n<p>Arsyet e tij rrjedhin nga viti 1924, kur u shkat\u00ebrrua Perandoria Osmane. At\u00ebbot\u00eb u krijuan dy l\u00ebvizje t\u00eb pavarura nga nj\u00ebra tjetra, t\u00eb cilat synonin t\u00eb rikthejn\u00eb Kalifatin islamik: n\u00eb Indi dijetari Abul Ala Maududi e ringjalli xhihadin.<\/p>\n<p>Ai synonte t\u00eb thyente sundimin britanik dhe t\u00eb krijoj\u00eb ymetin, bashk\u00ebsin\u00eb e mysliman\u00ebve. Idet\u00eb e tij gjet\u00ebn jehon\u00eb n\u00eb Indi, n\u00eb von\u00eb n\u00eb Pakistan dhe n\u00eb Afganistan. Ideologjia e taliban\u00ebve edhe sot bazohet n\u00eb interpretimin e islamit nga Maududi.<\/p>\n<p>Gati nj\u00ebkoh\u00ebsisht n\u00eb qytetin provincial Ismailia pran\u00eb Kanalit t\u00eb Suezit lindi V\u00ebllaz\u00ebria Myslimane. M\u00ebsuesi i arabishtes Hasan al-Bana p\u00ebrcaktoi q\u00ebllimet e V\u00ebllaz\u00ebris\u00eb Myslimane: shoq\u00ebrit\u00eb myslimane duhet t\u00eb pastrohen prej t\u00eb gjitha elementeve jomyslimane, hapi i dyt\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb rithemelimi i Kalifatit. Sot V\u00ebllaz\u00ebria Myslimane \u00ebsht\u00eb e pranishme n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 70 shtete.<\/p>\n<p>K\u00ebto ide inspirojn\u00eb shum\u00eb grupe militante, t\u00eb cilat n\u00eb rrjedh\u00ebn e dekadave t\u00eb fundit kan\u00eb kryer sulme terrori n\u00eb bot\u00ebn arabe, n\u00eb Azi, Europ\u00eb dhe n\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs. Globalizimi i ka afruar k\u00ebto dy l\u00ebvizje.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet 80-t\u00eb f\u00ebmij\u00ebt dhe nipat e Al &#8211; Banas dhe t\u00eb Maududit u takuan n\u00eb Afganistan dhe luftuan kund\u00ebr rus\u00ebve. Pas p\u00ebrfundimit t\u00eb sundimit sovjetik islamist\u00ebt nuk dor\u00ebzuan arm\u00ebt, por themeluan s\u00eb bashku al-Kaid\u00ebn.<\/p>\n<p>Kredoja nd\u00ebrlidh\u00ebse e tyre \u00ebsht\u00eb kjo: Vullneti i Zotit duhet t\u00eb ekzekutohet nga besimtar\u00ebt. K\u00ebshtu shkruan n\u00eb Kuran: \u201cJu jeni populli m\u00eb i mir\u00eb i dal\u00eb p\u00ebr njer\u00ebzimin: (sepse) ju urdh\u00ebroni q\u00eb t\u00eb b\u00ebhen vepra t\u00eb mira, i ndaloni t\u00eb k\u00ebqijat\u201d (sipas p\u00ebrkthimit t\u00eb Kuranit nga Hasan I. Nahi). [N\u00eb p\u00ebrkthimet e Kuranit n\u00eb gjermanisht ky ajet kuranor ka p\u00ebrmbajtje pak m\u00eb t\u00eb ndryshme: \u201cJu jeni bashk\u00ebsia m\u00eb e mir\u00eb q\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb ka dal\u00eb nga njeriu. Ju urdh\u00ebroni t\u00eb b\u00ebhen vepra t\u00eb mira, i ndaloni t\u00eb k\u00ebqijat\u201d].<\/p>\n<p>Policia e sheriatit, e cila u shfaq n\u00eb qytetin gjerman Wuppertal, e citon k\u00ebt\u00eb sure t\u00eb Kuranit si\u00e7 b\u00ebjn\u00eb edhe rojtar\u00ebt e moralit n\u00eb Arabin\u00eb Saudite, n\u00eb Iran, n\u00eb Nigerin\u00eb veriore apo n\u00eb krahin\u00ebn indoneziane Banda A\u00e7eh. Ata e shohin veten si ekzekutor\u00eb t\u00eb ligjit t\u00eb Allahut.<\/p>\n<p>Q\u00eb ligji religjioz \u00ebsht\u00eb m\u00eb i larti nuk e pranojn\u00eb vet\u00ebm islamist\u00ebt, por edhe shum\u00eb mysliman\u00eb t\u00eb devotsh\u00ebm. Edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye Shteti Islamik arriti q\u00eb me pak mij\u00ebra luft\u00ebtar\u00eb t\u00eb pushtoj\u00eb madje qytete me miliona banor\u00eb.<\/p>\n<p>Kur vjen n\u00eb pushtet nj\u00eb l\u00ebvizje islamike, at\u00ebher\u00eb krijohet nj\u00eb diktatur\u00eb islamike si n\u00eb Iran, n\u00eb Afganistan dhe n\u00eb Sudan. Kur pengohet t\u00eb vij\u00eb n\u00eb pushtet, at\u00ebher\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb organizat\u00eb terrori si Anzar al-Din n\u00eb Mali, Anzar al-Sharia n\u00eb Libi apo Fronti i Shenjt\u00eb Islamik n\u00eb Algjeri.<\/p>\n<p>Edhe n\u00eb islamin shiit ekziston ideja e Perandoris\u00eb s\u00eb Zotit n\u00eb tok\u00eb. Ajo ka qen\u00eb motori i Republik\u00ebs Islamike n\u00eb Iran, t\u00eb cil\u00ebn e themeloi Ajatollaj Homeini m\u00eb 1979. Edhe milic\u00ebt shiit\u00eb t\u00eb Hizbollahut n\u00eb Liban thirren n\u00eb parimin e sundimit teologjik.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb Libanin heterogjen n\u00eb kuptimin fetar dhe etnik nuk ishte e mundshme t\u00eb themelohet nj\u00eb shtet teokratik. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye u zhvillua nj\u00eb form\u00eb e p\u00ebrzier e shtetit brenda shtetit dhe milicis\u00eb s\u00eb terrorit.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht kjo l\u00ebvizje shiite ishte shembull p\u00ebr shum\u00eb organizata sunite t\u00eb terrorit, sepse ajo kreu sulmet e para vet\u00ebvras\u00ebse islamiste dhe t\u00eb \u201csuksesshme\u201d kund\u00ebr objekteve per\u00ebndimore.<\/p>\n<p>M\u00eb 23 tetor 1983 dy kamion\u00eb t\u00eb ngarkuar me eksploziv u fut\u00ebn nga atentator\u00ebt vet\u00ebvras\u00ebs t\u00eb Hizbollahut n\u00eb baz\u00ebn amerikane n\u00eb Bejrut. 305 njer\u00ebz humb\u00ebn jet\u00ebn, mes tyre 241 ushtar\u00eb amerikan\u00eb dhe 58 pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb trupave parashutiste franceze. Sulmi i inspiroi islamist\u00ebt n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, sepse SHBA-t\u00eb pastaj u t\u00ebrhoq\u00ebn nga Libani. K\u00ebshtu Hizbollahu u b\u00eb i famsh\u00ebm si \u201cmposht\u00ebs i Amerik\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>Pak vite m\u00eb von\u00eb n\u00eb territoret e pushtuara palestineze u shfaq Hamasi. Ai nuk p\u00ebrvet\u00ebsoi vet\u00ebm ideologjin\u00eb e Hizbollahut, por edhe taktik\u00ebn e tij: sulmet vet\u00ebvras\u00ebse si mjet i politik\u00ebs. Ky koncept u b\u00eb shkoll\u00eb gjithkund n\u00eb bot\u00ebn islame. Autobus\u00ebt n\u00eb Tel Aviv, metroja n\u00eb Lond\u00ebr, baret n\u00eb Bali, ambasadat n\u00eb Keni, nj\u00eb tempull hebraik n\u00eb Tunizi, Qendra Tregtare Bot\u00ebrore dhe Pentagoni n\u00eb SHBA. Pastaj sulmet n\u00eb Irak, n\u00eb Afganistan, Pakistan, Marok dhe Egjipt \u2013 t\u00eb cilat shkaktuan viktima t\u00eb panum\u00ebrta myslimane.<\/p>\n<p>Marshimi i milic\u00ebve t\u00eb Shtetit Islamik tregon nj\u00eb dimension t\u00eb ri t\u00eb xhihadit. N\u00eb paraqitjen e tij t\u00eb vetme publike n\u00eb Mosul Kalifi i vet\u00ebquajtur Abu Bakr al-Bagdadi tha: \u201cUn\u00eb nuk po ju premtoj \u00e7far\u00eb sundimtar\u00ebt e tjer\u00eb u kan\u00eb premtuar n\u00ebnshtetasve t\u00eb tyre: as nuk ju premtoj siguri, as mir\u00ebqenie. Jo, un\u00eb ju premtoj at\u00eb q\u00eb Allahu u ka premtuar besimtar\u00ebve n\u00eb Kuran: q\u00eb ai do t\u2019i b\u00ebj\u00eb ata t\u00eb d\u00ebrguar t\u00eb tij n\u00eb tok\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Al-Bagdadi u b\u00ebri thirrje besimtar\u00ebve p\u00ebr luft\u00eb kund\u00ebr t\u00eb pafeve: \u201cShteti Islamik mund t\u00eb ekzistoj\u00eb vet\u00ebm n\u00ebse ekzekutohet ligji i Allahut. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb na duhet pushteti dhe fuqia: nj\u00eb lib\u00ebr q\u00eb na e tregon rrug\u00ebn dhe nj\u00eb shpat\u00eb, e cila i ndihmon fes\u00eb p\u00ebr t\u00eb triumfuar\u201d.<\/p>\n<p>Shpata tani quhet Shtet Islamik, nd\u00ebrsa libri ende quhet Kuran. Nj\u00eb shikim n\u00eb hart\u00ebn reale t\u00eb bot\u00ebs s\u00eb sotme tregon se Shteti Islamik \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb prej shum\u00eb grupeve islamiste q\u00eb mendojn\u00eb k\u00ebshtu.<\/p>\n<p>Si q\u00ebndrojn\u00eb gj\u00ebrat n\u00eb Azi? Ndaj globalizimit per\u00ebndimor kishte tri reagime t\u00eb ndryshme. Aziatik\u00ebt qen\u00eb kreativ\u00eb. Arab\u00ebt reaktiv. Afrikan\u00ebt pasiv\u00eb.<\/p>\n<p>Nga kreativiteti i Azis\u00eb fillimisht p\u00ebrfituan edhe vendet islamike si Malajzia dhe Indonezia, t\u00eb cilat lejuan shekullarizimin dhe modernizimin edhe p\u00ebr shkak t\u00eb shum\u00ebllojshm\u00ebris\u00eb s\u00eb tyre etnike dhe fetare. Por, ndikimi i k\u00ebtyre periferive islamike ndaj qendr\u00ebs arabe mbeti i dob\u00ebt. Nga ana tjet\u00ebr k\u00ebto vende importuan ideologjin\u00eb e xhihadit nga vendet e trazuara t\u00eb Lindjes s\u00eb Af\u00ebrt.<\/p>\n<p>Natyrisht islami keqp\u00ebrdoret edhe nga bandat kriminale, p\u00ebr shembull nga padron\u00ebt e luft\u00ebs n\u00eb Afganistan, t\u00eb cil\u00ebt jetojn\u00eb nga tregtia me drog\u00eb. Po, xhihadi nuk duhet t\u00eb jet\u00eb i devotsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Por, mizoria e tij i p\u00ebrgjigjet zem\u00ebrimit t\u00eb shtresave t\u00eb paprivilegjuara. Kjo shihet m\u00eb s\u00eb qarti n\u00eb Afrik\u00eb. \u00cbsht\u00eb ajo pjes\u00eb e bot\u00ebs q\u00eb nuk p\u00ebrfiton nga globalizimi. Kina dhe Per\u00ebndimi shfryt\u00ebzojn\u00eb resurset e kontinentit t\u00eb zi, por i mbajn\u00eb t\u00eb mbyllura tregjet e tyre p\u00ebr eksportet afrikane. Megjithat\u00eb, mungojn\u00eb protestat politike. Vet\u00ebm islami radikal e p\u00ebrvet\u00ebson zem\u00ebrimin e heshtur t\u00eb afrikan\u00ebve. Edhe k\u00ebtu \u00ebndrra e Kalifatit sh\u00ebrben si rrug\u00ebdalje nga realiteti i hidhur.<\/p>\n<p>Shembulli m\u00eb i keq \u00ebsht\u00eb Boko Haram. N\u00eb fillim ky grup terrori u kufizua n\u00eb sulme kund\u00ebr stacioneve policore dhe ushtris\u00eb. Por, pas vrasjes s\u00eb themeluesit Ustac Muhamed Jusuf n\u00eb vitin 2009 nga forcat e siguris\u00eb, grupi n\u00ebn drejtimin e Abu Bakr Shekau intensifikoi sulmet.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2011 nj\u00eb atentator vet\u00ebvras\u00ebs e hodhi n\u00eb aj\u00ebr selin\u00eb e OKB-s\u00eb n\u00eb kryeqytetin nigerian Abuxha. Numri i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i viktimave t\u00eb Boko Haramit llogaritet t\u00eb jet\u00eb rreth 10 mij\u00eb. Megjithat\u00eb, ekspert\u00ebt per\u00ebndimor\u00eb t\u00eb terrorit minimizuan rrezikun. Tek pasi Boko Haram kidnapoi 250 vajza t\u00eb krishtera rreziku u mor parasysh edhe n\u00eb Per\u00ebndim.<\/p>\n<p>I inspiruar nga Shteti Islamik Boko Haram tani ka shpallur nj\u00eb Kalifat t\u00eb vetin n\u00eb shtetin federal Borno. Tani milic\u00ebt e kan\u00eb rrethuar qytetin me nj\u00eb milion banor\u00eb Maiduguri. N\u00eb Nigerin\u00eb veriore p\u00ebrher\u00eb ka pasur islamist\u00eb, ata i kan\u00eb celulat e tyre gjithkund n\u00eb vend. Thuhet se i kan\u00eb 280 mij\u00eb an\u00ebtar\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb aspektin global ky grup \u00ebsht\u00eb i lidhur me milic\u00ebt e al-Shababit n\u00eb Somali, me Anzar al-Din n\u00eb Mali dhe me islamist\u00ebt n\u00eb Eritrea dhe Kenia. Por, tani duket se Shteti Islamik \u00ebsht\u00eb m\u00eb interesant p\u00ebr islamist\u00ebt nigerian\u00eb se sa al-Kaida.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu po zgjerohet terrori n\u00eb em\u00ebr t\u00eb Allahut: islamizmi militant i tejkalon t\u00eb gjitha dallimet etnike dhe ve\u00e7orit\u00eb kulturore. Bot\u00ebkuptimet e tij gjithkund jan\u00eb t\u00eb ngjashme, metodat e tij jan\u00eb barbare. N\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn secili grup xhihadist ziente \u00e7orb\u00ebn e vet, tani ato po afrohen dhe po garojn\u00eb mes vete.<\/p>\n<p>Por, Shteti Islamik \u00ebsht\u00eb hyjnia e re. Pas sukseseve ushtarake dhe mediale t\u00eb Kalifatit grupet si al-Kaida gjenden n\u00ebn presion p\u00ebr t\u00eb vepruar. Islamist\u00eb n\u00eb Algjeri dhe Pakistan po shk\u00ebputen nga al-Kaida dhe po e p\u00ebrqafojn\u00eb Shtetin Islamik. Al-Kaida ka paralajm\u00ebruar themelimin e nj\u00eb grupi t\u00eb ri n\u00eb Indi. K\u00ebsaj l\u00ebvizjeje i duhet urgjentisht nj\u00eb 11 shtator i ri, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mos b\u00ebhet plot\u00ebsisht e par\u00ebnd\u00ebsishme.<\/p>\n<p>A duhet t\u00eb kemi frik\u00eb nga islami? N\u00eb armiq\u00ebsin\u00eb mes grupeve islamiste, t\u00eb cilat i luten t\u00eb nj\u00ebjtit Zot, q\u00ebndron shansi q\u00eb ato t\u00eb mos shkaktojn\u00eb tmerr edhe m\u00eb t\u00eb madh me forcat e tyre t\u00eb bashkuara. Por, mungesa e unitetit p\u00ebrmban brenda vetes edhe rrezikun q\u00eb luftimi i tyre t\u00eb jet\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb.<\/p>\n<p>Deri m\u00eb tani islamist\u00ebt n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nuk kan\u00eb arritur t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb shtete t\u00eb q\u00ebndrueshme, ata mbi rr\u00ebnojat e shteteve t\u00eb d\u00ebshtuara po ngritin gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb enklava t\u00eb sheriatit.<\/p>\n<p>N\u00eb shtetet q\u00eb funksionojn\u00eb dosido islamist\u00ebt po i p\u00ebr\u00e7ajn\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb dhe po i paralizojn\u00eb institucionet. K\u00ebsaj duhet shtuar demografin\u00eb: 65 p\u00ebr qind e t\u00eb gjith\u00eb mysliman\u00ebve jan\u00eb n\u00ebn mosh\u00ebn 30-vje\u00e7are. Sidomos n\u00eb mesin e t\u00eb rinjve papun\u00ebsia po rritet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb rapide. Mllefi i tyre \u00ebsht\u00eb vaj n\u00eb zjarrin e radikalizmit.<\/p>\n<p>Dhe nuk mund t\u00eb parashikohet se ky potencial i gjenerat\u00ebs s\u00eb re do t\u00eb pak\u00ebsohet s\u00eb shpejti. Sepse problemet n\u00eb bot\u00ebn islame po shtohen m\u00eb shpejt se sa kapaciteti p\u00ebr t\u2019i zgjidhur k\u00ebto probleme. Pushteteve q\u00eb po luhaten po u dalin n\u00eb krah islamist\u00ebt, duke ofruar sh\u00ebrbimet e tyre.<\/p>\n<p>P\u00ebrkthimi i fjal\u00ebp\u00ebrfjalsh\u00ebm i fjal\u00ebs arabe \u201cislam\u201d dometh\u00ebn\u00eb gjunj\u00ebzim\/n\u00ebnshtrim. Shum\u00eb mysliman\u00eb besojn\u00eb se Zoti i mbik\u00ebqyr\u00eb veprat dhe mendimet e tyre dhe d\u00ebnon \u00e7do gabim. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb shumica e mysliman\u00ebve nuk i respektojn\u00eb k\u00ebto rregulla. Por, shum\u00eb prej tyre ndihen m\u00ebkatar\u00eb dhe frik\u00ebsohen nga nd\u00ebshkimi i Zotit. D\u00ebshira e tyre p\u00ebr t\u2019u pastruar nga m\u00ebkatet i shtyn n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb brendshme.<\/p>\n<p>Nj\u00eb prej t\u00eb arriturave m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb koh\u00ebs moderne ka qen\u00eb \u00e7lirimi i njeriut nga p\u00ebrfytyrimi i Zotit nd\u00ebshkues. Iluminizmi na mund\u00ebson t\u00eb distancohemi nga n\u00ebnshtrimi. Ky \u00ebsht\u00eb parakusht p\u00ebr mendim kritik dhe liri. Pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb distancim e hedhin posht\u00eb mysliman\u00ebt konservator\u00eb. Rrjedhimisht, kuptimi i jet\u00ebs \u00ebsht\u00eb ky: t\u2019i sh\u00ebrbesh Zotit dhe ta duash vullnetin e tij. Kjo krijon mituri dhe pengon \u00e7do p\u00ebrparim.<\/p>\n<p>Bota duhet t\u00eb ket\u00eb frik\u00eb nga islamizmi militant ashtu si\u00e7 kishte nga fashizmi i shekullit 20-t\u00eb. Por, jo frik\u00eb q\u00eb paralizon. Fashizmi \u00ebsht\u00eb mposhtur me luft\u00eb konsekuente. Ideologjia fashiste u desh s\u00eb pari t\u00eb p\u00ebrjetoj\u00eb nj\u00eb disfat\u00eb asgj\u00ebsuese ushtarake dhe morale, andaj rezistenca e tij nuk kishte kuptim. Pastaj ishte i domosdosh\u00ebm nj\u00eb \u201cPlan Marshall\u201d p\u00ebr t\u00eb mposhturit. Shum\u00eb shtete islamike kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb sot.<\/p>\n<p>Por, ato duhet edhe vet\u00eb t\u00eb emancipohen nga teologjia e dhun\u00ebs. Fashizmi kurr\u00eb nuk do t\u00eb ishte mposhtur n\u00ebse gjerman\u00ebt do t\u00eb kishin k\u00ebmb\u00ebngulur se vet\u00ebm Hitleri dhe kasap\u00ebt e tij ishin djall\u00ebzor, por doktrina e tyre raciale ishte n\u00eb rregull. Tani prej t\u00eb gjith\u00eb mysliman\u00ebve k\u00ebrkohet t\u00eb emancipohen nga mentaliteti autoritar i islamit.<\/p>\n<p>Natyrisht shkaqet e islamizmit nuk jan\u00eb vet\u00ebm fetare. Por, kush d\u00ebshiron ta mposht teologjin\u00eb e dhun\u00ebs q\u00eb po l\u00ebshon rr\u00ebnj\u00eb n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, duhet t\u00eb pranoj\u00eb: ajo ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me islamin.<\/p>\n<blockquote><p>* Hamed Abdel-Samad, 42-vje\u00e7ar, \u00ebsht\u00eb politolog gjermano-egjiptian. S\u00eb fundi ka botuar librin \u201cFashizmi islamik\u201d. (Ky shkrim u publikua n\u00eb gazet\u00ebn e p\u00ebrjavshme gjermane \u201cDie Zeit\u201d).<br \/>\nShtuar m\u00eb dat\u00eb 23-09-14 10:24 \/ Dielli.al<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hamed ABDEL \u2013 SAMAD * OPINION &#8211; A duhet t\u00eb kemi frik\u00eb nga islami? Po. Ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00ebse jemi mysliman\u00eb. Sepse ne po p\u00ebrjetojm\u00eb nj\u00eb dimension t\u00eb ri t\u00eb xhihadit global, nj\u00eb shp\u00ebrthim t\u00eb forcave m\u00eb radikale t\u00eb islamit. Pa marr\u00eb parasysh n\u00ebse islamist\u00ebt militant\u00eb e interpretojn\u00eb islamin si duhet apo e keqp\u00ebrdorin p\u00ebr q\u00ebllime politike, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Fashizmi islamik apo shpata e Kalifit Islamik - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Fashizmi islamik apo shpata e Kalifit Islamik - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Hamed ABDEL \u2013 SAMAD * OPINION &#8211; A duhet t\u00eb kemi frik\u00eb nga islami? Po. Ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00ebse jemi mysliman\u00eb. Sepse ne po p\u00ebrjetojm\u00eb nj\u00eb dimension t\u00eb ri t\u00eb xhihadit global, nj\u00eb shp\u00ebrthim t\u00eb forcave m\u00eb radikale t\u00eb islamit. Pa marr\u00eb parasysh n\u00ebse islamist\u00ebt militant\u00eb e interpretojn\u00eb islamin si duhet apo e keqp\u00ebrdorin p\u00ebr q\u00ebllime politike, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-07-23T10:58:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/hamed_abdel_samad.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"Fashizmi islamik apo shpata e Kalifit Islamik\",\"datePublished\":\"2015-07-23T10:58:33+00:00\",\"dateModified\":\"2015-07-23T10:58:33+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/\"},\"wordCount\":2516,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/hamed_abdel_samad.jpg\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/\",\"name\":\"Fashizmi islamik apo shpata e Kalifit Islamik - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/hamed_abdel_samad.jpg\",\"datePublished\":\"2015-07-23T10:58:33+00:00\",\"dateModified\":\"2015-07-23T10:58:33+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/hamed_abdel_samad.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/hamed_abdel_samad.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Fashizmi islamik apo shpata e Kalifit Islamik\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\/\/fjala.info\/\"],\"url\":\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Fashizmi islamik apo shpata e Kalifit Islamik - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Fashizmi islamik apo shpata e Kalifit Islamik - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"Hamed ABDEL \u2013 SAMAD * OPINION &#8211; A duhet t\u00eb kemi frik\u00eb nga islami? Po. Ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00ebse jemi mysliman\u00eb. Sepse ne po p\u00ebrjetojm\u00eb nj\u00eb dimension t\u00eb ri t\u00eb xhihadit global, nj\u00eb shp\u00ebrthim t\u00eb forcave m\u00eb radikale t\u00eb islamit. Pa marr\u00eb parasysh n\u00ebse islamist\u00ebt militant\u00eb e interpretojn\u00eb islamin si duhet apo e keqp\u00ebrdorin p\u00ebr q\u00ebllime politike, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2015-07-23T10:58:33+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/hamed_abdel_samad.jpg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"13 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"Fashizmi islamik apo shpata e Kalifit Islamik","datePublished":"2015-07-23T10:58:33+00:00","dateModified":"2015-07-23T10:58:33+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/"},"wordCount":2516,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/hamed_abdel_samad.jpg","inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/","name":"Fashizmi islamik apo shpata e Kalifit Islamik - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/hamed_abdel_samad.jpg","datePublished":"2015-07-23T10:58:33+00:00","dateModified":"2015-07-23T10:58:33+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/hamed_abdel_samad.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.fjala.info\/2014\/hamed_abdel_samad.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/fashizmi-islamik-apo-shpata-e-kalifit-islamik\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Fashizmi islamik apo shpata e Kalifit Islamik"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4013"}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4013"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4013\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4013"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4013"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4013"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}