![\"\"](\"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/fjalor_simultan_5gjuhesh.jpg\" "\\"Fjalor")
<\/p>\n <\/p>\n
Ndue Ukaj <\/strong><\/p>\n N\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, botohet p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb nj\u00eb fjalor simultan me pes\u00eb gjuh\u00eb, ku shqipja \u00ebsht\u00eb kras anglishtes, spanjishtes, italishtes, guaranishtes. Ky fjalor \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi e shum\u00ebfisht\u00eb p\u00ebr \u00e7do studiues, linguist, filolog, student, njeri t\u00eb pasionuar, q\u00eb d\u00ebshiron t\u00eb komunikoi me gjuh\u00eb tjera e me bashk\u00ebsi gjuh\u00ebsore, identitare dhe me kultura specifike. K\u00ebsisoj, ky fjalor, me p\u00ebrmas\u00ebn shum\u00ebdimensionale q\u00eb ka dhe ofron, mbetet nj\u00eb mund\u00ebsi e mir\u00eb q\u00eb ndihmon p\u00ebr t\u2019i par\u00eb dhe analizuar, gjuh\u00ebt p\u00ebrkat\u00ebse n\u00eb raporte krahasimtare dhe p\u00ebr t\u2019i studiuar, t\u00eb ve\u00e7antat dhe t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt e tyre. <\/p>\n P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, bashkimi i pes\u00eb gjuh\u00ebve brenda nj\u00eb fjalori, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rast i posa\u00e7\u00ebm, nj\u00eb risi, do t\u00eb thosha kulturore dhe nj\u00eb mund\u00ebsi solide p\u00ebr afrime kulturore dhe identitare mes bashk\u00ebsive t\u00eb ndryshme gjuh\u00ebsore. Studiuesi Peter Tase, me fjalorin e tij t\u00eb par\u00eb simultan t\u00eb botuar n\u00eb Amerik\u00eb, i ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb kontribut jasht\u00ebzakonisht t\u00eb \u00e7muar leksikografis\u00eb bot\u00ebrore dhe nj\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb madh p\u00ebr bashk\u00ebsit\u00eb e gjuh\u00ebve p\u00ebrkat\u00ebse. Peter Tase me k\u00ebt\u00eb fjalor ka krijuar mund\u00ebsi q\u00eb p\u00ebrdoruesit e tij, linguistit apo leksikologut, t\u00eb ken\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb studime dhe krahasime.<\/p>\n Nevojat p\u00ebr komunikim dhe njohje gjuh\u00ebsore ka qene nj\u00ebra nga d\u00ebshira e p\u00ebrhershme t\u00eb njeriut, e filluar qysh me legjend\u00ebn p\u00ebr p\u00ebrzierjen e gjuh\u00ebve n\u00eb koh\u00ebn e lasht\u00eb kur thuhet u djeg kulla e Babelit. Mir\u00ebpo, kjo nevoj\u00eb, ka marr trajta m\u00eb t\u00eb fuqishme dhe ridimensionime tjera, sidomos n\u00eb trend\u00ebt e globalizmit kulturor, l\u00ebvizje kjo q\u00eb ka shtruar si kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb, nevoj\u00ebn p\u00ebr afrime dhe njohje t\u00eb nd\u00ebrsjella kulturore dhe gjuh\u00ebsore. <\/p>\n N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt, d\u00ebshira e njeriut p\u00ebr t\u00eb njohur gjuh\u00eb e p\u00ebr t\u00eb komunikuar n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb ndryshme, e nga k\u00ebndej, p\u00ebr t\u00eb njohur mentalitete dhe kultura tjera, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb komponent\u00eb e fuqishme e trend\u00ebve globale, q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb bot\u00ebn ane e k\u00ebnd. Dhe, absolutisht, m\u00ebnyra m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u2019i realizuar k\u00ebto synime, pra, p\u00ebr t\u2019i b\u00ebr\u00eb sa ma t\u00eb mundshme afrimet kulturore dhe p\u00ebr t\u2019i kap\u00ebrcyer dallimet, n\u00eb rrafshet e p\u00ebrbotshme, \u00ebsht\u00eb njohja me gjuh\u00eb t\u00eb ndryshme, si nj\u00eb \u00e7el\u00ebs q\u00eb hap dyer, p\u00ebr t\u00eb kuptuar tiparet themelore t\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebrie- mentalitetin dhe kultur\u00ebn e saj. Kjo p\u00ebr faktin se gjuha \u00ebsht\u00eb shenja themelore dhe tipare qen\u00ebsor i \u00e7do identiteti apo bashk\u00ebsie identitare. <\/p>\n Prandaj, me t\u00eb drejt\u00eb, n\u00eb koh\u00ebn ton\u00eb thuhet se komunikimi me gjuh\u00eb tjera, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb tendenc\u00eb e bot\u00ebs bashk\u00ebkohore. Pik\u00ebrisht k\u00ebtyre nevojave t\u00eb bot\u00ebs bashk\u00ebkohore, iu \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkushtuar studiuesi i zellsh\u00ebm Peter Tase, shqiptar i cili jeton n\u00eb Amerik\u00eb dhe i cili ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb pun\u00eb m\u00eb s\u00eb t\u00eb vyeshme, nj\u00eb pun\u00eb shum\u00eb serioze dhe tejet t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, p\u00ebr t\u00eb ofruar brenda nj\u00eb fjalori, disa gjuh\u00eb, t\u00eb cilat p\u00ebr nga modalitet e af\u00ebrsit\u00eb gjuh\u00ebsore, nuk q\u00ebndrojn\u00eb af\u00ebr. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, Peter Tase ka b\u00ebr\u00eb fjalorin e par\u00eb simultan n\u00eb pes\u00eb gjuh\u00eb, ku shqipja e vjet\u00ebr indoeurpiane, dhe goranishtja, nj\u00eb gjuh\u00eb indogjene, radhitet n\u00eb mesin e gjuh\u00ebve t\u00eb m\u00ebdha, anglishtes, italishtes, spanjishtes. <\/p>\n Dhe ku, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, n\u00eb historin\u00eb e leksikografis\u00eb, nj\u00eb gjuh\u00eb indogjene, si goranishtja, ofrohet ne mesin e gjuh\u00ebve t\u00eb m\u00ebdha dhe n\u00eb raporte krahasimtare me shqipen. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pun\u00eb hulumtuese dhe studimore jasht\u00ebzakonisht e r\u00ebnd\u00ebsishme, q\u00eb ndihmon jo vet\u00ebm gjuh\u00ebtar\u00ebt, dashamir\u00ebt e kulturave dhe let\u00ebrsive t\u00eb ndryshme, por gjith\u00eb ata q\u00eb duan t\u00eb b\u00ebjn\u00eb krahasime mes k\u00ebtyre gjuh\u00ebve dhe t\u00eb njohin bashk\u00ebsit\u00eb gjuh\u00ebsore p\u00ebrkat\u00ebse. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, studiuesi shqiptar mund t\u00eb njoh\u00eb nga af\u00ebr nj\u00eb gjuh\u00eb autoktone t\u00eb folur nga fiset indigjenase Tupi-Guarani n\u00eb Amerik\u00ebn e Jugu. <\/p>\n Fjalori \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar mbi kriteret shkencore dhe hartuesi Tase ka ndjekur metodologjin\u00eb bashk\u00ebkohore t\u00eb aplikueshme n\u00eb fush\u00ebn e leksikografis\u00eb, sikund\u00ebr n\u00eb aspektin teorik, po ashtu edhe n\u00eb at\u00eb praktik.<\/p>\n Ky fjalor, si i till\u00eb e pasuron leksikografit e gjuh\u00ebve p\u00ebrkat\u00ebse dhe plot\u00ebson nj\u00eb zbraz\u00ebti q\u00eb ka ekzistuar n\u00eb mes gjuh\u00ebve p\u00ebrkat\u00ebse t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb fjalor. Aq m\u00eb shum\u00eb, ky fjalor hap rrug\u00ebn p\u00ebr thellime t\u00eb m\u00ebtutjeshme n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim dhe b\u00ebhet nj\u00eb inspirim i fuqish\u00ebm p\u00ebr \u00e7do dashamir\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebve p\u00ebrkat\u00ebse dhe kulturave t\u00eb caktuara. <\/p>\n Fjalori i Peter Tas\u00ebs, me p\u00ebrmas\u00ebn e shum\u00ebdimensionale, p\u00ebrfshin nj\u00eb korpus t\u00eb gjer\u00eb termash, fjal\u00ebsh t\u00eb p\u00ebrdorshme n\u00eb shum\u00eb fusha t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb gjuh\u00ebve p\u00ebrkat\u00ebse. At\u00eb e shquan shpjegimi i thjesht\u00eb dhe funksional, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi e mir\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrkomunikim t\u00eb leht\u00eb dhe praktik. Ky fjalor sh\u00ebnjon nj\u00eb progres p\u00ebr leksikografin\u00eb. Me plot bindje pohoj se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb referenc\u00eb e fuqishme kulturologjike dhe nj\u00eb inspirim p\u00ebr th\u00ebllime t\u00eb m\u00ebtutjeshme n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim. Ky fjalor \u00ebsht\u00eb i shoq\u00ebruar edhe nga dy recensione, t\u00eb p\u00ebrgatitura nga ish-Presidenti i Paraguait, z. Luis Angel Gonzalez Macchi (1999-2003) dhe nga Drejtori i Korpusit t\u00eb Paqes n\u00eb Paraguai, z. Michael Eschleman, ku edhe punon shqiptari Peter Tase. Ky fjalor aktualisht, \u00ebsht\u00eb botuar nga nj\u00eb sht\u00ebpi botuese amerikane, www.lulu.com, dhe e v\u00ebn\u00eb n\u00eb shitje online nga distributori i fuqish\u00ebm \u201cAmazon\u201d.<\/p>\n Gjuh\u00ebt ofrojn\u00eb njer\u00ebzit, ofrojn\u00eb kombet, kulturat dhe identitetet e ndryshme. N\u00ebp\u00ebrmjet gjuh\u00ebve, munden mu kap\u00ebrcyer diversitetet e ndryshme. Nj\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb madh p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim, e ka realizuar edhe studiuesi Peter Tase, i cili, duhet theksuar se \u00ebsht\u00eb hartues edhe i disa i disa fjalor\u00ebve tjer\u00eb. Ndue Ukaj N\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, botohet p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb nj\u00eb fjalor simultan me pes\u00eb gjuh\u00eb, ku shqipja \u00ebsht\u00eb kras anglishtes, spanjishtes, italishtes, guaranishtes. Bashkimi i disa gjuh\u00ebve, brenda nj\u00eb fjalor, me titull \u201cSimultaneous Dictonary in five languages\u201d, hartuar nga studiuesi shqiptar q\u00eb jeton dhe vepron n\u00eb Amerik\u00eb, Peter Tase, p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3898","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"\n
\nBashkimi i disa gjuh\u00ebve, brenda nj\u00eb fjalor, me titull \u201cSimultaneous Dictonary in five languages\u201d, hartuar nga studiuesi shqiptar q\u00eb jeton dhe vepron n\u00eb Amerik\u00eb, Peter Tase, p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb risi kulturore, gjuh\u00ebsore dhe leksikografike. <\/p>\n
\nPor, mbi t\u00eb gjitha, fjalorin e Peter Tas\u00ebs e b\u00ebn\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb pik\u00ebs\u00ebpari natyra e tij shum\u00ebdimensionale. Nd\u00ebrkaq shpjegimet e fjal\u00ebve vihen n\u00eb funksione praktike dhe ju sh\u00ebrbejn\u00eb gjitha atyre q\u00eb duan t\u00eb din\u00eb m\u00eb shum\u00eb fjal\u00eb, shprehje nga gjuh\u00ebt p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n
\nRenditja e fjal\u00ebve \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb sipas rendit alfabetik t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, duke qen\u00eb se shqipja \u00ebsht\u00eb gjuha q\u00eb ka m\u00eb shum\u00eb shkronja, n\u00eb krahasim me pes\u00eb gjuh\u00ebt e tjera. <\/p>\n
\nPeter Tase me k\u00ebt\u00eb fjalor ka d\u00ebshmuar zot\u00ebsin\u00eb e tij prej studiuesi dhe hartuesi. Ai ka d\u00ebshmuar se njeh mir\u00eb gjuh\u00ebt p\u00ebrkat\u00ebse. Me k\u00ebt\u00eb fjalor, ai ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb kontribut t\u00eb vlefsh\u00ebm p\u00ebr leksikografin\u00eb bot\u00ebrore. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"