![\"Gjon](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/2007\/gjon_keka.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Nga Gjon KEKA<\/strong><\/p>\n Nd\u00ebrtimi i shtetit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb proces i gjat\u00eb por jo edhe i pamundur sidomos n\u00eb ato vende q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrqafuar vullnetsh\u00ebm apo m\u00eb mir\u00eb q\u00eb kan\u00eb lejuar q\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt e demokracis\u00eb t\u00eb shtrihen n\u00eb t\u00ebr\u00eb trupin e shtetit dhe proceset e tij drejt ecjes n\u00eb rrug\u00ebt e progresit dhe t\u00eb modernizimit. Dihet se \u00e7do vend q\u00eb ka p\u00ebrqafuar demokracin\u00eb p\u00ebrballet edhe me sfid\u00ebn e nd\u00ebrtimit t\u00eb shtetit juridik, demokratik dhe modern,q\u00eb t\u00eb p\u00ebrballohen t\u00eb gjitha k\u00ebto sfida vendi q\u00eb pos ka lindur si shtet duhet t\u00eb fus brenda vetes frym\u00ebn e demokracis\u00eb pastaj t’i jap jet\u00eb institucioneve duke i b\u00ebr\u00eb ato funksionale dhe q\u00eb m\u00ebpastaj leht\u00eb t’i p\u00ebrballojn sfidat q\u00eb ka para vetes n\u00eb rrug\u00ebn e forcimit dhe t\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb gjitha pjes\u00ebve brenda trupit politik e shtet\u00ebror.<\/p>\n Gjithashtu procesi i nd\u00ebrtimit t\u00eb shtetit duhet t\u00eb vihen n\u00eb funksion dhe t\u00eb sjell n\u00eb ejt\u00eb praktike dhe reale institucionalizimi e plot\u00eb t\u00eb pushtetit qendror t\u00eb shtetit duke u nisur nga qeveria, parlamenti, gjyq\u00ebsori i pavarur, dhe rendi juridik – policin\u00eb, administrata tatimore, strukturat baz\u00eb t\u00eb sigurimeve shoq\u00ebrore etj.Q\u00ebllimi i gjith\u00eb k\u00ebtij procesi \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb arrihet brenda trupi politik dhe shtet\u00ebror nj\u00eb funksionalitet dhe q\u00ebndrueshm\u00ebri i mb\u00ebshtetur gjithnj\u00eb n\u00eb themelet e demokracis\u00eb respektivisht vullnetin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm.<\/p>\n N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb mund t\u00eb thuhet se Kosova q\u00eb nga paslufta e fundit e viteve 90′ e k\u00ebndej \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb punoj fuqish\u00ebm s\u00eb bashku m\u00eb bashk\u00ebsin\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb forcimin e baz\u00ebs dhe v\u00ebnjen e themeleve t\u00eb pal\u00ebkundura t\u00eb shtetit demokratik, ashtu q\u00eb pas shpalljes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb do ta kishte m\u00eb leht\u00eb t\u00eb punonte nga baza nd\u00ebrtes\u00ebn e plot\u00eb t\u00eb nj\u00eb shteti demokratik juridik dhe funksional.<\/p>\n Po ashtu n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb k\u00ebsaj ajo m\u00eb leht\u00eb do t\u00eb mund q\u00eb n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb k\u00ebtij procesi, pra nd\u00ebrtimit t\u00eb shtetit t\u00eb p\u00ebrfshinte edhe integrimin apo mb\u00ebshtjelljen edhe t\u00eb pjes\u00ebve periferike(problemit t\u00eb mitrovic\u00ebs dhe pjes\u00ebve tjera t\u00eb paq\u00ebndrushem brenda saj) brenda strukturave qendrore t\u00eb shtetit t\u00eb mbykqyrur t\u00eb Kosov\u00ebs gjithnj\u00eb duke u bazuar fuqish\u00ebm n\u00eb kushtetut\u00ebn dhe rendin juridik.<\/p>\n Mir\u00ebpo q\u00eb n\u00eb fillim pas marrjes s\u00eb shtet\u00ebsis\u00eb Kosova nuk arriti aspak t\u00eb forcoj muret e brend\u00ebshme t\u00eb shtetit t\u00eb saj duke mos i dh\u00ebn\u00eb asnj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb veprimi pushteteve parale t\u00eb cilat n\u00eb fillim ishin informale por q\u00eb tani ato po insistojn\u00eb gjithnj\u00eb me mb\u00ebshtetje nga politika e mbrapsht\u00eb e beogradit q\u00eb t\u00eb shnd\u00ebrrohen n\u00eb struktura formale. Kjo jo vet\u00ebm se po i kushton shtrenj\u00ebt politik\u00ebs s\u00eb shtetit t\u00eb mbykqyrur t\u00eb Kosov\u00ebs por edhe po e d\u00ebmton at\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtimin e t\u00eb gjitha kapaciteteve shtet\u00ebrore dhe funksionale duke u bazuar n\u00eb rendin kushtetues dhe demokratik.<\/p>\n Shteti i mbykqyrur i Kosov\u00ebs n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi \u00ebsht\u00eb dashur q\u00eb nga pas lufta e k\u00ebndej t\u00eb p\u00ebrq\u00ebndrohet n\u00eb nd\u00ebrtimin dhe funksionalizimin e plot\u00eb t\u00eb shtetit duke ditur se ky realitet i ri n\u00eb ballkan ka lindur n\u00eb nj\u00eb mjedis t\u00eb paq\u00ebndruesh\u00ebm dhe p\u00ebr ta kthyer fuqin\u00eb dhe q\u00ebndrueshm\u00ebrin ajo do t\u00eb duhej q\u00eb n\u00eb filim si nga baza ashtu edhe pas deklarimit t\u00eb shtet\u00ebsis\u00eb t\u00eb punonte pa u ndalur n\u00eb k\u00ebto procese e q\u00eb m\u00eb pas do ta kishte m\u00eb leht\u00eb dhe m\u00eb af\u00ebr t\u00eb ecte n\u00eb rrug\u00ebt e proceseve t\u00eb integrimit n\u00eb familjen europiane.<\/p>\n T\u00eb gjith\u00eb aketr\u00ebt e r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm si brenda(politika e brend\u00ebshme) ashtu edhe nga jasht\u00eb (bashk\u00ebsia nd\u00ebrkomb\u00ebtare) kan\u00eb krijuar bindjen se Kosova si shteti i mbykqyrur ende nuk \u00ebsht\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht funksional ende ka struktura institucionale t\u00eb dob\u00ebta p\u00ebr ballafaqimin e saj n\u00eb rrug\u00ebn e porcesit t\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb shtetit demokratik e juridik si dhe t\u00eb proceseve integruese.<\/p>\n Vendet e ballkanit pas rr\u00ebnimit t\u00eb sistemeve tjera ideologjike autoritare e diktatoriale si dhe m\u00eb pas, pas ndryshimeve thelb\u00ebsore q\u00eb ndodh\u00ebn brenda k\u00ebtij rajoni pas viteve 90′ procesi i nd\u00ebrtimit t\u00eb shteteve apo edhe i rind\u00ebrtimit por me nj\u00eb sistem t\u00eb ri n\u00ebnkuptonte n\u00eb vete institutcionalizimin dhe funksionalizimin e plot\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb trupit politik, v\u00ebnjes n\u00eb praktik t\u00eb demokracis\u00eb dhe shtetit modern,por kjo akoma nuk ka ndodh\u00eb n\u00eb disa vende.Nd\u00ebrsa problemet q\u00eb tani ka mbi krah shteti i mbikqyrur i Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb se ende nuk kemi konsolidim, pastaj kontroll n\u00eb t\u00ebr\u00eb territorin, besnik\u00ebri institucionale,q\u00ebndrushem\u00ebri si dhe nj\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb duhur t\u00eb v\u00ebnjes n\u00eb jet\u00eb t\u00eb kushtetut\u00ebs s\u00eb saj ashtu q\u00eb t\u00eb funksionoj ligji dhe rendi n\u00eb t\u00ebr\u00eb vendin.<\/p>\n Dhe krejt n\u00eb fund Kosova dhe institucionet e saj e kan\u00eb mund\u00ebsin por nuk e kan\u00eb vullnetin q\u00eb t\u00eb eleminojn\u00eb dukurit\u00eb rr\u00ebnuese brenda shtetit, ashtu q\u00eb m\u00eb tej Kosova t\u00eb reflektoj dinamizmin e saj ,funksionalitetin e brendsh\u00ebm dhe t\u00eb i v\u00eb n\u00eb pun\u00eb kapacitet ekzistuese n\u00eb procesin e nd\u00ebrtimit t\u00eb shtetit juridik ,demokratik dhe europian.<\/p>\n Me fjal\u00eb t\u00eb tjera procesi i nd\u00ebrtimi t\u00eb shtetit t\u00eb mbykqyrur t\u00eb Kosov\u00ebs mund t\u00eb ket\u00eb sukses vet\u00ebm n\u00ebse strukturat shtet\u00ebrore kan\u00eb fuqin\u00eb e mjaftueshme, autoritetin shtet\u00ebror e kushtetues p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb ndryshime t\u00eb m\u00ebdha dhe p\u00ebr t\u00eb qart\u00ebsuar n\u00eb p\u00ebrpik\u00ebri komponentet thelb\u00ebsore t\u00eb shtetit ashtu q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb flitet m\u00eb pas p\u00ebr nj\u00eb shtet funksional dhe efikas dhe q\u00eb aspiron drejt rrug\u00ebs s\u00eb integrimit n\u00eb BE.<\/p>\n Nd\u00ebrkaq faktor\u00ebt q\u00eb faktikisht pengojn\u00eb nd\u00ebrtimin e shtetit t\u00eb mbykqyrur t\u00eb Kosov\u00ebs jan\u00eb mungesa e sundimit t\u00eb ligjit,rendit juridik-kushtetues,korrupsioni,krimi i organizuar,klanet brenda institucionale(politike), rreziku nga terrorizmi,mjedisi i pasigurt\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb problemeve t\u00eb brendshme,mungesa e stabilitetit,ndrydhja e demokracis\u00eb qytetare,moszhvillimi ekonomik etj etj. P\u00ebr t\u00eb dal nga kjo gjendje Kosova duhet t\u00eb heq qafe t\u00eb gjitha defektet dhe problemet q\u00eb ka futur brenda vetes,t’i l\u00ebr\u00eb hap\u00ebsir\u00eb frym\u00ebs s\u00eb ndryshimeve qen\u00ebsore dhe funksionimit apo m\u00eb mir\u00eb t\u00eb frym\u00ebmarrjes shtet\u00ebore n\u00eb procesin e nd\u00ebrtimit t\u00eb shtetit dhe at\u00eb t\u00eb integrimeve.<\/p>\n Prandaj Kosova duhet t\u00eb filloj t\u00eb pastroj terrenin e saj si dhe t\u00eb i i l\u00eb hap\u00ebsir\u00eb ndryshime t\u00eb brendshme qen\u00ebsore, t\u00eb arrij t’i v\u00eb n\u00eb veprim komponentet dhe kapacitetet e saj shtet\u00ebrore t\u00eb mir\u00ebfillta demokratike,n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb filloj si\u00e7 thot\u00eb shkenctari politik Francis Fukuyama n\u00eb librin e tij “State-Building:Governance and world Order in the 21st Century,CU Press”2004″p\u00ebr shtetet n\u00eb zhvillim\u201d.demokratizimin,zhvillimin..forcimin e institucionet shtet\u00ebrore…\u201d dhe kjo sipas tij duhet t\u00eb jet\u00eb detyra kryesore e shteteve n\u00eb shekkullin XXI.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nga Gjon KEKA Nd\u00ebrtimi i shtetit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb proces i gjat\u00eb por jo edhe i pamundur sidomos n\u00eb ato vende q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrqafuar vullnetsh\u00ebm apo m\u00eb mir\u00eb q\u00eb kan\u00eb lejuar q\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt e demokracis\u00eb t\u00eb shtrihen n\u00eb t\u00ebr\u00eb trupin e shtetit dhe proceset e tij drejt ecjes n\u00eb rrug\u00ebt e progresit dhe t\u00eb modernizimit. Dihet […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2952","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"\n