![\"Arben](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/arben_malaj.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Arben Malaj<\/strong>, 13.07.2010<\/em><\/p>\n Efektet, p\u00ebrmasat dhe risqet e kriz\u00ebs globale dhe keqqeverisjes s\u00eb vendit, mund t\u00eb qart\u00ebsohen me disa analiza konkrete t\u00eb rishikimit t\u00eb buxhetit 2010<\/em><\/p>\n Rritja ekonomike<\/strong> Kjo i detyron bankat t\u00eb jen\u00eb t\u00eb shtr\u00ebnguara dhe t\u00eb shtrenjta n\u00eb dh\u00ebnien e kredis\u00eb. Kredia konsumatore dhe investimet private do t\u00eb reduktohen dhe do t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb shtrenjta, duke e penguar rikthimin n\u00eb ritmet e larta t\u00eb rritjes ekonomike.<\/p>\n T\u00eb ardhurat buxhetore do t\u00eb pak\u00ebsohen me rreth 27 miliard\u00eb lek\u00eb. N\u00eb dhjetor 2009, Qeveria me shum\u00eb optimiz\u00ebm miratoi buxhetin 2010. N\u00eb janar 2010, Qeveria ngriu 30 miliard\u00eb lek\u00eb shpenzime. N\u00eb korrik 2010, Qeveria po ul t\u00eb ardhurat n\u00eb buxhet p\u00ebr 27 miliard\u00eb lek\u00eb. T\u00eb gjith\u00eb z\u00ebrat e t\u00eb ardhurave jan\u00eb me mosrealizim, vet\u00ebm p\u00ebr 5 muajt e par\u00eb, 12 miliard\u00eb lek\u00eb dhe deri n\u00eb fund t\u00eb vitit rreth 27 miliard\u00eb lek\u00eb ose me shum\u00eb.<\/p>\n Shpenzimet buxhetore<\/strong> Investimet me burime t\u00eb brendshme ulen me 27 %. Pra totali i shpenzimeve t\u00eb buxhetit ulet 9.5% nd\u00ebrsa investimet e brendshme ulen me 27 %. Kjo \u00ebsht\u00eb politik\u00eb populiste, kjo \u00ebsht\u00eb politik\u00eb fiskale jo pro rritjes ekonomike, pasojat negative do t\u00eb ndjehen m\u00eb qart\u00eb n\u00eb vitet e ardhsh\u00ebm.<\/p>\n Mb\u00ebshtetja sociale p\u00ebr shtresat n\u00eb nevoj\u00eb ulet me 1 miliard lek\u00eb sepse sipas Qeveris\u00eb \u00ebsht\u00eb kursyer nga fondi i asistenc\u00ebs sociale p\u00ebr rritjen e \u00e7mimit t\u00eb energjis\u00eb elektrike. Shtresat e varfra paguajn\u00eb \u00e7mimin e rritur ndjesh\u00ebm t\u00eb energjis\u00eb, ndiejn\u00eb q\u00eb papun\u00ebsia \u00ebsht\u00eb rritur, kostoja e jetes\u00ebs po rritet, nd\u00ebrsa Qeveria ul mb\u00ebshtetjen sociale.<\/p>\n Huamarrja e brendshme e Qeveris\u00eb \u00ebsht\u00eb rritur ndjesh\u00ebm edhe pse tenton t\u00eb ulet, nga 2.8, n\u00eb 2.4% e PBB, ajo e ka rritur koston e paras\u00eb n\u00eb ekonomi.<\/p>\n Borxhi n\u00eb vitin 2010 do t\u00eb arrij\u00eb n\u00eb rreth 60%, pra ky vit nuk do t\u00eb sjell\u00eb ulje t\u00eb borxhit, por rritje t\u00eb tij. Qeveria ka detyrimin dhe ka marr\u00eb angazhimin q\u00eb deri n\u00eb vitin 2013 ta ul\u00eb borxhin publik n\u00eb 50% t\u00eb PBB-se, kjo \u00ebsht\u00eb e pamundur. P\u00ebrkeq\u00ebsimi i stabilitetit t\u00eb financave publike mbetet risk shum\u00eb i madh.<\/p>\n Pagesa e interesave dhe k\u00ebsteve t\u00eb borxhit b\u00ebhet m\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb dhe m\u00eb i r\u00ebnd\u00eb, miliarda lek\u00eb do t\u00eb duhet t\u00eb kalojn\u00eb n\u00eb pagesat p\u00ebr borxh, duke shkurtuar investimet publike n\u00eb vend.<\/p>\n Huamarrja e jashtme \u00ebsht\u00eb dhe do t\u00eb mbetet e v\u00ebshtir\u00eb, jo vet\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb risqeve dhe pasiguris\u00eb q\u00eb ka eurozona. D\u00ebshtimi i erobondit i v\u00ebshtir\u00ebson Qeveris\u00eb burimet e financimit dhe do ta detyroj\u00eb n\u00eb periudhat e ardhshme t\u00eb shkurtoj\u00eb akoma m\u00eb shum\u00eb shpenzimet.<\/p>\n Ekonomia shqiptare, ndryshe nga optimizmi i tepruar dhe jo realist i Qeveris\u00eb, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrball\u00eb risqeve n\u00eb rritje.<\/p>\n Qeveria mburret se po rriten depozitat n\u00eb bank\u00eb. N\u00eb kushtet kur nuk \u00ebsht\u00eb rritur pun\u00ebsimi, kur nuk jan\u00eb rritur t\u00eb ardhurat, kur gjat\u00eb 5 muajve t\u00eb par\u00eb t\u00eb vitit tatimi i t\u00eb ardhurave \u00ebsht\u00eb me mos realizim rreth 12%, rritja e depozitave vjen nga rritja e frik\u00ebs p\u00ebr t\u00eb konsumuar dhe investuar, ndoshta pjesa m\u00eb madhe e tyre \u00ebsht\u00eb nga sjellja e parave nga emigracioni, p\u00ebr shkak t\u00eb pasiguris\u00eb n\u00eb vendet fqinje.<\/p>\n Rritja e depozitave nga shtr\u00ebngimi i rripit, p\u00ebr shkak t\u00eb frik\u00ebs dhe pasiguris\u00eb p\u00ebr t\u00eb nes\u00ebrmen, nuk \u00ebsht\u00eb rritje depozitash q\u00eb ndihmon ekonomin\u00eb, por q\u00eb e tkurr dhe e vret P\u00ebrball\u00eb k\u00ebtyre risqeve, kudo k\u00ebrkohet t\u00eb rritet besimi dhe kredibiliteti i politikave fiskale t\u00eb vendit, ku stabiliteti i financave publike duhet t\u00eb jet\u00eb obligim i p\u00ebrgjegjsh\u00ebm i Qeveris\u00eb dhe Parlamentit. D\u00ebshtimi i politikave populiste n\u00eb shum\u00eb vende si Greqia, Hungaria, Rumania, Serbia, Maqedonia, kostot e r\u00ebnda social\u00eb q\u00eb po paguajn\u00eb k\u00ebto vende, reformat e thella q\u00eb jan\u00eb detyruar t\u00eb nd\u00ebrmarrin, risqet e rritura t\u00eb pasiguris\u00eb ekonomike dhe politike, jan\u00eb kambana t\u00eb forta p\u00ebr Qeverin\u00eb dhe Parlamentin e vendit ton\u00eb.<\/p>\n P\u00ebrkeq\u00ebsimi i ambientit politik dhe ekonomike n\u00eb vendin ton\u00eb, si dhe afrimi i zgjedhjeve vendore mund t\u00eb rrezikojn\u00eb stabilitetin e financave publike. Qeveria mbetet p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr pasojat e r\u00ebnda q\u00eb mund t`i krijoj\u00eb ekonomis\u00eb s\u00eb vendit ton\u00eb dhe jetes\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme t\u00eb \u00e7do shqiptari.<\/p>\n Shtr\u00ebngimi i rripit te mbijetes\u00ebs p\u00ebr cdo shqiptar, shum\u00eb shpejt do ta bind\u00eb edhe Qeverin\u00eb se fshehja e risqeve dhe mosmarrja e reformave t\u00eb domosdoshme, nuk e fsheh dot faktin se edhe rripi i saj politik \u00ebsht\u00eb duke u k\u00ebputur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Arben Malaj, 13.07.2010 Efektet, p\u00ebrmasat dhe risqet e kriz\u00ebs globale dhe keqqeverisjes s\u00eb vendit, mund t\u00eb qart\u00ebsohen me disa analiza konkrete t\u00eb rishikimit t\u00eb buxhetit 2010 Rritja ekonomike Qeveria nuk ka ndryshuar zyrtarisht rritjen ekonomike, q\u00eb e ka parashikuar 6 %. N\u00eb kushtet kur vet\u00eb Qeveria pranon se rritja nuk do t\u00eb jet\u00eb 6%, por […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3327","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"\n
\nQeveria nuk ka ndryshuar zyrtarisht rritjen ekonomike, q\u00eb e ka parashikuar 6 %. N\u00eb kushtet kur vet\u00eb Qeveria pranon se rritja nuk do t\u00eb jet\u00eb 6%, por ndoshta 4%, kur ekspert\u00ebt e huaj parashikojn\u00eb t\u00eb jet\u00eb 2-3%, deficiti buxhetor do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i lart\u00eb. Kjo do t\u00eb rris\u00eb borxhin dhe koston e financimit t\u00eb tij n\u00eb vitet q\u00eb vijn\u00eb. Si\u00e7 ndodhi edhe gjat\u00eb vitit 2009, Qeveria do ta fsheh\u00eb nivelin real t\u00eb deficitit sepse ajo do nuk do t\u00eb paguaj\u00eb miliona lek\u00eb investime t\u00eb b\u00ebr\u00eb nga kompanit\u00eb private, duke rritur riskun e tyre p\u00ebr falimentim dhe duke p\u00ebrkeq\u00ebsuar kredit\u00eb e k\u00ebqija n\u00eb banka.<\/p>\n
\nShkurtohen rreth 39 miliard\u00eb lek\u00eb ose rreth 9.5%, nga t\u00eb cilat pjesa m\u00eb e madhe, rreth 21 miliard\u00eb lek\u00eb shkurtime, jan\u00eb nga investimet. Sipas Ministris\u00eb s\u00eb Financ\u00ebs, n\u00eb 5 muajt e par\u00eb t\u00eb vitit 2010, n\u00eb 100% t\u00eb shpenzimeve vet\u00ebm 17.7% jan\u00eb investime, nga 26.2 % q\u00eb ishin vitin e kaluar. Kjo sepse viti 2009 ishte viti i keqmenaxhimit politik t\u00eb financave publike, pasojat e t\u00eb cilit ndihen n\u00eb vitin 2010 dhe n\u00eb vazhdim.<\/p>\n
\nat\u00eb, duke i b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira sfidat e s\u00eb ardhmes.<\/p>\n