![\"Afrim](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/afrim_krasniqi.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Nga Afrim Krasniqi<\/strong>, GSH, 3.06.2010<\/em><\/p>\n N\u00eb terminologjin\u00eb politike akti i dor\u00ebheqjes paraqitet si akt politik, civil dhe institucional, nj\u00eb bashkim midis integritetit e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb individuale me p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb publike dhe zyrtare. Dor\u00ebheqja nuk \u00ebsht\u00eb shkarkim. Shkarkimi vjen kur nj\u00eb instanc\u00eb m\u00eb e lart\u00eb gjykon e vendos p\u00ebr pun\u00ebn e zyrtari ose politikani, kurse dor\u00ebheqja vjen edhe kur organi m\u00eb I lart\u00eb \u00ebsht\u00eb kund\u00ebr largimit, kur e refuzon at\u00eb dhe kur mendon se arsyet e dor\u00ebheqjes nuk q\u00ebndrojn\u00eb.<\/p>\n Dor\u00ebheqja nuk k\u00ebrkon domosdoshm\u00ebrisht nj\u00eb skandal apo akuz\u00eb t\u00eb madhe ndaj zyrtarit apo politikanit, ajo mund t\u00eb vij\u00eb nga skandalet, por kur vjen e till\u00eb shoq\u00ebrohet me hapa t\u00eb tjer\u00eb administrativ, sic jan\u00eb hetimet nga prokuroria, nevoja p\u00ebr sqarime publike, nevoja p\u00ebr mbrojtje nga akuzat por edhe p\u00ebr detyrimin e transparenc\u00ebs publike. N\u00eb kushte normale, dor\u00ebheqja mund t\u00eb vij\u00eb edhe n\u00eb rrethana normale, pa skandale dhe akuza, si nj\u00eb veprim integritetit, ndjesie, p\u00ebrgjegj\u00ebsie dhe bilanci individual ndaj pun\u00ebs, angazhimit publik apo normave t\u00eb moralit politik.<\/p>\n T\u00eb gjitha k\u00ebto praktika jan\u00eb t\u00eb njohura dhe madje shum\u00eb popullore n\u00eb pjes\u00ebn demokratike t\u00eb bot\u00ebs. S\u00eb fundi, Presidenti gjerman dha dor\u00ebheqje sepse aid he zyra e tij u sulmuan pa t\u00eb drejt\u00eb; kryeministri i Japonis\u00eb dha dor\u00ebheqje sepse nuk arriti dot t\u00eb mbaj\u00eb premtimin elektoral p\u00ebr mbylljen e nj\u00eb baze ushtarake amerikane; kryeministri belg dha dor\u00ebheqje sepse nj\u00eb partner koalicioni votoi kund\u00ebr angazhimeve ushtarake n\u00eb misione paq\u00ebruajt\u00ebse; nj\u00eb minist\u00ebr britanik dha dor\u00ebheqje sepse publiku u njoh me pasakt\u00ebsi teknike n\u00eb administrimin e fondeve parlamentare p\u00ebr banes\u00ebn n\u00eb p\u00ebrdorim. K\u00ebto jan\u00eb akte t\u00eb pastra politike, nuk jan\u00eb dor\u00ebheqje p\u00ebr shkak t\u00eb fajit apo shkeljes thelb\u00ebsore t\u00eb ligjit; jan\u00eb dor\u00ebheqje politike t\u00eb motivuara politikisht dhe me mesazh politik.<\/p>\n T\u00eb tilla jan\u00eb edhe dor\u00ebheqjet nga politika aktive t\u00eb ish kryeministrit britanik Braun apo ish kryeministrit grek Karamanlis, t\u00eb ish kryeministrit Italian Prodi apo t \u00ebish kancelarit gjerman Shreder, t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb larguar sapo partia politike e tyre humbi n\u00eb zgjedhje apo n\u00eb nj\u00eb votim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm politik. Edhe n\u00eb rajonin ton\u00eb ku bashk\u00ebjetojn\u00eb kultura per\u00ebndimore dhe sjelljet lindore t\u00eb politik\u00ebs, kemi patur akte politike t\u00eb dor\u00ebheqjes. N\u00eb Kroaci ish kryeministri Salander fitoi zgjedhjet dhe menj\u00ebher\u00eb m\u00eb pas dha dor\u00ebheqje nga politika.<\/p>\n Akti i dor\u00ebheqjes s\u00eb p\u00ebrgjegjshme politike ka ekzistuar n\u00eb periudha e forma t\u00eb ndryshme edhe n\u00eb Shqip\u00ebri. N\u00eb vitet 20 kryen akte t\u00eb vecuara dor\u00ebheqjeje Noli dhe Gurakuqi minist\u00ebr, Bumci, Bicaku, Peci apo Coba si an\u00ebtar\u00eb t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Lart\u00eb t\u00eb Shtetit; Konica, Curri apo Fishta n\u00eb nivele t\u00eb ndryshme politike; m\u00eb von\u00eb dha dor\u00ebheqje Frash\u00ebri e Harapi, Nosi dhe Mitrovica, Cabej dhe i pati minist\u00ebr n\u00eb virgjilje t\u00eb sistemit nj\u00ebpartiak, Gjergj Kokoshi. Kjo praktik\u00eb deri diku individuale nuk u shnd\u00ebrrua dot n\u00eb n\u00eb tradit\u00eb politike. Kjo edhe sepse n\u00eb sistemin pauses komunist nuk kishte akte dor\u00ebheqjeje; ajo konsiderohej akt n\u00ebnshtrimi, pra edhe armiq\u00ebsor dhe me largimin vijonte arrestimi dhe d\u00ebnimi me burg ose pushkatim. Vet\u00eb zyrtar\u00ebt e asaj periudh\u00eb m\u00eb shum\u00eb preferuan vetvrasjen (Spiru, Ndou, Shehu) sesa dor\u00ebheqjen apo shkarkimin, edhe pse n\u00eb thelb, pothuajse t\u00eb gjith\u00eb e desh\u00ebn dhe e k\u00ebrkuan pushtetin personal pa asnj\u00eb vetkufizim profesional apo moral.<\/p>\n N\u00eb sistemin demokratik aktet e dor\u00ebheqjes jan\u00eb minimale dhe kryesisht, n\u00eb dy forma: dor\u00ebheqje personale dhe t\u00eb p\u00ebrkohshme si dhe dor\u00ebheqje t\u00eb imponuara. Dor\u00ebheqjet personale dhe t\u00eb p\u00ebrkohshme m\u00eb t\u00eb njohura jan\u00eb ajo e vitit 2002 e kryetarit t\u00eb Kuvendit, pas nj\u00eb vendimi t\u00eb Gjykat\u00ebs Kushtetuese kund\u00ebr verdiktit parlamentar p\u00ebr prokurorin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm, si dhe dor\u00ebheqja e ministrit t\u00eb jasht\u00ebm m\u00eb 2007 pas kontradiktave me kryeministrin.<\/p>\n N\u00eb plan formar ka pasur dor\u00ebheqje t\u00eb tjera, kryesisht proceduriale apo t\u00eb imponuara, sic jan\u00eb dor\u00ebheqjet presidenciale 1991 dhe 1997, dor\u00ebheqjet kryeministrore 1991, 1997, 1998, 2002, etj. T\u00eb shumta kan\u00eb q\u00ebn\u00eb dor\u00ebheqjet e \u201cmiratuara p\u00ebrpara\u201d si psh nj\u00eb minist\u00ebr financash m\u00eb 1993, nj\u00eb politikan lart\u00eb m\u00eb 1992, rreth 10 ministra m\u00eb 1994-2009 apo zyrtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb partiak\u00eb e politik\u00eb. T\u00eb gjith\u00eb dhan\u00eb dor\u00ebheqje pasi epror\u00ebt e tyre e kishin hartuar tekstin dhe vet\u00ebm prisnin firm\u00ebn e tyre formale. Edhe ata u rikthyen n\u00eb politik\u00eb n\u00eb rastin m\u00eb t\u00eb par\u00eb, madje her\u00ebn e dyt\u00eb m\u00eb kok\u00ebulur e m\u00eb t\u00eb bindur se kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb besnik\u00ebri ndaj liderit partiak.<\/p>\n T\u00eb pakta, shum\u00eb t\u00eb pakta kan\u00eb qen\u00eb dor\u00ebheqjet p\u00ebrfundimtare, kryesisht nj\u00eb minist\u00ebr m\u00eb 1993 dhe nj\u00eb deputet m\u00eb 2002 ose ndonj\u00eb politikan n\u00eb pension n\u00eb pragfushat\u00ebn e 2009. M\u00eb shum\u00eb dhe m\u00eb shpesh kemi par\u00eb deklarata pompoze dor\u00ebheqjeje, por q\u00eb m\u00eb pas n\u00eb rastin m\u00eb t\u00eb volitsh\u00ebm jan\u00eb shoq\u00ebruar me rikthime pompoze n\u00eb politik\u00eb. K\u00ebshtu, m\u00eb 1991 n\u00ebnkryetari i at\u00ebheresh\u00ebm i PD dha dor\u00ebheqje p\u00ebrfundimtare nga politika, pas nj\u00eb viti krijoi nj\u00eb parti t\u00eb re dhe pas 19 vjet\u00ebsh aktiv n\u00eb politik sot b\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb stafin politik t\u00eb kryeministrit.<\/p>\n M\u00eb 1998 dha dor\u00ebheqje t\u00eb bujshme nj\u00eb kryetar partie, i cili n\u00eb fakt ruajti p\u00ebr veten nj\u00eb post drejtues parallel n\u00eb parti dhe q\u00eb at\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb po aktiv n\u00eb politik\u00eb, madje duke futur n\u00eb politik\u00ebn e lart\u00eb edhe familjar\u00eb t\u00eb tij. Kemi patur dor\u00ebheqje politike si pasoj\u00eb e rivalitetit personal dhe m\u00eb pas krijim t\u00eb minipartive t\u00eb reja, shumica imitime t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit model politik prej t\u00eb cilit jan\u00eb larguar. M\u00eb 2005 kryeministri dhe kryetari i PS-s\u00eb dha dor\u00ebheqje, nj\u00eb akt q\u00eb fillimisht u cil\u00ebsuar \u201ccivil\u201d, por prej vitit 2007 ai rishfaq publikisht pendim dhe ambicjet p\u00ebr rikthim n\u00eb krye t\u00eb partis\u00eb q\u00eb kishte drejtuar.<\/p>\n Me k\u00ebt\u00eb tradit\u00eb t\u00eb brisht\u00eb, p\u00ebrvoj\u00eb negative dhe mentalitet komunist, sipas t\u00eb cilit posti dhe angazhimi i lart\u00eb politik vijojn\u00eb jo aq gjat\u00eb sa keni energji dhe ide politike, por sa t\u00eb lejojn\u00eb rrethanat, shendeti dhe zoti, Shqip\u00ebria politike b\u00ebn nj\u00eb p\u00ebrjashtim ekstrem nga modelet perendimore t\u00eb cituara m\u00eb sip\u00ebr. Enver Hoxha prishi marr\u00ebdh\u00ebniet me Mosk\u00ebn kur Hrushov deklaroi n\u00eb Korc\u00eb se t\u00eb gjith\u00eb jemi t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm, ai e drejtoi PPSH-n\u00eb dhe shtetin deri n\u00eb vdekje; i nj\u00ebjti mentalitet ishte n\u00eb Byron\u00eb Politike dhe n\u00eb gjitha nivelet e tjera politike e zyrtare.<\/p>\n I nj\u00ebjti mentalitet \u00ebsht\u00eb trash\u00ebguar dhe vijon edhe n\u00eb dit\u00ebt e sotme. Politikan\u00eb dhe zyrtar\u00eb t\u00eb shumt\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi direkte n\u00eb tragjedi t\u00eb m\u00ebdha, n\u00eb humbje jet\u00eb njer\u00ebzore, d\u00ebmtim masiv t\u00eb pron\u00ebs, shkat\u00ebrrim t\u00eb ekonomis\u00eb apo dominim t\u00eb antiligjit dhe korrupsionit, dhe q\u00eb ne na imponohen si \u00ebngj\u00ebj mbrojt\u00ebs, t\u00eb pafajsh\u00ebm, t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb faj\u00ebsojn\u00eb p\u00ebr fajet e tyre edhe SHBA-n\u00eb, edhe kriz\u00ebn bot\u00ebrore, edhe detin, edhe qiellin dhe zotin, por asnj\u00ebher\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb pranojn\u00eb asnj\u00eb shenj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsie personale.<\/p>\n Kryetar\u00eb partish q\u00eb e drejtojn\u00eb partin\u00eb e tyre politike si nj\u00eb pron\u00eb private q\u00eb n\u00eb dit\u00ebt e themelimit t\u00eb saj, kryetar\u00eb q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrjashtuar cdo z\u00eb kritik e kund\u00ebr, q\u00eb nuk pranojn\u00eb vot\u00ebn e lir\u00eb, konkurrimin, q\u00eb identifikojn\u00eb veten me partin\u00eb, veten me popullin, veten me demokracin\u00eb, me integrimin dhe s\u00eb fundi edhe me Shqip\u00ebrin\u00eb. Politikan\u00eb q\u00eb gjat\u00eb tranzicionit kan\u00eb nd\u00ebrruar parti e flamunj, parime dhe programe, n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb mandatit parlamentar t\u00eb radh\u00ebs; politikan\u00eb q\u00eb jan\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb b\u00ebjn\u00eb aleanca e pazare politike me k\u00ebdo e p\u00ebr cdo gj\u00eb, mjaft q\u00eb t\u00eb sigurojn\u00eb nj\u00eb dit\u00eb, nj\u00eb jav\u00eb, nj\u00eb muaj apo nj\u00eb vit m\u00eb shum\u00eb pushtet; politikan\u00eb q\u00eb pranojn\u00eb te vegjetojn\u00eb n\u00eb politik\u00eb si ish Byroja Politike, n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb nj\u00eb imuniteti parlamentar dhe posti politik; politikan\u00eb t\u00eb lidhur me an\u00ebt e err\u00ebta t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, grupe informale deri edhe kriminale, n\u00eb shk\u00ebmbim t\u00eb mb\u00ebshtetjes n\u00eb zgjedhjet e radh\u00ebs. N\u00eb zgjedhjet 2009 pat\u00ebm politikan\u00eb q\u00eb lajm\u00ebruan dor\u00ebheqje nga politika n\u00ebse nuk arrinin synimin elektoral t\u00eb partis\u00eb, por pas zgjedhjeve, me rezultat 10 her\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl sesa pretendimi, ata mor\u00ebn postet m\u00eb t\u00eb larta. N\u00eb zgjedhjet 2009 pat\u00ebm politikan\u00eb q\u00eb deklaronin se n\u00ebse nj\u00eb zon\u00eb e caktuar voton p\u00ebr pal\u00ebn tjet\u00ebr ata paraqesin dor\u00ebheqje, por pas zgjedhjeve, edhe pse humb\u00ebn k\u00ebto zona, mor\u00ebn poste t\u00eb larta parlamentare e partiake. Rastet jan\u00eb t\u00eb pafund, sic jan\u00eb t\u00eb pafund skenat e antipolitik\u00ebs q\u00eb shohim e d\u00ebgjojm\u00eb cdo dit\u00eb, nga ata q\u00eb premtuan t\u00eb ishin sh\u00ebrb\u00ebtor\u00eb t\u00eb popullit dhe q\u00eb prej koh\u00ebsh jan\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb sundimtar\u00eb t\u00eb popullit.<\/p>\n Kjo pari politike me bindje dhe konsensus ka krijuar modelin e shoq\u00ebris\u00eb politike n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn nuk vler\u00ebsohen idet\u00eb, kontributet publike, profesioanalizmi, integriteti dhe morali politik, por ku pesh\u00ebn kryesore e z\u00ebn\u00eb sh\u00ebrbimet e radh\u00ebs ndaj liderit dhe t\u00eb vet\u00eb liderit ndaj rrethit t\u00eb tij besnik. Politikan\u00eb me dosje t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs apo dosje korruptive q\u00eb n\u00eb vend t\u00eb avokatit t\u00eb duhur k\u00ebrkojn\u00eb partin\u00eb e duhur fituese n\u00eb zgjedhje, p\u00ebr t\u00eb fituar imunitet ekstra, p\u00ebr t\u00eb sh\u00ebrbyer pa kushte, p\u00ebr t\u00eb krijuar bindjen se n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb \u00ebsht\u00eb qesharake t\u00eb flitet ende mbi parimin kushtetuese se t\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb t\u00eb barabart\u00eb p\u00ebrpara ligjit.<\/p>\n Na mbetet t\u00eb ndryshojm\u00eb kanale televizive drejt ARD, BBC, CNN etj p\u00ebr t\u00eb par\u00eb e m\u00ebsuar mbi dor\u00ebheqjet politike t\u00eb radh\u00ebs, si nj\u00eb drit\u00eb n\u00eb fund t\u00eb tunelit, se do t\u00eb vij\u00eb nj\u00eb dit\u00eb, kur edhe n\u00eb Shqip\u00ebri, dor\u00ebheqja t\u00eb mos jet\u00eb tabu e mit, por nj\u00eb praktik\u00eb pune, nj\u00eb sjellje normale e atyre, t\u00eb cil\u00ebt, prej dy dekadash, vijojn\u00eb ta konsiderojn\u00eb veten t\u00eb pandryshuesh\u00ebm, t\u00eb papreksh\u00ebm, t\u00eb paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm.<\/p>\n Sepse europian\u00eb n\u00eb mentalitet e sjellje nuk na b\u00ebn harta gjeografike apo heqja e vizave, pjes\u00ebmarrja n\u00eb konferenca nd\u00ebrkomb\u00ebtare apo misionet ushtarake jasht\u00eb. T\u00eb jesh europian do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb mendosh dhe t\u00eb sillesh si i till\u00eb. Dita kur kjo praktik\u00eb t\u00eb ndryshoj\u00eb, kur dor\u00ebheqja t\u00eb ket\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn vler\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsie ai gadishm\u00ebria p\u00ebr marrje pushteti dhe angazhimi politik; kur kur ndonj\u00eb politikan t\u00eb pranoj\u00eb d\u00ebshtimin e nj\u00eb projekti politik; kur politika t\u00eb mos trajtohet si q\u00ebllim n\u00eb vetvete, por mision qytetar ndaj shoq\u00ebris\u00eb; kur t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb kryetar partie t\u00eb pranoj\u00eb se misioni i tij ka mbaruar; kur nj\u00eb zyrtar t\u00eb pranoj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb morale p\u00ebr largim nga jeta politike aktive; kur nj\u00eb individ politik t\u00eb pranoj\u00eb t\u00ebrheqjen me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn leht\u00ebsi si ngritjen n\u00eb politik\u00eb, ajo dit\u00eb do t\u00eb jet\u00eb reaisht dita e par\u00eb dhe e vertet\u00eb europiane e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nga Afrim Krasniqi, GSH, 3.06.2010 N\u00eb terminologjin\u00eb politike akti i dor\u00ebheqjes paraqitet si akt politik, civil dhe institucional, nj\u00eb bashkim midis integritetit e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb individuale me p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb publike dhe zyrtare. Dor\u00ebheqja nuk \u00ebsht\u00eb shkarkim. Shkarkimi vjen kur nj\u00eb instanc\u00eb m\u00eb e lart\u00eb gjykon e vendos p\u00ebr pun\u00ebn e zyrtari ose politikani, kurse dor\u00ebheqja vjen edhe […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2916","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-artikuj"},"yoast_head":"\n
\nN\u00eb zgjedhjet e vitit 2009 ne pat\u00ebm politikan\u00eb q\u00eb premtuan gjat\u00eb fushat\u00ebs dor\u00ebheqje nga politika n\u00ebse miratohej nj\u00eb projekt lokal industrial. P\u00ebr ironi ata jo vet\u00ebm nuk dhan\u00eb dor\u00ebheqje, por mor\u00ebn postet m\u00eb t\u00eb larta, madje ishin dyfish votues pro k\u00ebtij projekti.<\/p>\n