{"id":4012,"date":"2010-09-19T16:15:54","date_gmt":"2010-09-19T15:15:54","guid":{"rendered":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/?p=4012"},"modified":"2010-09-19T16:15:54","modified_gmt":"2010-09-19T15:15:54","slug":"ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/","title":{"rendered":"Ishulli i Franz Jozefit dhe kufijt\u00eb detar\u00eb me Malin e Zi"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-4013\" title=\"Buna n\u00eb derdhja\" src=\"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/buna_derdhja-300x174.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"174\" \/><\/p>\n<p><strong>Myslim PASHA<\/strong>\/<em>Mjesht\u00ebr K\u00ebrkimesh, 19.09.2010<\/em><\/p>\n<p>Koloneli n\u00eb lirim, Myslym Pasha, e shpjegon studimin e radh\u00ebs si n\u00eb fjal\u00ebn popullore: &#8220;T&#8217;i dalim t\u00eb keqes p\u00ebrpara&#8221;. Autor i studimit q\u00eb i nxorri pet\u00ebt e lakrorit paktit detar Shqip\u00ebri-Greqi, ku vendit ton\u00eb do t&#8217;i merrej mbi 354 km katror det, gati nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb, mjeshtri i k\u00ebrkimeve, kujton se ky nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lajm, por pak drit\u00eb e hedhur para se t\u00eb shkohet nes\u00ebr te bisedimet apo ndoshta edhe l\u00ebshimet e radh\u00ebs. Koloneli n\u00eb lirim kujton premtimin e nj\u00eb zyrtari t\u00eb lart\u00eb t\u00eb qeveris\u00eb shqiptare, kur nd\u00ebrsa mbronte paktin me Greqin\u00eb, premtonte se t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn marr\u00ebveshje qeveria e Shqip\u00ebris\u00eb do ta b\u00ebnte edhe me Malin e Zi. &#8220;Pakti me Malin e Zi ende nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb por ne e kemi fjal\u00ebn p\u00ebr studimet q\u00eb duhen b\u00ebr\u00eb sa nuk \u00ebsht\u00eb von\u00eb dhe nj\u00eb trokitje p\u00ebr at\u00eb indiferenc\u00eb fatale q\u00eb ndodhi nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb, kur u negociua p\u00ebr paktin detar me Greqin\u00eb&#8221;-thot\u00eb koloneli n\u00eb lirim.<\/p>\n<p>Skenar\u00ebt e rinj q\u00eb duhen hartuar para marr\u00ebveshjes Shqip\u00ebri-Mali i Zi, pas bashkimit t\u00eb Franc Jozefit me tok\u00ebn shqiptare, p\u00ebr vij\u00ebn ndar\u00ebse me Malin e Zi. R\u00ebnd\u00ebsi merr pika fillestare e mesit t\u00eb gryk\u00ebderdhjes s\u00eb Bun\u00ebs, q\u00eb ndryshon vazhdimisht dhe si \u00ebsht\u00eb caktuar kufiri n\u00eb marr\u00ebveshjen me ish-Jugosllavin\u00eb. Dhe s\u00eb fundi, p\u00ebrcaktimi i pik\u00ebs treshe mes Shqip\u00ebris\u00eb, Malit t\u00eb Zi dhe Italis\u00eb, sipas barazlarg\u00ebsis\u00eb dhe zgjidhjes s\u00eb barabart\u00eb, q\u00eb do t\u00eb k\u00ebnaqte k\u00ebrkesat e t\u00eb tre shteteve.<\/p>\n<p>Sipar<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb hapje sipari, na del nj\u00eb ishull me emrin &#8221; Franz Jozef&#8221;. Nd\u00ebrkaq, teksa duam t\u00eb flasim p\u00ebr kufijt\u00eb detar\u00eb me Malin e Zi, vjen nj\u00eb trazim i ri, kur ende nuk \u00ebsht\u00eb mbyllur plaga e atij Pakti Fam\u00ebkeq me Greqin\u00eb. Prandaj duke e sjell\u00eb n\u00eb fillim, k\u00ebt\u00eb ishull q\u00eb \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnj\u00eb Dheu, n\u00eb derdhje t\u00eb Bun\u00ebs, tregohet edhe orientimi i par\u00eb, p\u00ebr t\u00eb hedhur syt\u00eb n\u00eb gjeohap\u00ebsir\u00ebn detare, sepse vet\u00ebm ky Dhe, me rrethanat e tij diktojn\u00eb dhe zot\u00ebrojn\u00eb edhe Detin. E sjellim k\u00ebt\u00eb delt\u00eb dhe k\u00ebt\u00eb ishull n\u00eb Bun\u00eb dhe n\u00eb fillimdet p\u00ebr t\u00eb kujtuar harrimin e madh q\u00eb u b\u00eb (me q\u00ebllim apo&#8230; u shp\u00ebtoi &#8230;) nj\u00eb ekipi q\u00eb tentoi t\u00eb ndante detin Jon, kur u hutua nga ishuj t\u00eb Arkipelagut t\u00eb Korfuzit, dhe harroi diktatin dhe kanosjen e nj\u00eb gishti q\u00eb vinte nga Dheu. Para disa vjet\u00ebsh, duke shkuar p\u00ebr t\u00eb par\u00eb ishullin e Franz Jozefit n\u00eb delt\u00ebn e Bun\u00ebs nuk e gjet\u00ebm dot. S&#8217;kish m\u00eb ishull, po ish bashkuar me Dheun, n\u00eb drejtim t\u00eb Sh\u00ebngjinit, dhe e kish p\u00ebrqafuar at\u00eb. Ishte kthyer n\u00eb nj\u00eb siujdhes\u00eb e vog\u00ebl, duke e humbur sh\u00ebmb\u00ebllimin dhe orientimin. Asilloj i ka ndodhur dhe vet\u00eb Bun\u00ebs n\u00eb k\u00ebt\u00eb rrjedh\u00eb kohore, q\u00eb prej k\u00ebtu tregojn\u00eb se si erdhi kanosja me p\u00ebrmbytjet e vitit t\u00eb fundit.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb vend ku mungojn\u00eb studimet.<br \/>\nVet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb vend ku mungojn\u00eb studimet, mund t\u00eb ndodhin ato gj\u00ebma si\u00e7 ishte G\u00ebrdeci Tragjik, apo skandali diplomatiko-ushtarak i atij Pakti t\u00eb cekur atypari, problemet mjedisore aq t\u00eb mprehta n\u00eb Vlor\u00eb, p\u00ebrmbytjet e m\u00ebdha dhe studimet e humbura t\u00eb Bun\u00ebs, me tunelin e Kalimashit, me projektimin e shpejt\u00eb t\u00eb ALUIZNI-t dhe pron\u00ebsin\u00eb e pazgjidhur, me planet rregulluese urbane etj etj&#8230;P\u00ebr t\u00eb gjitha k\u00ebto institucionet shkencore shqiptare heshtin dhe p\u00ebrkunden n\u00eb at\u00eb puhi q\u00eb sjell val\u00ebvitja e flamujve&#8230;t\u00eb fitoreve&#8230; Sepse n\u00eb indiferenc\u00eb t\u00eb plot\u00eb ka q\u00ebn\u00eb strategjia e Qeverive ( si t\u00eb djathta ashtu edhe t\u00eb majta). Prandaj po e sjellim k\u00ebtu si nj\u00eb metafor\u00eb at\u00eb q\u00eb ka ndodhur me Ishullin Franz Jozef, i cili s&#8217;\u00ebsht\u00eb m\u00eb. Kurse Qeveris\u00eb Shqiptare q\u00eb i mungojn\u00eb studimet, ngre syt\u00eb nga qielli dhe me goj\u00ebn e Kryeministrit i drejtohet ndryshimeve globale dhe terminologjis\u00eb astronomike, p\u00ebr ngrohje dhe t\u00ebrheqje t\u00eb h\u00ebn\u00ebs, p\u00ebr t&#8217;u mbushur mendjen shqiptar\u00ebve pse ndodhnin p\u00ebrmbytjet. Nd\u00ebrkaq pak m\u00eb her\u00ebt, p\u00ebr Paktin Detar pat th\u00ebn\u00eb se nuk &#8220;merremi me mite&#8230;&#8221; Kjo \u00ebsht\u00eb tragjikomike, apo jo?<\/p>\n<p>Marr\u00ebveshje e ardhme p\u00ebr ndarjen e shtratdetit kontinental midis Shqip\u00ebris\u00eb dhe Malit t\u00eb Zi.<br \/>\nKjo marr\u00ebveshje do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb vijim mir\u00ebkuptimi jo vet\u00ebm n\u00eb Ballkanin Jugper\u00ebndimor por edhe e t\u00eb gjith\u00eb prirjeve t\u00eb sotme t\u00eb zhvillimit ekonomik dhe t\u00eb integrimeve euroatlantike. Ajo do t\u00eb jet\u00eb, gjithashtu faktor i ri n\u00eb forcim t\u00eb lidhjeve t\u00eb fqinj\u00ebsis\u00eb s\u00eb mir\u00eb dhe bashk\u00ebpunimit nd\u00ebrmjet dy vendeve. Aty do t\u00eb jet\u00ebsohet edhe nj\u00eb d\u00ebshir\u00eb e mir\u00eb, p\u00ebr t\u00eb zhvilluar m\u00eb tej bashk\u00ebpunimin ekzistues.<br \/>\nDel n\u00eb pah nevoja p\u00ebr p\u00ebrcaktimin e kufinjve edhe pse n\u00eb dukje t\u00eb par\u00eb jepet p\u00ebrshtypja se ky kufi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktuar, mbasi e kemi nj\u00eb marr\u00ebveshje t\u00eb kryer midis ish- Jugosllavis\u00eb dhe Italis\u00eb (1968) q\u00eb e ka sjell\u00eb pik\u00ebn fundore ndar\u00ebse n\u00eb uj\u00ebrat tona, e po k\u00ebshtu e kemi nj\u00eb pik\u00eb fillimi t\u00eb ndarjes s\u00eb kufijve detare midis Italis\u00eb dhe Shqip\u00ebris\u00eb (1992). Por q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktuar nj\u00eb pik\u00eb treshe dhe nj\u00eb drejtim p\u00ebrfundimtar ndar\u00ebs midis tri shteteve dhe nj\u00eb p\u00ebrmbyllje ndar\u00ebse midis Malit t\u00eb Zi dhe Shqip\u00ebris\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb e domosdoshme p\u00ebr t&#8217;u b\u00ebr\u00eb me sakt\u00ebsin\u00eb e duhur q\u00eb t\u00eb dy vendet t\u00eb ushtrojn\u00eb sovranitetin, t\u00eb drejtat, juridiksionin e tyre n\u00eb p\u00ebrputhje me t\u00eb drejt\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Ka probleme t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta por edhe t\u00eb ve\u00e7anta p\u00ebr secilin shtet t\u00eb cilat kan\u00eb nevojn\u00eb e trajtimit dhe t\u00eb njohjes p\u00ebr hap\u00ebsirat ujore dhe t\u00eb Shtratdetit Kontinental p\u00ebr shum\u00eb probleme q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me peshkimin dhe t\u00eb drejtat e shteteve fqinj\u00eb, t\u00eb trafikut antiligjor n\u00eb t\u00eb dy vendet, n\u00eb ruajtje t\u00eb k\u00ebtyre hap\u00ebsirave ndaj k\u00ebtij trafiku n\u00eb fusha t\u00eb ndryshme, p\u00ebr ndotje t\u00eb mjedisit dhe t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsive t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta t\u00eb t\u00eb dy shteteve. Duke zbatuar Ligjin e Detit ( Konvent\u00ebn e Montego- Bay- 1982 ) do t\u00eb p\u00ebrcaktohen t\u00eb drejtat sipas ligjit nd\u00ebrkomb\u00ebtar, t\u00eb cilat do t\u00eb pasqyrohen edhe n\u00eb dokumente hartografik\u00eb, harta t\u00eb ndryshme detare dhe t\u00eb llojeve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb cilat do t&#8217;i ken\u00eb n\u00eb dor\u00eb shfryt\u00ebzues t\u00eb fushave t\u00eb ndryshme jo vet\u00ebm n\u00eb lundrimin detar, por edhe n\u00eb fusha t\u00eb shfryt\u00ebzimit t\u00eb detit dhe Shtratdetit, p\u00ebr q\u00ebllime ekonomike.<br \/>\nS\u00ebrish do t\u00eb kujtojm\u00eb se at\u00ebbot\u00eb kur ndodhi ai Denoncimi i Paktit fam\u00ebkeq me Greqin\u00eb, nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues i Qeveris\u00eb, me nj\u00eb siguri t\u00eb lart\u00eb, p\u00ebr ta d\u00ebgjuar gjithandej u thosh shqiptar\u00ebve se &#8221; Asnj\u00eb milimet\u00ebr nuk kemi l\u00ebshuar nga Deti yn\u00eb&#8230;&#8221; dhe se &#8221; s\u00eb shpejti do t\u00eb b\u00ebjm\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb edhe me Malin e Zi&#8230;&#8221; duke i siguruar shqiptar\u00ebt se : &#8221; n\u00eb koh\u00ebn kur nuk ka Komisione Nd\u00ebrkomb\u00ebtare, q\u00eb t\u00eb na ndajn\u00eb, si\u00e7 na pat\u00ebn ndar\u00eb dikur&#8230;&#8221; tani vetem dypal\u00ebsh n\u00eb fqinj\u00ebri do ta ndajm\u00eb Detin&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>4. Qasje historike.<br \/>\nP\u00ebrcaktimi e kufijve tok\u00ebsor\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, pas m\u00ebvet\u00ebsis\u00eb s\u00eb shpallur, prej saj, m\u00eb 1912 ishte aq tragjike. P\u00ebrfytyroni q\u00eb n\u00eb nj\u00eb plan hartues paraprak t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb ngarkuar nga Fuqit\u00eb e M\u00ebdha, dikush midis tyre, mbante n\u00eb dor\u00eb nj\u00eb pen\u00eb apo laps t\u00eb thjesht\u00eb, mbi nj\u00eb hart\u00eb topografike t\u00eb nj\u00eb vendi q\u00eb s&#8217;e kish b\u00ebr\u00eb kurr\u00eb nj\u00eb hart\u00eb t\u00eb vet\u00ebn, p\u00ebr fatin e tij tragjik. Ajo maj\u00eb pene vizatimi, q\u00eb l\u00ebvizte dhe sh\u00ebnonte, befas ishte shnd\u00ebrruar si t\u00eb ishte nj\u00eb thik\u00eb q\u00eb priste trupin e nj\u00eb kombi t\u00eb ngjizur, k\u00ebtu, n\u00eb mushk\u00ebri t\u00eb Ballkanit. E prisnin aty, k\u00ebtu, atje m\u00eb tej&#8230; n\u00eb gjeografin\u00eb dhe historin\u00eb e tij, duke l\u00ebn\u00eb anash, hap\u00ebsira t\u00eb t\u00ebra t\u00eb nj\u00eb populli, t\u00eb mbir\u00eb e ngulitur prej koh\u00ebrash q\u00eb nuk mbahen mend. L\u00ebvizja e k\u00ebsaj pene vizatuese, t\u00eb sh\u00ebnjave t\u00eb kufirit nga Komisioni Nd\u00ebrkomb\u00ebtar, ngarkuar nga Konferenca e Ambasador\u00ebve p\u00ebr caktimin n\u00eb natyr\u00eb t\u00eb kufijve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, na shfaqet si p\u00ebr t\u00eb na zgjuar prej nj\u00eb \u00ebndrre trondit\u00ebse. Orekse makut\u00ebsh rreth e rrotull, t\u00eb monark\u00ebve fqinj\u00eb, t\u00eb vjet\u00ebr dhe t\u00eb rinj, i rrinin p\u00ebrsip\u00ebr, asaj pen\u00ebs s\u00eb vizatimit dhe atyre koordinatave t\u00eb piramidave t\u00eb kufirit. Po edhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e fuqive t\u00eb m\u00ebdha nuk e pat\u00ebn t\u00eb leht\u00eb. Konferenca e Ambasador\u00ebve krijoi dy Komisione Nd\u00ebrkomb\u00ebtare; njerin p\u00ebr kufijt\u00eb me Malin e Zi dhe Serbin\u00eb dhe tjetrin p\u00ebr kufirin me Greqin\u00eb.<br \/>\nM\u00eb 22 mars 1913, u vendos\u00ebn p\u00ebrfundimisht kufijt\u00eb verior\u00eb. Nga trungu i Shqip\u00ebris\u00eb u shk\u00ebput\u00ebn: Kosova dhe tokat shqiptare n\u00eb Maqedoni, t\u00eb cilat d\u00ebnoheshin t\u00eb kalonin, n\u00ebn zgjedh\u00ebn e re serbo-malazeze. Gjat\u00eb muajve qershor-gusht 1913, hap\u00ebsira t\u00eb t\u00ebra shqiptare, fillimisht, gjendeshin t\u00eb pushtuara nga forcat ushtarake shoviniste serbe e malazeze n\u00eb Veri dhe greke n\u00eb Jug.<br \/>\nMe fillimin e Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore, \u00e7\u00ebshtja nd\u00ebrlikohet. N\u00ebnshkruesit e traktateve t\u00eb m\u00ebsip\u00ebrme i shkel\u00ebn ato, duke thyer asnj\u00eban\u00ebsin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb dhe duke e shnd\u00ebrruar at\u00eb n\u00eb aren\u00eb t\u00eb luftimeve midis tyre. Shqip\u00ebria mbetet p\u00ebrs\u00ebri shesh i mpleksjes dhe p\u00ebrplasjes s\u00eb interesave t\u00eb shteteve t\u00eb ndryshme. P\u00ebr Austro-Hungarin\u00eb, Shqip\u00ebria zinte nj\u00eb vend t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm si barrier\u00eb kund\u00ebr vendosjes s\u00eb Italis\u00eb dhe t\u00eb Serbis\u00eb n\u00eb brigjet lindore t\u00eb Adriatikut dhe si ur\u00eb p\u00ebr dep\u00ebrtimin e vet n\u00eb Lindje.<\/p>\n<p>Dihet se si m\u00eb von\u00eb Traktati i Fsheht\u00eb i Londr\u00ebs m\u00eb 26 prill 1915 n\u00ebnshkroi nj\u00eb akt t\u00eb ri, n\u00eb dram\u00ebn q\u00eb kalonte Shqip\u00ebria e sapom\u00ebvet\u00ebsuar. Sipas k\u00ebtij Traktati, bregdeti shqiptar prej derdhjes s\u00eb Bun\u00ebs n\u00eb Veri e deri n\u00eb derdhjen e Drinit ( \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr Drinin q\u00eb derdhej n\u00eb Lezh\u00eb) duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe portin e Sh\u00ebngjinit, do t&#8217;i kalonte Serbis\u00eb dhe Malit t\u00eb Zi. Lufta e Bot\u00ebrore e n\u00ebp\u00ebrk\u00ebmbi edhe m\u00eb shum\u00eb brisht\u00ebsin\u00eb e shtetit t\u00eb ri shqiptar.<br \/>\nKonferenca e Paqes, e Parisit m\u00eb 18 janar 1919, n\u00eb diskutimet e projektet e saj m\u00eb 19 prill 1919, njohu aneksimin italian t\u00eb qytetit t\u00eb Vlor\u00ebs, q\u00eb p\u00ebrforcohet me memorandumin e 9 dhjetorit, t\u00eb hartuar nga p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e Anglis\u00eb, SHBA-s\u00eb dhe Franc\u00ebs. K\u00ebsilloj, u njoh si kufi me Jugosllavin\u00eb ( Malin e Zi) ay q\u00eb ishte vendosur n\u00eb vitin 1913. U desh\u00ebn shum\u00eb vite pas Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore dhe Odisseja e kufirit ende nuk do t\u00eb kishte t\u00eb mbaruar. Komisioni Nd\u00ebrkomb\u00ebtar u ngarkua s\u00ebrish nga Konferenca e Ambasador\u00ebve t\u00eb sakt\u00ebsonte dhe hartografonte n\u00eb natyr\u00eb ata kufij tragjik\u00eb.<\/p>\n<p>Mb\u00ebrrijm\u00eb n\u00eb Bun\u00ebn e Iliro-shqiptar\u00ebve<br \/>\nBuna e gjall\u00eb dhe e zgjuar p\u00ebrjet\u00eb, sh\u00ebnjonte ndarjen e saj n\u00eb Veriper\u00ebndim. Buna ishte shenja e dashuris\u00eb qiellore q\u00eb zbriste nga malet, buronte prej Albanideve, dhe u sillte njer\u00ebzve vet\u00ebm dashuri. Nd\u00ebrkaq Buna mblidhte uj\u00ebrat q\u00eb nga Mali i That\u00eb (si buronj\u00eb Lasgushiane) deri, puqur me Devollin. Bisedonte me Ohrin e Presp\u00ebn p\u00ebrmjet Drinit q\u00eb i falej dhe ia shtonte shtatin. Prandaj bartte bukurin\u00eb dhe mrekullin\u00eb e thuajse gjysm\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb q\u00eb e ndillte n\u00eb trupin e ujan\u00ebs s\u00eb saj. Buna mitike po edhe e mistershme, nuk i sillte uj\u00eb Adriatikut, por ajo p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb, e afronte Detin deri n\u00eb Hanin e Hotit ku jan\u00eb fundi i Albanideve. Me madh\u00ebshtin\u00eb e saj arrinte n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin nivel sip\u00ebror, t\u00eb syprin\u00ebs ujore, me detin dhe i ngjante nj\u00eb gjiri Detar, t\u00eb thell\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe liqenin e Shkodr\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb rrjedh\u00eb e saj, po edhe buronj\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb Buna e Shenjt\u00eb e Iliro-shqiptar\u00ebve.<\/p>\n<p>Ajo ishte e lundrueshme deri n\u00eb Shirgj. Anijet pas Smarishtit drejtoheshin p\u00ebr n\u00eb jug. Kalonin Obotin dhe arrinin n\u00eb nd\u00ebrtes\u00ebn madh\u00ebshtore t\u00eb Manastirit t\u00eb Sh\u00ebn Sergjit dhe Bakut, q\u00eb n\u00eb shekullin e XIII-XV ishte nj\u00eb truall i njohur i l\u00ebvizjes, tregtis\u00eb dhe komunikimit, n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor. Kjo Bun\u00eb e lundrueshme, p\u00ebr anijet dhe p\u00ebr galerat, gjer n\u00eb Shirgj, sillte tregtar\u00eb nga Venediku, Dubrovniku, duke lidhur n\u00eb transport dhe komunikim Ulqinin dhe Tivarin dhe m\u00eb tej&#8230;K\u00ebto na i kumton n\u00eb pararendje Buna, e cila ka koh\u00eb q\u00eb na th\u00ebrret p\u00ebr t\u00eb na th\u00ebn\u00eb se sa shum\u00eb \u00ebsht\u00eb r\u00ebnduar prej koh\u00ebs dhe l\u00ebnd\u00ebs s\u00eb madhe t\u00eb ngurt\u00eb q\u00eb ka ardhur nga larg prej malesh e fushash dhe q\u00eb s&#8217;e ka l\u00ebn\u00eb q\u00eb ajo t\u00eb gjalloj\u00eb n\u00eb lundrimin e saj. Pse vall\u00eb? Sepse shqiptar\u00ebt e sot\u00ebm s&#8217;ia kan\u00eb kthyer syt\u00eb Bun\u00ebs po e kan\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb harrim saq\u00eb ajo shpesh e m\u00eb shpesh &#8220;I ka marr\u00eb vet\u00eb vendimet&#8221; n\u00eb mjedisin rrotull, n\u00eb p\u00ebrmbytjet e m\u00ebdha, q\u00eb pse t\u00eb mos t\u00eb themi se jan\u00eb edhe pjes\u00eb e shenjt\u00ebris\u00eb s\u00eb saj, kur troket dhe askush s&#8217;ia hedh syt\u00eb.<\/p>\n<p>Na ish dikur ishulli &#8220;Franz Jozef&#8221; &#8230;<br \/>\nAskund tjet\u00ebr nuk ka nj\u00eb ishull me nj\u00eb em\u00ebr t\u00eb till\u00eb, q\u00eb ta njoh\u00ebsh nga gjeografia, por vet\u00ebm n\u00eb Delt\u00ebn e Bun\u00ebs son\u00eb. \u00cbsht\u00eb shenjuar dhe shkruar &#8220;ishulli Franz Jozef&#8221; Ky em\u00ebr nuk ka ndonj\u00eb histori dhe asnj\u00eb vendim, e propozim studimor toponimik, por \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb d\u00ebshir\u00eb q\u00eb iu \u00ebsht\u00eb zgjuar hartograf\u00ebve t\u00eb Per\u00ebndoris\u00eb s\u00eb at\u00ebher\u00ebshme t\u00eb Habsburg\u00ebve t\u00eb cil\u00ebt teksa b\u00ebnin hart\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb veriore ( rreth viteve 1870 ) u mrekulluan nga Delta e Bun\u00ebs dhe kur e pan\u00eb se nuk kishte em\u00ebrtim e shkruan n\u00eb hart\u00eb, p\u00ebr nder t\u00eb Perandorit, emrin e tij, sikur t\u00eb kishin b\u00ebr\u00eb nj\u00eb zbulim n\u00eb hap\u00ebsira t\u00eb panjohura. Derdhja e Bun\u00ebs s&#8217;ka qen\u00eb asnj\u00ebher\u00eb e Habsburg\u00ebve, por veriu i Shqip\u00ebris\u00eb, ishte n\u00ebn mbik\u00ebqyrjen e k\u00ebrkuar, po dhe aq i d\u00ebshiruar prej tyre. Aty e pat\u00ebn pasionin e madh hartues dhe studimor Baron Nop\u00e7a, Herbert Louis e t\u00eb tjer\u00eb&#8230;<br \/>\nNd\u00ebrkaq, uji Bunor rrjedh i t\u00ebri n\u00eb Jug kurse n\u00eb veriper\u00ebndim ka nj\u00eb shtrat t\u00eb vjet\u00ebr ku gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb perendoris\u00eb Osmane u shkruajt: &#8221; Ada&#8221; q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb &#8220;ishull&#8221;<\/p>\n<p>A kan\u00eb ekzistuar kufijt\u00eb detar\u00eb midis Shqip\u00ebris\u00eb dhe Jugosllavis\u00eb?<br \/>\nQ\u00eb n\u00eb vitin 1946 ka nj\u00eb VKM nr. 168, ku thuhet se &#8221; Caktohen uj\u00ebrat territoriale shqiptare gjat\u00eb gjith\u00eb bregdetit shqiptar, ato uj\u00ebra q\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb zon\u00ebn prej 6 (gjasht\u00eb) milje detare duke filluar q\u00eb nga \u00e7do pik\u00eb e tok\u00ebs Shqiptare, n\u00eb drejtim t\u00eb detit t\u00eb hap\u00ebt &#8221;<br \/>\n&#8221; Duke filluar nga Gryka e Bun\u00ebs, gjat\u00eb paralelit 41\u00ba 45&#8242; e deri n\u00eb paralelin 40 \u00ba verior, uj\u00ebrat territoriale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb jan\u00eb 6 milje, nga kepet e bregdetit, mbasi p\u00ebrball\u00eb bregdetit shtrihet deti i hapt\u00eb&#8221;.<br \/>\nRrethanat n\u00eb t\u00eb cilat ndodhet ky kufi jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb ve\u00e7anta dhe q\u00eb duhet t\u00eb studiohen me kujdes edhe pse nuk kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me shtete p\u00ebrball\u00eb ( n\u00eb rastin e Malit t\u00eb Zi) por vet\u00ebm me nj\u00eb vij\u00eb ndar\u00ebse, n\u00eb brinj\u00eb.<br \/>\nNisur prej k\u00ebtij neni jan\u00eb t\u00eb domosdosh\u00ebm q\u00eb t\u00eb trajtohen:<br \/>\n(i) t\u00eb dh\u00ebnat e batic\u00ebs astronomike t\u00eb t\u00eb dy shteteve<br \/>\n(ii) kushtet e ndryshimit t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm t\u00eb Delt\u00ebs s\u00eb Bun\u00ebs.<br \/>\n(iii) ligjshm\u00ebria e brendshme e t\u00eb dy shteteve lidhur me k\u00ebt\u00eb vij\u00eb,<br \/>\n(iv) p\u00ebrshkrimi i vij\u00ebs kufitare tok\u00ebsore (lumore) t\u00eb t\u00eb dy vendeve sipas Komisionit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<br \/>\nNiveli i sip\u00ebrm i Bun\u00ebs gjat\u00eb ver\u00ebs atje ku takohet me liqenin e Shkodr\u00ebs arrin t\u00eb jet\u00eb 5,4 met\u00ebr mbi nivelin e Detit Adriatik. Po sa larg \u00ebsht\u00eb Ura e Bun\u00ebs prej bregut t\u00eb Detit dhe ishullit t\u00eb Fanc Jozefit? Plot 45 km gjat\u00ebsi s\u00eb toku me gjarp\u00ebrimet e Bun\u00ebs, n\u00eb rrjedh\u00ebn e saj t\u00eb qet\u00eb. Po t\u00eb marrim nivelin &#8220;0&#8221; atje ku bashkohet Buna me Detin n\u00eb delt\u00ebn e saj, at\u00ebher\u00eb, n\u00eb \u00e7do km gjat\u00ebsi i bie q\u00eb t\u00eb keni nj\u00eb lart\u00ebsi prej 11,5 cm. N\u00eb \u00e7do 1 km ka nj\u00eb ndryshim lart\u00ebsie prej 11.5 cm. Prandaj Buna pothuajse \u00ebsht\u00eb, n\u00eb nj\u00eb nivel me Detin e saj.<br \/>\nDuke patur ndryshime t\u00eb vijueshme t\u00eb cilat kan\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb gjendje t\u00eb sotme kur ishulli i Franc Jozefit i \u00ebsht\u00eb bashkuar Tok\u00ebs n\u00eb drejtimin e Shqip\u00ebris\u00eb, na tregon se para se t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb marr\u00ebveshje duhet t\u00eb paracaktohen disa skenar\u00eb t\u00eb ardhsh\u00ebm se \u00e7&#8217;do t\u00eb ndodh\u00eb m\u00eb tej m\u00eb k\u00ebt\u00eb Delt\u00eb dhe vij\u00ebn kufitare tok\u00ebsore (lumore ) tek ky bashkim me detin.<br \/>\nKjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb studimore e t\u00eb dy shteteve q\u00eb do t&#8217;u jap\u00eb material p\u00ebr negociatat diplomatike, sepse nuk mund t\u00eb kemi dot nj\u00eb pik\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme dhe po k\u00ebshtu nuk do t\u00eb kemi dot nj\u00eb vij\u00eb bazore fikse, por gjithmon\u00eb t\u00eb ndryshueshme. Mir\u00ebpo \u00e7do ndryshim i pik\u00ebs fillestare n\u00eb Tok\u00eb \u00ebsht\u00eb tregues i ndryshimit t\u00eb vij\u00ebs ndar\u00ebse n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn ujore detare. Shteti i Malit t\u00eb Zi ka nj\u00eb stacion mat\u00ebs n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb gryk\u00ebderdhjes s\u00eb Bun\u00ebs, por ne nuk i disponojm\u00eb matjet e tij. K\u00ebshtu n\u00eb p\u00ebrcaktimin e vij\u00ebdrejt\u00ebs bazore, ndryshimet do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb p\u00ebrvitshme. K\u00ebto ndryshime, edhe pse nuk kan\u00eb ndonj\u00eb ndikim t\u00eb madh n\u00eb v\u00ebshtrim t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs ujore detare dhe Shtratdetit Kontinental, p\u00ebr vij\u00ebn ndar\u00ebse me Malin e Zi, r\u00ebnd\u00ebsi merr pika fillestare e mesit t\u00eb gryk\u00ebderdhjes s\u00eb Bun\u00ebs e cila ndryshon n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb vazhdueshme.<br \/>\nPika lidh\u00ebse n\u00eb gryk\u00ebderdhje ka ndryshuar n\u00eb 150 met\u00ebr n\u00eb drejtim t\u00eb veriper\u00ebndimit.<br \/>\nN\u00eb baz\u00eb t\u00eb p\u00ebrshkrimit t\u00eb vij\u00ebs kufitare tok\u00ebsore lumore t\u00eb vitit 1913-1925 midis Malit t\u00eb Zi (ish-Jugosllavis\u00eb) dhe Shqip\u00ebris\u00eb, sipas komisionit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar, \u00ebsht\u00eb n\u00eb mesin e pasqyr\u00ebs ujore t\u00eb Bun\u00ebs, nga bregu i ishullit t\u00eb Franc Jozefit dhe brigjeve n\u00eb veriper\u00ebndim.<\/p>\n<p>P\u00ebrcaktimi i pik\u00ebs treshe<br \/>\nDuhet r\u00ebn\u00eb dakord p\u00ebr metod\u00ebn e matjes dhe t\u00eb p\u00ebrcaktimit t\u00eb pik\u00ebs dhe vij\u00ebs s\u00eb mesme n\u00eb pik\u00ebn treshe. Rasti si\u00e7 e trajtuam m\u00eb lart \u00ebsht\u00eb i ve\u00e7ant\u00eb. Prandaj dhe ka r\u00ebnd\u00ebsi q\u00eb t\u00eb mos n\u00ebnvler\u00ebsohet por duke u nisur nga p\u00ebrvoja t\u00eb hidhura duhet t&#8217;i kushtohet kujdes. N\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb, gjetja e metod\u00ebs m\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme, kombinimi i tyre ( barazlarg\u00ebsis\u00eb dhe zgjidhjes s\u00eb barabart\u00eb) n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrcaktohet nj\u00eb vij\u00eb p\u00ebr t\u00eb k\u00ebnaqur k\u00ebrkesat e t\u00eb tre shteteve. Kjo do t\u00eb ishte edhe udha m\u00eb e mir\u00eb diplomatike, kur ekipet e shteteve n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb profesionale gjejn\u00eb metod\u00ebn ( apo metodat ) m\u00eb t\u00eb mira q\u00eb sjellin rezultatin teknik i cili mbulon pas k\u00ebsaj edhe t\u00eb gjitha p\u00ebrpjekjet diplomatike.<br \/>\nDuke par\u00eb pozicionin e pikave t\u00eb fundme t\u00eb Marr\u00ebveshjeve midis Italis\u00eb dhe ish-Jugosllavis\u00eb dhe Italis\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, mund t\u00eb japim k\u00ebto konsiderata:<br \/>\n1. Pika fundore n\u00eb vij\u00ebn ndar\u00ebse dhe mesoren, midis ish-Jugosllavis\u00eb dhe Italis\u00eb, na jep mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb t\u00eb kontrollojm\u00eb n\u00ebse plot\u00ebsohen kushtet e metod\u00ebs s\u00eb barazlarg\u00ebsis\u00eb apo jo. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast duhet th\u00ebn\u00eb se po t\u00eb pranohet kjo pik\u00eb si q\u00ebnd\u00ebr e rrethit at\u00ebher\u00eb mund t\u00eb kontrollohet n\u00ebse plot\u00ebsohen k\u00ebto kushte.<br \/>\n2. Pika ku takohet Buna me detin, pra gryk\u00ebderdhja, dhe delta e saj, do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb pik\u00eb me koordinata t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta dhe t\u00eb nj\u00ebjta p\u00ebr t\u00eb dy shtetet: Shqip\u00ebrin\u00eb dhe Malin e Zi. Kontrolli i nd\u00ebrtimit t\u00eb rrethit me q\u00ebnd\u00ebr n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, na sjell rezultatin: (i) n\u00eb gryk\u00ebderdhje t\u00eb Bun\u00ebs : r = 103.76 km.(ii) nd\u00ebrsa n\u00eb kepin e Rodonit: r = 104.00 Diferenca: rreth 240 met\u00ebr, \u00e7ka na tregon se metoda e barazlarg\u00ebsis\u00eb e p\u00ebrdorur n\u00eb pik\u00ebn e fundit nuk k\u00ebnaq vetem gryk\u00ebderdhjen e Bun\u00ebs por edhe Kepin Rodonit. Zgjidhja \u00ebsht\u00eb shum\u00eb korrekte.<br \/>\n3. Pika e fillimit e marr\u00ebveshjes midis Shqip\u00ebris\u00eb dhe Italis\u00eb nuk k\u00ebnaq kepin e Rodonit.<br \/>\nPo t\u00eb shihet n\u00eb figur\u00eb, t\u00eb dy pikat jan\u00eb larg nga nj\u00ebra-tjetra n\u00eb 31.86 km, nj\u00eb larg\u00ebsi e konsiderueshme. Kjo na jep mund\u00ebsi gjykimi se si do t\u00eb p\u00ebrzgjidhet pika treshe. Pika treshe do t\u00eb zgjidhet midis k\u00ebtyre pikave s\u00ebrish duke zbatuar parimin e barazlarg\u00ebsis\u00eb. Ky parim n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast p\u00ebrputhet edhe me metod\u00ebn e p\u00ebrperndikularitetit e cila kusht\u00ebzohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shum\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme sa i p\u00ebrket paralelitetit t\u00eb brigjeve detar\u00eb t\u00eb Italis\u00eb dhe Malit t\u00eb Zi q\u00eb e kemi trajtuar edhe m\u00eb par\u00eb. Pika treshe duhet t\u00eb k\u00ebnaq\u00eb brigjet uniform\u00eb prej derdhjes s\u00eb Bun\u00ebs n\u00eb drejtim t\u00eb qytetit t\u00eb Ulqinit me ato p\u00ebrball\u00eb n\u00eb gadillushin Apenin.<br \/>\nQ\u00ebndra e rrethit me rreze r = 91.39 km ( 49.35 md ) \u00ebsht\u00eb pika treshe e cila n\u00eb ekstremin ndar\u00ebs t\u00eb t\u00eb tre shteteve. Kjo pik\u00eb duhet t\u00eb zhvendoset 20.5 km n\u00eb Jugper\u00ebndim t\u00eb pik\u00ebs s\u00eb fundit t\u00eb marr\u00ebveshjes midis ish-Jugosllavis\u00eb dhe Italis\u00eb ( 1968 ) n\u00eb drejtim t\u00eb pik\u00ebs nr 1 t\u00eb marr\u00ebveshjes midis Italis\u00eb dhe Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Epilog i vetvetish\u00ebm&#8230;<br \/>\nNa ish nj\u00eb her\u00eb e nj\u00eb koh\u00eb nj\u00eb ishull i vog\u00ebl po me em\u00ebr t\u00eb Madh por q\u00eb s&#8217;\u00ebsht\u00eb m\u00eb sepse Deti me Dheun b\u00ebn\u00eb nj\u00eb Marr\u00ebveshje t\u00eb re nj\u00ebri me tjetrin. Ia dhan\u00eb me mir\u00ebkuptim Dheut ishullin e Franz Jozefit, mir\u00ebpo Buna n\u00eb m\u00ebrzin\u00eb e saj t\u00eb kahershme, ka b\u00ebr\u00eb disa sh\u00ebnja n\u00eb shkaparderdhje t\u00eb vetvetes me p\u00ebrmbytje t\u00eb m\u00ebdha. K\u00ebt\u00eb vjesht\u00eb, pasi \u00ebsht\u00eb qet\u00ebsuar disi, ajo ka l\u00ebshuar nj\u00eb kumt bunor, p\u00ebr t&#8217;u th\u00ebn\u00eb studiues\u00ebve t\u00eb Detit, hartograf\u00ebve, diplomat\u00ebve dhe ushtarak\u00ebve se p\u00ebr t\u00eb ndar\u00eb uj\u00ebrat det\u00ebr\u00eb midis Shqip\u00ebris\u00eb dhe Malit t\u00eb Zi duhet t\u00eb pyesin n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb Bun\u00ebn dhe aty do t\u00eb gjejn\u00eb nj\u00eb kronik\u00eb se ku duhet t\u00eb jet\u00eb vija ndar\u00ebse ujore detare me fqinjin ton\u00eb Malin e Zi, p\u00ebr t\u00eb arrir\u00eb at\u00eb mir\u00ebkuptim q\u00eb d\u00ebshirohet. Buna iliroarb\u00ebrore do t\u00eb jet\u00eb d\u00ebshmitare.<br \/>\n_________________<\/p>\n<p>Kercenimet<br \/>\n&#8220;Edhe ti si Trebicka do p\u00ebrfundosh o tellall. Paret q\u00eb t\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb Edi Rama do t&#8217;i marr\u00ebsh me vete n\u00eb varr, se dit\u00ebt t\u00eb num\u00ebruara i ke&#8221;.<br \/>\nKy \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb nga mesazhet q\u00eb kolonel Myslym Pasha, profesori i hartografis\u00eb, i njohur si denoncues i Paktit Detar me Greqin\u00eb, ka marr\u00eb n\u00eb adres\u00ebn e tij n\u00eb Facebook dhe n\u00eb telefonin celular.<br \/>\nMesazhet jan\u00eb dor\u00ebzuar prej jav\u00ebsh n\u00eb organet p\u00ebrkat\u00ebse, por deri m\u00eb tani nuk ka asnj\u00eb ecje p\u00ebrpara me hetimet. Profesor Pasha ka preferuar t\u00eb hesht p\u00ebr to, p\u00ebr t\u00eb mos shqet\u00ebsuar n\u00eb ve\u00e7anti familjar\u00ebt e tij, megjith\u00ebse rrethi i ngusht\u00eb i miqve t\u00eb kolonelit ka qen\u00eb n\u00eb dijeni t\u00eb tyre q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn q\u00eb u d\u00ebrguan.<br \/>\nPas angazhimit publik n\u00eb mbrojtje t\u00eb intergritetit territorial t\u00eb vendit, qeveria n\u00eb detyr\u00eb e kryeministrit S.Berisha, zhvilloi nj\u00eb fushat\u00eb denigruese ndaj z.Pasha.<br \/>\nGazeta e PD, &#8220;Rilindja Demokratike&#8221;, e quante Pash\u00ebn &#8220;pensionist t\u00eb lajthitur&#8221; dhe &#8220;folklorist&#8221;. Ajo botonte n\u00eb faqe t\u00eb par\u00eb foto ku hartografi i moshuar shfaqej duke k\u00ebnduar me grupin polifonik t\u00eb Mallakastr\u00ebs.<br \/>\nVet\u00eb S.Berisha, n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00eb p\u00ebr &#8220;Z\u00ebrin e Amerik\u00ebs&#8221; n\u00eb dit\u00ebt e fundit t\u00eb vitit t\u00eb kaluar e etiketoi profesor Pash\u00ebn si &#8220;sharlatan&#8221;.<\/p>\n<p>***********************<\/p>\n<p>Nj\u00eb lib\u00ebr p\u00ebr Paktin Detar<\/p>\n<p>Doli nga shtypi libri &#8221; Deti q\u00eb nuk falet&#8221; i Kolonel (R) Prof. Myslim Pashaj, i cili i p\u00ebrcillet lexuesit me trajtesa dhe p\u00ebrfytyrime t\u00eb cilat zgjojn\u00eb nj\u00eb interes t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb.<\/p>\n<p>Kush do t\u00eb ishte ajo shtys\u00eb dhe prej kujt drejtimi do t\u00eb vinte? Kush do t\u00eb ishte ajo er\u00eb q\u00eb do t\u00eb frynte? Nj\u00eb bashk\u00ebsi e t\u00ebr\u00eb, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb do t\u00eb njihej prej tronditjejes q\u00eb do t&#8217;i sillte Pakti Detar, dypal\u00ebsh Shqip\u00ebri-Greqi. Ky lib\u00ebr na sjell p\u00ebrballjen dhe sfidat: (1) p\u00ebr t\u00eb takuar Ligjin e Detit dhe (2) p\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrshtuar nj\u00eb Padrejt\u00ebsi q\u00eb ishte b\u00ebr\u00eb n\u00eb t\u00eb Drejt\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Botimi &#8221; Deti q\u00eb nuk falet&#8221; ruan nj\u00eb p\u00ebrpjestim t\u00eb lakmuesh\u00ebm t\u00eb shkenc\u00ebs s\u00eb hartografis\u00eb q\u00eb i sh\u00ebrbeu implementimit t\u00eb ligjit, me vet Ligjin e Detit, duke u b\u00ebr\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, nj\u00eb l\u00ebnd\u00eb, e cila ra n\u00eb duar t\u00eb nj\u00eb drejt\u00ebsie t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, si Gjykata Kushtetuese e Shqip\u00ebris\u00eb e cila me vendimin e saj nuk ruajti vet\u00ebm t\u00eb Drejt\u00ebn Detare Shqiptare, por n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb, tiparin thelbor t\u00eb parim\u00ebsis\u00eb s\u00eb lart\u00eb, duke mos e l\u00ebn\u00eb at\u00eb t\u00eb p\u00ebrlyhet, si jo rrall\u00eb, ka ndodhur n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Libri \u00ebsht\u00eb botuar me kontributin financiar t\u00eb avokatit Alban M\u00ebsonj\u00ebsi, gazetar\u00ebve Adrian Thano e Mero Baze dhe ish-zv.shefit t\u00eb Shtabit t\u00eb Ushtris\u00eb, Armand Vin\u00e7ani. Ai do shp\u00ebrndahet nga Sht\u00ebpia Botuese MAX.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Myslim PASHA\/Mjesht\u00ebr K\u00ebrkimesh, 19.09.2010 Koloneli n\u00eb lirim, Myslym Pasha, e shpjegon studimin e radh\u00ebs si n\u00eb fjal\u00ebn popullore: &#8220;T&#8217;i dalim t\u00eb keqes p\u00ebrpara&#8221;. Autor i studimit q\u00eb i nxorri pet\u00ebt e lakrorit paktit detar Shqip\u00ebri-Greqi, ku vendit ton\u00eb do t&#8217;i merrej mbi 354 km katror det, gati nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb, mjeshtri i k\u00ebrkimeve, kujton [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4012","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ishulli i Franz Jozefit dhe kufijt\u00eb detar\u00eb me Malin e Zi - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ishulli i Franz Jozefit dhe kufijt\u00eb detar\u00eb me Malin e Zi - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Myslim PASHA\/Mjesht\u00ebr K\u00ebrkimesh, 19.09.2010 Koloneli n\u00eb lirim, Myslym Pasha, e shpjegon studimin e radh\u00ebs si n\u00eb fjal\u00ebn popullore: &#8220;T&#8217;i dalim t\u00eb keqes p\u00ebrpara&#8221;. Autor i studimit q\u00eb i nxorri pet\u00ebt e lakrorit paktit detar Shqip\u00ebri-Greqi, ku vendit ton\u00eb do t&#8217;i merrej mbi 354 km katror det, gati nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb, mjeshtri i k\u00ebrkimeve, kujton [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-09-19T15:15:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/buna_derdhja-300x174.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"22 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\"},\"headline\":\"Ishulli i Franz Jozefit dhe kufijt\u00eb detar\u00eb me Malin e Zi\",\"datePublished\":\"2010-09-19T15:15:54+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\\\/\"},\"wordCount\":4348,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/fjala.shkoder.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2010\\\/09\\\/buna_derdhja-300x174.jpg\",\"articleSection\":[\"Artikuj\"],\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\\\/\",\"name\":\"Ishulli i Franz Jozefit dhe kufijt\u00eb detar\u00eb me Malin e Zi - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/fjala.shkoder.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2010\\\/09\\\/buna_derdhja-300x174.jpg\",\"datePublished\":\"2010-09-19T15:15:54+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/fjala.shkoder.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2010\\\/09\\\/buna_derdhja-300x174.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/fjala.shkoder.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2010\\\/09\\\/buna_derdhja-300x174.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ishulli i Franz Jozefit dhe kufijt\u00eb detar\u00eb me Malin e Zi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"description\":\"Arkivi 2009-2015\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq-AL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#organization\",\"name\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\",\"caption\":\"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq-AL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/arben_cokaj-120x150.jpg\",\"caption\":\"admin\"},\"description\":\"Admin, Fjala e Lir\u00eb\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/fjala.info\\\/2009-2015\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ishulli i Franz Jozefit dhe kufijt\u00eb detar\u00eb me Malin e Zi - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Ishulli i Franz Jozefit dhe kufijt\u00eb detar\u00eb me Malin e Zi - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","og_description":"Myslim PASHA\/Mjesht\u00ebr K\u00ebrkimesh, 19.09.2010 Koloneli n\u00eb lirim, Myslym Pasha, e shpjegon studimin e radh\u00ebs si n\u00eb fjal\u00ebn popullore: &#8220;T&#8217;i dalim t\u00eb keqes p\u00ebrpara&#8221;. Autor i studimit q\u00eb i nxorri pet\u00ebt e lakrorit paktit detar Shqip\u00ebri-Greqi, ku vendit ton\u00eb do t&#8217;i merrej mbi 354 km katror det, gati nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb, mjeshtri i k\u00ebrkimeve, kujton [&hellip;]","og_url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/","og_site_name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","article_published_time":"2010-09-19T15:15:54+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/buna_derdhja-300x174.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"22 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2"},"headline":"Ishulli i Franz Jozefit dhe kufijt\u00eb detar\u00eb me Malin e Zi","datePublished":"2010-09-19T15:15:54+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/"},"wordCount":4348,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/buna_derdhja-300x174.jpg","articleSection":["Artikuj"],"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/","name":"Ishulli i Franz Jozefit dhe kufijt\u00eb detar\u00eb me Malin e Zi - FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/buna_derdhja-300x174.jpg","datePublished":"2010-09-19T15:15:54+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq-AL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/#primaryimage","url":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/buna_derdhja-300x174.jpg","contentUrl":"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/buna_derdhja-300x174.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/ishulli-i-franz-jozefit-dhe-kufijte-detare-me-malin-e-zi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ishulli i Franz Jozefit dhe kufijt\u00eb detar\u00eb me Malin e Zi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#website","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","description":"Arkivi 2009-2015","publisher":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq-AL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#organization","name":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"","contentUrl":"","caption":"FjALA e LIR\u00cb - Arkivi"},"image":{"@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/#\/schema\/person\/3aa1163ef05469c496fc94e77611ada2","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq-AL","@id":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/arben_cokaj-120x150.jpg","caption":"admin"},"description":"Admin, Fjala e Lir\u00eb","sameAs":["https:\/\/fjala.info\/"],"url":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4012","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4012"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4012\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fjala.info\/2009-2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}