![\"Prof.](\"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/muhamet_pirraku-150x150.jpg\" "\\"Prof.")
<\/p>\n<\/p>\n
Prof. Dr. Muhamet Pirraku<\/strong>, 07.07.2010<\/em><\/p>\n Rr\u00ebfimi i studiuesit p\u00ebr zbulimin e dokumenteve t\u00eb ish-Jugosllavis\u00eb n\u00eb vitet ’60 rreth masakr\u00ebs s\u00eb marsit 1945. <\/em><\/strong><\/p>\n Gjetja e materialeve t\u00eb rezervuara, fotokopjimi dhe marrja e tyre p\u00ebr tu publikuar pas r\u00ebnies s\u00eb regjimit. Analizat shkencore t\u00eb jugosllav\u00ebve p\u00ebr eleminimin e shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb vitet 1941-1944 dhe m\u00ebnyrat e realizimit <\/em><\/strong><\/p>\n Masakra e Tivarit, 3000 faqet q\u00eb mora n\u00eb arkiva<\/strong><\/p>\n Sa pushoi “Afera” e zhurmshme e z. Nait Hasanit n\u00eb Prishtin\u00eb, p\u00ebr “Gjykimin e krimeve t\u00eb regjimit komunist n\u00eb Kosov\u00eb”, plasi “Afera” me bubullim\u00eb e z. Sali Berisha n\u00eb Tiran\u00eb (shih:”Berisha akuzon Ramiz Alin\u00eb p\u00ebr Masakr\u00ebn e Tivarit”, Koha Ditore, 8 Qershor 2010 dhe “N\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb urdh\u00ebruesve”, Express, 10 Qershor 2010 (!?!?!).<\/p>\n P\u00ebr “Afer\u00ebn Hasani”, p\u00ebr fatin tim nuk m\u00eb pyeti kush, kurse p\u00ebr “Afer\u00ebn Berisha”, “TV Klan Kosova”, m\u00eb 10 Qershor k\u00ebrkoi nj\u00eb Prononcim timin p\u00ebr “P\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e Enver Hoxh\u00ebs, t\u00eb Fadil Hoxh\u00ebs dhe t\u00eb Ramiz Alis\u00eb n\u00eb p\u00ebrgatitjen dhe zbatimin e Masakr\u00ebs s\u00eb Tivarit”.<\/p>\n Para kamer\u00ebs fola 10-15 minuta dhe, sa mund t\u00eb mbahet n\u00eb kujtes\u00eb, n\u00ebnvizova k\u00ebto fakte: “Strukturat politike dhe ushtarake t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb Londineze dhe t\u00eb Kosov\u00ebs, sot Unmikiane, q\u00eb simbolizoheshin me Enver Hoxh\u00ebn dhe me Fadil Hoxh\u00ebn, nuk kan\u00eb asnj\u00eb faj p\u00ebr Masakr\u00ebn e Tivarit, sepse as jan\u00eb planifikues dhe as zbatues, e madje p\u00ebr at\u00eb krim kan\u00eb m\u00ebsuar, si n\u00ebp\u00ebr mjegull, shum\u00eb m\u00eb von\u00eb.<\/p>\n Nd\u00ebrkaq, t\u00eb rangut politik e ushtarak t\u00eb Ramiz Alis\u00eb n\u00eb radh\u00ebt e LAN\u00c7SH-s\u00eb kan\u00eb qen\u00eb dhjet\u00ebra veta. Ngjarja nuk ka ndodhur n\u00eb terrenin e Shqip\u00ebris\u00eb dhe n\u00eb informatat e para “Enveri” me shok\u00ebt kan\u00eb “m\u00ebsuar” se vrasja \u00ebsht\u00eb shkaktuar “n\u00eb nj\u00eb mal…n\u00eb nj\u00eb lugin\u00eb… etj”!?!<\/p>\n Megjithat\u00eb, Enver Hoxha dhe Fadil Hoxha mund t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi morale relative pse nuk kan\u00eb k\u00ebrkuar nga aleat\u00ebt: Ruzvelt, \u00c7\u00ebrcill dhe Stalin zbardhjen e tragjedis\u00eb dhe d\u00ebnimin e fajtorit.<\/p>\n Them “p\u00ebrgjegj\u00ebsi relative” p\u00ebr faktin se tashti n\u00eb Kosov\u00eb ishin mbi 40 mij\u00eb ushtar\u00eb jugosllav\u00eb t\u00eb nj\u00ebsive m\u00eb elite \u00e7etnike (t\u00eb amnistuara nga Tito) e komuniste, t\u00eb cil\u00ebt kishin urdhra t\u00eb qarta t\u00eb vepronin kund\u00ebr qenies shqiptare t\u00eb Kosov\u00ebs, t\u00eb Kosov\u00ebs Lindore, t\u00eb Ilirid\u00ebs, t\u00eb Sanxhakut dhe t\u00eb Mal\u00ebsis\u00eb shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Kosova, q\u00eb nga 8 Shkurti, vuante n\u00ebn “Pushtetin ushtarak ” me firm\u00eb t\u00eb J.B. Titos.<\/p>\n Mir\u00ebpo, p\u00ebr hir t\u00eb realitetit historik duhet t\u00eb konstatojm\u00eb se Enver Hoxha, megjithat\u00eb, ka b\u00ebr\u00eb disa p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar p\u00ebr tragjedin\u00eb e Tivarit dhe p\u00ebr vrasjet e tjera t\u00eb shqiptar\u00ebve nga ushtria jugosllave.<\/p>\n Madje ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb nga Jugosllavet edhe p\u00ebr q\u00ebllimin vendosjes s\u00eb “Pushtetit Ushtarak n\u00eb Kosov\u00eb”, duke ua kujtuar faktin se Kosova sipas Marr\u00ebveshjeve t\u00eb “Dy partive komuniste aleate”, p\u00ebr fatin e saj “duhet t\u00eb p\u00ebrcaktohet me Referendum se kujt do t’i bashkohet!”.<\/p>\n Dhe, me kompetenc\u00eb shkencore mund t\u00eb konstatoj\u00eb se z. Ramiz Alia nuk ka asnj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi n\u00eb ket\u00eb ngjarje, kurse LAN\u00c7SH-ja, desh\u00ebm apo nuk desh\u00ebm, \u00ebsht\u00eb luft\u00eb e drejt q\u00eb e nderon kombin ton\u00eb. Me k\u00ebt\u00eb konstatim nuk u bie fshes\u00eb krimeve ndaj shqiptar\u00ebve q\u00eb kan\u00eb ndjekur rrug\u00ebn tjet\u00ebr.<\/p>\n T\u00eb themi pa ekuivok: P\u00ebr ndarjen n\u00eb dy tabor\u00eb t\u00eb atyre q\u00eb ishin t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb vdisnin p\u00ebr lirin\u00eb e kombit, si dhe p\u00ebr mos plot\u00ebsimin e k\u00ebrkesave legjitime t\u00eb kombit shqiptar n\u00eb gjakderdhjen shqiptare t\u00eb Periudh\u00ebs s\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, qart\u00eb jan\u00eb fajtor\u00eb tri forcat kryesore t\u00eb Bllokut fitimtar t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb bot\u00ebrore: Rusia, Anglia dhe SHBA (shih marr\u00ebveshjet e tyre t\u00eb viteve 1941\/45!).<\/p>\n K\u00ebta aleat\u00eb t\u00eb LAN\u00c7SH-s\u00eb kan\u00eb pasur njohuri p\u00ebr krimet serbo-jugosllave duke filluar me Bihorin, \u00c7am\u00ebrin\u00eb, Gjilanin, Drenic\u00ebn, V\u00ebrshacin, por edhe p\u00ebr Masakr\u00ebn e Tivarit. Hesht\u00ebn, kurr\u00eb nuk reaguan. Pse?<\/p>\n T\u00eb spikas edhe k\u00ebt\u00eb fakt: Fadil Hoxha, n\u00eb pamund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar llogari nga Aleati Jugosllav, ngase Fadili (dhe komunist\u00ebt shqiptar\u00eb) tashti nuk kishin asnj\u00ebrin nga postet kryesore n\u00eb ushtri, n\u00eb politik\u00eb (pushtet) dhe as n\u00eb siguri (OZNA) t\u00eb Kosov\u00ebs, ndaj zgjodhi rrug\u00ebn qe e kam v\u00ebn\u00eb moto t\u00eb librit tim: “Tivari 1945- Kalvari i Kosov\u00ebs”: “Ne, n\u00eb udh\u00ebheqjen kosovare i kemi ikur q\u00eb t\u00eb bisedojm\u00eb p\u00ebr at\u00eb. E kemi gjykuar at\u00eb sjellje dhe e kemi p\u00ebrfunduar \u00e7\u00ebshtjen me at\u00eb. Nuk di se ku do t\u00eb na \u00e7onte shqyrtimi!”<\/p>\n * * *<\/p>\n Jam nj\u00ebri nd\u00ebr njoh\u00ebsit e mir\u00eb t\u00eb burimeve ushtarake e politike jugosllave p\u00ebr “Masakr\u00ebn e Tivarit” t\u00eb 1 Prillit 1945, dhe gjithsesi njoh\u00ebsi m\u00eb i mir\u00eb i kujtes\u00ebs historike t\u00eb popullit p\u00ebr k\u00ebt\u00eb masak\u00ebr, me t\u00eb cil\u00ebn kam nisur t\u00eb merrem qysh nga viti i par\u00eb i studimeve n\u00eb histori, m\u00eb 1963. Nga tetori i viti 1967 kam filluar edhe me hulumtimin e l\u00ebnd\u00ebs arkivore, por vet\u00ebm n\u00eb vitin 1975 kam pasur fatin t’i evidencoj t\u00eb gjitha raportet e nj\u00ebsive ushtarake t\u00eb Serbis\u00eb, dhe t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb fondet e Arkivit t\u00eb Institutit Ushtarak t\u00eb Jugosllavis\u00eb, t\u00eb cilat lejoheshin t\u00eb konsultoheshin p\u00ebr interesa t\u00eb dijes historiografike t\u00eb LAN\u00c7J-s\u00eb.<\/p>\n Vet\u00ebm pas nj\u00eb viti, pik\u00ebrisht m\u00eb 25 Shtator 1976, mu lejua q\u00eb ato dokumente t\u00eb fotokopjoheshin p\u00ebr nevoja t\u00eb Entit t\u00eb Historis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, ku punoja si “Hulumtues shkencor…”.<\/p>\n Mir\u00ebpo, p\u00ebr faktin se nga viti 1971, e n\u00eb vijim, me disa paraqitje n\u00eb shtyp e pasqyrova fuqimisht “Rezolut\u00ebn e Bujanit”, dhe n\u00eb simpoziume p\u00ebr LAN\u00c7 t\u00eb Kosov\u00ebs “Luft\u00ebn e Drenic\u00ebs” e quajta Revolt\u00eb t\u00eb Partizan\u00ebve n\u00ebn udh\u00ebheqjen e kreut antifashist Shaban Palluzha, komandant nominal, e jo “Kund\u00ebrrevolucion”, si dhe hodha drit\u00eb mbi shum\u00eb masakra t\u00eb UN\u00c7J-s\u00eb ndaj shqiptar\u00ebve, dhe kritikova doktorat\u00ebn e Dr, Ali Hadrit, pse e kishte p\u00ebrfillur tez\u00ebn e “kund\u00ebrrevolucionit”; pse nuk e kishte paraqitur pjes\u00ebn e Rezolut\u00ebs s\u00eb Bujanit p\u00ebr t\u00eb drejt\u00ebn e Kosov\u00ebs n\u00eb Vet\u00ebvendosje, pas fitores s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt Jugosllave-Shqiptare mbi okupatorin…!”; pse nuk kishte shkruar p\u00ebr masakrat n\u00eb Bihor, Gjilan, Drenic\u00eb, Tivar etj. – nuk mu lejua t\u00eb merrem (me program shkencor t\u00eb Entit), me historin\u00eb shqiptare t\u00eb Kosov\u00ebs s\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb “Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore” as m\u00eb “L\u00ebvizjen Ka\u00e7ake” t\u00eb viteve t\u00eb 20-ta, q\u00eb u b\u00eb pretekst t\u00eb largohem nga EHK.<\/p>\n N\u00eb fillim t\u00eb tetorit t\u00eb vitit 1967, kalova me pun\u00eb n\u00eb Institutin Albanologjik (i cili nuk merrej me LAN\u00c7-n\u00eb) ndaj dokumentet p\u00ebr “Luft\u00ebn e Drenic\u00ebs” dhe p\u00ebr “Masakr\u00ebn e Tivarit” detyrimisht i deponova n\u00eb “Arkivin e Entit t\u00eb Historis\u00eb”. Mir\u00ebpo, q\u00eb t\u00eb mos mbetem pa “baz\u00ebn” e nj\u00eb pjese t\u00eb pun\u00ebve t\u00eb mia publicistike e shkencore, pa dijen e drejtorit, i fotokopjova t\u00eb mbi 3000 faqet e dokumenteve, t\u00eb cilat, p\u00ebr fat, i posedoj edhe sot.<\/p>\n Pas fillimit t\u00eb shthurjes s\u00eb censur\u00ebs komuniste jugosllave n\u00eb vitet e 90-ta, do t\u00eb m\u00eb hapen mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr t\u00eb “devijuar”, nganj\u00ebher\u00eb, nga “projektet shkencore t\u00eb detyrueshme” dhe p\u00ebr t\u00eb prekur temat p\u00ebr gjenocidin Jugosllav ndaj shqiptar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, gjithsesi n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb p\u00ebrpjekjeve tona p\u00ebr \u00e7lirimin dhe ribashkimin e kombit shqiptar.<\/p>\n N\u00eb disa momente hodha drit\u00eb edhe mbi Masakr\u00ebn e Tivarit t\u00eb 1 Prillit 1945, gjithmon\u00eb i mb\u00ebshtetur n\u00eb burime relevante.<\/p>\n Nuk e shoh t\u00eb udh\u00ebs t\u00eb sjell shum\u00eb fakte p\u00ebr numrin e eshalon\u00ebve t\u00eb marsit dhe t\u00eb prillit. Do t\u00eb ndalem pak m\u00eb shum\u00eb n\u00eb Platform\u00ebn politike serbo-jugosllave q\u00eb \u00e7oi n\u00eb Masakr\u00ebn e Tivarit. N\u00eb librin tim t\u00eb fundit p\u00ebr k\u00ebt\u00eb krim, i mb\u00ebshtetur n\u00eb burime relevante, kam konstatuar:<\/p>\n “Ploja e ushtris\u00eb jugosllave, serbomalazeze komunisto \u00e7entike mbi “rekrut\u00ebt” shqiptar\u00eb, m\u00eb 1 Prill 1945, n\u00eb Tivar, \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb nd\u00ebr sekuencat e gjenocidit sistematik serbomadh n\u00ebn flamurin e ortodoksis\u00eb sh\u00ebnsaviane mesjetare mbi shqiptar\u00ebt n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, e n\u00eb ve\u00e7anti mbi shqiptar\u00ebt n\u00ebn okupimin jugosllav versajas e avnojist, e q\u00eb kishte p\u00ebr q\u00ebllim spastrimin etnik shqiptar dhe serbizimin e Kosov\u00ebs dhe t\u00eb viseve shqiptare etnike p\u00ebrreth”. K\u00ebsaj nuk kam se \u00e7ka t’i shtoj.<\/p>\n “…Kosova, s\u00eb paku nga vjeshta e vitit 1941 deri n\u00eb vjesht\u00ebn e vitit 1944, n\u00eb dokumentet oficiale politike e ushtarake t\u00eb Central\u00ebs kominterniste – Tito, \u00ebsht\u00eb krahin\u00eb autonome (politike dhe ushtarake), e nj\u00eb rangu me Krahin\u00ebn e Serbis\u00eb, t\u00eb Kroacis\u00eb, t\u00eb Sllovenis\u00eb, t\u00eb Bosnje Hercegovin\u00ebs, dhe u printe Sanxhakut, Vojvodin\u00ebs e Maqedonis\u00eb.<\/p>\n Misionar\u00ebt e KQ t\u00eb PKJ s\u00eb dhe t\u00eb Shtabit Suprem t\u00eb APJ s\u00eb, q\u00eb d\u00ebrgoheshin n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb Shqip\u00ebri, sabotuan masivizimin e LAN\u00c7 s\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, dhe pik\u00ebrisht me propagand\u00eb n\u00ebntok\u00ebsore komunisto \u00e7etnike serbomadhe, kontestuan Rezolut\u00ebn e Bujanit t\u00eb 2 janarit 1944, e duke inskenuar vrasjen e komunist\u00ebve dhe t\u00eb antifashist\u00ebve shqiptar\u00eb m\u00eb t\u00eb shquar dhe t\u00eb komunist\u00ebve serb\u00eb e malazes internacionalist\u00eb, p\u00ebrgatit\u00ebn aktin e ripushtimit jugosllav t\u00eb Kosov\u00ebs dhe t\u00eb viseve t\u00eb tjera shqiptare t\u00eb ndara Jugosllavis\u00eb Versajase, m\u00eb 1919”. As p\u00ebr k\u00ebto probleme nuk kam gjykim tjet\u00ebr.<\/p>\n * * *<\/p>\n “…Analizat shkencore kritike e t\u00eb dh\u00ebnave burimore -politike e ushtarake serbe t\u00eb periudh\u00ebs shtator 1941 shtator 1944 tregojn\u00eb se platforma antishqiptare serbe e LAN\u00c7J s\u00eb, e d\u00ebshmuar n\u00eb Elaboratin: “Problemi i pakicave n\u00eb Jugosllavi” t\u00eb ministrit n\u00eb qeverin\u00eb e Serbis\u00eb, akademikut Vasa \u00c7ubriloviq, t\u00eb 3 N\u00ebntorit 1944, ishte jo vet\u00ebm opinion politik, shoq\u00ebror e ushtarak i LNA\u00c7 s\u00eb Serbis\u00eb Jugosllavis\u00eb, por ishte synim i qart\u00eb p\u00ebr vazhdimin e gjenocidit serbomadh mbi shqiptar\u00ebt, i nd\u00ebrprer\u00eb pas vendosjes s\u00eb pushtetit okupues nazifashist n\u00eb Kosov\u00eb, por ishte edhe pik\u00eb e vetme, m\u00eb kryesorja, q\u00eb bashkonte element\u00ebt kund\u00ebrshtar\u00eb komunist\u00eb e ultranacionalist\u00eb drazhisto \u00e7etnik\u00eb serb\u00eb, malazias e bullgaro-maqedonas n\u00eb luft\u00eb p\u00ebr Jugosllavin\u00eb Avnojiste n\u00eb llogari t\u00eb k\u00ebrkesave t\u00eb p\u00ebrnj\u00ebhershme t\u00eb Serbis\u00eb s\u00eb Madhe, t\u00eb Malit t\u00eb Zi t\u00eb Madh dhe t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Madhe – t\u00eb zgjeruara me toka shqiptare!” Me asnj\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00eb shtes\u00eb nuk mund t\u00eb ndryshohen k\u00ebto p\u00ebrfundime shkencore t\u00eb q\u00ebndrueshme.<\/p>\n “…N\u00eb Elaboratin e 3 N\u00ebntorit 1944 V. \u00c7ubriloviq e avancoi amanetin se serb\u00ebt “nga Kosova e Metohia kurr\u00eb nuk mund t\u00eb heqin dor\u00eb edhe p\u00ebr shkak t\u00eb rolit t\u00eb saj historik edhe t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb p\u00ebr edukimin komb\u00ebtar” dhe do t\u00eb konstatoj\u00eb se “derisa Kosova dhe Metohia t\u00eb mos jen\u00eb p\u00ebrfundimisht serbe, deri at\u00ebher\u00eb serb\u00ebt dinarik\u00eb nuk do t\u00eb ken\u00eb paqe!” Sipas \u00c7ubriloviqit, “ideale do t\u00eb ishte sikur t\u00eb mund t’i q\u00ebronim t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt e vendit ton\u00eb edhe at\u00eb p\u00ebrnj\u00ebher\u00eb”.<\/p>\n P\u00ebr ta realizuar k\u00ebt\u00eb k\u00ebrkes\u00eb serbe historike, sipas \u00c7ubriloviqit: “jan\u00eb dy m\u00ebnyra t\u00eb cilat do t\u00eb merreshin n\u00eb konsiderim p\u00ebr largimin radikal t\u00eb shqiptar\u00ebve: t’i zhdukim ose t’i shp\u00ebrngulim!” Kuadri i k\u00ebsaj platform\u00eb serbe antishqiptare mund t\u00eb plot\u00ebsohet vet\u00ebm me fragmente t\u00eb tjera nga Projekti i \u00c7ubrilloviqit.<\/p>\n Urdh\u00ebres\u00ebn p\u00ebr mobilizimin e “njer\u00ebzve”(ljudstvo) dhe d\u00ebrgimin e tyre p\u00ebr plot\u00ebsimin e nj\u00ebsive t\u00eb Armat\u00ebs IV t\u00eb AJ s\u00eb ( komandant Petar Drapshin) e dha Shtabi Operativ i UN\u00c7 s\u00eb dhe i AP s\u00eb s\u00eb Kosmetit (komandant Sava Drleviq) mbi baz\u00eb t\u00eb urdh\u00ebres\u00ebs s\u00eb Shtabit Suprem t\u00eb Armat\u00ebs Jugosllave (Komandant J. B. Tito).<\/p>\n P\u00ebr realizimin e k\u00ebtij plani antishqiptar n\u00eb Kosov\u00eb, deri m\u00eb 20 Mars 1945, ishin stacionuar forcat e Divizioni i AJ-s\u00eb 41, 46, 52, t\u00eb “Grupit t\u00eb brigadave” (malazezo-kosovare) dhe t\u00eb Komand\u00ebs Ushtarake Krahinore t\u00eb Kosmetit.<\/p>\n Komandanti S. Drleviq u sugjeronte dhe u urdh\u00ebronte nj\u00ebsive q\u00eb do t\u00eb ngarkoheshin p\u00ebr t’i “transportuar njer\u00ebzit e mobilizuar”: “Gjat\u00eb transportit t\u00eb njer\u00ebzve komandant\u00ebt e eshalon\u00ebve t\u00eb ken\u00eb kujdes q\u00eb njer\u00ebzve t’ua pamund\u00ebsojn\u00eb dezertimin, kurse gjat\u00eb pushimit t\u00eb b\u00ebhet bllokimi i kuarteteve t\u00eb banimit.<\/p>\n Komandant\u00ebt dhe komisar\u00ebt politik\u00eb t\u00eb eshalon\u00ebve do t\u00eb jen\u00eb personalisht p\u00ebrgjegj\u00ebs, n\u00ebse nga pakujdesia ua mund\u00ebsojn\u00eb ikjen!”<\/p>\n P\u00ebrmbajtja e citatit na mjafton t\u00eb kuptojm\u00eb se “njer\u00ebzit” (ljudstvo) shqiptar\u00eb paraprakisht ishin t\u00eb apostrofuar si armiq dhe si t\u00eb till\u00eb po deportoheshin nga Kosova, kurse ushtarak\u00ebt dhe ushtar\u00ebt p\u00ebrcjell\u00ebs t\u00eb eshalon\u00ebve shqiptare i kishin duart e lira dhe jet\u00ebn e \u00e7do shqiptari t\u00eb “mobilizuar” me dhun\u00eb mund ta vler\u00ebsonin me vler\u00ebn e nj\u00eb plumbi.<\/p>\n Me shum\u00eb sakt\u00ebsi dihet numri i rekrut\u00ebve n\u00eb Eshalon\u00ebt e Marsit dhe t\u00eb Prillit 1944, t\u00eb nisur nga Prizreni; p\u00ebraf\u00ebrsisht dihet edhe numri i atyre q\u00eb kan\u00eb arritur n\u00eb Shkod\u00ebr; si edhe numri i t\u00eb arriturve n\u00eb Ulqin; por edhe numri i atyre q\u00eb arrit\u00ebn n\u00eb radh\u00ebt e Armat\u00ebs IV t\u00eb AJ-s\u00eb.<\/p>\n Ka informata bukur t\u00eb sakta edhe p\u00ebr numrin e atyre q\u00eb kan\u00eb p\u00ebsuan n\u00eb kurthet e P\u00ebrcjell\u00ebsve serb\u00eb, maqedonas dhe malazias t\u00eb Eshalon\u00ebve. Megjithat\u00eb p\u00ebr k\u00ebtu m\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb p\u00ebrjashtim vet\u00ebm p\u00ebr Eshalonin e Dyt\u00eb, i cili e p\u00ebrjetoi masakr\u00ebn e Nj\u00eb Prillit 1944 , n\u00eb Oborrin e Monopollit t\u00eb Duhanit n\u00eb Tivarin e Ri.<\/p>\n Sipas t\u00eb dh\u00ebnave m\u00eb t\u00eb sigurta nga Prizreni n\u00eb k\u00ebt\u00eb Eshalon u nis\u00ebn, m\u00eb 26 mars, “rreth 2400”, m\u00eb sakt\u00eb: “2382 p\u00ebrkat\u00ebsisht 2380 shqiptar\u00eb” kurse n\u00eb Shkod\u00ebr arriti m\u00eb 30 mars n\u00eb or\u00ebn 8, kurse rreth or\u00ebs 11 “Eshaloni me 2370 shqiptar\u00eb i \u00ebsht\u00eb dor\u00ebzuar Brigad\u00ebs X Malazeze”.<\/p>\n Tashti detyrimisht pyes: Edhe sikur t\u00eb ishte pushkatuar i t\u00ebr\u00eb efektivi i Eshalonit t\u00eb Dyt\u00eb, a mund t\u00eb thuhet se n\u00eb “Tivar i masakruan 4000 shqiptar\u00eb”? Sipas Shtabit t\u00eb Divizionit 46 m\u00eb 8.IV.1945 n\u00eb “incidentin e pak\u00ebndsh\u00ebm”, n\u00eb Tivar u vran\u00eb “rreth 450 dhe u plagos\u00ebn rreth 120 shqiptar\u00eb”.<\/p>\n Nuk \u00ebsht\u00eb num\u00ebr i pap\u00ebrfillsh\u00ebm. Mir\u00ebpo, nj\u00eb pasqyrim m\u00eb t\u00eb plot\u00eb Masakr\u00ebs s\u00eb Tivarit ia b\u00ebri Z\u00ebvend\u00ebskomandanti i Divizionit t\u00eb Armat\u00ebs IV”- dalmatinase, majori Gjuro \u00c7etnik, i ngarkuar me detyr\u00ebn e komandantit t\u00eb Shtabit t\u00eb Kolon\u00ebs s\u00eb Armat\u00ebs IV p\u00ebr shoq\u00ebrimin nga Tivari deri n\u00eb Armat\u00ebn IV, n\u00eb Dalmaci t\u00eb “njer\u00ebzve t\u00eb mobilizuar…”. Ai midis t\u00eb tjerash, sakt\u00ebsoi:<\/p>\n “Rezultat i t\u00ebr\u00eb k\u00ebsaj \u00ebsht\u00eb: 550 t\u00eb nxjerr\u00eb nga radh\u00ebt, prej t\u00eb cil\u00ebve 150 t\u00eb plagosur, t\u00eb tjer\u00ebt t\u00eb vdekur dhe pak di\u00e7ka q\u00eb u fsheh\u00ebn n\u00ebp\u00ebr sht\u00ebpi ose ik\u00ebn. Llogaritet n\u00eb rreth 430 t\u00eb vrar\u00eb.<\/p>\n N\u00eb t\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb mor\u00ebn pjes\u00eb komandanti (Gasha Markoviq) dhe komisari i Brigad\u00ebs X dhe gati t\u00eb gjitha institucionet ushtarake e civile t\u00eb cilat gjenden n\u00eb Tivarin e Ri. Shum\u00eb prej tyre mor\u00ebn pjes\u00eb aktive n\u00eb at\u00eb ploj\u00eb pushk\u00ebsh mbi njer\u00ebzit..!”<\/p>\n N\u00eb vijim komandanti Gj.\u00c7etnik, i sakt\u00ebsoi edhe k\u00ebto fakte: “Q\u00eb e t\u00ebr\u00eb kjo t\u00eb mos b\u00ebhej edhe m\u00eb drastike, ishte fakti se n\u00eb momentin kur po b\u00ebhej ploja arriti nj\u00eb “xhip” automobil me amerikan\u00eb deri n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb vendit t\u00eb ploj\u00ebs.<\/p>\n P\u00ebr fat, disa udh\u00ebheq\u00ebs tan\u00eb u gjend\u00ebn aty, i kthyen dhe i drejtuan n\u00eb drejtim t\u00eb Ulqinit, pa i l\u00ebn\u00eb q\u00eb t\u00eb hetonin di\u00e7ka!? U pan\u00eb edhe disa civil\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt e fotografuan t\u00ebr\u00eb ploj\u00ebn, por ata m\u00eb von\u00eb humb\u00ebn n\u00eb k\u00ebt\u00eb tollovi.<\/p>\n P\u00ebr t\u00eb gjitha k\u00ebto po b\u00ebhen hetime t\u00eb m\u00ebtutjeshme”. Pjes\u00ebmarrja gjakpir\u00ebse ushtarake, e pushtetit dhe e civile malazias t\u00eb Tivarit t\u00eb Ri u b\u00eb n\u00eb shenj\u00eb hakmarrje e gjakmarrje p\u00ebr humbjet katastrofale t\u00eb Brigad\u00ebs s\u00eb Bokelit n\u00eb Drenic\u00eb n\u00eb janar dhe shkurt t\u00eb vitit 1945, si dhe t\u00eb motivuar nga propaganda serbe p\u00ebr hakmarrjen ndaj shqiptar\u00ebve – “…p\u00ebr vrasjen e Miladin Popoviqit…” m\u00eb 13 Mars 1945.<\/p>\n \u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se nj\u00ebsit\u00eb partizane malazeze lan\u00eb n\u00eb Drenic\u00eb disa qindra “partizan\u00eb”, por k\u00ebta k\u00ebtu kishin ardhur si ushtri e okupatorit, kurse Miladin Popoviqi nuk u vra nga dora shqiptare.<\/p>\n Qart\u00eb e sakt\u00eb: Miladin Popoviqin e vrau serbi Vasa Bogdanoviq nga Gorazhdeci i Pej\u00ebs, sipas urdhrit t\u00eb kryeoznasit t\u00eb Kosmetit, Spasoje Gjakoviq, i cili e zbatoi diktatin e kryeoznasit t\u00eb Serbis\u00eb, Aleksand\u00ebr Rankoviq, por p\u00ebr vras\u00ebs u shpall M\u00ebsuesi patriot, Haki Taha, i cili ishte ekzekutuar me plumb n\u00eb t\u00ebmth pik\u00ebrisht n\u00eb zyrat e OZN-as, n\u00eb nat\u00ebn e 12-13 Marsit 1945.<\/p>\n P\u00ebr instinktin gjakpir\u00ebs t\u00eb malazez\u00ebve p\u00ebr hakmarrje ndaj shqiptar\u00ebve p\u00ebr k\u00ebto dy humbje malaziase, la nj\u00eb pasqyrim edhe kapiteni i JNA-s\u00eb, tetovari Bajram Gola, i cili, m\u00eb 2 Prill 1944, mori pjes\u00eb n\u00eb grupin ushtarak hetimor t\u00eb JNA-s\u00eb (n\u00eb vendin e krimit), p\u00ebr shkaqet dhe p\u00ebrmasat e Masakr\u00ebs s\u00eb Tivarit. Kapiteni Gola do t\u00eb sakt\u00ebsoj\u00eb: “Klithma luftarake e k\u00ebtyre shoven\u00ebve t\u00eb t\u00ebrbuar ka qen\u00eb: ‘\u017eivela osveta! Tako vam je trebalo, \u0160iptari! (Rroft\u00eb hakmarrja!, “K\u00ebshtu ju \u00ebsht\u00eb dashur, shqiptar\u00eb!” etj.<\/p>\n Pasi e dim\u00eb se Masakra e Tivarit \u00ebsht\u00eb pasqyruar, shkenc\u00ebrisht, ani mir\u00eb, detyrimisht duhet t\u00eb shtrojm\u00eb s\u00eb paku dy pyetje kruciale: E para, a ka logjik\u00eb materiale, morale dhe politike q\u00eb t\u00eb akuzohet p\u00ebr planifikues dhe zbatues t\u00eb Masakr\u00ebs s\u00eb Tivarit nj\u00eb “komisar i divizioneve (shqiptare) q\u00eb shkuan n\u00eb Kosov\u00eb”, i cili n\u00eb koh\u00ebn e krimit ishte n\u00eb Bosnj\u00eb, n\u00eb luft\u00eb p\u00ebr krah forcave jugosllave aleate p\u00ebr \u00e7lirimin e Jugosllavis\u00eb?!?!; Presidenti Berisha \u00ebsht\u00eb kategorik se “ka fakte”, se “ka d\u00ebshmitar\u00eb” se ka “dokumente”!?.<\/p>\n Habit\u00ebm prej nga ato”fakte”(!?), ata “d\u00ebshmitar\u00eb” n\u00eb Shqip\u00ebri(!?), ato dokumente n\u00eb Arkivat e Shqip\u00ebris\u00eb(?!), kur dihet se LAN\u00c7SH-ja nuk e ka pjes\u00ebn e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb as n\u00eb planifikim, as n\u00eb zbatim.<\/p>\n Dhe pse t\u00eb mos pyesim: Ku ishin historian\u00ebt akademik\u00eb t\u00eb shumt\u00eb t\u00eb Tiran\u00ebs q\u00eb nuk i publikuan ato, t\u00eb gjitha, tash e nj\u00ebzet vjet q\u00eb kur “krimineli” Ramiz Alia ia dor\u00ebzoi pushttin pa luft\u00eb “demokratit” Sali Berisha. Por, k\u00ebtu m\u00eb duhet ta th\u00ebrras n\u00eb ndihm\u00eb nj\u00eb urti q\u00eb nuk m\u00eb ndahet: “Kur debatoni p\u00ebr ndonj\u00eb gj\u00eb mundohuni t\u00eb fitoj e v\u00ebrteta, e jo vetvetja!”.<\/p>\n N\u00eb burimet historiografike t\u00eb z\u00ebna ngoje p\u00ebrmasat e Masakr\u00ebs s\u00eb Tivarit jan\u00eb treguar m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr efekte propagandistike, p\u00ebr efekte politike kund\u00ebr pushtuesit jugosllav t\u00eb tokave shqiptare. N\u00eb k\u00ebt\u00eb funksion edhe i kam p\u00ebrdor, pa hequr dor\u00eb nga p\u00ebrpjekja p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshmuar me kok\u00ebfort\u00ebsi, s\u00eb n\u00eb Masakr\u00ebn e Tivarit t\u00eb 1 Prillit 1945, serbo- malazezet i masakruan 1560-1700 rekrut\u00eb, kryesisht shqiptar\u00eb.<\/p>\n Por m\u00eb duhet t\u00eb sakt\u00ebsoj se p\u00ebrmasat e tragjedis\u00eb q\u00eb i “shpikU” Xani (e t\u00eb cilave, fatkeq\u00ebsisht, u jep besueshm\u00ebri hajvanll\u00ebky yn\u00eb medial), jan\u00eb n\u00eb funksion t\u00eb luft\u00ebs kund\u00ebr s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs historike, s\u00eb k\u00ebndejmi edhe kund\u00ebr interesave t\u00eb kombit ton\u00eb, p\u00ebr faktin se, nisur nga m\u00ebsimi i Volterit, “E v\u00ebrteta mund t\u00eb plaket, por ajo kurr\u00eb nuk vdes”! Nj\u00eb Eshalon prej 2370 vetave nuk mund t\u00eb prodhoj 4000 t\u00eb masakruar, e dihet se nuk jan\u00eb vrar\u00eb shumica e pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Eshalonit t\u00eb Dyt\u00eb.<\/p>\n K\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb ndihmes\u00ebs sime n\u00eb vijim do ta filloj me sentenc\u00ebn e filozofit Karl Popper: “Dija fillon aty ku fillon tensioni midis dijes dhe padijes!”<\/p>\n Meq\u00eb t\u00eb vdekurve u flet vepra q\u00eb duhet t’ua d\u00ebshmojn\u00eb t\u00eb gjall\u00ebt, n\u00eb interes t\u00eb zbardhjes t\u00eb asaj q\u00eb diktojn\u00eb deputeti N. Hasani dhe presidenti S. Berisha, lidhur me pasojat e krimit serbo-malazias t\u00eb Marsit-Prillit 1945, e ndie p\u00ebr obligim moral t\u00eb preki me dor\u00ebn time nj\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb Fadil Hoxh\u00ebs me shok\u00eb’ s\u00eb paku, p\u00ebr t’i rehabilituar, n\u00eb “heshtje”, e p\u00ebr t’i kompensuar viktimat e Masakr\u00ebs s\u00eb Tivarit:<\/p>\n N\u00eb shkurt t\u00eb vitit 1971, m\u00eb ftoi n\u00eb Lidhjen e Luft\u00ebtar\u00ebve t\u00eb LAN\u00c7” t\u00eb Kosov\u00ebs “Shoku” Tafil Hoxha, i cili ndon\u00ebse qytetar, i kishte t\u00eb gjitha tiparet e Mal\u00ebsorit, jo aq i dijsh\u00ebm, por i sinqert\u00eb, (i lidhur me nostalgji p\u00ebr Drenic\u00ebn) dhe patriot vet\u00ebm si Ai.<\/p>\n Gati me nj\u00eb ton urdh\u00ebrues ma shqiptoi detyr\u00ebn e besuar n\u00eb “Konfidenc\u00eb”: “Drenic\u00eb, Ti po e sh\u00ebtit Kosov\u00ebn p\u00ebr hulumtime t\u00eb historis\u00eb, Ta kemi p\u00ebr lakmi! Sipas k\u00ebrkes\u00ebs s\u00eb Shokut Fadil, ta ngarkoj nj\u00eb detyr\u00eb q\u00eb do kujdes\u00eb: Ku t\u00eb arrish, b\u00ebre evidencimin e t\u00eb vrar\u00ebve dhe t\u00eb plagosurve n\u00eb Masakr\u00ebn e Tivarit, si dhe t\u00eb personave q\u00eb e kan\u00eb ndihmuar LAN\u00c7-n\u00eb, e t\u00eb cil\u00ebt m\u00eb von\u00eb kan\u00eb p\u00ebsuar nga regjimi i Rankoviqit.<\/p>\n Porositi familjar\u00ebt e tyre t\u00eb b\u00ebjn\u00eb k\u00ebrkesa me shkrim n\u00eb Zyrat komunale t\u00eb Lidhjes s\u00eb Luft\u00ebtar\u00ebve dhe t\u00eb b\u00ebjn\u00eb Lutjet p\u00ebr pranimin e statusit t\u00eb Luft\u00ebtarit t\u00eb LAN\u00c7-s\u00eb, nj\u00ebkoh\u00ebsisht t\u00eb b\u00ebjn\u00eb k\u00ebrkesa p\u00ebr pensione familjare dhe invalidore…!<\/p>\n K\u00ebt\u00eb k\u00ebrkes\u00eb shtrije gjithandej n\u00eb Kosov\u00eb, por puna t\u00eb kryhet pa zhurm\u00eb, n\u00eb rrjedh t\u00eb qet\u00eb, q\u00eb t\u00eb mos bie n\u00eb sy t\u00eb atyre q\u00eb nuk na don\u00eb t\u00eb mir\u00ebn…!”. Pas tri dite, s\u00eb bashku me Bac\u00ebn Tafil shkuam n\u00eb Katundin e Ri n\u00eb majebjeshk\u00ebs s\u00eb Drenic\u00ebs, n\u00eb konak t\u00eb Bardhec Kaj\u00ebs, jataku i Aradh\u00ebs s\u00eb Rakoshit nga mesi i tetorit deri n\u00eb mesin e n\u00ebntorit t\u00eb vitit 1944, i persekutuar si “jatak” i Bajram e Halit Berish\u00ebs nga maji i vitit 1949. Mund t\u00eb konstatoj\u00eb se, q\u00eb nga ajo nat\u00eb Bardhecit iu pranua statusi i Luft\u00ebtarit t\u00eb LAN\u00c7-s\u00eb, me t\u00eb gjitha beneficionet q\u00eb rrjedhin nga ai status.<\/p>\n At\u00eb nat\u00eb i evidencova shum\u00eb emra t\u00eb D\u00ebshmor\u00ebve nga Drenica dhe Llapusha, t\u00eb r\u00ebn\u00eb n\u00eb Masakr\u00ebn e Tivarit, dhe k\u00ebtu e tutje, sa her\u00eb q\u00eb pata koh\u00eb e mund\u00ebsi materiale t\u00eb gjurmoj n\u00eb terren, krejt deri n\u00eb fund t\u00eb marsit t\u00eb vitit 1981, dhe gjat\u00eb viteve t\u00eb 90-ta, i shkela t\u00eb gjitha viset e Kosov\u00ebs, dhe i evidencova emrat e shum\u00eb d\u00ebshmor\u00ebve t\u00eb r\u00ebn\u00eb n\u00eb Ploj\u00ebn e Tivarit, m\u00eb 1 Prill 1945.<\/p>\n Nuk kam evidencuar asnj\u00eb t\u00eb plagosur i cili nuk e kishte t\u00eb rregulluar statusin e Luft\u00ebtarit t\u00eb LAN\u00c7-re. Meq\u00eb i besoj porosis\u00eb s\u00eb Alfred N. \u00cbhitehead: “T\u00eb gjitha t\u00eb v\u00ebrtetat jan\u00eb gjysm\u00eb t\u00eb v\u00ebrteta!”- nuk flas publikisht “gjetjet” e mia p\u00ebr p\u00ebrmas\u00ebn e Masakr\u00ebs s\u00eb Tivarit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Prof. Dr. Muhamet Pirraku, 07.07.2010 Rr\u00ebfimi i studiuesit p\u00ebr zbulimin e dokumenteve t\u00eb ish-Jugosllavis\u00eb n\u00eb vitet ’60 rreth masakr\u00ebs s\u00eb marsit 1945. Gjetja e materialeve t\u00eb rezervuara, fotokopjimi dhe marrja e tyre p\u00ebr tu publikuar pas r\u00ebnies s\u00eb regjimit. Analizat shkencore t\u00eb jugosllav\u00ebve p\u00ebr eleminimin e shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb vitet 1941-1944 dhe m\u00ebnyrat e […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3260","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"\n![\"Masakra](\"http:\/\/fjala.shkoder.net\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/masakra_tivarit-300x215.jpg\" "\\"Masakra")
<\/p>\n
\nPara se t\u00eb shkonim m\u00eb tutje k\u00ebrkohet nj\u00eb sqarim material p\u00ebr konstatimin e Majorit Gjuro \u00c7etnik:”N\u00eb t\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb mor\u00ebn pjes\u00eb komandanti dhe komisari i Brigad\u00ebs X (malaziase) dhe gati t\u00eb gjitha institucionet ushtarake e civile t\u00eb cilat gjenden n\u00eb Tivarin e Ri. Shum\u00eb prej tyre mor\u00ebn pjes\u00eb aktive n\u00eb at\u00eb ploj\u00eb pushk\u00ebsh mbi njer\u00ebzit!”.<\/p>\n