![\"Dr.](\"http:\/\/www.shkoder.net\/images\/fjala\/aleksander_biberaj.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Dr. Aleksand\u00ebr Biberaj<\/strong>, 09.11.2009<\/p>\n Sot mbushen 20 vjet nga data historike 9 N\u00ebntorit 1989, dit\u00eb kur populli gjerman i Berlinit Lindor (n\u00eb at\u00eb koh\u00eb pjes\u00eb politike dhe administrative e Gjermanis\u00eb Lindore, e cila ndon\u00ebse kishte nj\u00eb regjim jo-demokratik p\u00ebr ironi t\u00eb fatit quhej Republik\u00eb Demokratike) rr\u00ebzoi Murin e Berlinit, penges\u00ebn jo vet\u00ebm fizike q\u00eb ishte vendosur padrejt\u00ebsisht p\u00ebr t\u00eb ndar\u00eb nj\u00eb komb, i cili n\u00eb gjendjen q\u00eb ndodhej pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, nuk p\u00ebrb\u00ebnte m\u00eb rrezik apo k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr Evrop\u00ebn apo p\u00ebr njer\u00ebzimin.<\/p>\n Si\u00e7 u pa p\u00ebr dekada me radh\u00eb, Muri i Berlinit nuk do t\u00eb ishte thjesht nj\u00eb barrier\u00eb fizike q\u00eb do t\u00eb pengonte jo vet\u00ebm gjermano-lindor\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb shkuar n\u00eb per\u00ebndim, por Muri i Berlinit u shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00eb barrier\u00eb politike, ekonomike, shoq\u00ebrore, sociale, kulturore, morale dhe shpirt\u00ebrore, q\u00eb do t\u00eb ndante kombin gjerman, dhe jo vet\u00ebm kombin gjerman n\u00eb dy bot\u00eb q\u00eb ecnin n\u00eb drejtime t\u00eb kund\u00ebrta, duke iu larguar \u00e7do dit\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebs, a thua se b\u00ebhej fjal\u00eb p\u00ebr dy galaktika q\u00eb i largoheshin n\u00eb koh\u00eb dhe hap\u00ebsir\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebs, dhe jo p\u00ebr nj\u00eb komb apo p\u00ebr nj\u00eb kontinent q\u00eb po ndahej padrejt\u00ebsisht nga nj\u00eb mur jo thjesht fizik. Nj\u00eb nd\u00ebr pasojat m\u00eb negative dhe afat-gjata q\u00eb do t\u2019i shkaktonte Muri i Berlinit, jo vet\u00ebm Gjermanis\u00eb Lindore por t\u00eb gjitha Evrop\u00ebs Lindore, do t\u00eb ishte p\u00ebrpjekja p\u00ebr tjet\u00ebrsimin e njeriut natyral dhe z\u00ebvend\u00ebsimin apo klonimin e tij me \u201cnjeriun e ri artificial\u201d t\u00eb tipit Lej Fen, tashm\u00eb me mentalitet, psikologji, sjellje, reagim dhe bindje \u201ct\u00eb reja\u201d ndaj \u201csistemit dhe lidershipit t\u00eb ri politiko-shoq\u00ebror\u201d.<\/p>\n Edhe n\u00eb Shqip\u00ebri regjimi diktatorial i koh\u00ebs do t\u00eb nd\u00ebrtonte nj\u00eb \u201cmur\u201d prej telash me gjemba (kloni), t\u00eb cilin kush tentonte ta kalonte ose guxonte ta kalonte, do t\u00eb kishte nj\u00eb fund tragjik, p\u00ebrfshir\u00eb edhe pushkatimin pa paralajm\u00ebrim dhe pa gjyq, tek kloni, dhe kjo edhe n\u00eb vitin \u201890, pasi ishte rr\u00ebzuar Muri i Berlinit n\u00eb Gjermani dhe Evrop\u00ebn Lindore. Por barriera m\u00eb e madhe q\u00eb do t\u00eb ndante Shqip\u00ebrin\u00eb me Per\u00ebndimin p\u00ebr 45 vjet do t\u00eb ishte barriera n\u00eb mentalitet dhe psikologji, pasi regjimi do t\u00eb p\u00ebrpiqej jo pa sukses t\u00eb eksperimentonte shp\u00ebrlarjen e trurit (brain washing), tipar karakteristik ky i regjimeve diktatoriale. Por \u00e7far\u00eb ndodhi realisht n\u00eb Shqip\u00ebri gjat\u00eb k\u00ebtyre 20 viteve t\u00eb tranzicionit me mentalitetin dhe psikologjin\u00eb e trash\u00ebgua nga komunizmi, mentalitet dhe psikologji q\u00eb ndau Shqip\u00ebrin\u00eb dhe shqiptar\u00ebt nga civilizimi per\u00ebndimor p\u00ebr 45 vjet, nga ku e kemi gjenez\u00ebn dhe vokacionin historik?<\/p>\n Natyrisht q\u00eb me 8 Dhjetor t\u00eb vitit \u201890 n\u00eb Shqip\u00ebri u rr\u00ebzua muri politik, ekonomik, social, kulturor, shoq\u00ebror dhe shpirt\u00ebror, q\u00eb na ndante ne nga per\u00ebndimi, por nuk u rr\u00ebzua muri i mentalitetit dhe psikologjis\u00eb q\u00eb ushqeu reciprokisht komunizmi tek shoq\u00ebria dhe anasjelltas shoq\u00ebria tek komunizmi p\u00ebr 45 vjet. Po t\u00eb shikosh sot realitetin politik, e kupton fare leht\u00eb se mentaliteti dhe psikologjia q\u00eb ushqeu komunizmin p\u00ebr 45 vjet, ka ndryshuar fare pak p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb aspak. Po t\u00eb shikosh partit\u00eb politike, t\u00eb cilat n\u00eb demokraci presupozohet t\u00eb jen\u00eb shkolla politike t\u00eb demokracis\u00eb, parlamentin i cili presupozohet t\u00eb jet\u00eb tempulli i demokracis\u00eb, apo edhe qeverisjen si lidership i zhvillimit dhe reformave n\u00eb vend, e kupton fare mir\u00eb se sa pak ka ndryshuar mentaliteti dhe psikologjia q\u00eb nga rr\u00ebzimi i Murit t\u00eb Berlinit.<\/p>\n Partit\u00eb politike n\u00eb Shqip\u00ebri sot karakterizohen nga mungesa e demokracis\u00eb s\u00eb brendshme, nga sundimi i kultit t\u00eb individit dhe nga p\u00ebrqendrimi i pushtetit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb informate, n\u00eb fare pak duar si\u00e7 ndodhte dikur me partit\u00eb komuniste. N\u00eb partit\u00eb tona nuk ka konkurrenc\u00eb t\u00eb lir\u00eb dhe t\u00eb ndershme, pasi nuk ka as votime t\u00eb lira dhe t\u00eb ndershme. N\u00eb partit\u00eb tona nuk ka kritere karriere dhe as rregulla loje, gj\u00eb q\u00eb ka sjell\u00eb edhe munges\u00ebn e elitave dhe t\u00eb rrotacionit t\u00eb elitave. N\u00eb partit\u00eb tona, nga nj\u00ebra an\u00eb sundon fryma e servilzimi dhe e bindjes s\u00eb verb\u00ebr nga posht\u00eb-lart, nd\u00ebrsa nga ana tjet\u00ebr sundon fryma e arroganc\u00ebs dhe prepotenc\u00ebs nga lart-posht\u00eb. N\u00eb partit\u00eb tona ekziston nj\u00eb luft\u00eb e ashp\u00ebr dhe e paprincipt\u00eb brenda llojit, e shoq\u00ebruar kjo me nj\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb mendojn\u00eb ndryshe, form\u00eb moderne kjo e luft\u00ebs s\u00eb klasave n\u00eb gjirin e partis\u00eb.<\/p>\n \u00c7do dit\u00eb e m\u00eb shum\u00eb n\u00eb partit\u00eb tona fatkeq\u00ebsisht po fitojn\u00eb terren injorant\u00ebt dhe t\u00eb pa-aft\u00ebt, n\u00eb kurriz t\u00eb intelektual\u00ebve dhe t\u00eb aft\u00ebve, antivlerat n\u00eb kurriz t\u00eb vlerave, materialist\u00ebt n\u00eb kurriz t\u00eb idealist\u00ebve. Politika po dominohet \u00e7do dit\u00eb e m\u00eb shum\u00eb nga fryma e prapaskenave, intrigave dhe thashethemeve, modele k\u00ebto t\u00eb funksionimit t\u00eb regjimeve t\u00eb vjetra primitive. N\u00eb komuniz\u00ebm motivoheshin ata q\u00eb mbaronin shkoll\u00ebn e partis\u00eb, nd\u00ebrsa sot po motivohen ata q\u00eb kan\u00eb diploma fallco, dhe q\u00eb nuk kan\u00eb mbaruar jo vet\u00ebm shkoll\u00ebn e mesme, por shpeshher\u00eb as 8-vje\u00e7aren. Psikolog\u00ebt dhe sociolog\u00ebt q\u00eb kan\u00eb studiuar k\u00ebto deformime n\u00eb mentalitetin dhe psikologjin\u00eb e njeriut, kan\u00eb arritur n\u00eb nj\u00eb konkluzion q\u00eb koha e deformimit \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrpjestim t\u00eb drejt\u00eb me koh\u00ebn e rehabilitimit ose me koh\u00ebn e rikthimit t\u00eb mentalitetit dhe psikologjis\u00eb n\u00eb gjendje normale. E aplikuar n\u00eb rastin e Shqip\u00ebris\u00eb i bie q\u00eb 45 viteve t\u00eb deformimit komunist i duhen edhe 45 vite rehabilitimi, 20 kan\u00eb kaluar, mbeten edhe 25 t\u00eb tjera.<\/p>\n Lidershipi shqiptar i tranzicionit 20-vjecar, sh\u00ebrbimin m\u00eb t\u00eb keq q\u00eb po i b\u00ebn shoq\u00ebris\u00eb ton\u00eb dhe sidomos brezit t\u00eb ri, \u00ebsht\u00eb se jo vet\u00ebm nuk u p\u00ebrpoq p\u00ebr t\u00eb shkurtuar koh\u00ebn e rehabilitimit nga sistemi i kaluar, por p\u00ebrkundrazi me modelin totalisht t\u00eb deformuar q\u00eb aplikoi gjat\u00eb k\u00ebtyre 20 viteve, po e tejzgjat koh\u00ebn e rehabilitimit t\u00eb mentaliteti dhe psikologjis\u00eb s\u00eb modelit komunist\u00eb. Q\u00eb t\u00eb b\u00ebsh karrier\u00eb sot n\u00eb Shqip\u00ebri duhet t\u00eb jesh servil dhe zvarranik, nuk ka r\u00ebnd\u00ebsi sa i aft\u00eb je, r\u00ebnd\u00ebsi ka se \u00e7far\u00eb mendon lidershipi. Q\u00eb t\u00eb pasurohesh brenda nate duhet t\u00eb futesh n\u00eb politik\u00eb dhe q\u00eb t\u00eb futesh n\u00eb politik\u00eb duhet t\u00eb paguash. Dhe natyrisht ky model i deformuar i t\u00eb b\u00ebrit karrier\u00eb k\u00ebrkon pik\u00eb s\u00eb pari q\u00eb t\u00eb b\u00ebsh nj\u00eb shp\u00ebrlarje truri, duhet t\u00eb heq\u00ebsh dor\u00eb nga karakteri dhe dinjiteti, dhe mbi t\u00eb gjitha duhet t\u00eb mos mendosh.<\/p>\n Si\u00e7 shihet pra lidershipi shqiptar nuk punoi p\u00ebr t\u00eb \u00e7rr\u00ebnjosur mentalitetin 45-vje\u00e7ar, por duke punuar n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin drejtim, rrezikon ta \u00e7oj\u00eb koh\u00ebn e rehabilitimit t\u00eb mentalitetit dhe psikologjis\u00eb n\u00eb 65 vjet (45 komuniz\u00ebm dhe 20 tranzicion). Fatkeq\u00ebsisht edhe sot pas 20 vjet\u00ebsh nga r\u00ebnia e Murit t\u00eb Berlinit, vazhdojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb \u201ct\u00eb suksessh\u00ebm\u201d modelet politike t\u00eb tipit Lenka, Pali, Muho, etj. (Ju k\u00ebrkoj falje personave emrat e t\u00eb cil\u00ebve po i p\u00ebrdor p\u00ebr ilustrim) modele me t\u00eb cilat talleshim para 20 vitesh dhe i p\u00ebrmbys\u00ebm, me shpres\u00ebn dhe q\u00ebllimin p\u00ebr t\u2019i z\u00ebvend\u00ebsuar me modele bashk\u00ebkohore per\u00ebndimore.<\/p>\n Por me sa duket zhvillimi ciklik n\u00eb Shqip\u00ebri e paska koh\u00ebn e ciklit shum\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr (n\u00eb rastin ton\u00eb vet\u00ebm 20 vjet), gj\u00eb q\u00eb me sa duket k\u00ebrkon fillimin e nj\u00eb cikli t\u00eb ri zhvillimi, por tashm\u00eb jo m\u00eb me aktor\u00eb t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs si dhe duke kopjuar apo zbatuar modelet q\u00eb u krijuan gjat\u00eb 45 viteve diktature, por duke pasur aktor\u00eb t\u00eb rinj t\u00eb cil\u00ebt t\u00eb ken\u00eb p\u00ebr baz\u00eb modelet bashk\u00ebkohore dhe arritjet civile t\u00eb qytet\u00ebrimit per\u00ebndimor. Ky \u00ebsht\u00eb me sa duket mesazhi m\u00eb i qart\u00eb q\u00eb na jep sot 20-vjetori i rr\u00ebzimit t\u00eb Murit t\u00eb Berlinit ne shqiptar\u00ebve. Dr. Aleksand\u00ebr Biberaj, 09.11.2009 Sot mbushen 20 vjet nga data historike 9 N\u00ebntorit 1989, dit\u00eb kur populli gjerman i Berlinit Lindor (n\u00eb at\u00eb koh\u00eb pjes\u00eb politike dhe administrative e Gjermanis\u00eb Lindore, e cila ndon\u00ebse kishte nj\u00eb regjim jo-demokratik p\u00ebr ironi t\u00eb fatit quhej Republik\u00eb Demokratike) rr\u00ebzoi Murin e Berlinit, penges\u00ebn jo vet\u00ebm fizike q\u00eb ishte […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"yoast_head":"\n
\na.biberaj@yahoo.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"